Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Ατμοσφαιρικές Διαταραχές (σελ. 92–93)
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις Επανάληψης & στις Ασκήσεις-Εργασίες του βιβλίου.
Αέριες μάζες
Ερώτηση: Ερ.1–4. Χαρακτηρισμός, πηγή/διαδρομή/ηλικία, κατηγορίες κατά πηγή, μάζα Σαχάρας.
Απάντηση:
- Αέρια μάζα: μεγάλος όγκος αέρα με ομοιόμορφη θερμοκρασία & υγρασία σε οριζόντια έκταση.
- Πηγή = περιοχή σχηματισμού (καθορίζει τα χαρακτηριστικά)· διαδρομή = πορεία (τροποποιεί τη μάζα)· ηλικία = χρόνος από τον σχηματισμό (νεαρή = «καθαρά» χαρακτηριστικά πηγής).
- Κατηγορίες κατά πηγή: πολική / τροπική (θερμοκρασία) × ηπειρωτική-ξηρή / θαλάσσια-υγρή (υγρασία).
- Σαχάρα (καλοκαίρι): τροπική ηπειρωτική — θερμή & ξηρή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ομοιόμορφη μάζα· πηγή/διαδρομή/ηλικία· πολική-τροπική × ηπειρωτική-θαλάσσια· Σαχάρα=τροπική ηπειρωτική.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + κατηγοριοποίηση + Σαχάρα.
Ευστάθεια ΚΑΙ αστάθεια
Ερώτηση: Ερ.5. Πότε μια αέρια μάζα είναι ασταθής/ευσταθής & σχέση με τη θερμοβαθμίδα.
Απάντηση:
- Ευσταθής: μάζα που ανυψώνεται τείνει να επιστρέψει (μικρή θερμοβαθμίδα) → στρωματόμορφα/αίθριος.
- Ασταθής: μάζα που ανυψώνεται συνεχίζει να ανεβαίνει (μεγάλη θερμοβαθμίδα, ο περιβάλλων αέρας ψύχεται γρήγορα με το ύψος) → σωρειτόμορφα, καταιγίδες.
- Δηλαδή μεγάλη κατακόρυφη θερμοβαθμίδα → αστάθεια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ευσταθής=επιστρέφει (μικρή βαθμίδα)· ασταθής=ανεβαίνει (μεγάλη βαθμίδα→καταιγίδες).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + σύνδεση με θερμοβαθμίδα.
Μέτωπα
Ερώτηση: Ερ.6–8. Μετωπική επιφάνεια & μέτωπο, είδη μετώπων, σύγκλιση.
Απάντηση:
- Μετωπική επιφάνεια: η κεκλιμένη επιφάνεια επαφής δύο αερίων μαζών· μέτωπο: η τομή της με το έδαφος.
- Είδη: θερμό (θερμή διώχνει ψυχρή — ήπια κλίση, στρωματόμορφα, παρατεταμένη βροχή), ψυχρό (ψυχρή διώχνει θερμή — απότομη ανύψωση, σωρειτόμορφα, ραγδαία), στάσιμο (καμία δεν υποχωρεί), συνεσφιγμένο (occluded — το ψυχρό προλαβαίνει το θερμό).
- Σύγκλιση μετώπων: δημιουργία συνεσφιγμένου μετώπου (ψυχρού ή θερμού τύπου, ανάλογα με τη σχετική θερμοκρασία των μαζών).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μετωπική επιφάνεια (κεκλιμένη)/μέτωπο (τομή εδάφους)· θερμό/ψυχρό/στάσιμο/συνεσφιγμένο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + 4 είδη + σύγκλιση.
Υφέσεις, αντικυκλώνες, σίφωνες, πρόγνωση
Ερώτηση: Ερ.9–12. Σχηματισμός/κακοκαιρία υφέσεων, καλοκαιρία αντικυκλώνων, σίφωνες, κατεύθυνση καιρού.
Απάντηση:
- Υφέσεις: χαμηλή πίεση· ο αέρας συγκλίνει & ανεβαίνει → ψύξη/υγροποίηση → νέφωση & βροχή (κακοκαιρία)· συχνά με μέτωπα.
- Αντικυκλώνες: υψηλή πίεση· ο αέρας κατεβαίνει (καθιζάνει) & θερμαίνεται → διάλυση νεφών → αίθριος/καλοκαιρία.
- Σίφωνες: μικρής κλίμακας βίαιοι στρόβιλοι με πολύ χαμηλή πίεση (χερσαίοι/θαλάσσιοι), από έντονη αστάθεια.
- Πρόγνωση (μέσα πλάτη): ο καιρός έρχεται κυρίως από τα δυτικά (επικρατούντες δυτικοί άνεμοι), άρα μας επηρεάζουν οι δυτικές περιοχές.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ύφεση=σύγκλιση/άνοδος→κακοκαιρία· αντικυκλώνας=καθίζηση→αίθριος· σίφωνες=στρόβιλοι· καιρός από τα δυτικά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μηχανισμοί L/H + σίφωνες + δυτική προέλευση καιρού.