Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Η Ατμόσφαιρα της Γης (σελ. 19-21) – ΝΑΥΤΙΚΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1 · Η Ατμόσφαιρα της Γης (σελ. 19–21)

Απαντήσεις στις Ερωτήσεις Επανάληψης & στις Ασκήσεις-Εργασίες του βιβλίου.

Ατμόσφαιρα, καιρός ΚΑΙ κλίμα

Ερώτηση: Ερ.1–3. Τι είναι η ατμόσφαιρα· διαφορά καιρού–κλίματος· η σημερινή παρατήρηση/η 50ετία δίνει καιρό ή κλίμα;

Απάντηση:

• Ατμόσφαιρα: το αέριο περίβλημα που περιβάλλει τη Γη & την ακολουθεί στην περιστροφή της.
• Καιρός: η στιγμιαία κατάσταση της ατμόσφαιρας ενός τόπου· κλίμα: ο μέσος όρος του καιρού για πολλά χρόνια (≥30).
• Η σημερινή μετεωρολογική παρατήρηση δίνει τον καιρό· η επεξεργασία 50ετών παρατηρήσεων δίνει το κλίμα της περιοχής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ατμόσφαιρα=αέριο περίβλημα· καιρός=στιγμιαίος, κλίμα=μέσος όρος ετών· σήμερα→καιρός, 50 χρόνια→κλίμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σαφής διάκριση καιρού–κλίματος.

Στρώματα, ιονόσφαιρα ΚΑΙ όζον

Ερώτηση: Ερ.4–6. Στρώματα της ατμόσφαιρας· ιονόσφαιρα· στρώμα του όζοντος.

Απάντηση:

• Στρώματα (κάτω→πάνω): τροπόσφαιρα (καιρικά φαινόμενα, ~90% μάζας), στρατόσφαιρα (όζον), μεσόσφαιρα, θερμόσφαιρα.
• Ιονόσφαιρα: ιοντισμένη περιοχή (μεσόσφαιρα–θερμόσφαιρα) που ανακλά ραδιοκύματα — δεν είναι διακριτό «στρώμα θερμοκρασίας» αλλά περιοχή με ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια.
• Όζον: συγκεντρώνεται στη στρατόσφαιρα (οζονόσφαιρα, ~15–35 km) & απορροφά την UV ακτινοβολία, προστατεύοντας τη ζωή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τροπόσφαιρα/στρατόσφαιρα(όζον)/μεσόσφαιρα/θερμόσφαιρα· ιονόσφαιρα ανακλά ραδιοκύματα· όζον στη στρατόσφαιρα (UV).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σωστά στρώματα + ρόλος ιονόσφαιρας & όζοντος.

Κατανομή μάζας ΚΑΙ αέρια

Ερώτηση: Ερ.7–8. Ποσοστό μάζας πάνω από 25 χλμ & εκτός τροπόσφαιρας· τα δύο κύρια αέρια & τα ποσοστά τους.

Απάντηση:

• Πάνω από τα 25 χλμ περιέχεται μόνο ~1% της ατμοσφαιρικής μάζας — ασήμαντη για τη μετεωρολογία, αφού ο καιρός «φτιάχνεται» στην τροπόσφαιρα. Η τροπόσφαιρα κρατά το ~90%, άρα ~10% της μάζας δεν περιέχεται σε αυτήν.
• Τα δύο κυριότερα αέρια: άζωτο (N₂) & οξυγόνο (O₂). Κατά βάρος: N₂ ≈ 75,5%, O₂ ≈ 23,2% (κατ' όγκο ≈ 78% & 21%).

Σύνοψη: (ενδεικτική) ~1% πάνω από 25χλμ (ασήμαντη)· ~90% στην τροπόσφαιρα· N₂ ~75,5% & O₂ ~23,2% κατά βάρος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: τάξη μεγέθους ποσοστών & τα δύο αέρια.

Αλληλεπίδραση ατμόσφαιρας–θάλασσας

Ερώτηση: Ερ.9. Παραδείγματα αλληλεπίδρασης ατμόσφαιρας–θάλασσας.

Απάντηση:

• Εξάτμιση νερού → υδρατμοί/νέφη/βροχή· ανταλλαγή θερμότητας (η θάλασσα αποθηκεύει & αποδίδει θερμότητα, μετριάζει το κλίμα)· ο άνεμος δημιουργεί κύματα & θαλάσσια ρεύματα· τα ρεύματα (π.χ. Ρεύμα του Κόλπου) επηρεάζουν το κλίμα παράκτιων περιοχών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εξάτμιση/νέφη, ανταλλαγή θερμότητας, άνεμος→κύματα/ρεύματα, ρεύματα→κλίμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: ≥2 σωστά παραδείγματα.

Μεταβολή θερμοκρασίας με το ύψος

Ερώτηση: Ασκ.1. Η θερμοκρασία στο έδαφος είναι 30 °C. Πόση σε ύψος 3.000 m; (μείωση 0,65 °C/100 m).

Απάντηση:

• Πτώση θερμοκρασίας: \( \dfrac{3000}{100} \times 0{,}65 = 30 \times 0{,}65 = 19{,}5\,°C \).
• Θερμοκρασία στα 3.000 m: \( 30 - 19{,}5 = 10{,}5\,°C \).

Σύνοψη: 10,5 °C.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σωστός πολλαπλασιασμός βαθμίδας × (ύψος/100). Επαληθεύτηκε με κώδικα.

Κάλυψη ιονόσφαιρας ΚΑΙ οζονόσφαιρας

Ερώτηση: Ασκ.2–3. Ποια στρώματα καλύπτει (ολικά/μερικά) η Ιονόσφαιρα & ποια η οζονόσφαιρα;

Απάντηση:

• Ιονόσφαιρα: εκτείνεται από την ανώτερη μεσόσφαιρα έως τη θερμόσφαιρα (~60–1000 km) — καλύπτει μερικά τη μεσόσφαιρα & ολικά/μερικά τη θερμόσφαιρα.
• Οζονόσφαιρα: βρίσκεται μέσα στη στρατόσφαιρα (~15–35 km) — καλύπτει μέρος της στρατόσφαιρας.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ιονόσφαιρα=μεσόσφαιρα(μερικά)+θερμόσφαιρα· οζονόσφαιρα=μέρος στρατόσφαιρας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σωστή αντιστοίχιση περιοχών (το σχήμα είναι προαιρετικό).