Λύσεις — Άσκηση 17 · Αναστροφή Τριφασικού (σελ. 76-79) – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ – ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Άσκηση 17 · Αναστροφή Τριφασικού (σελ. 76-79)

Απαντήσεις για αναστροφή τριφασικού κινητήρα.

Ερώτηση 1

Ερώτηση: Τι θα συμβεί, αν πιέσετε ταυτόχρονα και τα δύο μπουτόν εκκίνησης START Δ και START Α;

Απάντηση:

• Η μόνη μανδάλωση του κυκλώματος είναι ηλεκτρική, με τις επαφές 21-22: η 21-22 του Κ2Μ σε σειρά με το πηνίο του Κ1Μ και η 21-22 του Κ1Μ σε σειρά με το πηνίο του Κ2Μ.
• Αν πατηθούν ακριβώς ταυτόχρονα τα δύο START, τη στιγμή εκείνη και οι δύο επαφές 21-22 είναι ακόμα κλειστές, οπότε τροφοδοτούνται και τα δύο πηνία.
• Οι δύο ηλεκτρονόμοι κινδυνεύουν να κλείσουν μαζί. Επειδή ο Κ2Μ αντιμεταθέτει δύο φάσεις, οι κύριες επαφές τους μαζί προκαλούν βραχυκύκλωμα μεταξύ φάσεων και καίγονται οι ασφάλειες F1 (ή κάποιος από τους δύο οπλίζει πρώτος και ανοίγει τη 21-22 του άλλου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τροφοδοτούνται ταυτόχρονα και τα δύο πηνία· υπάρχει κίνδυνος να κλείσουν μαζί Κ1Μ και Κ2Μ και να προκληθεί βραχυκύκλωμα μεταξύ φάσεων (τήξη ασφαλειών F1).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η ηλεκτρική μανδάλωση με επαφές 21-22 δεν προστατεύει από ταυτόχρονο πάτημα.
• Να αναφέρεται η αντιμετάθεση φάσεων στον Κ2Μ ως αιτία του βραχυκυκλώματος.

Ερώτηση 2

Ερώτηση: Πως πρέπει να τροποποιηθεί το κύκλωμα ελέγχου του αυτόματου διακόπτη αναστροφής για να μην έχουμε το αποτέλεσμα της 1ης ερώτησης;

Απάντηση:

• Προσθέτουμε μανδάλωση μέσω των μπουτόν: χρησιμοποιούμε μπουτόν εκκίνησης με μία επαφή NO και μία NC.
• Η επαφή NC του START Α τοποθετείται σε σειρά στον κλάδο του πηνίου Κ1Μ και η επαφή NC του START Δ σε σειρά στον κλάδο του πηνίου Κ2Μ.
• Έτσι, με ταυτόχρονο πάτημα, κάθε μπουτόν κόβει τον κλάδο του άλλου και κανένα πηνίο δεν τροφοδοτείται. Οι επαφές 21-22 των ηλεκτρονόμων παραμένουν (διπλή μανδάλωση)· μπορεί να προστεθεί και μηχανική μανδάλωση των ηλεκτρονόμων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μανδάλωση με μπουτόν διπλής επαφής: NC του START Α σε σειρά με το πηνίο Κ1Μ και NC του START Δ σε σειρά με το πηνίο Κ2Μ, επιπλέον των επαφών 21-22 (και προαιρετικά μηχανική μανδάλωση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η ηλεκτρική μανδάλωση με τις επαφές 21-22 δεν καταργείται.
• Αποδεκτή είναι και η αναφορά στη μηχανική μανδάλωση των ηλεκτρονόμων.

Ερώτηση 3

Ερώτηση: Τι θα συμβεί, όταν πραγματοποιήσετε το 4ο βήμα στην εργασία με παρόντα τον καθηγητή, εάν κατά την καλωδίωση του αυτόματου διακόπτη δεν είχατε χρησιμοποιήσει την “κανονικά κλειστή” επαφή 21-22 του ηλεκτρονόμου ισχύος Κ1Μ;

Απάντηση:

• Στο 4ο βήμα ο κινητήρας λειτουργεί δεξιόστροφα (Κ1Μ οπλισμένος) και πιέζουμε το START Α.
• Η επαφή 21-22 του Κ1Μ είναι σε σειρά με το πηνίο του Κ2Μ. Χωρίς αυτή, το πηνίο του Κ2Μ τροφοδοτείται και ο Κ2Μ οπλίζει ενώ είναι ήδη οπλισμένος ο Κ1Μ.
• Οι κύριες επαφές των δύο ηλεκτρονόμων κλείνουν μαζί· επειδή ο Κ2Μ αντιμεταθέτει δύο φάσεις, δημιουργείται βραχυκύκλωμα μεταξύ φάσεων και καίγονται οι ασφάλειες F1 (ο κινητήρας σταματά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οπλίζει και ο Κ2Μ ενώ είναι οπλισμένος ο Κ1Μ: βραχυκύκλωμα μεταξύ φάσεων και τήξη των ασφαλειών F1.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Στη σωστή συνδεσμολογία, στο 4ο βήμα δεν συμβαίνει τίποτα, γιατί η 21-22 του Κ1Μ είναι ανοικτή.
• Να αναφέρεται η αντιμετάθεση φάσεων στον Κ2Μ.

Ερώτηση 4

Ερώτηση: Κατά την καλωδίωση του αυτόματου διακόπτη αναστροφής στη θέση του κυκλώματος ελέγχου που υπάρχει η “κανονικά κλειστή” επαφή 21-22 του ηλεκτρονόμου ισχύος Κ1Μ χρησιμοποιήθηκε η “κανονικά κλειστή” επαφή 21-22 του ηλεκτρονόμου ισχύος Κ2Μ και αντίστροφα. Τι συνέπειες θα έχουμε στη λειτουργία του κινητήρα;

Απάντηση:

• Τώρα κάθε πηνίο τροφοδοτείται μέσω της δικής του επαφής NC 21-22: το πηνίο του Κ1Μ μέσω της 21-22 του Κ1Μ και το πηνίο του Κ2Μ μέσω της 21-22 του Κ2Μ.
• Με το πάτημα του START ο ηλεκτρονόμος οπλίζει, η δική του 21-22 ανοίγει και κόβει την τροφοδοσία του πηνίου του· ο ηλεκτρονόμος πέφτει, η 21-22 ξανακλείνει και ο κύκλος επαναλαμβάνεται.
• Ο ηλεκτρονόμος «κροταλίζει» (οπλίζει και πέφτει συνεχώς) όσο πατιέται το START και δεν αυτοσυγκρατείται: ο κινητήρας δεν λειτουργεί κανονικά σε καμία φορά, οι επαφές φθείρονται. Επιπλέον χάνεται η μανδάλωση μεταξύ των δύο ηλεκτρονόμων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κάθε ηλεκτρονόμος διακόπτει μόνος του το πηνίο του: κροταλίζει όσο πατιέται το START, δεν αυτοσυγκρατείται και ο κινητήρας δεν λειτουργεί κανονικά· χάνεται και η μανδάλωση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η συνεχής έλξη-πτώση φθείρει τις επαφές και καταπονεί τον κινητήρα.
• Να αναφέρεται ότι καταργείται η ηλεκτρική μανδάλωση.