Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Προϊόντα του Μελισσιού – Μελισσοκομικό Εργαστήριο (σελ. 109-110) – ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ – ΣΗΡΟΤΡΟΦΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 4: Προϊόντα του Μελισσιού - Μελισσοκομικό Εργαστήριο

Ανοιχτές ερωτήσεις για τα προϊόντα του μελισσιού (μέλι, γύρη, βασιλικός πολτός, κερί, πρόπολη, δηλητήριο) και το μελισσοκομικό εργαστήριο: προϋποθέσεις και τεχνικές απόληψης, χώροι και εργαλεία/μηχανήματα του εργαστηρίου.

Τι θεωρείται μέλι κατά τον ορισμό

Ερώτηση: Ένα μελίσσι μπορεί να συλλέγει ή να τροφοδοτείται από: α) Μελίτωμα από βελανιδιές β) Ζάχαρη γ) Υποπροϊόντα ζαχαρωδών προϊόντων δ) Σιρόπι. Σε ποιες ή ποια από τις περιπτώσεις αυτές το προϊόν που παράγεται θεωρείται μέλι;

Απάντηση:

• 4.1.1. «Μέλι είναι η φυσική γλυκιά ουσία που παράγουν οι μέλισσες του είδους Apis mellifera από το νέκταρ των φυτών ή από εκκρίσεις ζώντων μερών φυτών ή εκκρίματα εντόμων, απομυζούντων φυτά, ευρισκόμενα πάνω στα ζώντα μέρη φυτών...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μόνο η περίπτωση α) το μελίτωμα από βελανιδιές. Κατά τον επίσημο ορισμό (οδηγία 2001/110/Ε.Κ.), μέλι θεωρείται μόνο η ουσία που προέρχεται από νέκταρ φυτών ή από φυσικά μελιτώματα (εκκρίσεις εντόμων ή ζωντανών μερών φυτών) που συλλέγουν και επεξεργάζονται οι μέλισσες. Η ζάχαρη, τα υποπροϊόντα ζαχαρωδών προϊόντων και το σιρόπι είναι τεχνητές τροφές που δίνει ο μελισσοκόμος για τροφοδοσία· ό,τι παράγουν οι μέλισσες επεξεργαζόμενες αυτές τις ουσίες δεν πληροί τον ορισμό του μελιού, ακριβώς επειδή δεν προέρχεται από νέκταρ ή φυσικό μελίτωμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μόνο το φυσικό νέκταρ ή μελίτωμα δίνει μέλι· ζάχαρη/σιρόπι/υποπροϊόντα ζαχαρωδών ΔΕΝ δίνουν μέλι

Βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία στα προϊόντα

Ερώτηση: Σε ποια μελισσοκομικά προϊόντα υπάρχουν έστω και σε μικρή ποσότητα βιταμίνες και σε ποια μεταλλικά στοιχεία;

Απάντηση:

• 4.1.1-4.1.4. Μέλι: «...μικρές ποσότητες βιταμινών... Ιχνοστοιχεία, κυρίως μέταλλα.» Γύρη: «Βιταμίνες (όλες τις βιταμίνες της ομάδας Β, βιταμίνη A, D, Ε και C)». Βασιλικός πολτός: «Άλλες Ουσίες 3,5% (μέταλλα, βιταμίνες, ορμόνες...)». Κερί: δεν αναφέρονται βιταμίνες/μέταλλα στη σύστασή του.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βιταμίνες υπάρχουν στο μέλι (μικρές ποσότητες, κυρίως υδατοδιαλυτών), στη γύρη (όλες οι βιταμίνες της ομάδας Β, καθώς και A, D, Ε, C) και στον βασιλικό πολτό (ως μέρος του 3,5% «άλλων ουσιών»). Μεταλλικά στοιχεία (ιχνοστοιχεία) υπάρχουν στο μέλι (κυρίως Κ, ακολουθούν Cl, S, Na, Ρ, Mg, Si, Fe, Cu), στη γύρη (ιχνοστοιχεία) και στον βασιλικό πολτό (μέταλλα, μέσα στο 3,5%). Το κερί δεν αναφέρεται να περιέχει βιταμίνες ή μέταλλα στη χημική του σύσταση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Βιταμίνες & μέταλλα: μέλι, γύρη, βασιλικός πολτός — όχι το κερί

Αξία γύρης από γυρεοπαγίδα έναντι απευθείας συλλογής από άνθη

Ερώτηση: Πιστεύετε ότι η γύρη που μπορούμε να συλλέξουμε απ' ευθείας από τα άνθη έχει την ίδια αξία με εκείνη που κουβαλούν οι μέλισσες από τα άνθη αυτά και στη συνέχεια παίρνει ο μελισσοκόμος από τις γυρεοπαγίδες; Δικαιολογήστε τη γνώμη σας.

Απάντηση:

• 4.1.2 & 4.2.2. «Ο κάθε κόκκος γύρης είναι ένα ζωντανό κύτταρο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά.» Και: «Οι μέλισσες επιστρέφοντας μετά τη γυρεοσυλλογή στην κυψέλη τους μεταφέρουν στα πίσω πόδια τους την γύρη με τη μορφή μικρών σβώλων.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν έχουν την ίδια αξία. Η γύρη που κουβαλούν οι μέλισσες έχει υποστεί ήδη μια πρώτη επεξεργασία από αυτές (ανάμειξη με νέκταρ/σάλιο ώστε να σχηματιστεί ο συμπαγής σβώλος στο «καλαθάκι» του ποδιού τους), κάτι που εμπλουτίζει το μελισσοκομικό προϊόν με πρόσθετα ένζυμα και ουσίες σε σχέση με την ακατέργαστη γύρη του άνθους. Επιπλέον, η γύρη που παίρνει ο μελισσοκόμος από τη γυρεοπαγίδα προέρχεται από την επιλογή που έχουν ήδη κάνει οι ίδιες οι μέλισσες (γύρη ώριμη, κατάλληλη προς συλλογή), ενώ η απευθείας συλλογή από το άνθος δεν εγγυάται την ίδια ποιότητα/ωριμότητα. Η μελισσοκομική γύρη είναι επομένως πιο επεξεργασμένο και εμπλουτισμένο προϊόν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η γύρη της μέλισσας έχει υποστεί ήδη επεξεργασία (ανάμειξη) — δεν είναι ταυτόσημη με την ακατέργαστη γύρη του άνθους

Χρώμα κηρήθρας και ηλικία

Ερώτηση: Μπορείτε από το χρώμα της κηρήθρας να καταλάβετε σε ένα βαθμό πόσο παλιά είναι αυτή;

Απάντηση:

• 4.1.4. «Το χρώμα του κεριού είναι λευκό τη στιγμή της παραγωγής του, σύντομα όμως διαφοροποιείται και γίνεται από κίτρινο έως ροζέ ή σκούρο καφέ, ανάλογα με την ποιότητα της γύρης με την οποία τρέφονται οι μέλισσες και την πρόπολη που ταυτόχρονα αυτές επεξεργάζονται.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, σε γενικές γραμμές. Το κερί είναι λευκό τη στιγμή της παραγωγής του και σταδιακά, με τη χρήση της κηρήθρας (διέλευση γόνου, εναπόθεση γύρης, επεξεργασία πρόπολης), σκουραίνει προοδευτικά από κίτρινο σε ροζέ και τελικά σε σκούρο καφέ ή σχεδόν μαύρο στις πολύ παλιές κηρήθρες. Άρα μια νέα, ανοιχτόχρωμη κηρήθρα είναι σχετικά πρόσφατη, ενώ μια σκούρη/μαύρη κηρήθρα είναι παλιά και πρέπει να αντικατασταθεί, ακριβώς επειδή οι παλιές μαύρες κηρήθρες θεωρούνται ακατάλληλες για τη σωστή ανάπτυξη του μελισσιού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ανοιχτόχρωμη = νέα κηρήθρα, σκουρόχρωμη/μαύρη = παλιά κηρήθρα προς αντικατάσταση

Ποια μελίσσια συλλέγουν αναλογικά περισσότερη γύρη

Ερώτηση: Αναλογικά περισσότερη γύρη συλλέγουν τα μελίσσια που είναι: α) πολύ δυνατά β) αδύνατα γ) μεσαίας δυναμικότητας δ) πολύ αδύνατα.

Απάντηση:

• 4.2.2. «Τα πολύ δυνατά ή τα αδύνατα μελίσσια δεν συλλέγουν πολύ γύρη. Αναλογικά περισσότερη γύρη συλλέγουν τα μελίσσια που αναπτύσσονται και έχουν όσο το δυνατόν περισσότερο ανοικτό γόνο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) γ) μεσαίας δυναμικότητας. Τα πολύ δυνατά μελίσσια (μεγάλος πληθυσμός, λιγότερος ανοικτός γόνος σε αναλογία) και τα αδύνατα/πολύ αδύνατα (λίγες συλλέκτριες συνολικά) δεν συλλέγουν αναλογικά πολλή γύρη· τα μελίσσια μεσαίας δυναμικότητας, που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης με όσο το δυνατόν περισσότερο ανοικτό γόνο (που χρειάζεται συνεχή τροφοδοσία γύρης), είναι εκείνα που συλλέγουν αναλογικά τη μεγαλύτερη ποσότητα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ούτε πολύ δυνατά ούτε αδύνατα — τα μεσαίας δύναμης, με πολύ ανοικτό γόνο, συλλέγουν αναλογικά περισσότερη γύρη

Τροφοδότηση με σιρόπι μελισσιών με γυρεοπαγίδες

Ερώτηση: Τροφοδότηση με σιρόπι των μελισσιών που φέρουν γυρεοπαγίδες είναι σωστή ενέργεια ή όχι και γιατί;

Απάντηση:

• 4.2.2. «Τα μελίσσια τα οποία φέρουν γυρεοπαγίδες πρέπει ταυτόχρονα να τροφοδοτούνται με σιρόπι. Έχει αποδειχθεί ότι με την τροφοδοσία αυτή η ποσότητα της γύρης που συλλέγεται αυξάνει κατά 2-5 φορές.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ναι, είναι σωστή και μάλιστα απαραίτητη ενέργεια. Η γυρεοπαγίδα εμποδίζει μερικώς την είσοδο των μελισσών στην κυψέλη (αφαιρώντας τους σβώλους γύρης από τα πόδια τους), γεγονός που θα μπορούσε να αποθαρρύνει τη συλλογή. Η ταυτόχρονη τροφοδοσία με σιρόπι διατηρεί το μελίσσι σε καλή κατάσταση ανάπτυξης και έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την ποσότητα της συλλεγόμενης γύρης κατά 2-5 φορές, άρα βελτιώνει σημαντικά την απόδοση της γυρεοσυλλογής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Σωστή ενέργεια: η τροφοδοσία σιρόπι αυξάνει τη γύρη 2-5 φορές στα μελίσσια με γυρεοπαγίδες

Αγορά γύρης σε γυάλινα βάζα σε ξύλινη βιτρίνα

Ερώτηση: Σε υπαίθρια αγορά, μελισσοκόμος διαθέτει προς πώληση γύρη την οποία έχει σε γυάλινα διαφανή βάζα τοποθετημένα σε ράφια μιας ξύλινης βιτρίνας. Εσείς θα αγοράζατε τη γύρη αυτή ή όχι και γιατί;

Απάντηση:

• 4.2.2. «Η φρέσκια γύρη... έχει αρκετή υγρασία και, εάν δεν στεγνώσει, δεν θα διατηρηθεί για πολύ... Ένας άλλος απλός τρόπος είναι να απλώσουμε τη γύρη σε διηθητικό χαρτί... σε καλά αεριζόμενο χώρο, μακριά από τον ήλιο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν θα την αγόραζα με σιγουριά, γιατί τα γυάλινα διαφανή βάζα σε υπαίθρια αγορά εκθέτουν τη γύρη απευθείας στο ηλιακό φως. Το κεφάλαιο τονίζει ότι η γύρη πρέπει να στεγνώνεται και να διατηρείται μακριά από τον ήλιο, γιατί το φως/η θερμότητα καταστρέφει ευαίσθητα συστατικά της (βιταμίνες, ένζυμα). Επιπλέον, χωρίς γνώση αν έχει στεγνώσει σωστά (υγρασία ~8%) και αν έχει καθαριστεί από ξένα σώματα, υπάρχει κίνδυνος αλλοίωσης ή μικροβιακής μόλυνσης· η έκθεση σε υπαίθρια αγορά, σε ανοιχτά ράφια, αυξάνει επιπλέον τον κίνδυνο μόλυνσης από σκόνη/έντομα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Έκθεση σε φως/ήλιο μέσα από το γυαλί → κίνδυνος αλλοίωσης της γύρης· χρειάζεται στέγνωμα μακριά από τον ήλιο

Μεταφορά μελισσιών για βασιλικό πολτό: ελατόδασος ή ανθισμένα φυτά

Ερώτηση: Για την παραγωγή βασιλικού πολτού μελισσοκόμος μεταφέρει τα μελίσσια του το Μάιο σε ελατόδασος με μελιτώματα, ενώ ένας άλλος τα μεταφέρει σε περιοχή με διάφορα ανθισμένα μελισσοκομικά φυτά. Ποιος πιστεύετε ότι ενεργεί σωστά και γιατί;

Απάντηση:

• 4.2.3. «Να υπάρχει συνεχής ανθοφορία για όλη την περίοδο παραγωγής βασιλικού πολτού. Η ανθοφορία πρέπει να προσφέρει νέκταρ και μεγάλες ποσότητες γύρης.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενεργεί σωστά ο δεύτερος μελισσοκόμος, που μεταφέρει τα μελίσσια σε περιοχή με ανθισμένα μελισσοκομικά φυτά. Η παραγωγή βασιλικού πολτού απαιτεί συνεχή ανθοφορία που να προσφέρει τόσο νέκταρ όσο και μεγάλες ποσότητες γύρης, ώστε το μελίσσι να τρέφει άφθονα τις εμβολιασμένες προνύμφες. Το ελατόδασος δίνει μελίτωμα (όχι νέκταρ ανθέων) αλλά κυρίως ελάχιστη ή καθόλου γύρη — όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο 3, τα ελατοδάση προκαλούν έλλειψη γύρης με σοβαρές συνέπειες (μελανίαση, περιορισμός ωοτοκίας). Χωρίς άφθονη γύρη δεν μπορεί να παραχθεί επαρκής ποσότητα βασιλικού πολτού καλής ποιότητας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χρειάζεται νέκταρ ΚΑΙ άφθονη γύρη — το ελατόδασος δίνει μελίτωμα αλλά όχι γύρη

Επιπλέον ενέργεια μετά το βασιλικό διάφραγμα για αύξηση παραγωγής μελιού

Ερώτηση: Σε περίοδο κύριας ανθοφορίας, μελισσοκόμος τοποθετεί ανάμεσα στον εμβρυοθάλαμο (όπου υπάρχει η βασίλισσα) και το πάτωμα βασιλικό διάφραγμα. Ποια άλλη σημαντική ενέργεια πρέπει να κάνει ακόμη για να αυξήσει την παραγωγή του σε μέλι;

Απάντηση:

• 4.2.1. «Δημιουργία δεύτερης εισόδου (πάνω από το διάφραγμα) για διευκόλυνση των συλλεκτριών εργατριών. Η απόδοση τότε αυξάνει κατά πολύ.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρέπει να δημιουργήσει και μια δεύτερη είσοδο στην κυψέλη, πάνω από το βασιλικό διάφραγμα, ώστε οι συλλέκτριες που εργάζονται στον επάνω όροφο (μελιτοθάλαμο) να μπορούν να μπαινοβγαίνουν απευθείας, χωρίς να χρειάζεται να περνούν μέσα από τον εμβρυοθάλαμο και το διάφραγμα. Αυτό διευκολύνει σημαντικά τη μετακίνηση των συλλεκτριών και, όπως αναφέρει το κεφάλαιο, αυξάνει κατά πολύ την απόδοση σε μέλι.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δεύτερη είσοδος πάνω από το βασιλικό διάφραγμα → διευκόλυνση συλλεκτριών, μεγάλη αύξηση απόδοσης

Πώς καταλαβαίνουμε ότι το μέλι είναι ώριμο

Ερώτηση: Πώς καταλαβαίνει ο μελισσοκόμος ότι τα πλαίσια έχουν ώριμο μέλι;

Απάντηση:

• 4.2.1. «Αφαιρούμε μόνο τα πλαίσια που έχουν ώριμο μέλι. Συνήθως ώριμο μέλι έχουν εκείνα που τα 2/3 περίπου των κελιών τους είναι σφραγισμένα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο μελισσοκόμος κρίνει ότι ένα πλαίσιο έχει ώριμο μέλι όταν περίπου τα 2/3 των κελιών του είναι σφραγισμένα (καλυμμένα με κερί). Το σφράγισμα των κελιών από τις μέλισσες σημαίνει ότι το μέλι έχει ήδη υποστεί την απαραίτητη αφυδάτωση και ωρίμανση (χαμηλή υγρασία, ασφαλές για μακρά αποθήκευση χωρίς κίνδυνο ζύμωσης) και είναι έτοιμο για απόληψη· μόνο τέτοια πλαίσια αφαιρούνται προς τρύγο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ώριμο μέλι ≈ τα 2/3 των κελιών σφραγισμένα

Στέγνωμα γύρης σε ευήλιο και ευάερο μέρος

Ερώτηση: Ένας μελισσοκόμος, για να στεγνώσει εύκολα και γρήγορα τη γύρη που έχει μαζέψει από τις γυρεοπαγίδες, την απλώνει σε ευήλιο (το βλέπει ο ήλιος) και ευάερο μέρος. Συμφωνείτε με την ενέργεια αυτή ή όχι και γιατί;

Απάντηση:

• 4.2.2. «...να απλώσουμε τη γύρη σε διηθητικό χαρτί και σε πάχος μέχρι 2cm σε καλά αεριζόμενο χώρο, μακριά από τον ήλιο, και να ανακατεύομε κάθε 24 ώρες.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν συμφωνώ πλήρως. Το ευάερο μέρος είναι σωστό (ο καλός αερισμός βοηθά το στέγνωμα), αλλά το ευήλιο σημείο (απευθείας έκθεση στον ήλιο) είναι λάθος: το κεφάλαιο αναφέρει ρητά ότι η γύρη πρέπει να απλώνεται σε καλά αεριζόμενο χώρο μακριά από τον ήλιο. Η άμεση ηλιακή ακτινοβολία και η υπερβολική θερμότητα καταστρέφουν ευαίσθητα θρεπτικά συστατικά της γύρης (βιταμίνες, ένζυμα) — άλλωστε ακόμη και με τεχνητή θέρμανση (αερόθερμο) η θερμοκρασία δεν πρέπει να ξεπερνά τους 40°C, γιατί η γύρη καταστρέφεται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ο αερισμός είναι σωστός, όχι όμως η απευθείας έκθεση στον ήλιο — πρέπει να στεγνώνει μακριά από αυτόν

Επίσκεψη μετά από 6 ημέρες για συλλογή βασιλικού πολτού

Ερώτηση: Μελισσοκόμος εμβολιάζει σήμερα 20 βασιλικά κελιά και τα τοποθετεί με το ειδικό πλαίσιο στο μελίσσι εκτροφής βασιλικών κελιών. Για να πάρει τον πολτό από τα κελιά αυτά σκοπεύει να επισκεφθεί το μελίσσι αυτό μετά από 6 ημέρες. Πιστεύετε ότι ενεργεί σωστά ή όχι και γιατί;

Απάντηση:

• 4.2.3. «Ο μελισσοκόμος όμως 72 ώρες μετά τον εμβολιασμό (3x24 ώρες) απομακρύνει από το μελίσσι τους πήχεις με τα βασιλικά κελιά...»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν ενεργεί σωστά. Η απόληψη του βασιλικού πολτού πρέπει να γίνει 72 ώρες (δηλαδή 3 ημέρες) μετά τον εμβολιασμό, όχι μετά από 6 ημέρες. Αν καθυστερήσει η συλλογή, οι προνύμφες στα βασιλικά κελιά θα έχουν μεγαλώσει περισσότερο και θα έχουν καταναλώσει μεγάλο μέρος του βασιλικού πολτού που τους έχουν προσφέρει οι τροφοί μέλισσες, οπότε η ποσότητα του πολτού που θα μπορέσει τελικά να απολήψει ο μελισσοκόμος θα είναι πολύ μικρότερη, ενώ επιπλέον κινδυνεύει να προλάβει να εκκολαφθεί βασίλισσα από κάποιο κελί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Η σωστή απόληψη γίνεται στις 72 ώρες (3 ημέρες), όχι στις 6 ημέρες — καθυστέρηση μειώνει την ποσότητα πολτού

Αντιστοίχιση εννοιών μελισσοκομικού εργαστηρίου

Ερώτηση: Να αντιστοιχίσετε τις έννοιες από τις δύο στήλες του πίνακα:

Απάντηση:

• 3.5 & 4.2.1-4.2.5. Βελονάκι εμβολιασμού (μεταφορά προνυμφών) → βασιλοτροφία· γυρεοπαγίδα → γύρη· πλαστική σίτα 2x2χιλ (πλέγμα συλλογής) → πρόπολη· ηλιακός κηροτήκτης → απόληψη κεριού· μαχαίρι απολεπισμού → αφαίρεση καλυμμάτων κελιών με μέλι· μελιτοεξαγωγέας (φυγοκέντρηση) → ξεμέλιασμα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η σωστή αντιστοίχιση είναι: Βελόνη εμβολιασμού → Βασιλοτροφία (μεταφέρει προνύμφες στα τεχνητά βασιλικά κελιά)· Γυρεοπαγίδα → Γύρη (αποσπά τους σβώλους γύρης από τα πόδια των μελισσών)· Πλαστική σίτα ανοίγματος 2x2 χιλ. → Πρόπολη (πλέγμα συλλογής πρόπολης πάνω στους κηρηθροφορείς)· Ηλιακός κηροτήκτης → Απόληψη κεριού (λιώνει τις κηρήθρες με ηλιακή θερμότητα)· Μαχαίρι απολεπισμού → Αφαίρεση καλυμμάτων κελιών με μέλι (πρώτο στάδιο πριν τον μελιτοεξαγωγέα)· Μελιτοεξαγωγέας → Ξεμέλιασμα (εξαγωγή του μελιού από τις απολεπισμένες κηρήθρες με φυγοκέντρηση).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 6 σωστές αντιστοιχίσεις εργαλείου↔χρήσης, μία ανά μελισσοκομικό προϊόν/διαδικασία

Απαραίτητοι χώροι μελισσοκομικού εργαστηρίου

Ερώτηση: Να αναφέρετε τους απαραίτητους χώρους που πρέπει να έχει ένα μελισσοκομικό εργαστήριο.

Απάντηση:

• 4.3.1. «Απαραίτητοι χώροι που πρέπει να διαθέτει το μελισσοκομικό εργαστήριο, είναι οι εξής: Χώρος υποδοχής του μελισσοκομικού φορτηγού - αυτοκινήτου. Χώρος απόληψης του μελιού... Χώρος για την ξήρανση, καθαρισμό, συντήρηση και συσκευασία της γύρης... Χώρος αποθήκευσης πρώτων υλών συσκευασίας. Χώρος συντήρησης... κενών... κυψελών... Χώρος συντήρησης κενών κηρηθρών. Χώρος έκθεσης και πώλησης... Χώρος γραφείου και W.C.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το μελισσοκομικό εργαστήριο πρέπει να διαθέτει: χώρο υποδοχής του μελισσοκομικού φορτηγού-αυτοκινήτου· χώρο απόληψης του μελιού από τις κηρήθρες, συσκευασίας και αποθήκευσής του· χώρο ξήρανσης, καθαρισμού, συντήρησης και συσκευασίας της γύρης (όπου μπορεί να γίνεται και η εξαγωγή/συσκευασία/συντήρηση του βασιλικού πολτού)· χώρο αποθήκευσης πρώτων υλών συσκευασίας· χώρο συντήρησης, αποθήκευσης και βαφής κενών κυψελών (καινούριων ή παλαιών), εξαρτημάτων τους και άλλων εργαλείων· χώρο συντήρησης κενών κηρηθρών· χώρο έκθεσης και πώλησης των μελισσοκομικών προϊόντων· και χώρο γραφείου και W.C.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• 8 χώροι: υποδοχή οχήματος, μέλι, γύρη/πολτός, πρώτες ύλες, κυψέλες/εργαλεία, κηρήθρες, έκθεση-πώληση, γραφείο-WC

Περιγραφή μελιτοεξαγωγέα και διαδικασία συλλογής μελιού

Ερώτηση: Περιγράψτε με συντομία πώς είναι ένας μελιτοεξαγωγέας και τι ενέργειες κάνουμε προκειμένου να συλλέξουμε το μέλι από τα πλαίσια που πήραμε από τα μελίσσια.

Απάντηση:

• 4.2.1 & 4.3.2. «Αφαιρούμε με ειδικό μαχαίρι... τα καλύμματα των κελιών... Τα τοποθετούμε κατάλληλα σε ειδικό μηχάνημα (μελιτοεξαγωγέα)... με φυγοκέντρηση παίρνουμε το μέλι.» Και: «Αυτός αποτελείται από ένα κυλινδρικό βαρέλι, μέσα στο οποίο περιστρέφεται μια ανέμη... Η περιστροφή... επιτυγχάνεται ή με το χέρι... ή με ηλεκτρική ενέργεια... Η ανέμη αποτελείται από θήκες μέσα στις οποίες τοποθετούνται τα πλαίσια.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο μελιτοεξαγωγέας αποτελείται από ένα κυλινδρικό βαρέλι μέσα στο οποίο περιστρέφεται μια ανέμη, στηριγμένη σε κεντρικό άξονα, με θήκες όπου τοποθετούνται τα πλαίσια με τις κηρήθρες· η περιστροφή γίνεται με το χέρι (χειροκίνητος) ή με ηλεκτρική ενέργεια (ηλεκτροκίνητος), και ανάλογα με τον αριθμό πλαισίων που χωρούν διακρίνεται σε τριών, τεσσάρων, έξι, δέκα ή περισσότερων πλαισίων. Η διαδικασία: πρώτα αφαιρούμε με ειδικό μαχαίρι απολεπισμού τα καλύμματα των κελιών από τις δύο πλευρές κάθε πλαισίου· τοποθετούμε τα απολεπισμένα πλαίσια στις θήκες της ανέμης μέσα στον μελιτοεξαγωγέα· με την περιστροφή της ανέμης, με τη δύναμη της φυγοκέντρησης, το μέλι βγαίνει από τα κελιά και μαζεύεται στη βάση (πυθμένα) του βαρελιού· από εκεί το μεταφέρουμε με κουβάδες ή ειδική αντλία σε δοχεία ωρίμανσης, όπου ξαφρίζεται και τυχόν φιλτράρεται πριν τη συσκευασία. Τέλος, επιστρέφουμε τα άδεια πλαίσια στα μελίσσια αυθημερόν, για να τα «γλύψουν» οι μέλισσες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μελιτοεξαγωγέας: βαρέλι + περιστρεφόμενη ανέμη με θήκες πλαισίων· απολέπιση → φυγοκέντρηση → δοχεία ωρίμανσης