Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 2 (1-7) (σελ. 62) – ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΑΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 2 (1-7)

Πλήρεις λύσεις των 7 ερωτήσεων του κεφαλαίου 2 — αρχές διαρρύθμισης, βρεφικό και νηπιακό τμήμα, παρατήρηση χρήσης χώρων, μακέτες.

Ερώτηση 1 — Στοιχεία διαρρύθμισης

Ερώτηση: Ποια στοιχεία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη διαρρύθμιση του χώρου ενός Βρεφονηπιακού Σταθμού;

Απάντηση:

• Για τη διαρρύθμιση λαμβάνονται υπόψη (σελ. 55-56):
  • Εξωστρέφεια: οι σύγχρονοι Σταθμοί δεν απομονώνουν με ψηλό τοίχο τα παιδιά από τον έξω κόσμο.
  • Θερμή σπιτική ατμόσφαιρα — βασική επιδίωξη, απαραίτητη για την καλή ψυχική διάθεση και ανάπτυξη των παιδιών.
  • Φωτεινό και καλά αεριζόμενο οίκημα (μεγάλα παράθυρα και μπαλκονόπορτες) που, σε περίπτωση ανάγκης ή κινδύνου, εγκαταλείπεται εύκολα.
  • Ευρύχωρος αλλά όχι αχανής χώρος: οι μεγάλες αίθουσες φοβίζουν τα μικρά παιδιά, δυσκολεύουν την κοινωνικοποίησή τους, τα απομακρύνουν μεταξύ τους και τα κάνουν επιθετικά και «άτακτα» — γι’ αυτό διαρρυθμίζονται γωνιές με ατμόσφαιρα οικειότητας.
  • Αποφυγή περιττών επίπλων· τα έπιπλα και τα σκεύη προσαρμόζονται στις ανάγκες της εκπαιδευτικής διαδικασίας και στις δυνατότητες του χώρου (λιγότερες αλλά επιλεγμένες γωνιές, με δυνατότητα εναλλαγής).
  • Προσωπική σφραγίδα του/της βρεφονηπιοκόμου: ανάλογα με την ευαισθησία-καλαισθησία, τους διαθέσιμους χώρους και τα υλικά, τον αριθμό των νηπίων, την εποχή και το θέμα που επεξεργάζεται η τάξη.
  • Να μην παραφορτώνονται τοίχοι και ράφια με ετερόκλητα αντικείμενα και πλήθος εργασιών — κίνδυνος «εικόνας μωσαϊκού»· «τα περιττά έπιπλα και η άστοχη τοποθέτησή τους συμβάλλουν αρνητικά στην αρμονία του χώρου».
  • Έπιπλα, σκάλες, είδη υγιεινής ανάλογα με το ύψος των παιδιών.
  • Όχι περισσότερα από δύο, το πολύ τρία τμήματα στο ίδιο κτίριο· αν συμβεί, χρειάζονται ειδικά οργανωτικά μέτρα για το διάλειμμα στην αυλή.
  • Ελεύθερος χώρος για κίνηση, ώστε να λειτουργεί άνετα όλη η ομάδα και να γίνεται ομαδική εργασία.
  • Έλεγχος της λειτουργικότητας ανά ηλικία, γιατί οι ανάγκες που πρέπει να ικανοποιούνται διαφέρουν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Εξωστρέφεια, θερμή σπιτική ατμόσφαιρα, φωτεινό-αεριζόμενο κτίριο με εύκολη έξοδο σε κίνδυνο, ευρύχωρος χώρος χωρίς αχανείς αίθουσες (γωνιές οικειότητας), αποφυγή περιττών επίπλων και υπερφόρτωσης τοίχων-ραφιών, έπιπλα στο ύψος των παιδιών, όχι πάνω από 2-3 τμήματα ανά κτίριο, ελεύθερος χώρος κίνησης και έλεγχος της λειτουργικότητας ανά ηλικία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Χώρος βρεφικού τμήματος

Ερώτηση: Πώς διαμορφώνεται ο χώρος του βρεφικού τμήματος;

Απάντηση:

• Στο βρεφικό τμήμα δίνεται έμφαση στις βασικές ζωτικές ανάγκες (τροφή, ύπνος, καθαριότητα) και ενισχύεται το αναπτυξιακό επίπεδο (βάδισμα, ομιλία, αισθητηριακή ολοκλήρωση, κοινωνικοποίηση). Η επαφή με τα άλλα παιδιά είναι επιθυμητή υπό την επίβλεψη του προσωπικού· ο ημιυπαίθριος στεγασμένος χώρος είναι απαραίτητος και, αν το τμήμα βρίσκεται σε όροφο, απαιτείται βεράντα (σελ. 56-58):

  Αίθουσα ύπνου: κρεβατάκια, ράφια και ντουλάπια για τα προσωπικά είδη· απαλά χρώματα σε τοίχους, κουρτίνες, σεντόνια και κουβέρτες· στερεοφωνική εγκατάσταση και μουσικά παιχνίδια για χαλάρωση· αρκετός χώρος στο πάτωμα για παιχνίδι· πάνινα παιχνίδια στο κρεβάτι (χαλάρωση και ασφάλεια)· ο φωτισμός — φυσικός ή τεχνητός — δεν κατευθύνεται άμεσα πάνω στα κρεβατάκια και εξασφαλίζεται σκιασμός με κουρτίνες ή στόρια, αφού τα βρέφη κοιμούνται πολλές ώρες.

  Αίθουσα απασχόλησης (για απασχόληση και φαγητό): καθισματάκια ταΐσματος, καρέκλες, τραπέζια, ράφια και πάρκα· απαλά χρώματα στο φόντο (ταβάνι, τοίχοι, δάπεδο, κουφώματα, έπιπλα) σε αντίθεση με τα ζωηρόχρωμα παιχνίδια· στερεοφωνική εγκατάσταση για κίνηση και χορό· βιβλία από σκληρό χαρτόνι και πλαστικοποιημένα σε χαμηλά ράφια· μεγάλα χαρτιά και υλικά ζωγραφικής (χοντροί μαρκαδόροι, κηρομπογιές, δαχτυλομπογιές)· πλαστελίνη, ξύλινο οικοδομικό υλικό με μεγάλα κομμάτια, παιχνίδια με ρόδες, ηχητικά και πάνινα παιχνίδια.

  Και στις δύο αίθουσες τα υλικά πρέπει να είναι μη τοξικά, μη αιχμηρά και μεγάλα σε μέγεθος (για να αποφεύγεται η κατάποση), με προσοχή σε σώματα θέρμανσης και αθέατες γωνιές και μέριμνα για κατάλληλο φωτισμό, αερισμό και θερμοκρασία σε όλο τον χώρο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ήσυχο τμήμα με ημιυπαίθριο χώρο (ή βεράντα σε όροφο). Αίθουσα ύπνου: κρεβατάκια, ράφια-ντουλάπια, απαλά χρώματα, μουσική για χαλάρωση, πάνινα παιχνίδια, φωτισμός όχι άμεσος και σκιασμός. Αίθουσα απασχόλησης: καθισματάκια ταΐσματος, τραπέζια-καρέκλες, ράφια, πάρκα, απαλό φόντο με ζωηρόχρωμα παιχνίδια, χαμηλά ράφια με χαρτονένια βιβλία, υλικά ζωγραφικής, πλαστελίνη, μεγάλο οικοδομικό υλικό. Παντού υλικά μη τοξικά, μη αιχμηρά, μεγάλα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Χώρος νηπιακού τμήματος

Ερώτηση: Πώς διαμορφώνεται ο χώρος του νηπιακού τμήματος;

Απάντηση:

• Ο χώρος στο νηπιακό τμήμα είναι πολυσύνθετος στην οργάνωση και διαρρύθμιση, για να ανταποκρίνεται στο αναπτυξιακό επίπεδο των παιδιών· «το παιδί περισσότερο από τους ίδιους τους ενήλικες έχει μεγαλύτερη ανάγκη για οργάνωση» και ο χώρος οργανώνεται ώστε να ενισχύεται η πρωτοβουλία, η ελεύθερη έκφραση και η δημιουργικότητα (σελ. 59-60):

  Αίθουσα απασχόλησης — εκεί αναπτύσσονται οι δραστηριότητες· ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της οι γωνιές:

  • Στην αρχή της χρονιάς δεν υπάρχουν πολλές γωνιές· σε όλη τη διάρκεια του έτους και ανάλογα με το περιεχόμενο της παιδαγωγικής διαδικασίας ο χώρος εμπλουτίζεται με νέο υλικό και νέες γωνιές (προσθήκη, αντικατάσταση ή απλός εμπλουτισμός, όπως στη βιβλιοθήκη ή στο οικοδομικό υλικό).
  • Υπάρχει χώρος για συλλογικές-ομαδικές δραστηριότητες (κύκλος συζήτησης, ρυθμική) και ατομικοί χώροι — ένας για κάθε παιδί — για τα προσωπικά αντικείμενα και τις ζωγραφιές/έργα του.
  • Τα υλικά και τα όργανα διευθετούνται ώστε να διευκολύνουν την ψυχοσωματική ανάπτυξη και να βοηθούν το νήπιο να ασκεί το μυϊκό του σύστημα.
  • Το χρώμα του χώρου απαλό (άσπρο ή ανοιχτό), ώστε τα υπόλοιπα αντικείμενα να είναι χρωματιστά και να οξύνεται η παρατηρητικότητα· ντουλαπάκια και ράφια μονόχρωμα, για να ξεχωρίζει το σημάδι ή το όνομα που βάζουν τα παιδιά.

  Αίθουσα ύπνου: κρεβατάκια με τον απαραίτητο ιματισμό (μαξιλάρια, σεντόνια, παπλώματα), ράφια, ντουλάπες ή κρεμάστρες· μεγάλα παράθυρα ώστε να αερίζεται και να είναι ευήλια· κουρτίνες ή στόρια για να καλύπτουν τα παράθυρα και να σκοτεινιάζουν τον χώρο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πολυσύνθετη οργάνωση για την ενίσχυση πρωτοβουλίας-έκφρασης-δημιουργικότητας. Αίθουσα απασχόλησης με γωνιές (λίγες στην αρχή, σταδιακός εμπλουτισμός-αντικατάσταση), χώρο ομαδικών δραστηριοτήτων και ατομικούς χώρους ανά παιδί, υλικά που στηρίζουν την ψυχοσωματική ανάπτυξη, απαλό φόντο και μονόχρωμα ράφια με σήμανση. Αίθουσα ύπνου: κρεβατάκια με ιματισμό, ράφια-ντουλάπες, μεγάλα παράθυρα, κουρτίνες-στόρια για συσκότιση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Βασικά στοιχεία εσωτερικής διαρρύθμισης

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά στοιχεία που πρέπει να λαμβάνει υπόψη της η βρεφονηπιοκόμος για να επιτύχει μια λειτουργική εσωτερική διαρρύθμιση του Βρεφονηπιακού Σταθμού;

Απάντηση:

• Ο/η βρεφονηπιοκόμος δίνει στον χώρο ιδιαίτερη μορφή — με τη σφραγίδα της δημιουργίας και της προσωπικότητάς του/της — ανάλογα με την προσωπική ευαισθησία και καλαισθησία, τους χώρους και τα υλικά που διαθέτει, τον αριθμό των νηπίων, την εποχή του χρόνου και το θέμα που επεξεργάζεται η τάξη (σελ. 56). Βασικά στοιχεία που λαμβάνει υπόψη:
  • Ελεύθερος χώρος για κίνηση, ώστε να λειτουργεί σωστά και άνετα όλη η ομάδα και να γίνεται ομαδική εργασία.
  • Η ηλικία των παιδιών κάθε τμήματος — η λειτουργικότητα ελέγχεται ανά ηλικία, γιατί διαφέρουν οι ανάγκες.
  • Γωνιές που δημιουργούν οικειότητα αντί για αχανείς αίθουσες, με χώρισμα μεταξύ τους (έπιπλο ή παραβάν) (σελ. 61).
  • Αποφυγή περιττών επίπλων και άστοχης τοποθέτησης, που «συμβάλλουν αρνητικά στην αρμονία του χώρου».
  • Να μην παραφορτώνονται τοίχοι και ράφια (κίνδυνος «εικόνας μωσαϊκού»).
  • Έπιπλα, σκάλες και είδη υγιεινής στο ύψος των παιδιών.
  • Απαλά χρώματα φόντου ώστε να ξεχωρίζουν τα χρωματιστά υλικά και να οξύνεται η παρατηρητικότητα, και σήμανση των προσωπικών χώρων με όνομα ή σύμβολο.
  • Δυνατότητα εμπλουτισμού και αναδιαμόρφωσης (νέες γωνιές, εναλλαγή, νέο υλικό μέσα στη χρονιά).
  • Ασφάλεια και υγιεινή: μη τοξικά και μη αιχμηρά υλικά, μεγάλα σε μέγεθος για τα βρέφη, προσοχή σε σώματα θέρμανσης και αθέατες γωνιές, κατάλληλος φωτισμός, αερισμός και θερμοκρασία.
  • Ο χώρος να γίνεται αντιληπτός από τα παιδιά, ώστε να βρίσκουν πάντα μέσα σε αυτόν σημείο αναφοράς (σελ. 61).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ελεύθερος χώρος κίνησης και ομαδικής εργασίας, προσαρμογή στην ηλικία κάθε τμήματος, γωνιές οικειότητας χωρισμένες με έπιπλο-παραβάν, αποφυγή περιττών επίπλων και υπερφορτωμένων τοίχων, έπιπλα στο ύψος των παιδιών, απαλό φόντο με σήμανση προσωπικών χώρων, δυνατότητα εμπλουτισμού-αναδιαμόρφωσης, ασφάλεια-υγιεινή (μη τοξικά υλικά, φωτισμός-αερισμός-θερμοκρασία) και χώρος που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τα παιδιά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Παρατήρηση χρήσης χώρων

Ερώτηση: Στο Βρεφονηπιακό Σταθμό που κάνετε την πρακτική σας παρατηρήστε και καταγράψτε τον τρόπο χρήσης και τη συχνότητα απασχόλησης των παιδιών στα διάφορα τμήματα του χώρου. Ποιες γωνιές και ποιες περιοχές ομαδικών ή ατομικών δραστηριοτήτων χρησιμοποιούνται περισσότερο και ποιες λιγότερο; Θεωρείτε ότι η οργάνωση και η διαμόρφωση των συγκεκριμένων χώρων επηρεάζει τον τρόπο και τη συχνότητα χρήσης τους;

Απάντηση:

• Άσκηση συστηματικής παρατήρησης — ενδεικτικός οδηγός.

  1. Εργαλείο καταγραφής: φύλλο με στήλες τις γωνιές/περιοχές (βιβλιοθήκης, κουκλόσπιτου, οικοδομικού υλικού, εικαστικών, μουσικής, παρατήρησης, νερού, ευκαιριακή, χώρος ομαδικής συζήτησης, ατομικοί χώροι) και γραμμές τα χρονικά διαστήματα της ημέρας (π.χ. ανά 10 λεπτά κατά την ελεύθερη απασχόληση). Σημειώνουμε πόσα παιδιά βρίσκονται σε κάθε γωνιά, πόση ώρα παραμένουν και τι κάνουν (ατομικό, παράλληλο ή συνεργατικό παιχνίδι).

  2. Τι εξετάζουμε ως προς την οργάνωση (κριτήρια κεφ. 2): θέση της γωνιάς (κοντά ή μακριά από την είσοδο, τον θόρυβο, το φως), έκταση και οριοθέτηση (χώρισμα με έπιπλο ή παραβάν), ποσότητα και κατάσταση του υλικού, προσβασιμότητα (ύψος ραφιών), σαφήνεια της σήμανσης, αριθμός θέσεων που επιτρέπει.

  3. Τυπικά ευρήματα: υπερχρησιμοποιούνται συνήθως οι γωνιές με πλούσιο και ανανεωμένο υλικό και με σαφή οριοθέτηση (κουκλόσπιτο, οικοδομικό υλικό), ενώ υποχρησιμοποιούνται γωνιές που βρίσκονται σε πέρασμα, έχουν λίγο ή φθαρμένο υλικό, δεν είναι οπτικά προσβάσιμες ή δεν έχουν ανανεωθεί από την αρχή της χρονιάς.

  4. Συμπέρασμα: ναι — η οργάνωση και η διαμόρφωση επηρεάζουν άμεσα τη χρήση. Ο χώρος «εκπέμπει παιδαγωγικά μηνύματα» (Εισαγωγή) και οι αχανείς ή ασαφείς περιοχές αποθαρρύνουν το παιχνίδι, ενώ οι οικείες, καλά οριοθετημένες γωνιές με προσβάσιμο υλικό το ενισχύουν. Η εργασία κλείνει με προτάσεις (μετακίνηση γωνιάς, εμπλουτισμός ή εναλλαγή υλικού, καλύτερη σήμανση, χώρισμα με παραβάν).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άσκηση παρατήρησης: με φύλλο καταγραφής ανά γωνιά και χρονικό διάστημα σημειώνουμε αριθμό παιδιών, διάρκεια και είδος παιχνιδιού· εξετάζουμε θέση, οριοθέτηση, υλικό, προσβασιμότητα και σήμανση κάθε γωνιάς. Συνήθως προτιμώνται οι γωνιές με πλούσιο-ανανεωμένο υλικό και σαφή όρια, ενώ αποφεύγονται όσες βρίσκονται σε πέρασμα ή έχουν φτωχό υλικό — άρα η οργάνωση επηρεάζει άμεσα τη συχνότητα χρήσης· ακολουθούν προτάσεις βελτίωσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Μακέτα βρεφικού τμήματος

Ερώτηση: Κατασκευάστε με μακέτα ή σχεδιάστε το χώρο του βρεφικού τμήματος του Βρεφονηπιακού Σταθμού που κάνετε την πρακτική σας άσκηση. Ποια είναι η λειτουργική διαρρύθμιση του χώρου και ποιες είναι οι δικές σας προτάσεις σε σχέση με τις προδιαγραφές και τις ισχύουσες διατάξεις που διδαχτήκατε στο προηγούμενο κεφάλαιο; Συζητήστε στην τάξη και ανταλλάξτε απόψεις.

Απάντηση:

• Κατασκευαστική-σχεδιαστική άσκηση — ενδεικτικός οδηγός.

  1. Τι απεικονίζει η μακέτα/κάτοψη (πρότυπο το σχ. 2.2.α, σελ. 58): αίθουσα ύπνου (κρεβατάκια, ράφια-ντουλάπια προσωπικών ειδών, σκίαση), αίθουσα απασχόλησης (καθισματάκια ταΐσματος, τραπέζια-καρέκλες, πάρκα, χαμηλά ράφια με βιβλία και υλικά), χώρο αλλαγής-λουτρού με τζαμαρία οπτικής επαφής, χώρο παρασκευής γάλακτος, ιματιοθήκη και έξοδο προς ημιυπαίθριο χώρο ή βεράντα. Σημειώνουμε παράθυρα, φωτισμό, σώματα θέρμανσης και διαδρομές κίνησης.

  2. Έλεγχος με τις προδιαγραφές του κεφ. 1: τετραγωνικά (ύπνος 2,50 τ.μ./βρέφος, απασχόληση 1,20 τ.μ./βρέφος, min 15 τ.μ.· χώρος αλλαγής 2,50 τ.μ./θέση, 1 θέση ανά 3 βρέφη)· αναλογία προσωπικού 1:8· ασφάλεια (κιγκλιδώματα με κενά ≤ 12 εκ. και ύψος ≥ 1,50 μ., τζάμια ασφαλείας, καλύμματα σωμάτων με στρογγυλεμένες γωνίες, καμία θερμάστρα, ακάλυπτες πρίζες)· δάπεδα αντιολισθητικά-ζεστά-ηχομονωτικά, μη τοξικά υλικά, θερμοκρασία 18 °C, φυσικός φωτισμός και υπαίθρια αναλογία 3,50 τ.μ./βρέφος.

  3. Έλεγχος με τις αρχές του κεφ. 2: ήσυχη θέση χωρίς απομόνωση, απαλά χρώματα και σκιασμός στον ύπνο, χώρος στο πάτωμα για παιχνίδι, στερεωμένα έπιπλα ως στήριγμα βάδισης, μη αιχμηρά και μεγάλα υλικά, προσβάσιμα χαμηλά ράφια.

  4. Ενδεικτικές προτάσεις που συνήθως προκύπτουν: προσθήκη τζαμαρίας για οπτική επαφή, μεταφορά του υπνοδωματίου μακριά από θορυβώδη χώρο, σκίαση παραθύρων, αντικατάσταση επίπλων με οξείες γωνίες, χαμήλωμα ραφιών, εξασφάλιση άμεσης εξόδου προς τον υπαίθριο χώρο, εμπλουτισμός με υλικό αδρής κινητικότητας (στρώματα, μαξιλάρια, τούνελ).

  Η εργασία παρουσιάζεται στην τάξη με σύγκριση των διαφορετικών Σταθμών και τεκμηρίωση κάθε πρότασης με παραπομπή στις διατάξεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άσκηση μακέτας/σχεδίου: αποτυπώνουμε αίθουσα ύπνου, αίθουσα απασχόλησης, χώρο αλλαγής-λουτρού με τζαμαρία, χώρο παρασκευής γάλακτος, ιματιοθήκη και έξοδο σε ημιυπαίθριο χώρο· ελέγχουμε τετραγωνικά (2,50/1,20 τ.μ., θέση αλλαγής ανά 3 βρέφη), αναλογία 1:8, μέτρα ασφαλείας, υλικά, θερμοκρασία-φωτισμό και τις αρχές του κεφ. 2 (ήσυχη θέση, απαλά χρώματα, σκιασμός, στερεωμένα έπιπλα)· καταλήγουμε σε τεκμηριωμένες προτάσεις βελτίωσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Μακέτα νηπιακού τμήματος

Ερώτηση: Κατασκευάστε με μακέτα ή σχεδιάστε το χώρο του νηπιακού τμήματος του Βρεφονηπιακού Σταθμού που κάνετε την πρακτική σας άσκηση. Ποια είναι η λειτουργική διαρρύθμιση του χώρου και ποιες είναι οι δικές σας προτάσεις σε σχέση με τις προδιαγραφές και τις ισχύουσες διατάξεις που διδαχτήκατε στο προηγούμενο κεφάλαιο; Συζητήστε στην τάξη και ανταλλάξτε απόψεις.

Απάντηση:

• Κατασκευαστική-σχεδιαστική άσκηση — ενδεικτικός οδηγός.

  1. Τι απεικονίζει η μακέτα/κάτοψη (πρότυπο το σχ. 2.3.α, σελ. 60): αίθουσα απασχόλησης με τις γωνιές (βιβλιοθήκης, κουκλόσπιτου, εικαστικών, οικοδομικού υλικού, μουσικής κ.ά.) οριοθετημένες με έπιπλα ή παραβάν, χώρο ομαδικής συζήτησης/κύκλου, ατομικούς χώρους για τα προσωπικά αντικείμενα και τα έργα κάθε παιδιού· υπνοδωμάτιο με κρεβατάκια και συσκότιση· χώρο υγιεινής με χαμηλές τουαλέτες-νιπτήρες-καθρέφτες· ιματιοθήκη· τραπεζαρία· αίθουσα προβολών/μουσικοκινητικής· έξοδο στον υπαίθριο χώρο.

  2. Έλεγχος με τις προδιαγραφές του κεφ. 1: τετραγωνικά (απασχόληση 1,80 τ.μ./νήπιο — 2,00 αν λειτουργεί και ως τραπεζαρία, min 25 τ.μ.· ύπνος 1,70 τ.μ./θέση, 1 θέση ανά 4-5 νήπια· τραπεζαρία 1,40 τ.μ.)· αναλογία προσωπικού 1:25· ασφάλεια (κιγκλιδώματα, τζάμια, πρίζες, πυρασφάλεια)· δάπεδα-τοίχοι-θέρμανση-φωτισμός· υπαίθρια αναλογία 4,50 τ.μ./νήπιο.

  3. Έλεγχος με τις αρχές του κεφ. 2: ευρύχωρος αλλά όχι αχανής χώρος, γωνιές με οικειότητα και σαφή όρια, απαλό χρώμα φόντου με χρωματιστά υλικά, μονόχρωμα ράφια με σήμανση, ελεύθερος χώρος κίνησης, αποφυγή περιττών επίπλων και υπερφορτωμένων τοίχων, δυνατότητα εμπλουτισμού και εναλλαγής των γωνιών μέσα στη χρονιά.

  4. Ενδεικτικές προτάσεις: αναδιάταξη ώστε οι «ήσυχες» γωνιές (βιβλιοθήκη, παρατήρηση) να μη γειτνιάζουν με τις «θορυβώδεις» (μουσική, οικοδομικό υλικό), προσθήκη παραβάν, δημιουργία σαφούς κύκλου συζήτησης, χαμήλωμα ραφιών, σήμανση ατομικών χώρων με όνομα ή σύμβολο, εμπλουτισμός με άχρηστο και φυσικό υλικό.

  Παρουσίαση στην τάξη με σύγκριση ανάμεσα στα διάφορα σχέδια και τεκμηρίωση με παραπομπές στις διατάξεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Άσκηση μακέτας/σχεδίου: αποτυπώνουμε αίθουσα απασχόλησης με οριοθετημένες γωνιές, χώρο ομαδικής συζήτησης και ατομικούς χώρους, υπνοδωμάτιο με συσκότιση, χώρο υγιεινής με χαμηλά είδη, ιματιοθήκη, τραπεζαρία, αίθουσα προβολών και έξοδο στην αυλή· ελέγχουμε τα τετραγωνικά (1,80-2,00 και 1,70 τ.μ./θέση), την αναλογία 1:25, τα μέτρα ασφαλείας και τις αρχές του κεφ. 2 (γωνιές οικειότητας, απαλό φόντο, σήμανση, ελεύθερος χώρος)· καταλήγουμε σε προτάσεις αναδιάταξης και εμπλουτισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης: