Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Αρχές στην Αρχιτεκτονική Τοπίου (σελ. 45) – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Αρχές στην Αρχιτεκτονική Τοπίου

Ενδεικτικές λύσεις των 5 ερωτήσεων του κεφαλαίου (σελ. 45): ορισμός της Αρχιτεκτονικής Τοπίου, η έννοια του τοπίου, αντικείμενο μελέτης (Μακροτοπία/Μικροτοπία/Λεπτομερειακός Σχεδιασμός), κυριότερες εφαρμογές και σημασία στον πολιτισμό.

Τι εννοούμε με τον όρο Αρχιτεκτονική Τοπίου

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο Αρχιτεκτονική Τοπίου;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 12), ορισμός Hubbard & Kimball (1917): «Αρχιτεκτονική του Τοπίου είναι η Επιστήμη και η Τέχνη που έχει σαν βασική της λειτουργία να δημιουργεί και να διατηρεί την αισθητική στον άμεσο περιβάλλοντα ανοικτό χώρο της ανθρώπινης κατοικίας, της γειτονιάς, της πόλης, αλλά και στον ευρύτερο φυσικό χώρο μιας γεωγραφικής περιοχής ή χώρας... έχει σαν σκοπό την προώθηση του αισθήματος της άνεσης, της ευκολίας και της υγείας των κατοίκων».
• Επιπλέον (σελ. 14): «Αρχιτεκτονική Τοπίου είναι η Τέχνη που επιχειρεί να σχεδιάζει μορφές φυσικού τοπίου σε ανοικτό ελεύθερο χώρο, κάθε μεγέθους. Χρησιμοποιεί Γεωπονικές και Αρχιτεκτονικές μεθόδους και υλικά για την ανάπτυξη, βελτίωση και συντήρησή του».

Σύνοψη: Με τον όρο Αρχιτεκτονική Τοπίου εννοούμε την Επιστήμη και την Τέχνη που δημιουργεί και διατηρεί την αισθητική στον ανοικτό χώρο (κατοικίας, γειτονιάς, πόλης ή ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής), με σκοπό την προώθηση της άνεσης, της υγείας και της επαφής του ανθρώπου με τη φύση. Χρησιμοποιεί Γεωπονικές και Αρχιτεκτονικές μεθόδους/υλικά για την ανάλυση, σχεδίαση, διαχείριση, προστασία και αποκατάσταση του φυσικού χαρακτήρα ανοικτών χώρων κάθε μεγέθους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πώς αντιλαμβάνεστε την έννοια του τοπίου

Ερώτηση: Πώς αντιλαμβάνεστε την έννοια του τοπίου;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 13): «Τοπίο δεν είναι απλά μια περιοχή που ορίζεται με ένα τετράπλευρο ή πολύπλευρο σχήμα στο χάρτη ή σε κάποιο σχέδιο. Είναι η ίδια η όρασή μας. Είναι αυτό ακριβώς που βλέπουμε, η οπτική μας εικόνα, το οπτικό μας πεδίο. Είναι η ματιά στο χώρο που κινούμαστε ή ζούμε ή τυχαίνει να βρισκόμαστε και είμαστε σε θέση να τον χαρακτηρίσουμε σαν αισθητικά ωραίο ή άσχημο, ελκυστικό ή απωθητικό».

Σύνοψη: Το τοπίο δεν είναι απλώς μια περιοχή οριζόμενη σε χάρτη ή σχέδιο, αλλά η ίδια η όρασή μας — η οπτική εικόνα, το οπτικό πεδίο που αντιλαμβανόμαστε στον χώρο όπου κινούμαστε, ζούμε ή βρισκόμαστε, και το οποίο μπορούμε να χαρακτηρίσουμε αισθητικά ως ωραίο ή άσχημο, ελκυστικό ή απωθητικό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Το αντικείμενο μελέτης της Αρχιτεκτονικής Τοπίου

Ερώτηση: Ποιο είναι το αντικείμενο μελέτης της;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 18): «Εάν εξαιρέσουμε τα κάθε είδους κτίρια, τους δρόμους, τη γεωργική γη..., τις δασικές εκτάσεις και τα λιγοστά φυσικά τοπία στα οποία δεν έχει παρέμβει ακόμη ο άνθρωπος, θα διαπιστώσουμε ότι απομένει ένα μεγάλο τμήμα ή τμήματα ανοικτών χώρων. Αυτά αποτελούν αντικείμενο μελέτης της Αρχιτεκτονικής Τοπίου».
• Κατά τον Michael Laurie (σελ. 20), το αντικείμενο μελέτης διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: μελέτη/σχεδιασμός Μακροτοπίων, μικρότερα τοπία-Μικροτοπία που χρειάζονται σχέδια διαμόρφωσης, και Λεπτομερειακός Σχεδιασμός του Τοπίου (σελ. 24).

