Λύσεις — Κεφάλαιο 7 · Συνδέσεις (σελ. 230)
Απαντήσεις στις ερωτήσεις Αξιολόγησης του βιβλίου.
Τρόποι ΚΑΙ είδη συνδέσεων
Ερώτηση: 1. Με ποιους βασικούς τρόπους επιτυγχάνεται η σύνδεση μεταλλικών τεμαχίων; 2. Σε ποιες κατηγορίες ταξινομούνται τα είδη συνδέσεων; 3. Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ λυόμενων και μη λυόμενων συνδέσεων;
Απάντηση:
- 1. Βασικοί τρόποι σύνδεσης: α) με κοχλιοσύνδεση (κοχλιωτές συνδέσεις)· β) με ήλωση (καρφωτές ή πριτσινωτές συνδέσεις)· γ) με συγκόλληση (συγκολλητές συνδέσεις). Δευτερεύουσας σημασίας είναι οι συνδέσεις με πείρους, οι σφηνοσυνδέσεις, οι θηλειαστές συνδέσεις και οι συνδέσεις με συναρμογή σύσφιξης (σφικτές).
- 2. Κατηγορίες: α) λυόμενες συνδέσεις (κοχλιοσυνδέσεις, σφηνοσυνδέσεις, συνδέσεις με πείρους)· β) μόνιμες ή σταθερές συνδέσεις (ηλώσεις, συγκολλήσεις, θηλειαστές συνδέσεις, συνδέσεις με συναρμογή σύσφιξης).
- 3. Βασική διαφορά: οι λυόμενες συναρμολογούνται και αποσυναρμολογούνται εύκολα με κατάλληλα εργαλεία, χωρίς να καταστρέφονται ούτε τα συνδεόμενα κομμάτια ούτε τα στοιχεία σύνδεσης· οι μόνιμες δεν αποσυναρμολογούνται παρά μόνο με καταστροφή των στοιχείων σύνδεσης, οπότε μπορεί να προκληθεί φθορά και στα συνδεδεμένα κομμάτια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κοχλιοσύνδεση, ήλωση, συγκόλληση· λυόμενες και μόνιμες (σταθερές)· οι λυόμενες λύνονται χωρίς καταστροφή, οι μόνιμες μόνο με καταστροφή των στοιχείων σύνδεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τρεις βασικοί τρόποι και σωστή κατάταξη των συνδέσεων στις δύο κατηγορίες.
Κοχλίες ΚΑΙ ασφάλιση
Ερώτηση: 4. Σε ποια είδη κατατάσσονται οι κοχλίες αναλόγως προς τη μορφή της κεφαλής και τη μορφή του κορμού τους; 5. Αναφέρετε μερικούς τύπους περικοχλίων με τη μεγαλύτερη εφαρμογή. 6. Ποια είναι τα στοιχεία ασφαλίσεως που χρησιμοποιούνται στις κοχλιοσυνδέσεις;
Απάντηση:
- 4. Κατά τη μορφή της κεφαλής: κοχλίες με εξαγωνική κεφαλή (τη μεγαλύτερη εφαρμογή), με τετραγωνική κεφαλή, κυλινδρικής κεφαλής με εσωτερικό εξάγωνο (Allen) ή εγκοπή κατσαβιδιού, με φρεζάτη κεφαλή, με ημισφαιρική κεφαλή και τετράγωνη προέκταση (καρρόβιδες), με μακρόστενη κεφαλή. Κατά τη μορφή του κορμού: αμφικοχλίες (μπουζόνια), κοχλίες επιμήκυνσης, κοχλίες διάτμησης ή συναρμογής, λαμαρινόβιδες, ξυλόβιδες, κοχλίες διατρήσεως, πειράκια με σπείρωμα, κοχλίες αγκυρώσεως, κοχλίες μπετόν.
- 5. Περικόχλια: κυρίως τα εξαγωνικά· επίσης τετραγωνικά (σε καρρόβιδες και κοχλίες αγκυρώσεως), κλειστά ή τυφλά (κάλυψη και στεγανοποίηση του άκρου του κοχλία), εξαγωνικό με κολλάρο, σχιστό, κορώνα, οκταγωνικό, δωδεκάδοντο με φλάντζα, κυλινδρικό χειροπερικόχλιο, χειροπερικόχλιο πεταλούδα, περικόχλιο για ανυψωτικούς σκοπούς, περικόχλιο τανυστήρα συρμάτων.
- 6. Στοιχεία ασφαλίσεως: αντιπερικόχλιο (κόντρα παξιμάδι)· ελατηριωτός δακτυλιοειδής παράκυκλος (ροδέλα γκρόβερ)· ελατηριωτός δισκοειδής παράκυκλος (κυρτός, κυματοειδής, κωνικός)· αστεροειδής ασφαλιστικός παράκυκλος με εσωτερική ή εξωτερική οδόντωση· πτερυγιωτός ασφαλιστικός παράκυκλος· ασφαλιστικά ελάσματα (λαμάκια)· ασφαλιστική περόνη (κοπίλια) με περικόχλιο-κορώνα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κεφαλή: εξαγωνική, τετραγωνική, Allen, φρεζάτη, καρρόβιδα, μακρόστενη· κορμός: μπουζόνια, επιμήκυνσης, διάτμησης, λαμαρινόβιδες, ξυλόβιδες κ.ά.· περικόχλια κυρίως εξαγωνικά (και τετραγωνικά, τυφλά, κορώνα, πεταλούδα κ.ά.)· αντιπερικόχλιο, γκρόβερ, δισκοειδείς, αστεροειδείς, πτερυγιωτοί παράκυκλοι, λαμάκια, κοπίλια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: διάκριση κατά κεφαλή και κατά κορμό και τα στοιχεία ασφαλίσεως με τις ονομασίες του βιβλίου.
Ηλώσεις
Ερώτηση: 7. Ποια είναι τα είδη των ήλων αναλόγως προς τη μορφή της κεφαλής τους; 8. Ποια είναι η διάκριση των ηλώσεων αναλόγως προς τον τρόπο σύνδεσης των ελασμάτων; 9. Γιατί το υλικό των ήλων και το υλικό των προς σύνδεση ελασμάτων πρέπει να είναι το ίδιο;
Απάντηση:
- 7. Είδη ήλων κατά την κεφαλή: με ημισφαιρική κεφαλή (στρογγυλοκέφαλοι)· με πεπλατυσμένη ημισφαιρική κεφαλή· με κεφαλή σχήματος φακού, ημιβυθισμένη (φακοειδείς)· με βυθισμένη κεφαλή (φρεζάτοι)· με καμπυλωτή ημιβυθισμένη κεφαλή· με επίπεδη κεφαλή· με κωνική κεφαλή.
- 8. Κατά τον τρόπο σύνδεσης των ελασμάτων: α) ηλώσεις επικαλύψεως (καβαλητές): τα ελάσματα επικαλύπτουν το ένα το άλλο κατά ορισμένο πλάτος· β) ηλώσεις με αρμοκαλύπτρες: τα ελάσματα τοποθετούνται πρόσωπο με πρόσωπο και ο αρμός καλύπτεται με ένα ή δύο ελάσματα (αρμοκαλύπτρες). Και στις δύο η σύνδεση γίνεται με μία, δύο ή περισσότερες σειρές καρφιών, με διάταξη το ένα δίπλα στο άλλο ή ζιγκ-ζαγκ.
- 9. Ίδιο υλικό, διότι διαφορετικά: α) υπάρχει κίνδυνος λασκαρίσματος της σύνδεσης λόγω διαφορετικού συντελεστή διαστολής καρφιών και κομματιών· β) στις συνδέσεις κομματιών από ελαφρά μέταλλα (χαλκό, αλουμίνιο και κράματά τους) υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροχημικής διάβρωσης των καρφιών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Επτά τύποι κεφαλής (ημισφαιρική, πεπλατυσμένη, φακοειδής, φρεζάτη, καμπυλωτή ημιβυθισμένη, επίπεδη, κωνική)· ηλώσεις επικαλύψεως και με αρμοκαλύπτρες· ίδιο υλικό για να μη λασκάρει η σύνδεση (διαστολή) και να μη διαβρωθούν ηλεκτροχημικά τα καρφιά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι δύο λόγοι του ερωτήματος 9 (συντελεστής διαστολής, ηλεκτροχημική διάβρωση).
Θηλειαστές συνδέσεις, ασφάλεια ΚΑΙ μέσα προστασίας
Ερώτηση: 10. Ποιοί είναι οι τύποι συνδέσεων που επιτυγχάνονται με τη μέθοδο αναδίπλωσης άκρων; 11. Αν κατασκευάζατε μια εργαλειοθήκη από γαλβανισμένη λαμαρίνα, ποια είδη συνδέσεων και στοιχείων θα χρησιμοποιούσατε και γιατί; 12. Τι πρέπει να προσέχετε κατά την εκτέλεση ηλώσεων με πυρωμένους ήλους; 13. Όταν χρησιμοποιείτε το δράπανο, για να ανοίξετε οπές σε ελάσματα, πού τα τοποθετείτε και για ποιο λόγο; 14. Ποια μέσα ατομικής προστασίας χρησιμοποιείτε για τη διαμόρφωση ή μεταφορά λαμαρινών και γιατί;
Απάντηση:
- 10. Τύποι με αναδίπλωση άκρων (για λεπτά ελάσματα έως 1 mm): μονή δίπλωση· διπλή δίπλωση· συρμάτωση άκρων· ενίσχυση με σιδηρογωνιά· θηλειαστή σύνδεση· μονή και διπλή σύνδεση· συνδετήρας «S»· γωνιακή σύνδεση· συνδετήρας εφαρμογής· ιστάμενη σύνδεση· σύνθετη σύνδεση.
- 11. Εργαλειοθήκη από γαλβανισμένη λαμαρίνα (ενδεικτικά): αφού η λαμαρίνα είναι λεπτή, οι ραφές του κουτιού γίνονται με θηλειαστές συνδέσεις (π.χ. γωνιακή ή μονή/διπλή σύνδεση στον πάτο) και τα χείλη ενισχύονται με δίπλωση ή συρμάτωση άκρων, ώστε να αποκτήσουν αντοχή και να μην κόβουν. Για χερούλι, μεντεσέδες ή κλείστρο χρησιμοποιούμε ήλους (ή τυφλοκαρφιά όπου υπάρχει πρόσβαση μόνο από τη μία πλευρά) από υλικό ίδιο με της λαμαρίνας, για να αποφύγουμε λασκάρισμα και ηλεκτροχημική διάβρωση· αν κάποιο εξάρτημα πρέπει να λύνεται, κοχλιοσύνδεση με παράκυκλο και στοιχείο ασφάλισης.
- 12. Ηλώσεις με πυρωμένους ήλους: πιάνουμε τους πυρωμένους ήλους με κατάλληλη τσιμπίδα, ποτέ με το χέρι· δεν τους αφήνουμε οπουδήποτε, γιατί υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς αν έρθουν σε επαφή με εύφλεκτα υλικά.
- 13. Δράπανο: τοποθετούμε τα ελάσματα σε κατάλληλη ιδιοσυσκευή, για να αποφύγουμε την περιστροφή τους από το τρυπάνι, που μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό των χεριών ή άλλου μέρους του σώματος.
- 14. Μέσα ατομικής προστασίας: δερμάτινα γάντια, για να αποφεύγονται οι τραυματισμοί των χεριών από τις αιχμηρές άκρες των λεπτών φύλλων λαμαρίνας· φόρμα εργασίας· δερμάτινα παπούτσια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μονή/διπλή δίπλωση, συρμάτωση, ενίσχυση με σιδηρογωνιά, θηλειαστή, μονή/διπλή σύνδεση, συνδετήρες, γωνιακή, ιστάμενη, σύνθετη· εργαλειοθήκη με θηλειαστές ραφές και ενισχυμένα άκρα, ήλοι ίδιου υλικού· τσιμπίδα και κίνδυνος πυρκαγιάς· ιδιοσυσκευή στο δράπανο· δερμάτινα γάντια, φόρμα, δερμάτινα παπούτσια.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: το ερώτημα 11 είναι ανοιχτό· κρίνεται η τεκμηρίωση με βάση το πάχος της λαμαρίνας και τους κανόνες επιλογής συνδέσεων του βιβλίου.