Ενότητα 05.4.1 – Ερωτήσεις – Σελίδα 50 – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Πληροφορική Α΄ Γυμνασίου, §5.4.1 Ερωτήσεις [εντός της ενότητας 5.4 Αναζήτηση στον Παγκόσμιο Ιστό], σελ. 50. Οι εκφωνήσεις είναι αυτούσιες από το σχολικό βιβλίο.)

Ερωτήσεις

Άσκηση 1 (σελ. 50)

Σε τι διαφέρει το Διαδίκτυο από τον Παγκόσμιο ιστό; Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου χωρίς πρόσβαση στον Παγκόσμιο ιστό;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Πρέπει να θυμηθούμε τι είδους «πράγμα» είναι το καθένα: το Διαδίκτυο είναι η υποδομή (το δίκτυο δικτύων υπολογιστών)· ο Παγκόσμιος Ιστός είναι μία μόνο υπηρεσία που λειτουργεί πάνω σε αυτή την υποδομή. Το email είναι μια άλλη, ξεχωριστή υπηρεσία που επίσης λειτουργεί πάνω στο Διαδίκτυο, όχι πάνω στον Παγκόσμιο Ιστό.

Λύση:

1. Το Διαδίκτυο είναι η φυσική/τεχνική υποδομή: το παγκόσμιο δίκτυο διασυνδεδεμένων υπολογιστών που επικοινωνούν με το πρωτόκολλο TCP/IP.
2. Ο Παγκόσμιος Ιστός είναι μία υπηρεσία που «τρέχει» πάνω σε αυτή την υποδομή: σύνολο εγγράφων (ιστοσελίδων) συνδεδεμένων με υπερσυνδέσμους, προσβάσιμων μέσω browser με το πρωτόκολλο HTTP/HTTPS.
3. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (email) είναι μια δική του, ξεχωριστή υπηρεσία πάνω στο Διαδίκτυο — δε χρειάζεται τον Παγκόσμιο Ιστό για να λειτουργήσει, αφού χρησιμοποιεί τα δικά του πρωτόκολλα αποστολής/λήψης μηνυμάτων.
4. Άρα, ναι, μπορούμε καταρχήν να στείλουμε/λάβουμε email έχοντας μόνο πρόσβαση στο Διαδίκτυο, ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιούμε καθόλου τον Παγκόσμιο Ιστό (π.χ. με ειδική εφαρμογή email, όχι μέσω webmail σε browser).

Απάντηση: Το Διαδίκτυο είναι η υποδομή (δίκτυο δικτύων, TCP/IP), ενώ ο Παγκόσμιος Ιστός είναι μία υπηρεσία (έγγραφα με υπερσυνδέσμους, HTTP/HTTPS) που λειτουργεί πάνω σε αυτήν. Ναι, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε email χωρίς τον Παγκόσμιο Ιστό, αφού το email είναι ξεχωριστή υπηρεσία πάνω στο Διαδίκτυο.

Πρόσεξε:

• Μην μπερδεύεις «Διαδίκτυο» (υποδομή) με «Παγκόσμιο Ιστό» (μία μόνο υπηρεσία πάνω σε αυτήν) — είναι ο πιο συνηθισμένος όρος-παγίδα του κεφαλαίου.
• Στην πράξη, πολλοί χρήστες διαβάζουν email μέσω browser (webmail) και νομίζουν ότι το email «είναι» ο Παγκόσμιος Ιστός — τεχνικά όμως πρόκειται για διαφορετική υπηρεσία.

Άσκηση 2 (σελ. 50)

Εξερευνήστε το Διαδίκτυο και εξετάστε τουλάχιστον δύο διαφορετικούς ιστότοπους με κατάληξη .com, .net, ή .org και έναν ιστότοπο με κατάληξη .edu ή .gov. Χρησιμοποιώντας τις παρακάτω ερωτήσεις ως οδηγό, προσδιορίστε την αξιοπιστία των ιστότοπων: i) Ποιοι διαχειρίζονται ή δημιούργησαν τον ιστότοπο; Μπορείτε να τους εμπιστευτείτε; ii) Τι υπόσχεται ή τι προσφέρει ο ιστότοπος; iii) Πότε δημοσιεύτηκαν οι πληροφορίες του; Είναι ενημερωμένες; iv) Από πού προέρχονται οι πληροφορίες; Βασίζονται σε επιστημονική έρευνα; v) Γιατί υπάρχει ο ιστότοπος; Πουλάει κάτι;

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η άσκηση είναι διερευνητική/εργαστηριακή: δεν έχει ένα μοναδικό «σωστό» αποτέλεσμα, αφού εξαρτάται από τους συγκεκριμένους ιστότοπους που θα επιλέξει κάθε μαθητής. Αντί για συγκεκριμένη απάντηση, δίνουμε τη μέθοδο και ένα ενδεικτικό παράδειγμα εφαρμογής της, ώστε να καθοδηγηθεί η αξιολόγηση.

Λύση:

1. Επιλέγουμε, π.χ., δύο ιστότοπους με κατάληξη .com/.net/.org (π.χ. έναν ειδησεογραφικό ιστότοπο και έναν ιστότοπο μιας εταιρείας) και έναν με κατάληξη .edu ή .gov (π.χ. την ιστοσελίδα ενός πανεπιστημίου ή μιας κρατικής υπηρεσίας).
2. Για κάθε ιστότοπο απαντάμε στις πέντε ερωτήσεις-οδηγό: ποιος τον διαχειρίζεται, τι προσφέρει, πόσο πρόσφατο είναι το περιεχόμενο, από πού προέρχονται οι πληροφορίες, και αν έχει εμπορικό/διαφημιστικό σκοπό.
3. Συγκρίνουμε τις απαντήσεις: συνήθως οι ιστότοποι με κατάληξη .edu/.gov διαχειρίζονται από αναγνωρισμένους εκπαιδευτικούς/κρατικούς φορείς και τείνουν να θεωρούνται πιο αξιόπιστοι για τεκμηριωμένη πληροφορία, ενώ οι .com/.net/.org μπορεί να έχουν και εμπορικό ή προωθητικό σκοπό, που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση.
4. Καταγράφουμε τελικά μια σύντομη αιτιολογημένη κρίση αξιοπιστίας για κάθε έναν από τους τρεις ιστότοπους που εξετάσαμε.

Ενδεικτική απάντηση: Δεν υπάρχει ένα μοναδικό σωστό αποτέλεσμα — εξαρτάται από τους ιστότοπους που θα επιλεγούν. Η σωστή διαδικασία είναι να απαντηθούν οι πέντε ερωτήσεις-οδηγό για κάθε ιστότοπο και να διατυπωθεί αιτιολογημένη κρίση αξιοπιστίας, λαμβάνοντας υπόψη ποιος τον διαχειρίζεται, πόσο πρόσφατος και τεκμηριωμένος είναι, και αν εξυπηρετεί εμπορικό σκοπό.

Πρόσεξε:

• Η κατάληξη ενός ιστότοπου (.edu, .gov κ.λπ.) είναι μια πρώτη ένδειξη αξιοπιστίας, όχι απόλυτη απόδειξη — πρέπει πάντα να ελέγχονται και τα υπόλοιπα κριτήρια (δημιουργός, ημερομηνία, πηγή, σκοπός).
• Η αξιολόγηση κρίσιμων ιστότοπων απαιτεί πραγματική πρόσβαση στο Διαδίκτυο· χωρίς αυτήν, μπορεί να εφαρμοστεί μόνο η μέθοδος/τα κριτήρια σε υποθετικό παράδειγμα.