Σύνοψη: Αντικείμενο μελέτης της Αρχιτεκτονικής Τοπίου είναι οι ανοικτοί χώροι που απομένουν αν εξαιρέσουμε τα κτίρια, τους δρόμους, τη γεωργική γη, τις δασικές εκτάσεις και τα ανέγγιχτα φυσικά τοπία — με βασική αρμοδιότητα τη διαμόρφωση, αποκατάσταση ή ανάπλασή τους. Διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: τη μελέτη/σχεδιασμό μεγάλων τοπίων (Μακροτοπία), τα μικρότερα τοπία που χρειάζονται σχέδια διαμόρφωσης (Μικροτοπία) και τον Λεπτομερειακό Σχεδιασμό των επιμέρους στοιχείων του τοπίου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Οι κυριότερες εφαρμογές της Αρχιτεκτονικής Τοπίου

Ερώτηση: Ποιες είναι οι κυριότερες εφαρμογές της;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 29-35): «α. Περιαστική ζώνη μιας πόλης, η οποία χρειάζεται μελέτη ανάπλασης...», «β. Μελέτη μιας παραλιακής ζώνης, η οποία προορίζεται να εξυπηρετεί ανάγκες αναψυχής...», «γ. Αναπλάσεις και δημιουργία χώρων πρασίνου μέσα και γύρω από νέους οικισμούς...», «δ. Σχεδιασμός ελεύθερων διαχωριστικών ζωνών πρασίνου ανάμεσα σε εκτεταμένες χρήσεις γης...». Επιπλέον, στα Μικροτοπία: «διαμορφώσεις των πλατειών, των συγκοινωνιακών νησίδων, τους πεζόδρομους, χώρους γραφείων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, επαύλεων, ξενοδοχείων».

Σύνοψη: Οι κυριότερες εφαρμογές της Αρχιτεκτονικής Τοπίου είναι: α) η ανάπλαση περιαστικών ζωνών πόλεων (αναψυχή, άθληση, αισθητική, προστασία από πλημμύρες/ρύπανση), β) η μελέτη παραλιακών ζωνών (αναψυχή, άθληση, ανάδειξη θέας), γ) οι αναπλάσεις/δημιουργία χώρων πρασίνου γύρω από νέους οικισμούς (βελτίωση μικροκλίματος, ζώνες προστασίας από ηχορύπανση) και δ) ο σχεδιασμός διαχωριστικών ζωνών πρασίνου ανάμεσα σε ασύμβατες χρήσεις γης (βιομηχανικές, τουριστικές, γεωργικές-κτηνοτροφικές). Στις μικρότερες κλίμακες (Μικροτοπία), εφαρμόζεται στη διαμόρφωση πλατειών, συγκοινωνιακών νησίδων, πεζόδρομων, χώρων γραφείων/βιομηχανικών εγκαταστάσεων/εκπαιδευτικών ιδρυμάτων/επαύλεων/ξενοδοχείων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η σημασία της Αρχιτεκτονικής Τοπίου στον πολιτισμό

Ερώτηση: Ποια είναι η σημασία της Αρχιτεκτονικής Τοπίου στον πολιτισμό μιας κοινωνίας;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 39): «Η ποιότητα περιβάλλοντος αποτελεί δείκτη πολιτιστικής ανάπτυξης. Όσο πιο έντονα εμφανίζονται και αναπτύσσονται οι παρεμβάσεις του ανθρώπου στο χώρο που ζει με εφαρμογές της Αρχιτεκτονικής του Τοπίου, τόσο περισσότερο αναβαθμίζεται πολιτιστικά. Ολόκληρες περιοχές και χώρες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από σεβασμό στο ανθρωπογενές ή το φυσικό τοπίο, θεωρούνται και πολιτιστικά αναπτυγμένες».
• Επιπλέον (σελ. 37-39): η χρήση των φυτών και ο σεβασμός προς αυτά αποτελούν θεμελιώδεις παράγοντες της Αρχιτεκτονικής Τοπίου, με άρρηκτη σχέση με την πολιτιστική εξέλιξη του ανθρώπου (τέχνες όπως η ζωγραφική, η γλυπτική, η ποίηση φέρουν στοιχεία από το φυσικό τοπίο).

Σύνοψη: Η Αρχιτεκτονική Τοπίου έχει μεγάλη σημασία για τον πολιτισμό μιας κοινωνίας, καθώς η ποιότητα του περιβάλλοντος αποτελεί δείκτη πολιτιστικής ανάπτυξης: όσο πιο έντονα εμφανίζονται οι εφαρμογές της Αρχιτεκτονικής Τοπίου σε μια περιοχή, τόσο περισσότερο αυτή αναβαθμίζεται πολιτιστικά. Περιοχές και χώρες που σέβονται το ανθρωπογενές ή φυσικό τοπίο θεωρούνται πολιτιστικά αναπτυγμένες, ενώ η σχέση ανθρώπου-φύσης/φυτών αποτυπώνεται διαχρονικά και σε άλλες τέχνες (ζωγραφική, γλυπτική, ποίηση).

Κριτήρια αξιολόγησης: