Λύσεις — Ενότητα 2.2: Κατασκευή μηχανών Σ.Ρ., προστασία, ακροδέκτες (σελ. 92) – ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Ενότητα 2.2: Κατασκευή μηχανών Σ.Ρ., προστασία, ακροδέκτες (σελ. 92)

Λύσεις των 14 ερωτήσεων της ενότητας 2.2: 11 ανοιχτές και 3 πολλαπλής επιλογής.

Ερώτηση 1 — Ο προορισμός του στάτη

Ερώτηση: Ποιος είναι ο προορισμός του στάτη μιας μηχανής Σ.Ρ.;

Απάντηση:

• Ο στάτης είναι το συγκρότημα των ακίνητων τμημάτων της μηχανής και έχει ως κύριο προορισμό να δημιουργεί καθορισμένη μαγνητική ροή (σελ. 82) — το μαγνητικό πεδίο (διέγερση) μέσα στο οποίο θα κινηθούν οι αγωγοί του δρομέα, ώστε στη γεννήτρια να αναπτύσσεται Η.Ε.Δ. και στον κινητήρα δύναμη/ροπή. Τη ροή τη δημιουργούν οι μαγνητικοί πόλοι με τα τυλίγματα διέγερσης (ή μόνιμοι μαγνήτες), τη διαχέουν τα πέδιλα και την κλείνει το ζύγωμα. Επιπλέον ο στάτης στηρίζει μηχανικά τη μηχανή (ζύγωμα-κορμός, καλύμματα με τα έδρανα του άξονα, ψηκτροφορέας με τις ψήκτρες που μεταφέρουν το ρεύμα από/προς τον συλλέκτη) και προφυλάσσει το εσωτερικό της.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Να δημιουργεί καθορισμένη μαγνητική ροή (πεδίο διέγερσης) με τους πόλους/τυλίγματα διέγερσης, το ζύγωμα και τα πέδιλα· επίσης στηρίζει τον δρομέα (έδρανα) και τις ψήκτρες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μαγνητική ροή ως κύριος προορισμός + στήριξη.

Ερώτηση 2 — Ο προορισμός του δρομέα

Ερώτηση: Ποιος είναι ο προορισμός του δρομέα;

Απάντηση:

• Ο δρομέας είναι το συγκρότημα των κινητών τμημάτων της μηχανής (σελ. 84). Φέρει το επαγωγικό τύμπανο — τον πυρήνα με το τύλιγμα, «το σπουδαιότερο μέρος» της μηχανής (σελ. 93) — μέσα στο οποίο γίνεται η μετατροπή της ενέργειας: στη γεννήτρια οι αγωγοί του τυμπάνου, περιστρεφόμενοι μέσα στο πεδίο του στάτη, αναπτύσσουν Η.Ε.Δ. από επαγωγή (μηχανική → ηλεκτρική)· στον κινητήρα οι ρευματοφόροι αγωγοί του δέχονται δυνάμεις Laplace που δημιουργούν ροπή και τον περιστρέφουν (ηλεκτρική → μηχανική), μεταδίδοντας την κίνηση μέσω του άξονα. Ο πυρήνας του παρέχει οδό μικρής μαγνητικής αντίστασης για τις γραμμές των πόλων, ο συλλέκτης παίρνει ή μεταβιβάζει το ρεύμα και ανορθώνει/αντιστρέφει, ο ανεμιστήρας ψύχει τη μηχανή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κινητό μέρος: φέρει το επαγωγικό τύμπανο όπου αναπτύσσεται Η.Ε.Δ. (γεννήτρια) ή δυνάμεις/ροπή (κινητήρας) — η μετατροπή της ενέργειας — και μεταδίδει την κίνηση με τον άξονα· συλλέκτης για το ρεύμα, ανεμιστήρας για ψύξη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μετατροπή ενέργειας στο τύμπανο + άξονας/συλλέκτης.

Ερώτηση 3 — Τα μέρη του στάτη

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται ο στάτης;

Απάντηση:

• Ο στάτης αποτελείται από (σελ. 82): ① το ζύγωμα, ② τους μαγνητικούς πόλους, ③ τα πέδιλα των πόλων, ④ τα τυλίγματα των πόλων (τύλιγμα διέγερσης), ⑤ τα καλύμματα (καπάκια), ⑥ τους ψηκτροφορείς, ⑦ τα σιδερένια δακτυλίδια, ⑧ τους βραχίονες, ⑨ τις ψηκτροθήκες, ⑩ τις ψήκτρες και ⑪ τα ελατήρια πίεσης των ψηκτρών. (Τα 7-9 συγκροτούν τον ψηκτροφορέα.) Σε μηχανές μέσης/μεγάλης ισχύος υπάρχουν και βοηθητικοί πόλοι στο ζύγωμα (ενότητα 2.3), και στο κέλυφος το κιβώτιο ακροδεκτών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ζύγωμα, μαγνητικοί πόλοι, πέδιλα πόλων, τυλίγματα πόλων, καλύμματα, ψηκτροφορείς (σιδερένια δακτυλίδια, βραχίονες, ψηκτροθήκες), ψήκτρες, ελατήρια πίεσης ψηκτρών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η λίστα του βιβλίου.

Ερώτηση 4 — Τα μέρη του δρομέα

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται ο δρομέας;

Απάντηση:

• Ο δρομέας αποτελείται από (σελ. 84): ① τον άξονα, ② τον πυρήνα του επαγωγικού τυμπάνου, ③ το τύλιγμα του επαγωγικού τυμπάνου, ④ τον συλλέκτη, ⑤ τον ανεμιστήρα και ⑥ την πλήμνη (στις μηχανές μεγάλης σχετικά ισχύος).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άξονας, πυρήνας τυμπάνου, τύλιγμα τυμπάνου, συλλέκτης, ανεμιστήρας, πλήμνη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η λίστα του βιβλίου.

Ερώτηση 5 — Ο προορισμός κάθε μέρους του στάτη

Ερώτηση: Ποιος είναι ο προορισμός του κάθε μέρους του στάτη;

Απάντηση:

• Κατά την παράγραφο 2.2.2 (σελ. 84-86): ① Ζύγωμα: ο κορμός της μηχανής (χυτοχάλυβας ή ελατός σίδηρος)· μέσα από αυτό κλείνει το μαγνητικό κύκλωμα και σε αυτό στερεώνονται οι πόλοι και τα καλύμματα. ② Μαγνητικοί πόλοι: εξασφαλίζουν τη μαγνητική ροή που γεννούν τα τυλίγματά τους (ρεύμα διέγερσης)· πυρήνας από μονωμένα ελάσματα ~1,5 mm. ③ Πέδιλα των πόλων: το πλατύτερο μέρος, κοντά στο τύμπανο· διαχέουν τη ροή σε μεγαλύτερο τμήμα της περιφέρειας του δρομέα και υποβαστάζουν το τύλιγμα του πόλου· από μονωμένα φύλλα σιδήρου κατά των δινορρευμάτων. ④ Τυλίγματα των πόλων (διέγερσης): πολλές σπείρες μονωμένου χάλκινου σύρματος που, διαρρεόμενες από το ρεύμα διέγερσης, δημιουργούν το μαγνητικό πεδίο· ενδεχομένως δύο ανά πόλο (παράλληλο και σειράς). ⑤ Καλύμματα (καπάκια): στηρίζουν τον άξονα (με ενσωματωμένο έδρανο) και τον ψηκτροφορέα, προφυλάσσουν το εσωτερικό. ⑥ Ψηκτροφορέας (σιδερένιος δακτύλιος + μονωμένοι βραχίονες + ψηκτροθήκες): στερεώνει τις ψηκτροθήκες/ψήκτρες στη σωστή θέση πάνω στον συλλέκτη, με δυνατότητα μετάθεσης της θέσης επαφής. ⑦ Ψήκτρες (άνθρακας/γραφίτης) με τα ελατήρια πίεσης: εξασφαλίζουν την ηλεκτρική επαφή ανάμεσα στο ακίνητο εξωτερικό κύκλωμα και τον περιστρεφόμενο συλλέκτη, με ρυθμισμένη πίεση (ούτε σπινθηρισμοί, ούτε υπερβολική φθορά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ζύγωμα: κορμός, κλείνει το μαγνητικό κύκλωμα· πόλοι: παρέχουν τη μαγνητική ροή· πέδιλα: διαχέουν τη ροή, στηρίζουν το τύλιγμα· τυλίγματα πόλων: δημιουργούν το πεδίο (διέγερση)· καλύμματα: στήριξη άξονα/ψηκτροφορέα και προστασία· ψηκτροφορέας: θέση ψηκτρών (μεταθέσιμη)· ψήκτρες + ελατήρια: επαφή με τον συλλέκτη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ρόλος για καθένα από τα 7 μέρη.

Ερώτηση 6 — Ο προορισμός κάθε μέρους του δρομέα

Ερώτηση: Ποιος είναι ο προορισμός του κάθε μέρους του δρομέα;

Απάντηση:

• Κατά την παράγραφο 2.2.2 Β (σελ. 86): ① Άξονας: φέρει το επαγωγικό τύμπανο, τον συλλέκτη και τον ανεμιστήρα και στρέφεται πάντοτε μαζί τους, μεταδίδοντας/παραλαμβάνοντας τη μηχανική ισχύ. ② Πυρήνας του επαγωγικού τυμπάνου: παρέχει οδό μικρής μαγνητικής αντίστασης για τις μαγνητικές γραμμές των πόλων και φέρει το τύλιγμα στις οδοντώσεις του· από μονωμένα ελάσματα για μείωση δινορρευμάτων. ③ Τύλιγμα του τυμπάνου: το σπουδαιότερο μέρος — σε αυτό αναπτύσσεται η Η.Ε.Δ. (γεννήτρια) ή τα ζεύγη δυνάμεων (κινητήρας)· χάλκινος αγωγός κυκλικής (μικρή ισχύς/υψηλή τάση) ή ορθογωνικής διατομής. ④ Συλλέκτης: χάλκινοι τομείς μονωμένοι με μίκα και φίμπερ, όπου συγκολλούνται τα άκρα του τυλίγματος· παίρνει (κινητήρας) ή μεταβιβάζει (γεννήτρια) το ρεύμα μέσω των ψηκτρών και ανορθώνει/αντιστρέφει το ρεύμα των σπειρών. ⑤ Ανεμιστήρας: στον άξονα, δημιουργεί ρεύμα αέρα για ψύξη (είσοδος από το ένα κάλυμμα, έξοδος από το άλλο). ⑥ Πλήμνη: ειδική κατασκευή στις μηχανές μεγάλης ισχύος, για μείωση του βάρους (και κόστους) των μαγνητικών ελασμάτων και καλύτερη ψύξη του πυρήνα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άξονας: φέρει και περιστρέφει τύμπανο-συλλέκτη-ανεμιστήρα· πυρήνας τυμπάνου: μαγνητική οδός και φορέας του τυλίγματος· τύλιγμα: Η.Ε.Δ./δυνάμεις· συλλέκτης: παίρνει/μεταβιβάζει ρεύμα, ανόρθωση· ανεμιστήρας: ψύξη· πλήμνη: λιγότερο βάρος ελασμάτων, ψύξη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ρόλος για καθένα από τα 6 μέρη.

Ερώτηση 7 — Γιατί οι πυρήνες είναι από μονωμένα ελάσματα

Ερώτηση: Γιατί ο πυρήνας των μαγνητικών πόλων και ο πυρήνας του δρομέα δεν είναι ολόσωμοι, αλλά κατασκευάζονται από πολλά μεμονωμένα μαγνητικά ελάσματα;

Απάντηση:

• Για να περιοριστούν οι απώλειες από τα δινορρεύματα (ρεύματα Foucault) (σελ. 85-86). Τα δινορρεύματα είναι επαγωγικά ρεύματα που εμφανίζονται μέσα στη μάζα του σιδήρου, σε μορφή κλειστών τροχιών (δινών), όταν το υλικό βρίσκεται σε μεταβαλλόμενο μαγνητικό πεδίο: ο πυρήνας του δρομέα περιστρέφεται μέσα στο πεδίο των πόλων (κάθε σημείο του βλέπει εναλλάξ Ν και S), και τα πέδιλα/πυρήνες των πόλων δέχονται διαταραχές του πεδίου από την περιστροφή των οδοντώσεων του τυμπάνου και την αντίδραση του τυμπάνου. Σε ολόσωμο πυρήνα τα ρεύματα αυτά θα ήταν μεγάλα (μικρή αντίσταση διαδρομής) και θα προκαλούσαν θέρμανση και απώλειες ισχύος. Με λεπτά ελάσματα μονωμένα μεταξύ τους (πόλοι ~1,5 mm, τύμπανο λεπτότερα) οι κλειστές διαδρομές διακόπτονται, η αντίσταση στα δινορρεύματα μεγαλώνει και οι απώλειες μειώνονται δραστικά — όπως και στον πυρήνα των μετασχηματιστών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για τον περιορισμό των δινορρευμάτων (Foucault): επαγωγικά ρεύματα σε κλειστές τροχιές μέσα στη μάζα του σιδήρου λόγω μεταβαλλόμενου πεδίου (περιστροφή, διαταραχές), που σε ολόσωμο πυρήνα θα προκαλούσαν θέρμανση και απώλειες· τα μονωμένα ελάσματα διακόπτουν τις διαδρομές τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δινορρεύματα + γιατί εμφανίζονται + πώς τα περιορίζουν τα ελάσματα.

Ερώτηση 8 — Διέγερση και τύλιγμα διέγερσης

Ερώτηση: Τι ονομάζουμε διέγερση και τι τύλιγμα διέγερσης;

Απάντηση:

• Διέγερση ονομάζεται γενικά η δημιουργία του μαγνητικού πεδίου μιας δυναμομηχανής από ηλεκτρικό ρεύμα (σελ. 95): το τύλιγμα των πόλων τροφοδοτείται με συνεχές ρεύμα — το ρεύμα διέγερσης (σελ. 85) — και οι πόλοι γίνονται ηλεκτρομαγνήτες που παρέχουν τη μαγνητική ροή μέσα στην οποία κινούνται οι αγωγοί του τυμπάνου. Ανάλογα με το πώς τροφοδοτούνται τα πηνία των πόλων, η διέγερση είναι ξένη, παράλληλη, σειράς ή σύνθετη (ενότητα 2.3).
• Τύλιγμα διέγερσης ονομάζεται το σύνολο των τυλιγμάτων των μαγνητικών πόλων της μηχανής (σελ. 85): πολλές σπείρες μονωμένου χάλκινου σύρματος γύρω από κάθε πυρήνα πόλου, τυλιγμένες με βαμβακερή ταινία και βερνικωμένες, με ελεύθερα άκρα για τη σύνδεση. Σε πολλές μηχανές κάθε πόλος έχει δύο ανεξάρτητα τυλίγματα: το παράλληλο (πολλές σπείρες λεπτού σύρματος, ακροδέκτες F1-F2) και το σειράς (λίγες σπείρες χονδρού σύρματος, S1-S2).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διέγερση = η δημιουργία του μαγνητικού πεδίου της μηχανής από ηλεκτρικό ρεύμα (ρεύμα διέγερσης στα πηνία των πόλων)· τύλιγμα διέγερσης = το σύνολο των τυλιγμάτων των πόλων (παράλληλο F1-F2 και/ή σειράς S1-S2).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο ορισμοί.

Ερώτηση 9 — Διάκριση κινητήρων με βάση τη μορφή του περιβλήματος

Ερώτηση: Πώς διακρίνονται οι κινητήρες με βάση τη μορφή του προβλήματός τους;

Απάντηση:

• (Η εκφώνηση εννοεί τη μορφή του περιβλήματος.) Ανάλογα με το περίβλημα, που καθορίζεται από τις συνθήκες εργασίας και τον τρόπο ψύξης ώστε να αποφεύγεται η εισχώρηση ξένων σωμάτων, σκόνης και νερού, οι κινητήρες διακρίνονται σε (σελ. 88): ① κινητήρες με κοινό (ανοικτό) περίβλημα, ② κινητήρες με κλειστό περίβλημα, ③ κινητήρες με τμήμα του περιβλήματος κλειστό και ④ κινητήρες με ειδική μορφή περιβλήματος. Ο βαθμός στεγανότητας του περιβλήματος περιγράφεται με τον κωδικό IP (π.χ. IP 23 εσωτερικά αεριζόμενος, IP 44/54/55 εξωτερικά αεριζόμενοι κλειστού τύπου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κοινό (ανοικτό) περίβλημα, κλειστό περίβλημα, τμήμα κλειστό, ειδική μορφή — ανάλογα με τις συνθήκες εργασίας/ψύξης (IP).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Οι τέσσερις τύποι.

Ερώτηση 10 — Σκοπός και γράμματα της τυποποίησης ακροδεκτών

Ερώτηση: Ποιος είναι ο σκοπός της τυποποίησης των ακροδεκτών των μηχανών Σ.Ρ. και με ποια γράμματα συμβολίζονται;

Απάντηση:

• Σκοπός: να αναγνωρίζονται εύκολα οι ακροδέκτες της μηχανής που καταλήγουν εξωτερικά στο κιβώτιο ακροδεκτών (κουτί), ώστε η συνδεσμολογία (γεννήτριας ή κινητήρα — η τυποποίηση είναι ακριβώς η ίδια) να γίνεται σωστά χωρίς να ανοίξουμε τη μηχανή (σελ. 86-87).
• Συμβολισμοί (νέα τυποποίηση, σχ. 2.6, σε παρένθεση η παλιά): ακροδέκτες του επαγωγικού τυμπάνου (μέσω των ψηκτρών) A1-A2 (παλιά + και −)· βοηθητικοί πόλοι C1-C2 ή S3-S4 (παλιά Η/Β)· τύλιγμα σειράς S1-S2 (παλιά Ε-F)· παράλληλο τύλιγμα διέγερσης F1-F2 (παλιά C-D).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σκοπός η εύκολη αναγνώριση των ακροδεκτών στο κιβώτιο (ίδια για γεννήτριες/κινητήρες)· A1-A2 τύμπανο, C1-C2 ή S3-S4 βοηθητικοί πόλοι, S1-S2 τύλιγμα σειράς, F1-F2 παράλληλο τύλιγμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σκοπός + τα τέσσερα ζεύγη.

Ερώτηση 11 — Πώς ορίζονται οι βαθμοί προστασίας

Ερώτηση: Πώς ορίζονται οι βαθμοί προστασίας των περιστροφικών ηλεκτρικών μηχανών;

Απάντηση:

• Οι βαθμοί προστασίας προδιαγράφονται από τους διεθνείς κανονισμούς IEC 34-5 (σελ. 88), οι οποίοι ορίζουν: ① την προστασία του ανθρώπου έναντι επαφής με μέρη υπό τάση ή κινούμενα μέρη (εκτός από το άκρο του άξονα), ② την προστασία της μηχανής έναντι εισχώρησης ξένων στερεών σωμάτων, ③ έναντι εισχώρησης νερού, ④ τον κωδικοποιημένο χαρακτηρισμό των βαθμών και ⑤ τις δοκιμές πιστοποίησης. Δεν καλύπτουν μηχανικές βλάβες, υγρασία από συμπύκνωση, οξειδωτικούς ατμούς, μούχλα, ζωύφια ή εκρηκτική ατμόσφαιρα, και δεν λαμβάνουν υπόψη εξωτερικά περιφράγματα.
• Συμβολισμός: τα γράμματα IP και δύο χαρακτηριστικοί αριθμοί. Ο πρώτος (0-5) συμβολίζει την προστασία των ανθρώπων και έναντι στερεών σωμάτων: 0 καμία, 1 σώματα έως 50 mm, 2 έως 12 mm, 3 έως 2,5 mm, 4 έως 1 mm, 5 σκόνη. Ο δεύτερος (0-8) την προστασία έναντι νερού: 0 καμία, 1 κατακόρυφες σταγόνες, 2 σταγόνες με κλίση έως 15°, 3 ψεκασμός έως 60° από την κατακόρυφο, 4 ψεκασμός από όλες τις κατευθύνσεις, 5 εκτόξευση από όλες τις κατευθύνσεις, 6 κύματα/ισχυρή εκτόξευση, 7 προσωρινή βύθιση, 8 μόνιμη εμβάπτιση. Παραδείγματα: IP 23 (εσωτερικά αεριζόμενος), IP 44, IP 54, IP 55 (εξωτερικά αεριζόμενοι). Αν ενδιαφέρει ένας μόνο αριθμός, ο άλλος αντικαθίσταται με Χ (IPX5, IP2X)· συμπληρωματικά γράμματα S (δοκιμή σε στάση), M (σε λειτουργία), W (ειδικές κλιματολογικές συνθήκες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά IEC 34-5: προστασία ανθρώπου από επαφή, μηχανής από στερεά και από νερό, κωδικοποίηση και δοκιμές· κωδικός IP + 1ος αριθμός (0-5, επαφές/στερεά/σκόνη) + 2ος αριθμός (0-8, νερό)· IP 23/44/54/55, Χ για παράλειψη, γράμματα S/M/W.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τι ορίζει ο IEC 34-5 + δομή του κωδικού IP + παραδείγματα.

Ερώτηση 12 (πολλαπλής επιλογής) — Πού βρίσκονται πλησιέστερα τα πέδιλα

Ερώτηση: Τα πέδιλα του πόλου βρίσκονται πλησιέστερα: α. στις ψήκτρες. β. στο τύλιγμα του πόλου. γ. στο επαγωγικό τύμπανο.

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: γ. στο επαγωγικό τύμπανο — «τα πέδιλα των πόλων είναι το πλατύτερο μέρος του πόλου και βρίσκονται πλησιέστερα στο επαγωγικό τύμπανο» (σελ. 85) — για να διαχέουν τη ροή στην περιφέρεια του δρομέα.

Σύνοψη: γ — στο επαγωγικό τύμπανο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό γράμμα.

Ερώτηση 13 (πολλαπλής επιλογής) — Ο σκοπός του συλλέκτη στον κινητήρα

Ερώτηση: Σκοπός του συλλέκτη στον κινητήρα είναι: α. να παίρνει το ρεύμα. β. να μεταβιβάζει το ρεύμα. γ. να περιορίζει τις απώλειες.

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: α. να παίρνει το ρεύμα — «ο σκοπός του συλλέκτη είναι να παίρνει ή να μεταβιβάζει το ρεύμα (περίπτωση κινητήρα ή γεννήτριας)» (σελ. 86) — στον κινητήρα το ρεύμα εισέρχεται από τις ψήκτρες στους τομείς και από εκεί στο τύλιγμα· στη γεννήτρια το μεταβιβάζει προς τα έξω.

Σύνοψη: α — να παίρνει το ρεύμα (στη γεννήτρια το μεταβιβάζει).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό γράμμα + διάκριση κινητήρα/γεννήτριας.

Ερώτηση 14 (πολλαπλής επιλογής) — Τι συμβολίζουν τα γράμματα Α και Β

Ερώτηση: Κατά την τυποποίηση των ακροδεκτών στις γεννήτριες και τους κινητήρες με τα γράμματα Α και Β συμβολίζουμε: α. το τύλιγμα σειράς. β. το παράλληλο τύλιγμα. γ. τους βοηθητικούς πόλους. δ. κανένα από τα παραπάνω.

Απάντηση:

• Σωστή απάντηση: δ. κανένα από τα παραπάνω — στη νέα τυποποίηση (σχ. 2.6) το τύλιγμα σειράς είναι S1-S2, το παράλληλο F1-F2 και οι βοηθητικοί πόλοι C1-C2/S3-S4· το γράμμα A (A1-A2) συμβολίζει το επαγωγικό τύμπανο, ενώ το Β (στο Η/Β) ήταν παλιός συμβολισμός των βοηθητικών πόλων — ως ζεύγος «Α και Β» δεν αντιστοιχεί σε κανένα από τα α-γ.

Σύνοψη: δ — κανένα (A1-A2 = τύμπανο· σειράς S1-S2, παράλληλο F1-F2, βοηθητικοί C1-C2).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστό γράμμα + οι σωστοί συμβολισμοί.