(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Πληροφορική Α΄ Γυμνασίου, §7.10 Ερωτήσεις - Ασκήσεις, σελ. 88. Η εκφώνηση είναι αυτούσια από το σχολικό βιβλίο.)
Ερωτήσεις - Ασκήσεις
Άσκηση 1 (σελ. 88)
Χαρακτηρίστε τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ). Στην περίπτωση που πιστεύετε ότι είναι λανθασμένες, δικαιολογήστε την επιλογή σας και σκεφτείτε ποια θα μπορούσε να είναι η αντίστοιχη σωστή πρόταση.
α) Υπάρχει μόνο ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου.
β) Ο Επεξεργαστής Κειμένου είναι το υλικό του υπολογιστή που μας βοηθά να επεξεργαστούμε το κείμενό μας.
γ) Μια πρόσκληση χρειάζεται να γραφτεί τόσες φορές όσοι και οι καλεσμένοι μου.
δ) Για να γράψουμε πολλές φορές μια πρόταση μέσα στο κείμενο χρησιμοποιούμε την αποκοπή-επικόλληση.
ε) Όταν αποθηκεύουμε ένα κείμενο για πρώτη φορά, μας ζητάει να του δώσουμε ένα όνομα.
στ) Για να αποθηκεύσουμε ένα κείμενο με διαφορετικό όνομα, πρέπει να ξαναγράψουμε το κείμενο και να δώσουμε ένα νέο όνομα.
ζ) Το πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου LibreOffice Writer χρειάζεται να το αγοράσουμε.
η) Η αποθήκευση ενός εγγράφου στον υπολογιστή μας γίνεται χρησιμοποιώντας τη γραμμή μενού ή τη γραμμή εργαλείων.
θ) Η χρήση κουκκίδων συνοψίζει μια σειρά από ενέργειες.
ι) Τα κελιά ενός πίνακα μπορούν να περιέχουν μόνο αριθμούς.
ια) Η μετατροπή δύο ή περισσότερων κελιών σε ένα απλό κελί ονομάζεται συγχώνευση κελιών.
ιβ) Στον επεξεργαστή κειμένου δεν μπορούμε να εισαγάγουμε μια εικόνα που έχουμε δημιουργήσει σε ένα πρόγραμμα γραφικών.
ιγ) Δεν μπορούμε να μορφοποιήσουμε τα αυτόματα σχήματα που εισάγουμε στο κείμενό μας.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η άσκηση ελέγχει τη γενική κατανόηση όλης της ενότητας 7 (§7.1 έως §7.9). Για κάθε πρόταση επιστρέφουμε στο αντίστοιχο σημείο της θεωρίας που τη διαψεύδει ή την επιβεβαιώνει: πόσα προγράμματα επεξεργασίας κειμένου υπάρχουν (§7.3), τι είναι λογισμικό και τι υλικό (§7.3-§7.4), πώς αποφεύγουμε την επανάληψη ενός κειμένου (§7.2, §7.7-§7.8), πώς αποθηκεύουμε ένα έγγραφο και πώς το αποθηκεύουμε με νέο όνομα (§7.5), αν το LibreOffice Writer έχει κόστος (§7.3), από πού γίνεται η αποθήκευση (§7.5), τι πετυχαίνει η χρήση κουκκίδων (§7.7.4), τι μπορεί να περιέχει ένα κελί πίνακα και τι είναι η συγχώνευση κελιών (§7.9), και αν μπορούμε να εισαγάγουμε/μορφοποιήσουμε εικόνες και αυτόματα σχήματα (§7.8).
Λύση:
- α) ΛΑΘΟΣ. Υπάρχουν πολλά διαφορετικά προγράμματα επεξεργασίας κειμένου — κάποια επί πληρωμή (π.χ. Microsoft Word) και κάποια δωρεάν (π.χ. LibreOffice Writer). Σωστή πρόταση: «Υπάρχουν πολλά διαφορετικά προγράμματα επεξεργασίας κειμένου.»
- β) ΛΑΘΟΣ. Ο Επεξεργαστής Κειμένου είναι λογισμικό (πρόγραμμα) και όχι υλικό του υπολογιστή. Σωστή πρόταση: «Ο Επεξεργαστής Κειμένου είναι το πρόγραμμα (λογισμικό) που μας βοηθά να επεξεργαστούμε το κείμενό μας.»
- γ) ΛΑΘΟΣ. Μία από τις βασικές δυνατότητες ενός επεξεργαστή κειμένου είναι ότι γράφουμε το κείμενο μία φορά και το εκτυπώνουμε όσα αντίτυπα χρειαζόμαστε. Σωστή πρόταση: «Μια πρόσκληση γράφεται μία φορά και εκτυπώνεται όσες φορές χρειάζεται, ανεξάρτητα από τον αριθμό των καλεσμένων.»
- δ) ΛΑΘΟΣ. Η αποκοπή (cut) αφαιρεί το κείμενο από την αρχική του θέση, οπότε δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εμφανιστεί η ίδια πρόταση πολλές φορές — θα υπήρχε μόνο μία φορά, απλώς μετακινημένη. Για να επαναλάβουμε μια πρόταση πολλές φορές χρησιμοποιούμε αντιγραφή (η πρόταση παραμένει στη θέση της) και μετά επικόλληση όσες φορές χρειάζεται. Σωστή πρόταση: «Για να γράψουμε πολλές φορές μια πρόταση μέσα στο κείμενο χρησιμοποιούμε την αντιγραφή-επικόλληση.»
- ε) ΣΩΣΤΟ. Η πρώτη αποθήκευση ενός εγγράφου (μέσω Αρχείο → Αποθήκευση/Αποθήκευση ως) μας ζητάει πάντα να ορίσουμε όνομα αρχείου και φάκελο προορισμού.
- στ) ΛΑΘΟΣ. Δεν χρειάζεται να ξαναγράψουμε το κείμενο· αρκεί να επιλέξουμε «Αποθήκευση ως» και να δώσουμε νέο όνομα ή/και φάκελο, χωρίς να αλλάξει το περιεχόμενο του κειμένου. Σωστή πρόταση: «Για να αποθηκεύσουμε ένα κείμενο με διαφορετικό όνομα, χρησιμοποιούμε την επιλογή “Αποθήκευση ως” και δίνουμε το νέο όνομα, χωρίς να ξαναγράψουμε το κείμενο.»
- ζ) ΛΑΘΟΣ. Το LibreOffice Writer διανέμεται δωρεάν, ως Ελεύθερο Λογισμικό/Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα (ΕΛ/ΛΑΚ). Σωστή πρόταση: «Το πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου LibreOffice Writer διατίθεται δωρεάν.»
- η) ΣΩΣΤΟ. Η αποθήκευση ενός εγγράφου γίνεται είτε από τη γραμμή μενού (Αρχείο → Αποθήκευση) είτε με το αντίστοιχο εικονίδιο (δισκέτα) στη γραμμή εργαλείων.
- θ) ΣΩΣΤΟ. Η αρίθμηση ή η χρήση κουκκίδων εφαρμόζεται σε σειρές ενεργειών ή στοιχείων ακριβώς για να τις συνοψίσει και να τις παρουσιάσει με τρόπο εύκολα κατανοητό στον αναγνώστη.
- ι) ΛΑΘΟΣ. Τα κελιά ενός πίνακα μπορούν να περιέχουν κείμενο, αριθμούς, ακόμη και εικόνες — όχι μόνο αριθμούς. Σωστή πρόταση: «Τα κελιά ενός πίνακα μπορούν να περιέχουν κείμενο, αριθμούς ή και εικόνες.»
- ια) ΣΩΣΤΟ. Η συγχώνευση κελιών ενώνει δύο ή περισσότερα γειτονικά κελιά ενός πίνακα σε ένα ενιαίο κελί.
- ιβ) ΛΑΘΟΣ. Μπορούμε να εισαγάγουμε στο κείμενό μας μια εικόνα αποθηκευμένη στον υπολογιστή μας, ανεξάρτητα από το πρόγραμμα με το οποίο δημιουργήθηκε (π.χ. πρόγραμμα γραφικών), μέσω Εισαγωγή → Εικόνα. Σωστή πρόταση: «Στον επεξεργαστή κειμένου μπορούμε να εισαγάγουμε μια εικόνα που έχουμε δημιουργήσει σε ένα πρόγραμμα γραφικών.»
- ιγ) ΛΑΘΟΣ. Μπορούμε να μορφοποιήσουμε ένα αυτόματο σχήμα: να αλλάξουμε το χρώμα του, τη γραμμή περιγράμματός του, ή να προσθέσουμε κείμενο μέσα σε αυτό. Σωστή πρόταση: «Μπορούμε να μορφοποιήσουμε τα αυτόματα σχήματα που εισάγουμε στο κείμενό μας (π.χ. χρώμα, γραμμή, κείμενο).»
Απάντηση: α) Λ, β) Λ, γ) Λ, δ) Λ, ε) Σ, στ) Λ, ζ) Λ, η) Σ, θ) Σ, ι) Λ, ια) Σ, ιβ) Λ, ιγ) Λ. (Σύνολο: 4 Σωστές, 9 Λανθασμένες — βλ. αναλυτική αιτιολόγηση και τη διορθωμένη πρόταση για κάθε λανθασμένη περίπτωση παραπάνω.)
Πρόσεξε:
- Στην πρόταση (δ), η διάκριση «αποκοπή» (μετακίνηση, το πρωτότυπο εξαφανίζεται) έναντι «αντιγραφή» (διατήρηση του πρωτοτύπου και δημιουργία αντιγράφου) είναι η πιο συχνή παγίδα αυτής της άσκησης — πολλοί μαθητές τις συγχέουν.
- Δεν αρκεί να γράψουμε μόνο «Λάθος»· η εκφώνηση ζητάει ρητά αιτιολόγηση και τη διατύπωση της αντίστοιχης σωστής πρότασης — φρόντισε να απαντάς και τα δύο.
- Στην πρόταση (ι), προσοχή στη λέξη «μόνο»: το να πούμε ότι τα κελιά «μπορούν να περιέχουν αριθμούς» θα ήταν σωστό· το ότι μπορούν να περιέχουν ΜΟΝΟ αριθμούς είναι αυτό που την κάνει λανθασμένη.