Λύσεις — Κεφάλαιο 10 · Χύτευση (σελ. 375) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 10 · Χύτευση (σελ. 375)
Απαντήσεις στις ερωτήσεις Αξιολόγησης του βιβλίου.
Έννοια ΚΑΙ χυτήριο
Ερώτηση: 1. Δώστε τον ορισμό της χύτευσης. 2. Από ποια βασικά τμήματα συγκροτείται το χυτήριο; 3. Ποια μεταλλικά υλικά χρησιμοποιούνται ευρέως στη χύτευση;
Απάντηση:
- 1. Χύτευση ονομάζεται η μετατροπή της μεταλλικής ρευστής μάζας σε χυτά στοιχεία μηχανών, εργαλεία ή άλλα αντικείμενα με καθορισμένη γεωμετρική μορφή και διαστάσεις. Γίνεται με θέρμανση του μετάλλου πάνω από τη θερμοκρασία τήξης του και έγχυσή του σε καλούπια, όπου στερεοποιείται και αποψύχεται.
- 2. Τμήματα χυτηρίου: τμήμα κατασκευής προτύπων· τμήμα κατασκευής πυρήνων· τμήμα κατασκευής καλουπιών· τμήμα τήξης των μετάλλων· τμήμα χύτευσης· τμήμα καθαρισμού των χυτών· τμήμα ανόπτησης των χυτών· τμήμα ποιοτικού ελέγχου.
- 3. Μεταλλικά υλικά χύτευσης: ο χυτοσίδηρος· ο χάλυβας· το αλουμίνιο και τα κράματά του· τα κράματα του χαλκού· τα κράματα του μαγνησίου· τα κράματα του ψευδαργύρου· τα κράματα του αντιμονίου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χύτευση = μετατροπή ρευστής μεταλλικής μάζας σε χυτά αντικείμενα καθορισμένης μορφής και διαστάσεων· οκτώ τμήματα (πρότυπα, πυρήνες, καλούπια, τήξη, χύτευση, καθαρισμός, ανόπτηση, ποιοτικός έλεγχος)· χυτοσίδηρος, χάλυβας, αλουμίνιο και κράματα χαλκού, μαγνησίου, ψευδαργύρου, αντιμονίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα οκτώ βασικά τμήματα του χυτηρίου και τα επτά υλικά χύτευσης όπως στο βιβλίο.
Μέθοδοι ΚΑΙ στάδια
Ερώτηση: 4. Πώς διακρίνονται οι μέθοδοι χύτευσης, αναλόγως προς τον τρόπο εισαγωγής του ρευστού μετάλλου στο καλούπι; 5. Ποια στάδια ακολουθούνται κατά τη χύτευση στην άμμο με βαρύτητα; 6. Γιατί οι διαστάσεις των προτύπων (μοντέλων) γίνονται μεγαλύτερες από αυτές των προϊόντων;
Απάντηση:
- 4. Κατά τον τρόπο εισαγωγής: α) μέθοδοι χύτευσης με βαρύτητα — η ρευστή μεταλλική μάζα εισέρχεται στο καλούπι και καταλαμβάνει τον διαθέσιμο χώρο υπό την επίδραση της βαρύτητας (π.χ. χύτευση στην άμμο, σε γύψο, σε μεταλλικό καλούπι)· β) μέθοδοι χύτευσης υπό πίεση — η ρευστή μάζα καταλαμβάνει τον χώρο υπό την επίδραση της πίεσης που ασκείται κατά την έγχυση (π.χ. χύτευση σε μήτρα υπό πίεση, φυγοκεντρική χύτευση).
- 5. Στάδια χύτευσης στην άμμο με βαρύτητα: 1) κατασκευή του προτύπου· 2) κατασκευή του πυρήνα, όπου χρειάζεται· 3) αποτύπωση του προτύπου στην άμμο (κατασκευή του καλουπιού)· 4) τήξη της μεταλλικής μάζας (π.χ. χυτοσιδήρου)· 5) έγχυση της ρευστής μεταλλικής μάζας στο καλούπι· 6) αφαίρεση του χυτού από το καλούπι, καθαρισμός και έλεγχος.
- 6. Μεγαλύτερα πρότυπα, διότι όταν στερεοποιηθεί το χυτό, οι διαστάσεις του συρρικνώνονται λόγω συστολής· γι’ αυτό οι προτυποποιοί χρησιμοποιούν όργανα μέτρησης με υποδιαιρέσεις μεγαλύτερες από των κοινών κατά ποσοστό ανάλογο προς το μέταλλο που θα χυτευτεί.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βαρύτητα και υπό πίεση· πρότυπο, πυρήνας, καλούπι, τήξη, έγχυση, αφαίρεση-καθαρισμός-έλεγχος· λόγω της συστολής του χυτού κατά τη στερεοποίηση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι δύο κατηγορίες μεθόδων, τα έξι στάδια με τη σωστή σειρά και η συστολή ως αιτία για το ερώτημα 6.
