Λύσεις — Κεφάλαιο 7 · Τροπικοί Κυκλώνες (σελ. 100)
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις Επανάληψης & στις Ασκήσεις-Εργασίες του βιβλίου.
Χαρακτηριστικά ΚΑΙ κίνηση
Ερώτηση: (Ερ. 1) Τι είναι οι τροπικοί κυκλώνες; Σε τι διαφέρουν από τις υφέσεις; Σε τι υποδιαιρούνται; (Ερ. 2) Μπορείτε να δώσετε μια σύντομη περιγραφή των χαρακτηριστικών του κυκλώνα; (Ερ. 3) Πώς κινούνται οι κυκλώνες στο Βόρειο και πώς στο Νότιο Ημισφαίριο; Τι είναι το σημείο καμπής ή αναστροφής;
Απάντηση:
- Τροπικοί κυκλώνες: χαμηλά βαρομετρικά συστήματα που δημιουργούνται στην περιοχή των τροπικών. Διαφέρουν από τις υφέσεις γιατί εμφανίζουν τεράστια συγκέντρωση ενέργειας σε περιορισμένο γεωγραφικά χώρο, οπότε τα φαινόμενα δεν είναι απλώς βίαια αλλά καταστροφικά.
- Υποδιαιρέσεις: Τροπικές Διαταραχές (διάμετρος 100-300 μίλια, χωρίς δυνατούς ανέμους, χωρίς κλειστές ισοβαρείς)· Τροπικές Υφέσεις (κλειστές ισοβαρείς, άνεμοι έως 33 κόμβους)· Τροπικές Καταιγίδες (άνεμοι 33-63 κόμβους)· Κυκλώνες ή Τυφώνες (άνεμοι άνω των 64 κόμβων).
- Χαρακτηριστικά: στα αρχικά στάδια διάμετρος περίπου 100 μίλια με ανέμους άνω των 64 κόμβων, ενώ τα έντονα φαινόμενα γίνονται αισθητά σε περιοχή διαμέτρου 400 μιλίων. Σωρειτόμορφη νέφωση (σωρείτες, σωρειτομελανίες) με καταρρακτώδεις βροχές και καταιγίδες· προς τα έξω θύσανοι και υψοστρώματα. Οι άνεμοι δυναμώνουν προς το κέντρο και είναι μέγιστοι γύρω από το μάτι (διάμετρος 14-25 μιλίων), όπου ο άνεμος κοπάζει (15 κόμβοι και λιγότερο) και η νέφωση αραιώνει.
- Κίνηση: αρχικά ακολουθούν την προς τα δυτικά πνοή των Αληγών και σε μεγαλύτερα πλάτη τους Δυτικούς. Στο Βόρειο Ημισφαίριο έχουν πορείες 275°-350° και σε πλάτος 25° Β στρέφουν σε Βορειοανατολική πορεία. Στο Νότιο κινούνται αρχικά Δυτικά-Νοτιοδυτικά ή Νότια-Νοτιοδυτικά και σε πλάτος 15°-20° Ν στρέφουν σε Νοτιοανατολικές πορείες.
- Σημείο καμπής (recurvature point): το σημείο όπου συμβαίνει η αλλαγή πορείας· σημείο αναστροφής: το δυτικότερο σημείο που φθάνει ο κυκλώνας πριν στραφεί σε πορεία που τον απομακρύνει από τον Ισημερινό.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαμηλά τροπικά συστήματα με τεράστια συγκέντρωση ενέργειας σε μικρό χώρο· διαταραχές, υφέσεις (≤33 κόμβοι), καταιγίδες (33-63), κυκλώνες/τυφώνες (>64)· μάτι 14-25 μίλια με ήπιο άνεμο, μέγιστοι άνεμοι γύρω του· Β.: πορείες 275°-350°, στροφή προς ΒΑ στους 25°· Ν.: ΔΝΔ/ΝΝΔ, στροφή προς ΝΑ στους 15°-20°· σημείο καμπής = αλλαγή πορείας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: διαφορά από τις υφέσεις και υποδιαιρέσεις κατά ένταση ανέμου όπως στο βιβλίο, χαρακτηριστικά ματιού και πορείες στα δύο ημισφαίρια.
Προσέγγιση ΚΑΙ θέση κέντρου
Ερώτηση: (Ερ. 4) Μπορείτε να περιγράψετε, με συντομία, πώς διαπιστώνετε ότι προσεγγίζει κυκλώνας; (Ερ. 5) Με ποιους τρόπους μπορείτε να έχετε μία εκτίμηση της θέσης του κέντρου ενός κυκλώνα σχετικά με το πλοίο σας; Εξηγείστε γράφοντας μία ή δύο σύντομες παραγράφους.
Απάντηση:
- Ενδείξεις προσέγγισης: η αποθαλασσία, που γίνεται αισθητή από απόσταση 1000 μιλίων και έρχεται από τη διόπτευση του κέντρου· η γρήγορη πτώση της βαρομετρικής πίεσης (όσο γρηγορότερη, τόσο πιο κοντά το κέντρο)· η χαρακτηριστική νέφωση (θύσανοι και υψοστρώματα αρχικά, σωρειτομελανίες στη συνέχεια)· απότομες αλλαγές στην κατεύθυνση ή την ένταση του ανέμου· η χαρακτηριστική ηχώ στο RADAR. Επίσης οι προαγγελίες στους ναυτιλλόμενους μέσω ασυρμάτου.
- Διόπτευση του κέντρου: από τη διεύθυνση της αποθαλασσίας, από το RADAR, ή από τον άνεμο με το νόμο Buys-Ballot: «όταν στρέφουμε το πρόσωπο στον άνεμο, οι χαμηλές πιέσεις βρίσκονται προς 90°-135° σχετική διόπτευση», προς τα δεξιά στο Βόρειο και προς τα αριστερά στο Νότιο Ημισφαίριο.
- Απόσταση του κέντρου: από την ταχύτητα με την οποία πέφτει το βαρόμετρο (π.χ. πτώση 0,67-2,00 mb/ώρα → 250-150 μίλια, 4,00-5,00 mb/ώρα → 80-50 μίλια) ή με το RADAR.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Προσέγγιση: αποθαλασσία, γρήγορη πτώση πίεσης, θύσανοι-υψοστρώματα και μετά σωρειτομελανίες, απότομες αλλαγές ανέμου, ηχώ RADAR· διόπτευση κέντρου από αποθαλασσία, RADAR ή Buys-Ballot (πρόσωπο στον άνεμο → κέντρο 90°-135° δεξιά στο Β., αριστερά στο Ν.)· απόσταση από το ρυθμό πτώσης του βαρομέτρου ή RADAR.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: όλες οι ενδείξεις του βιβλίου και διάκριση διόπτευσης (αποθαλασσία/RADAR/Buys-Ballot) από απόσταση (ρυθμός πτώσης πίεσης/RADAR).
Ημικύκλια ΚΑΙ ελιγμοί
Ερώτηση: (Ερ. 6) Ποιο είναι το πλεύσιμο και ποιο το επικίνδυνο ημικύκλιο, σε σχέση με την πορεία ενός κυκλώνα, στο Βόρειο και το Νότιο Ημισφαίριο; Εξηγείστε. (Ερ. 7) Στην Εικόνα 76 δείξτε πώς μεταβάλλεται η διεύθυνση του ανέμου, όταν το πλοίο βρίσκεται στο πλεύσιμο ημικύκλιο και πώς όταν βρίσκεται στο επικίνδυνο. Κάντε το ίδιο για την Εικόνα 77. (Ερ. 8) Στην Εικόνα 76 δείξτε πώς το πλοίο που βρίσκεται στο πλεύσιμο ημικύκλιο, έχοντας τον άνεμο στο δεξιό ισχίο μπορεί να απομακρυνθεί από τον κυκλώνα. Κάντε το ίδιο για την Εικόνα 77, για πλοίο στο πλεύσιμο ημισφαίριο που χειρίζει με τον άνεμο στο αριστερό ισχίο. (Ερ. 9) Στην Εικόνα 76 δείξτε πώς το πλοίο που βρίσκεται στο επικίνδυνο ημικύκλιο, έχοντας τον άνεμο στη δεξιά μάσκα, μπορεί να απομακρυνθεί από τον κυκλώνα. Κάντε το ίδιο για την Εικόνα 77, για πλοίο στο επικίνδυνο ημισφαίριο που χειρίζει με τον άνεμο στην αριστερή μάσκα.
Απάντηση:
- Επικίνδυνο ημικύκλιο: εκείνο στο οποίο ο άνεμος μας κατευθύνει στην πορεία του κυκλώνα· στο Βόρειο Ημισφαίριο είναι δεξιά από την πορεία του κυκλώνα (Εικόνα 76), στο Νότιο αριστερά (Εικόνα 77). Το άλλο μισό είναι το πλεύσιμο ημικύκλιο.
- Μεταβολή ανέμου (Ερ. 7): με το πλοίο «επάνω στον άνεμο», αν η διεύθυνση του ανέμου μεταβάλλεται προς τα δεξιά στο Βόρειο Ημισφαίριο (αριστερά στο Νότιο), το πλοίο είναι στο επικίνδυνο ημικύκλιο· αν μεταβάλλεται προς την αντίθετη φορά, είναι στο πλεύσιμο.
- Πλεύσιμο ημικύκλιο (Ερ. 8): στο Βόρειο Ημισφαίριο το πλοίο πλέει με τον άνεμο στο δεξιό ισχίο και απομακρύνεται από το κέντρο και την πορεία του κυκλώνα· στο Νότιο το ίδιο με τον άνεμο στο αριστερό ισχίο.
- Επικίνδυνο ημικύκλιο (Ερ. 9): στο Βόρειο Ημισφαίριο το πλοίο πλέει με τον άνεμο στη δεξιά μάσκα, ώστε να κινείται όσο το δυνατόν πιο μακριά από το κέντρο και έξω από την πορεία του κυκλώνα· στο Νότιο με τον άνεμο στην αριστερή μάσκα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επικίνδυνο: δεξιά της πορείας στο Β., αριστερά στο Ν.· άνεμος που στρέφεται δεξιά (Β.) / αριστερά (Ν.) → επικίνδυνο· πλεύσιμο: άνεμος στο δεξιό ισχίο (Β.) / αριστερό ισχίο (Ν.)· επικίνδυνο: άνεμος στη δεξιά μάσκα (Β.) / αριστερή μάσκα (Ν.).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός των ημικυκλίων, κανόνας μεταβολής του ανέμου και σωστοί χειρισμοί και στα δύο ημισφαίρια.
Λιμάνι ΚΑΙ περιοχές κυκλώνων
Ερώτηση: (Ερ. 10) Τι πρέπει να κάνει ένα πλοίο στο λιμάνι, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι πλησιάζει κυκλώνας; (Ασκ. 1) Αντιγράψτε την Εικόνα 74 και σημειώστε για καθεμιά από τις έξι περιοχές δημιουργίας κυκλώνων το τοπικό όνομά τους και τις περιόδους που δημιουργούνται.
Απάντηση:
- Πλοίο στο λιμάνι: ο κυβερνήτης εξετάζει προσεκτικά την κατάσταση και λαμβάνει όλα τα μέτρα. Αν το κέντρο περνά σε απόσταση μικρότερη από 50 μίλια από το λιμάνι, η παραμονή είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη· αν υπάρχει χρόνος και αρκετή ταχύτητα, είναι προτιμότερο να αποπλεύσει και να απομακρυνθεί από την πορεία του κυκλώνα, αλλιώς να αναζητήσει υπήνεμο και προστατευμένο αγκυροβόλιο. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και το παλιρροιακό κύμα, που μπορεί να υψώσει τη στάθμη ως και 4,5 μ.
- 1. Βόρειος Ατλαντικός: Χούρικαιην (Hurricane), κυρίως Ιούνιο-Νοέμβριο, με μέγιστη συχνότητα Αύγουστο-Οκτώβριο.
- 2. Βορειοανατολικός Ειρηνικός: επίσης Χούρικαιην, κυρίως Ιούνιο-Οκτώβριο.
- 3. Βορειοδυτικός Ειρηνικός: Τυφώνες, όλο το έτος, συχνότερα Απρίλιο-Δεκέμβριο (η συχνότερη περιοχή της Γης).
- 4. Βόρειος Ινδικός: Κυκλωνικές Θύελλες (Cyclonic Storm), όλο το χρόνο, συνήθως όχι πολύ ισχυροί.
- 5. Νότιος Ινδικός: Κυκλώνες, συνήθως Δεκέμβριο-Μάρτιο.
- 6. Νοτιοδυτικός Ειρηνικός και Αυστραλία: Κυκλώνες στο Νοτιοδυτικό Ειρηνικό, Γουίλι-Γουίλι (Willy-Willy) στην Αυστραλία, κυρίως Δεκέμβριο-Απρίλιο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λιμάνι: αν το κέντρο περνά <50 μίλια, απόπλους εγκαίρως ή υπήνεμο προστατευμένο αγκυροβόλιο (προσοχή στο παλιρροιακό κύμα)· περιοχές: Β. Ατλαντικός και ΒΑ Ειρηνικός (Χούρικαιην), ΒΔ Ειρηνικός (Τυφώνες), Β. Ινδικός (Κυκλωνικές Θύελλες), Ν. Ινδικός (Κυκλώνες), ΝΔ Ειρηνικός-Αυστραλία (Κυκλώνες/Γουίλι-Γουίλι), με τις αντίστοιχες εποχές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: κανόνας των 50 μιλίων και οι έξι περιοχές του βιβλίου με ονόματα και περιόδους.