Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 2 (σελ. 66) – ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ασκήσεων κεφαλαίου 2

Αναλυτικές απαντήσεις στις 11 ερωτήσεις του κεφαλαίου 2.

Ερώτηση 1 — Επικοινωνία και παραγωγικότητα

Ερώτηση: Γιατί η καλή επικοινωνία συμβάλλει στην ανάπτυξη της παραγωγικότητας και αποδοτικότητας των επιχειρήσεων;

Απάντηση:

• Ο λόγος (§2.5, σελ. 43): Η επικοινωνία ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ, γιατί ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΣΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ και ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΕΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ. Η εικόνα που δίνει το βιβλίο: Οποιεσδήποτε, π.χ. ΜΕΓΑΛΕΣ ΙΔΕΕΣ και αν έχει ο προϊστάμενος, ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ ΑΠΛΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ, ΜΕΧΡΙΣ ΟΤΟΥ ΤΕΘΟΥΝ ΣΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ο ρόλος της πληροφορίας: Κεντρικό σημείο είναι η «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ» (είδηση - μήνυμα), η οποία από τη μία είναι ΑΦΟΡΜΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ κι από την άλλη αποτελεί ΤΗ ΒΑΣΗ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ στην επιχείρηση, καθόσον ΚΑΘΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΤΑΙ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΪΟΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ.

     Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ
     ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ → ΑΠΟΦΑΣΗ → ΕΝΤΟΛΗ → ΕΝΕΡΓΕΙΑ → ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
     Σε κάθε κρίκο μεσολαβεί ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. Αν σπάσει ένας
     κρίκος, η αλυσίδα δεν παράγει τίποτε

  Η προϋπόθεση: Προϋπόθεση των επικοινωνιών μέσα στην επιχείρηση είναι Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ που οφείλεται βασικά στην ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ της επιχείρησης, με την οποία καθορίζονται ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΟΙ ΒΑΘΜΙΔΕΣ ΚΑΙ Η ΙΕΡΑΡΧΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ, όπως και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η κάθε σύνδεση. Η σύνδεση με το κεφ. 1 (§1.1, σελ. 14): Όλα τα τμήματα της επιχείρησης βρίσκονται σε σχέση ΣΤΕΝΗΣ ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗΣ. Η αρμονική συνεργασία και ο συντονισμός των δραστηριοτήτων τους είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ για την ομαλή και συνεχή λειτουργία … ΚΑΠΟΙΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ Ή ΑΜΕΛΕΙΑ ΣΕ ΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΑΡΝΗΤΙΚΑ … ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ. Ο συντονισμός αυτός δεν είναι δυνατός χωρίς επικοινωνία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η καλή επικοινωνία εξασφαλίζει την αποδοτικότητα της επιχείρησης, γιατί συμβάλλει στη δημιουργία της απαραίτητης συνοχής και διευκολύνει παράλληλα τη συνεργασία και τον συντονισμό. Όπως σημειώνει το βιβλίο, οποιεσδήποτε μεγάλες ιδέες και αν έχει ο προϊστάμενος θα παραμείνουν απλές σκέψεις μέχρις ότου τεθούν σε ενέργεια με το σύστημα των επικοινωνιών. Κεντρικό σημείο είναι η πληροφορία, η οποία αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι αποφάσεις, αφού κάθε απόφαση είναι προϊόν επεξεργασίας πληροφοριών. Προϋπόθεση των επικοινωνιών είναι η δημιουργία συνδέσμων, που οφείλεται στην οργανωτική δομή της επιχείρησης, με την οποία καθορίζονται οι θέσεις εργασίας, οι βαθμίδες και η ιεραρχική πυραμίδα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Το είδος της επικοινωνίας σε διάλεξη

Ερώτηση: Τι είδους επικοινωνία έχουμε όταν ο καθηγητής κάνει μια διάλεξη σε ακροατήριο 50 ατόμων;

Απάντηση:

• Πρόκειται για ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, και μάλιστα ΜΟΝΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Ο ορισμός (§2.6, σελ. 44): 1. ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, που περιλαμβάνει τη ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΔΥΟ ΠΡΟΣΩΠΩΝ (face to face communication) ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΚΘΕΤΕΙ ΙΔΕΕΣ ΣΕ ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ Ή ΜΕΓΑΛΗ ΟΜΑΔΑ ΑΚΡΟΑΤΩΝ.

     ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ
     ΠΟΜΠΟΣ   ο καθηγητής
     ΜΗΝΥΜΑ   το περιεχόμενο της διάλεξης
     ΔΕΚΤΗΣ   το ακροατήριο των 50 ατόμων
     ΑΓΩΓΟΣ   ο προφορικός λόγος
     ΣΤΟΧΟΣ   η μετάδοση γνώσης

  Γιατί «δημόσια ομιλία» και όχι «συνομιλία»: στη συνομιλία (face to face) τα δύο πρόσωπα εναλλάσσουν τους ρόλους πομπού και δέκτη. Στη διάλεξη ο πομπός είναι ένας και οι δέκτες πολλοί, χωρίς τακτική εναλλαγή ρόλων. Η έλλειψη ανατροφοδότησης (§2.3, σελ. 41): στην επικοινωνία διπλής κατεύθυνσης το άτομο Β (αρχικός δέκτης) στέλνει στο άτομο Α (αρχικός πομπός) κάποιο μήνυμα, επιβεβαιώνοντας τη λήψη του αρχικού μηνύματος, ενεργώντας ή ζητώντας διευκρινίσεις. Στη διάλεξη η ανατροφοδότηση είναι περιορισμένη — μόνο στο τέλος, με ερωτήσεις του ακροατηρίου, ή έμμεση, μέσω της γλώσσας του σώματος των ακροατών (§2.8). Και η ένταξη κατά τον φορέα: αν η διάλεξη γίνεται μέσα στον οργανισμό προς το προσωπικό του, είναι ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ· αν απευθύνεται σε τρίτους (π.χ. πελάτες, κοινό), είναι ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ επικοινωνία (§2.6).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρόκειται για προφορική επικοινωνία, και συγκεκριμένα για δημόσια ομιλία, αφού το βιβλίο ορίζει ως προφορική επικοινωνία τόσο τη συνομιλία μεταξύ δύο προσώπων όσο και τις δημόσιες ομιλίες, στις οποίες ένα πρόσωπο εκθέτει ιδέες σε μια μικρή ή μεγάλη ομάδα ακροατών. Πομπός είναι ο καθηγητής, μήνυμα το περιεχόμενο της διάλεξης και δέκτης το ακροατήριο των πενήντα ατόμων. Πρόκειται για επικοινωνία μονής κατεύθυνσης, αφού δεν εναλλάσσονται τακτικά οι ρόλοι πομπού και δέκτη και η ανατροφοδότηση είναι περιορισμένη. Ανάλογα με το αν οι ακροατές ανήκουν στον ίδιο οργανισμό ή είναι τρίτοι, η επικοινωνία χαρακτηρίζεται εσωτερική ή εξωτερική.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Μέσα εσωτερικής επικοινωνίας

Ερώτηση: Αναφέρετε τα μέσα εσωτερικής επικοινωνίας.

Απάντηση:

• Ο ορισμός (§2.6, σελ. 43): ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ Ή ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ κτλ. ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Ή ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ - ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ. Τα μέσα (§2.7.1, σελ. 44, αυτούσια):

     α. ΤΗΛΕΦΩΝΕΙΟ
        «Αποτελεί ΤΟ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΟ ΜΕΣΟ. Η τηλεφωνική εγκατάσταση
        διαθέτει ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΛΟΓΗΣ για την επικοινωνία
        των υπαλλήλων μέσα και έξω από την επιχείρηση …
        είναι συχνή η εγκατάσταση τηλεφωνικών συσκευών ΜΟΝΟ ΓΙΑ
        ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ»
     β. ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ (DICTOPHONE)
        «Αποτελούνται από ΕΠΑΛΛΗΛΑ ΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΑ, στα οποία
        ισάριθμοι υπάλληλοι ΥΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΚΕΙΜΕΝΑ με τη βοήθεια
        μικροφωνικής συσκευής … Το αρμόδιο Γραφείο (TYPING
        POOL), στη συνέχεια, προβαίνει στην ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΣΗ
        ΚΑΙ ΠΛΗΚΤΡΟΛΟΓΗΣΗ των κειμένων»
     γ. ΕΓΓΡΑΦΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ
        «σε μορφή ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΩΝ, ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ κτλ. …
        μεταξύ των υπαλλήλων των τμημάτων και των προϊσταμένων
        με τους υφισταμένους τους»
        «Η διαδικασία της παραλαβής και παράδοσης … γίνεται από
        το ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΠΑΛΛΗΛΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ, ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΑΥΤΩΝ
        ΠΟΥ ΤΑ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟ ΓΙ' ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΚΟΠΟ
        ΤΗΡΟΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ»

  Και τα μέσα φυσικής μεταφοράς (σελ. 45): Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν σύγχρονες εγκαταστάσεις, έχουν επιτύχει τη γρήγορη μεταφορά και διανομή εγγράφων και δεμάτων ΜΕ ΑΓΩΓΟΥΣ, ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΑΕΡΑΣ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ. Άλλο παρόμοιο σύστημα … είναι η εγκατάσταση ΜΙΚΡΩΝ ΚΛΕΙΣΤΩΝ ΑΝΕΛΚΥΣΤΗΡΩΝ που κινούνται πάνω σε ΚΥΛΙΟΜΕΝΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ. Η αντιστοιχία με τις μορφές (§2.6): το τηλεφωνείο εξυπηρετεί την προφορική επικοινωνία, τα έγγραφα μηνύματα τη γραπτή, και τα κεντρικά συστήματα υπαγόρευσης την αυτοματοποιημένη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εσωτερική επικοινωνία είναι η ανταλλαγή μηνυμάτων ή πληροφοριών μεταξύ προσώπων ή τμημάτων της ίδιας επιχείρησης ή οργανισμού. Τα μέσα της είναι, πρώτον, το τηλεφωνείο, που αποτελεί το συνηθέστερο μέσο, με εσωτερικό κέντρο διαλογής και συσκευές μόνο για εσωτερικές γραμμές. Δεύτερον, τα κεντρικά συστήματα υπαγόρευσης, τα λεγόμενα dictophone, που αποτελούνται από επάλληλα μαγνητόφωνα στα οποία οι υπάλληλοι υπαγορεύουν κείμενα και το αρμόδιο γραφείο προβαίνει στην απομαγνητοφώνηση και πληκτρολόγηση. Τρίτον, τα έγγραφα μηνύματα σε μορφή υπηρεσιακών σημειωμάτων και επιστολών, τα οποία παραδίδονται από το βοηθητικό προσωπικό με υπογραφή σε ειδικό βιβλίο. Στις σύγχρονες εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται επίσης αγωγοί με αέρα υπό πίεση και μικροί κλειστοί ανελκυστήρες σε κυλιόμενες ταινίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Μέσα εξωτερικής επικοινωνίας

Ερώτηση: Αναφέρετε τα μέσα εξωτερικής επικοινωνίας.

Απάντηση:

• Ο ορισμός (§2.6, σελ. 43): ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ Ή ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ κτλ. ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Ή ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ. Τα μέσα (§2.7.2, σελ. 45-56): Οι πληροφορίες μεταβιβάζονται από την επιχείρηση προς τα έξω και αντίστροφα με τα πιο κάτω μέσα:

     α. ΤΗΛΕΦΩΝΟ — «το πιο ΠΡΑΚΤΙΚΟ, ΕΥΧΡΗΣΤΟ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΟ μέσο
        επικοινωνίας … το ΜΟΝΟ μέσο που προσφέρεται για
        ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ (ΔΙΑΛΟΓΟ)»
     β. ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ
     γ. ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ
     δ. ΤΗΛΕΤΥΠΟ (TELEX)
     ε. ΤΗΛΕΟΜΟΙΟΤΥΠΙΑ (FAX)
     στ. ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (INTERNET)
     ζ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ (E-MAIL)

  Το τηλεφωνικό κέντρο (σελ. 45): η σύνδεση με το εξωτερικό τηλεφωνικό δίκτυο γίνεται ΜΕΣΩ ΕΝΟΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ … είναι απαραίτητη η παρουσία ενός ΤΗΛΕΦΩΝΗΤΗ Ή ΜΙΑΣ ΤΗΛΕΦΩΝΗΤΡΙΑΣ. Οι σύγχρονες συσκευές αυτόματης τηλεφωνικής σύνδεσης (ΡΑΒΧ - Private Automatic Branch Exchange) καθιστούν περιττή τη μεσολάβηση του τηλεφωνητή για τα εξερχόμενα και τα εσωτερικά τηλεφωνήματα. Ο ρόλος του τηλεφωνητή: Για κάθε ξένο που τηλεφωνεί ο τηλεφωνητής … ΕΚΠΡΟΣΩΠΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Πολλές φορές είναι ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ με το οποίο έρχεται σε επαφή ένας ξένος. ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΜΙΛΑ ΚΡΙΝΕΤΑΙ Η ΙΔΙΑ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Τα προσόντα του: ευγένεια, λεπτότητα, προθυμία, φιλικότητα (όχι όμως αδικαιολόγητη οικειότητα), καλή άρθρωση, ήρεμος τόνος, σωστή έκφραση, ακριβολογία και ΕΧΕΜΥΘΕΙΑ.

     Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
     ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ και ΤΗΛΕΤΥΠΟ (TELEX) ανήκουν στην εποχή
     συγγραφής και έχουν σήμερα ουσιαστικά καταργηθεί
     Το ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ και το ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ, που το
     βιβλίο παρουσιάζει ως νέα, είναι σήμερα τα κυρίαρχα

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εξωτερική επικοινωνία είναι η ανταλλαγή μηνυμάτων ή πληροφοριών μεταξύ της επιχείρησης και άλλων προσώπων ή επιχειρήσεων και οργανισμών. Τα μέσα με τα οποία μεταβιβάζονται οι πληροφορίες από την επιχείρηση προς τα έξω και αντίστροφα είναι το τηλέφωνο, το ταχυδρομείο, ο τηλέγραφος, το τηλέτυπο ή τέλεξ, η τηλεομοιοτυπία ή φαξ, το διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Το τηλέφωνο είναι το πιο πρακτικό, εύχρηστο και γρήγορο μέσο και το μόνο που προσφέρεται για συνομιλία, ενώ η σύνδεση με το εξωτερικό δίκτυο γίνεται μέσω τηλεφωνικού κέντρου. Σημειώνεται ότι ο τηλέγραφος και το τέλεξ ανήκουν στην εποχή συγγραφής του βιβλίου και έχουν σήμερα ουσιαστικά καταργηθεί, ενώ το διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έχουν γίνει τα κυρίαρχα μέσα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η έννοια της επικοινωνίας

Ερώτηση: Τι είναι επικοινωνία;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (§2.2, σελ. 39): επικοινωνία είναι Η ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΣΚΕΨΕΩΝ – ΙΔΕΩΝ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΙΑΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΙΚΡΗΣ Ή ΜΕΓΑΛΗΣ ΜΕ ΤΕΛΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΠΟΙΩΝ ΣΤΟΧΩΝ. Η συμπλήρωση: Η μετάβαση στα στάδια της επικοινωνίας, δηλαδή ΜΕΤΑΔΟΣΗ, ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΙΔΕΩΝ (ΔΙΑΛΟΓΟΣ), βοηθάνε στην ΑΦΟΜΟΙΩΣΗ ΚΑΘΕ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ. Η γενικότερη περιγραφή (§2.1, σελ. 37): επικοινωνία είναι Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΝΟΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕΣΩ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΩΝ.

     ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΣΜΟΥ
     ΤΙ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ  σκέψεις-ιδέες, πληροφορίες, συναισθήματα
     ΠΩΣ             μέσω ΚΟΙΝΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΩΝ
     ΜΕ ΤΙ ΟΡΟ       να εξασφαλίζεται η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
     ΓΙΑΤΙ           για την ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΠΟΙΩΝ ΣΤΟΧΩΝ

  Το θεμελιώδες ερώτημα (§2.1, σελ. 38): το έργο του θεωρητικού της επικοινωνίας είναι να απαντήσει όσο το δυνατόν σαφέστερα στην ερώτηση: «ΠΟΙΟΣ ΛΕΕΙ ΤΙ ΣΕ ΠΟΙΟΝ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ;» — τέθηκε για πρώτη φορά από τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα ΧΑΡΟΛΝΤ ΝΤ. ΛΑΣΓΟΥΕΛ. Το πρότυπο των Σάνον και Γουίβερ (σελ. 38): 6 ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: 1) ΠΗΓΗ-ΠΟΜΠΟΣ 2) ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΤΗΣ 3) ΜΗΝΥΜΑ 4) ΑΓΩΓΟΣ 5) ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΤΗΣ 6) ΔΕΚΤΗΣ. Το παράδειγμα του βιβλίου: 1) ένας άνθρωπος που τηλεφωνεί 2) το μικρόφωνο του τηλεφώνου 3) οι λέξεις που λέει ο άνθρωπος 4) τα ηλεκτρικά καλώδια … 5) το ακουστικό ενός άλλου τηλεφώνου και 6) ο νους του ακροατού. Η κρίσιμη προϋπόθεση: το σύστημα συμβόλων πρέπει να είναι ΚΟΙΝΟ — αλλιώς το μήνυμα φτάνει, αλλά δεν κατανοείται, οπότε δεν υπάρχει επικοινωνία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επικοινωνία είναι η μετάδοση και ανταλλαγή σκέψεων, ιδεών, πληροφοριών και συναισθημάτων με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η κατανόηση από τα μέλη μιας ομάδας, μικρής ή μεγάλης, με τελικό αντικειμενικό σκοπό την πραγματοποίηση κάποιων στόχων. Γενικότερα, αποτελεί την ανταλλαγή νοημάτων μεταξύ ατόμων μέσω ενός κοινού συστήματος συμβόλων. Το θεμελιώδες ερώτημα της θεωρίας της επικοινωνίας, όπως το έθεσε ο Λάσγουελ, είναι ποιος λέει τι σε ποιον και με ποιο αποτέλεσμα, ενώ το πρότυπο των Σάνον και Γουίβερ περιλαμβάνει έξι στοιχεία, την πηγή ή πομπό, τον κωδικοποιητή, το μήνυμα, τον αγωγό, τον αποκωδικοποιητή και τον δέκτη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Το τηλέφωνο ως αποδεικτικό στοιχείο

Ερώτηση: Το τηλέφωνο ως μέσο επικοινωνίας, αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο; Δικαιολογήστε το σε συσχετισμό με το τέλεξ, το φαξ και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

Απάντηση:

• ΟΧΙ, ΔΕΝ αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο. Ο λόγος (§2.7.2 α, σελ. 45): Το ΒΑΣΙΚΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΔΙΑΛΕΞΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΞΕΧΑΣΤΕΙ Ή ΝΑ ΠΑΡΑΠΟΙΗΘΕΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΙΠΕ Ή ΤΙ ΤΟΥ ΕΙΠΑΝ. Τα πλεονεκτήματά του, αντίθετα: είναι το πιο ΠΡΑΚΤΙΚΟ, ΕΥΧΡΗΣΤΟ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΟ μέσο επικοινωνίας μεταξύ προσώπων που βρίσκονται μακριά το ένα από το άλλο και το ΜΟΝΟ μέσο επικοινωνίας που προσφέρεται για ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ (ΔΙΑΛΟΓΟ).

  Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΑ ΓΡΑΠΤΑ ΜΕΣΑ

     ΜΕΣΟ      ΓΡΑΠΤΟ ΙΧΝΟΣ         ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΞΙΑ
     ─────────────────────────────────────────────────────────
     ΤΗΛΕΦΩΝΟ  ΚΑΝΕΝΑ — μόνο ο      ΟΧΙ — «δεν μπορεί να
               προφορικός λόγος     αποδείξει κανείς τι
                                    ακριβώς είπε»
     ΤΕΛΕΞ     ΝΑΙ — αποτύπωμα      ΝΑΙ — γραπτό κείμενο με
               στον δέκτη           αυτόματη ταυτοποίηση του
                                    αποστολέα (answerback)
     ΦΑΞ       ΝΑΙ — αποτύπωμα ΚΑΙ  ΝΑΙ — και ο αποστολέας
               ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ     κρατά απόδειξη αποστολής
     E-MAIL    ΝΑΙ — ηλεκτρονικό    ΝΑΙ — με ημερομηνία, ώρα
               αρχείο               και στοιχεία αποστολέα

  Η επιβεβαίωση για το φαξ (§2.7.2, σελ. 49): Η τηλεομοιοτυπική συσκευή (fax) λήψης πρέπει να αφήνει ΕΥΚΡΙΝΕΣ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ και Το ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ πρέπει να περιλαμβάνουν τα εξής στοιχεία … — ακριβώς επειδή το φαξ προορίζεται να λειτουργεί ως απόδειξη. Η πρακτική συνέπεια για το γραφείο: όταν η τηλεφωνική συνεννόηση αφορά δέσμευση (παραγγελία, προσφορά, συμφωνία τιμής), ακολουθεί επιβεβαίωση με γραπτό μέσο — φαξ, e-mail ή επιστολή. Το τηλέφωνο χρησιμεύει για την ταχύτητα, το γραπτό μέσο για την ασφάλεια. Η θεωρητική βάση: πρόκειται για τη διαφορά ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΓΡΑΠΤΗΣ επικοινωνίας (§2.6, σελ. 44) — η γραπτή αφήνει τεκμήριο, η προφορική όχι.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, το τηλέφωνο δεν αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο. Όπως σημειώνει το βιβλίο, βασικό μειονέκτημα της τηλεφωνικής επικοινωνίας είναι ότι το περιεχόμενο της συνδιάλεξης μπορεί να ξεχαστεί ή να παραποιηθεί και δεν μπορεί να αποδείξει κανείς τι ακριβώς είπε ή τι του είπαν. Αντίθετα, το τέλεξ, το φαξ και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο αφήνουν γραπτό ίχνος και έχουν αποδεικτική αξία. Ειδικά για το φαξ, το βιβλίο ορίζει ότι η συσκευή λήψης πρέπει να αφήνει ευκρινές αποτύπωμα και ότι το αποτύπωμα και το δελτίο αποστολής πρέπει να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα στοιχεία, ακριβώς για να λειτουργούν ως απόδειξη. Στην πράξη το τηλέφωνο χρησιμοποιείται για την ταχύτητα, ενώ κάθε δέσμευση επιβεβαιώνεται στη συνέχεια με γραπτό μέσο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Η γλώσσα του σώματος

Ερώτηση: Ποια η σημασία της γλώσσας του σώματος στην επικοινωνία;

Απάντηση:

• Η αφετηρία (§2.8, σελ. 57): το ρητό που προτάσσει το βιβλίο — «ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ ΜΙΛΑΕΙ ΤΟΣΟ ΔΥΝΑΤΑ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΑΚΟΥΣΩ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΣ» (ΡΑΛΦ ΟΥΛΤΩ ΕΜΕΡΣΟΝ). Το τρίτο κανάλι: Με τη συμπεριφορά μας, ΕΝΣΥΝΕΙΔΗΤΑ Ή ΟΧΙ, δίνουμε και παίρνουμε συνεχώς μηνύματα που ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επηρεάζουν ΤΗ ΘΕΣΗ ΜΑΣ, ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΜΑΣ μέσα στο ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ και, ιδιαίτερα, ΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΤΡΙΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, «Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ».

     ΤΑ ΤΡΙΑ ΚΑΝΑΛΙΑ
     1. ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ
     2. ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ
     3. Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ — μορφασμοί, εκφράσεις,
        χειρονομίες, στάση, βλέμμα

  Το κρίσιμο φαινόμενο της αντίθεσης: Πολλά είναι τα μέσα και τα εργαλεία που χρησιμοποιεί το τρίτο κανάλι επικοινωνίας, για να μεταδώσει μηνύματα και να ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙ ΤΙΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ «ΠΟΜΠΟΥ». Πολλές φορές, ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ, παρατηρείται ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ Ή ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ ΚΑΙ ΕΚΕΙΝΟΥ ΠΟΥ ΕΚΠΕΜΠΕΙ. Τα παραδείγματα του βιβλίου: Ένα παίξιμο των ματιών, ένα χαμόγελο, το σταύρωμα των ποδιών, ακόμη και ένα κουμπωμένο ή ξεκούμπωτο σακάκι, συχνά, εμπεριέχουν ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΑ, ακόμη και ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΥΠΟΝΟΟΥΜΕΝΑ. Είναι μηνύματα που μπορεί να ΔΕΙΞΟΥΝ ΤΙΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΟΥ ΕΧΕΤΕ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΔΩΣΟΥΝ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΣΑΣ. Η πρακτική σημασία για το γραφείο: στην υποδοχή επισκεπτών (§1.3.1, καθήκοντα της γραμματέως) και σε κάθε πρόσωπο με πρόσωπο συναλλαγή, η στάση του σώματος εκπέμπει μήνυμα πριν καν ειπωθεί λέξη. Γι' αυτό το βιβλίο απαιτεί από τη γραμματέα ευγένεια και καλούς τρόπους, ήρεμο χαρακτήρα και καλή εμφάνιση. Το συμπέρασμα: η γλώσσα του σώματος δεν είναι διακόσμηση της επικοινωνίας, αλλά αυτοτελές κανάλι που μπορεί να ενισχύσει ή να ακυρώσει το λεκτικό μήνυμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γλώσσα του σώματος αποτελεί ένα τρίτο κανάλι επικοινωνίας, δίπλα στον προφορικό και τον γραπτό λόγο. Με τη συμπεριφορά μας, ενσυνείδητα ή όχι, δίνουμε και παίρνουμε συνεχώς μηνύματα που επηρεάζουν την εξέλιξη και την αποτελεσματικότητα της επικοινωνίας, καθώς και τη θέση και την αποδοχή μας στο οικογενειακό, κοινωνικό και ιδιαίτερα στο εργασιακό περιβάλλον. Τα μέσα του καναλιού αυτού, δηλαδή οι μορφασμοί, οι εκφράσεις και οι χειρονομίες, αποκαλύπτουν τις προθέσεις του πομπού, ενώ συχνά παρατηρείται και το φαινόμενο της αντίθεσης ανάμεσα στο μήνυμα που προσπαθεί να δώσει κανείς με τον λόγο και σε εκείνο που εκπέμπει με το σώμα του. Ένα παίξιμο των ματιών, ένα χαμόγελο ή το σταύρωμα των ποδιών μπορεί να δείξουν τις προθέσεις του συνομιλητή και να προδώσουν τις δικές μας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Τι είναι το διαδίκτυο

Ερώτηση: Τι είναι το διαδίκτυο;

Απάντηση:

• Η γένεση (§2.7.2 στ, σελ. 51): Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ, σε συνδυασμό με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, οδήγησε τον άνθρωπο στη δημιουργία ενός ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ, που οι δυνατότητές του ΞΕΠΕΡΑΣΑΝ ΠΟΛΥ ΓΡΗΓΟΡΑ ΤΑ ΣΤΕΝΑ ΟΡΙΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ και μπήκαν στην υπηρεσία ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. Το δίκτυο αυτό ονομάστηκε στην ελληνική γλώσσα ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. ΔΙΕΘΝΩΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΟ ΩΣ ΙΝΤΕΡΝΕΤ (INTERNET). Η δομή του (σελ. 52): Το διαδίκτυο αποτελείται από ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΤΟΠΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΔΙΑΣΚΟΡΠΙΣΜΕΝΑ ΣΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 50 ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΓΕΙΟΥ. Μέσω της τεράστιας μάζας των ΚΑΛΩΔΙΩΝ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ και των ηλεκτρονικών υπολογιστών που διαθέτει, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΙ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ, οι οποίες είναι ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ, όπου και αν βρίσκεται, στο σπίτι του, στο σχολείο του ή στο τόπο της εργασίας του. Τι χρειάζεται ο χρήστης: αρκεί να διαθέτει ΔΙΑΘΕΣΗ, ΦΑΝΤΑΣΙΑ, ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ, ΜΟΝΤΕΜ (MODEM) και το … «ΠΟΝΤΙΚΙ» ΤΟΥ. Τι είναι το μόντεμ (υποσημείωση, σελ. 52): Αρχικά των λέξεων MODULATOR-DEMODULATOR (ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΗΣ, ΑΠΟΔΙΑΜΟΡΦΩΤΗΣ). Αποτελούν ειδικά ηλεκτρονικά μηχανήματα που χρησιμοποιούνται για τις απομακρυσμένες επικοινωνίες … Στην ουσία πρόκειται για ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΤΕΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ.

     ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΩΣ «ΔΙΚΤΥΟ ΔΙΚΤΥΩΝ»
     ΔΕΝ είναι ΕΝΑΣ υπολογιστής, ούτε ΜΙΑ εταιρεία
     Είναι ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ που συνδέονται μεταξύ τους
     → γι' αυτό ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ σε κανέναν και ΔΕΝ ΕΛΕΓΧΕΤΑΙ
       κεντρικά· «είναι ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΥ ΤΙΣ
       ΑΠΟΣΤΕΛΛΟΥΝ» τις πληροφορίες, «ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ w.w.w.»

  Η σημασία του (σελ. 52): Είναι κοινή πεποίθηση, ότι το διαδίκτυο ΕΔΩΣΕ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ αλλά και στη ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ, ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, που ως ΠΛΗΜΜΥΡΙΔΑ έχουν κατακλύσει … την ανθρώπινη κοινωνία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το διαδίκτυο είναι ένα επικοινωνιακό δίκτυο που δημιουργήθηκε από την ανάγκη για επικοινωνία σε συνδυασμό με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας, και του οποίου οι δυνατότητες ξεπέρασαν πολύ γρήγορα τα στενά όρια των κρατών και μπήκαν στην υπηρεσία όλης της ανθρωπότητας. Ονομάστηκε στην ελληνική γλώσσα διαδίκτυο και διεθνώς είναι γνωστό ως ίντερνετ. Αποτελείται από εκατοντάδες τοπικά ηλεκτρονικά δίκτυα διασκορπισμένα σε πάνω από πενήντα χώρες της υδρογείου, τα οποία συνδέονται με καλώδια υψηλών ταχυτήτων και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Μέσω αυτού εκατομμύρια άνθρωποι δημιουργούν και παρέχουν πληροφορίες διαθέσιμες σε κάθε ενδιαφερόμενο, αρκεί αυτός να διαθέτει τηλεφωνική γραμμή, μόντεμ και υπολογιστή. Το διαδίκτυο έδωσε άλλη διάσταση στην επικοινωνία και στη συγκέντρωση, οργάνωση, ταξινόμηση και αξιοποίηση των πληροφοριών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Γιατί αναπτύσσεται το διαδίκτυο

Ερώτηση: Γιατί το διαδίκτυο αναπτύσσεται συνεχώς και οι χρήστες του πολλαπλασιάζονται;

Απάντηση:

• Οι δύο λόγοι (§2.7.2 στ, σελ. 52): Το διαδίκτυο (internet) ΣΥΝΕΧΩΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΗΣΤΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΕΥΚΟΛΙΑΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΕΡΑΣΤΙΟΥ ΟΓΚΟΥ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ.

     ΟΙ ΔΥΟ ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥΣ
     1. ΕΥΚΟΛΙΑ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ
        «αρκεί να διαθέτει διάθεση, φαντασία, τηλεφωνική
        γραμμή, μόντεμ και το … ποντίκι του» — δεν απαιτούνται
        ειδικές τεχνικές γνώσεις
     2. ΤΕΡΑΣΤΙΟΣ ΟΓΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
        «εκατομμύρια άνθρωποι … δημιουργούν και παρέχουν
        πληροφορίες, οι οποίες είναι ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΣΕ ΚΑΘΕ
        ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ, ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΑΝ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ»
     → ΘΕΤΙΚΗ ΑΝΑΔΡΑΣΗ: όσο περισσότεροι οι χρήστες, τόσο
       περισσότερο περιεχόμενο· όσο περισσότερο περιεχόμενο,
       τόσο περισσότεροι χρήστες

  Η αναγνώριση της σημασίας του: Είναι κοινή πεποίθηση, ότι το διαδίκτυο ΕΔΩΣΕ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ αλλά και στη ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ, ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, που ως ΠΛΗΜΜΥΡΙΔΑ έχουν κατακλύσει, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες, την ανθρώπινη κοινωνία. Η υπέρβαση των συνόρων (σελ. 51): οι δυνατότητές του ΞΕΠΕΡΑΣΑΝ ΠΟΛΥ ΓΡΗΓΟΡΑ ΤΑ ΣΤΕΝΑ ΟΡΙΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ και μπήκαν στην υπηρεσία ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ — το διαδίκτυο δηλαδή δεν έχει γεωγραφικό όριο ανάπτυξης. Η σύνδεση με την ανάγκη του γραφείου: το κεφ. 1 (§1.2) περιγράφει ως βασικές δραστηριότητες του γραφείου τη συγκέντρωση, καταγραφή, επεξεργασία και παροχή πληροφοριών. Το διαδίκτυο υπηρετεί και τις τέσσερις ταυτόχρονα — γι' αυτό η υιοθέτησή του από τις επιχειρήσεις υπήρξε καθολική και ταχύτατη. Το κόστος: με μία τηλεφωνική γραμμή και ένα μόντεμ η μικρότερη επιχείρηση αποκτά πρόσβαση σε πληροφορία που παλαιότερα απαιτούσε ολόκληρες βιβλιοθήκες και υπηρεσίες τεκμηρίωσης — ριζική εφαρμογή της οικονομικής αρχής (§1.9).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το διαδίκτυο αναπτύσσεται συνεχώς και οι χρήστες του πολλαπλασιάζονται για δύο λόγους, όπως αναφέρει το βιβλίο: λόγω της ευκολίας στη χρήση του και λόγω του τεράστιου όγκου των πληροφοριών και υπηρεσιών που προσφέρει. Για τη χρήση του αρκεί μια τηλεφωνική γραμμή, ένα μόντεμ και ένας υπολογιστής, χωρίς ειδικές τεχνικές γνώσεις, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο δημιουργούν και παρέχουν πληροφορίες διαθέσιμες σε κάθε ενδιαφερόμενο, όπου και αν βρίσκεται. Έτσι δημιουργείται θετική ανάδραση, αφού όσο περισσότεροι είναι οι χρήστες τόσο περισσότερο περιεχόμενο παράγεται και τόσο ελκυστικότερο γίνεται το μέσο. Είναι κοινή πεποίθηση ότι το διαδίκτυο έδωσε άλλη διάσταση στην επικοινωνία και στη συγκέντρωση, οργάνωση, ταξινόμηση και αξιοποίηση των πληροφοριών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Οι βασικές υπηρεσίες του Ίντερνετ

Ερώτηση: Ποιες είναι οι βασικές υπηρεσίες που προσφέρει το Ίντερνετ στους χρήστες του;

Απάντηση:

• Οι υπηρεσίες (§2.7.2 στ, σελ. 52): Οι χρήστες του ίντερνετ έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες, όπως είναι:

     ● ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ (E-MAIL)
     ● ΟΙ ΤΗΛΕΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΕΙΣ
     ● Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ
     ● Η ΑΝΤΛΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ «για ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ
       ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ (ΙΑΤΡΙΚΗΣ, ΙΣΤΟΡΙΑΣ,
       ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΤΕΧΝΗΣ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ,
       ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ κτλ.)»

  Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (§2.7.2 ζ, σελ. 53): είναι ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ INTERNET. ΠΛΗΘΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΔΕΘΕΙ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Το w.w.w. ως τεχνολογία μεταφοράς (σελ. 53): Το ίντερνετ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΟ w.w.w. ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΙ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΧΡΗΣΤΕΣ ΤΩΝ Η/Υ και για να συγκεντρώνει συνεχώς νέες πληροφορίες.

     Η ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ (§1.2)
     ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ πληροφοριών   → ΑΝΤΛΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
     ΠΑΡΟΧΗ πληροφοριών        → ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ
     ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ των τμημάτων  → ΤΗΛΕΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΕΙΣ
     ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ εγγράφων        → ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΡΧΕΙΩΝ

  Η ευθύνη για το περιεχόμενο (σελ. 53): για τις πληροφορίες, πρέπει να σημειωθεί, ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΥ ΤΙΣ ΑΠΟΣΤΕΛΛΟΥΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΑΝΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΩΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ w.w.w. — παρατήρηση με πρακτική σημασία για τον υπάλληλο γραφείου: η πληροφορία του διαδικτύου δεν ελέγχεται κεντρικά και απαιτεί διασταύρωση, όπως ακριβώς κάθε άλλη πληροφορία (§1.2: συσχετισμός, συνδυασμός και σύγκριση με άλλες). Η εξέλιξη έκτοτε: το βιβλίο περιγράφει τις υπηρεσίες όπως ήταν στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Σήμερα έχουν προστεθεί το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι υπηρεσίες νέφους, η ηλεκτρονική τραπεζική, τα κοινωνικά δίκτυα και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι χρήστες του ίντερνετ έχουν δυνατότητα πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες, όπως το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, οι τηλεσυνδιασκέψεις, η μεταφορά αρχείων και η άντληση πληροφοριών για όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, δηλαδή της ιατρικής, της ιστορίας, του πολιτισμού, της τέχνης, της τεχνολογίας, του εμπορίου, της διαφήμισης και της ψυχαγωγίας. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο αποτελεί μία από τις πιο δημοφιλείς εφαρμογές του διαδικτύου και πλήθος επιχειρήσεων έχουν συνδεθεί με αυτό. Σημειώνεται ότι για τις πληροφορίες είναι υπεύθυνοι αυτοί που τις αποστέλλουν και τις κάνουν δημοσίως διαθέσιμες, οπότε απαιτείται διασταύρωσή τους. Έκτοτε έχουν προστεθεί και άλλες υπηρεσίες, όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο, η ηλεκτρονική τραπεζική και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Τι είναι το w.w.w.

Ερώτηση: Τι είναι το w.w.w;

Απάντηση:

• Το όνειρο (§2.7.2 στ, σελ. 53): Πάνω από πέντε δεκαετίες οι άνθρωποι ονειρεύονταν τη δημιουργία ΜΙΑΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΝΩΣΕΩΝ-ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, στην οποία να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ ΑΠΟ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, η οποία να ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ ΜΕ ΑΛΛΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, έτσι ώστε κάθε χρήστης να ΒΡΙΣΚΕΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΧΡΟΝΟΤΡΙΒΗ. Η πραγματοποίηση: Το όνειρο έγινε πραγματικότητα με τη δημιουργία του ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ, του γνωστού Γουόρντ Γουάιντ Γουέμπ (WORLD WIDE WEB), το οποίο ΣΥΜΒΟΛΙΖΕΤΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΜΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΓΛΙΚΟΥΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ w.w.w. Η λειτουργία του: Το ίντερνετ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΟ w.w.w. ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΕΙ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΖΗΤΟΥΝ ΟΙ ΧΡΗΣΤΕΣ ΤΩΝ Η/Υ ΚΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΝΕΙ ΣΥΝΕΧΩΣ ΝΕΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Η ευθύνη: για τις οποίες, πρέπει να σημειωθεί, ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΥ ΤΙΣ ΑΠΟΣΤΕΛΛΟΥΝ ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΑΝΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΩΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ w.w.w.

     Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΚΑΙ w.w.w.
     ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (INTERNET)
       Η ΥΠΟΔΟΜΗ — «εκατοντάδες τοπικά ηλεκτρονικά δίκτυα …
       καλώδια υψηλών ταχυτήτων και ηλεκτρονικοί υπολογιστές»
     w.w.w. (WORLD WIDE WEB)
       Η ΥΠΗΡΕΣΙΑ που τρέχει πάνω στην υποδομή — το «ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ
       ΔΙΚΤΥΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ» με τις διασυνδεδεμένες σελίδες
     → «ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΤΟ w.w.w.» — δεν ταυτίζονται

  Τα τρία χαρακτηριστικά του «ονείρου» που υλοποιήθηκαν

     1. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΣΕΩΝ — το σύνολο του διαθέσιμου
        περιεχομένου
     2. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΠΟ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ — ανεξαρτησία από τόπο
     3. ΕΥΚΟΛΗ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΑΛΛΑ ΚΕΝΤΡΑ — αυτό που
        σήμερα ονομάζουμε ΥΠΕΡΣΥΝΔΕΣΜΟ

  Η σημασία για την επιχείρηση: το w.w.w. είναι το μέσο με το οποίο η επιχείρηση παρουσιάζεται στο κοινό (εταιρική ιστοσελίδα) και αντλεί πληροφορίες για την αγορά, τους ανταγωνιστές και τους προμηθευτές της — υπηρετώντας ταυτόχρονα τη συγκέντρωση και την παροχή πληροφοριών (§1.2, σελ. 15).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το w.w.w. είναι η συντομογραφία του World Wide Web, δηλαδή του Παγκόσμιου Δικτύου Πληροφοριών. Πάνω από πέντε δεκαετίες οι άνθρωποι ονειρεύονταν τη δημιουργία μιας παγκόσμιας τράπεζας γνώσεων και πληροφοριών, στην οποία να έχουν πρόσβαση συνδρομητές από όλο τον κόσμο και η οποία να συνδέεται εύκολα και γρήγορα με άλλα κέντρα πληροφοριών, ώστε κάθε χρήστης να βρίσκει χωρίς χρονοτριβή τις πληροφορίες που χρειάζεται. Το όνειρο αυτό έγινε πραγματικότητα με τη δημιουργία του Παγκόσμιου Δικτύου Πληροφοριών, που συμβολίζεται διεθνώς με τους αγγλικούς χαρακτήρες w.w.w. Το ίντερνετ χρησιμοποιεί το w.w.w. για να μεταβιβάζει τις πληροφορίες που ζητούν οι χρήστες και για να συγκεντρώνει νέες, για τις οποίες όμως υπεύθυνοι είναι αυτοί που τις αποστέλλουν και όχι το ίδιο το w.w.w.

Κριτήρια αξιολόγησης: