Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 16 (σελ. 170) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΞΥΛΟΥ – ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 16

Πλήρεις λύσεις των 7 ερωτήσεων του κεφαλαίου 16 — οι ραμποτέζες (μορφοποιητές επιφανειών) και η γωνιακή κουφωμάτων, τα στοιχεία, οι κατεργασίες και οι κανόνες ασφαλείας τους.

Η ραμποτέζα: τι είναι και πού χρησιμοποιείται

Ερώτηση: Τι είναι η ραμποτέζα και που χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

• Τι είναι, αυτούσιο (§16.1, σελ. 164-165): «Οι μορφοποιητές επιφανειών (ραμποτέζες) ανήκουν στην κατηγορία των ειδικών σύνθετων μηχανημάτων κατεργασίας του ξύλου.» «Οι ραμποτέζες χρησιμοποιούνται για την ολόπλευρη μορφοποίηση πριστής ξυλείας. Με ένα πέρασμα της ξυλείας από το μηχάνημα, μορφοποιούνται οι εφαπτομενικές και ακτινικές επιφάνειές του.»
• ⚠️ Περιορισμός: «Με τις ραμποτέζες δεν μπορούν να κατεργαστούν οι εγκάρσιες επιφάνειες (σόκορα) της πριστής ξυλείας.»
• Πού χρησιμοποιείται, αυτούσιο (σελ. 165): «Τα μηχανήματα αυτά χρησιμοποιούνται για αρχική κατεργασία πριστών σκελετών σε μονάδες κατασκευών (πόρτες, παράθυρα, σκελετά επίπλων) καθώς και για την παραγωγή κάθε είδους μορφοποιημένης πριστής ξυλείας (κορνίζες, ξυλεία επενδύσεως - ραμποτέ, παρκέτα, κτλ.).»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ραμποτέζα είναι ειδικό σύνθετο μηχάνημα κατεργασίας ξύλου που χρησιμοποιείται για την ολόπλευρη μορφοποίηση πριστής ξυλείας: με ένα πέρασμα από το μηχάνημα μορφοποιούνται οι εφαπτομενικές και ακτινικές επιφάνειές της (όχι οι εγκάρσιες/σόκορα). Χρησιμοποιείται για αρχική κατεργασία πριστών σκελετών σε μονάδες κατασκευής πορτών, παραθύρων και σκελετών επίπλων, καθώς και για την παραγωγή μορφοποιημένης πριστής ξυλείας, όπως κορνίζες, ραμποτέ και παρκέτα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα βασικά στοιχεία της ραμποτέζας

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά στοιχεία μιας ραμποτέζας;

Απάντηση:

• Οι κεφαλές κατεργασίας, αυτούσιο (σελ. 166): «Οι ραμποτέζες διακρίνονται ανάλογα με τον αριθμό των κεφαλών κατεργασίας που φέρουν. Ο ελάχιστος αριθμός κεφαλών που μπορεί να φέρουν είναι τέσσερις. Πέρα από τις ραμποτέζες τεσσάρων κεφαλών οι συνηθέστερες ραμποτέζες φέρουν πέντε, έξι ή επτά κεφαλές.»
• Τα μέσα κατεργασίας: «Τα μέσα κατεργασίας είναι κυλινδρικές κεφαλές στις περιφέρειες των οποίων προσαρμόζονται ευθύγραμμα ή μορφοποιημένα μαχαίρια.»
• Οι κύλινδροι προώθησης: «Η προώθηση των ξυλοτεμαχίων πραγματοποιείται με περιστρεφόμενους κυλίνδρους, οι οποίοι βρίσκονται πριν και μετά από κάθε κεφαλή κατεργασίας.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα βασικά στοιχεία μιας ραμποτέζας είναι οι κυλινδρικές κεφαλές κατεργασίας (τουλάχιστον τέσσερις, συνήθως πέντε έως επτά) με ευθύγραμμα ή μορφοποιημένα μαχαίρια στην περιφέρειά τους, και οι περιστρεφόμενοι κύλινδροι προώθησης, τοποθετημένοι πριν και μετά από κάθε κεφαλή, που προωθούν αυτόματα το ξυλοτεμάχιο μέσα στο μηχάνημα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κατηγορίες ραμποτέζας και εργασίες ραμποτέζας έξι κεφαλών

Ερώτηση: Σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται οι ραμποτέζες; Να αναφέρετε τις εργασίες που μπορεί να κάνει μια ραμποτέζα έξι (6) κεφαλών.

Απάντηση:

• Οι κατηγορίες, με βάση τον αριθμό κεφαλών (σελ. 166): ραμποτέζες τεσσάρων κεφαλών (ο ελάχιστος αριθμός) και ραμποτέζες με πέντε, έξι ή επτά κεφαλές (οι συνηθέστερες πέρα από τις τεσσάρων).
• Εργασίες ραμποτέζας τεσσάρων κεφαλών, ως βάση σύγκρισης (σελ. 166): «χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για πλάνισμα - ξεχόνδρισμα πριστής ξυλείας καθώς και για απλές μορφοποιήσεις.»
• Εργασίες ραμποτέζας έξι κεφαλών: «όσο αυξάνει ο αριθμός των κεφαλών τόσο πιο πολύπλοκες και ακριβείς μορφοποιήσεις μπορούν να παραχθούν» — μια ραμποτέζα έξι κεφαλών κάνει, πέρα από πλάνισμα-ξεχόνδρισμα, και πολύπλοκες μορφοποιήσεις σε περισσότερες πλευρές ταυτόχρονα (π.χ. παραγωγή κορνίζων ή ραμποτέ με σύνθετο προφίλ σε όλες τις κατά μήκος επιφάνειες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ραμποτέζες χωρίζονται σε κατηγορίες με βάση τον αριθμό κεφαλών κατεργασίας: τεσσάρων κεφαλών (ο ελάχιστος αριθμός) και ραμποτέζες με πέντε, έξι ή επτά κεφαλές. Μια ραμποτέζα έξι κεφαλών, όπως και οι απλούστερες, κάνει πλάνισμα-ξεχόνδρισμα πριστής ξυλείας, αλλά επιπλέον, λόγω του μεγαλύτερου αριθμού κεφαλών, μπορεί να παράγει πιο πολύπλοκες και ακριβείς μορφοποιήσεις ταυτόχρονα σε όλες τις κατά μήκος επιφάνειες του ξύλου, όπως κορνίζες, ξυλεία επενδύσεως-ραμποτέ ή παρκέτα με σύνθετο προφίλ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η γωνιακή κουφωμάτων: τι είναι και τι κατεργασίες εκτελεί

Ερώτηση: Τι είναι η γωνιακή κουφωμάτων; Τι κατεργασίες εκτελεί;

Απάντηση:

• Τι είναι, αυτούσιο (§16.2, σελ. 167): «Η γωνιακή κουφωμάτων ανήκει στην κατηγορία των ειδικών σύνθετων μηχανημάτων κατεργασίας του ξύλου.»
• Τι κατεργασίες εκτελεί, αυτούσιο: «Χρησιμοποιείται για τη δημιουργία γωνιακών συνδέσμων με διπλά μόρσα σε σκελετούς παραθύρων. Επίσης, εκτελεί κατά μήκος μορφοποίηση στην εσωτερική και εξωτερική πλευρά των στοιχείων του σκελετού των παραθύρων καθώς και των κουφωμάτων από μασίφ ξύλο.»
• Εφαρμογή: «Βρίσκει εφαρμογή σε μονάδες κατασκευής παραθύρων και κουφωμάτων.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γωνιακή κουφωμάτων είναι ειδικό σύνθετο μηχάνημα κατεργασίας ξύλου. Χρησιμοποιείται για τη δημιουργία γωνιακών συνδέσμων με διπλά μόρσα σε σκελετούς παραθύρων, και εκτελεί επίσης κατά μήκος μορφοποίηση στην εσωτερική και εξωτερική πλευρά των στοιχείων του σκελετού παραθύρων και κουφωμάτων από μασίφ ξύλο. Βρίσκει εφαρμογή σε μονάδες κατασκευής παραθύρων και κουφωμάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα στοιχεία της γωνιακής κουφωμάτων

Ερώτηση: Να περιγράψετε τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται μια γωνιακή κουφωμάτων.

Απάντηση:

• Τα οκτώ στοιχεία, αυτούσια (Εικ. 16.6, σελ. 167):

     1. Σκελετός μηχανήματος        5. Σταθερή τράπεζα
     2. Συρόμενη τράπεζα            6. Προωθητήρας
     3. Δισκοπρίονο εγκάρσιων τομών 7. Δισκοπρίονο κατά μήκος τομών
     4. Κεφαλή μόρσων               8. Κεφαλή προφίλ

• Πώς οργανώνονται σε δύο ομάδες, αυτούσιο (σελ. 167-168): «Η μία ομάδα κεφαλών αποτελείται από δισκοπρίονο εγκάρσιας τομής άκρων (3) και πολλαπλή κεφαλή (4) για δημιουργία μόρσων και εγκοπών γωνιακών συνδέσεων παραθύρων.» Το ξυλοτεμάχιο τοποθετείται στη συρόμενη τράπεζα (2), σταθεροποιείται με έμβολο αέρα και περνάει από το δισκοπρίονο εγκάρσιων τομών (3), και μετά η εγκάρσια επιφάνεια μορφοποιείται με την πολλαπλή κεφαλή μόρσων (4).
• «Η άλλη ομάδα κεφαλών αποτελείται από πολλαπλή κεφαλή (8) για δημιουργία μορφών κατά μήκος… και από δισκοπρίονο (7) για κατά μήκος τομές ή εγκοπές.» Το ξυλοτεμάχιο τοποθετείται στη σταθερή τράπεζα (5) και με προωθητήρα (6) πραγματοποιείται η κατά μήκος κατεργασία: πρώτα η μορφοποίηση με την πολλαπλή κεφαλή, μετά οι τομές με το δισκοπρίονο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γωνιακή κουφωμάτων αποτελείται από: σκελετό μηχανήματος, συρόμενη τράπεζα, δισκοπρίονο εγκάρσιων τομών, κεφαλή μόρσων, σταθερή τράπεζα, προωθητήρα, δισκοπρίονο κατά μήκος τομών και κεφαλή προφίλ. Οργανώνονται σε δύο ομάδες: η πρώτη (δισκοπρίονο εγκάρσιων τομών + κεφαλή μόρσων) πάνω στη συρόμενη τράπεζα κάνει την εγκάρσια κατεργασία (τομή άκρου και δημιουργία μόρσων), και η δεύτερη (πολλαπλή κεφαλή προφίλ + δισκοπρίονο κατά μήκος τομών) πάνω στη σταθερή τράπεζα, με τη βοήθεια προωθητήρα, κάνει την κατά μήκος μορφοποίηση και τις τομές/εγκοπές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κανόνες ασφαλούς λειτουργίας ραμποτέζας και γωνιακής κουφωμάτων

Ερώτηση: Να αναφέρετε τους κανόνες ασφαλούς λειτουργίας της ραμποτέζας και της γωνιακής κουφωμάτων.

Απάντηση:

• Ραμποτέζα, αυτούσιο (§16.3, σελ. 169): «Η ραμποτέζα ανήκει στην κατηγορία των μηχανημάτων όπου όλες οι κατεργασίες ορίζονται αυτόματα από τον πίνακα ελέγχου. Η προώθηση των ξυλοτεμαχίων γίνεται αυτόματα, με αποτέλεσμα ο χειριστής να μη χρειάζεται να πλησιάζει τα μέρη του μηχανήματος. Σε περίπτωση εμπλοκής το μηχάνημα σταματάει αυτόματα μετά από εντολή του πίνακα ελέγχου. Η καμπίνα κατεργασίας διαθέτει πόρτα ασφαλείας, η οποία, αν ανοιχτεί κατά τη διάρκεια των κατεργασιών, διακόπτεται η λειτουργία του μηχανήματος.»
• Γωνιακή κουφωμάτων, αυτούσιο: πριν αρχίσουμε οποιαδήποτε κατεργασία θα πρέπει:

     ● να έχουμε πραγματοποιήσει όλες τις απαραίτητες ρυθμίσεις
     ● να έχουμε ελέγξει αν τα μέσα κατεργασίας (δίσκοι, κεφαλές) βρίσκονται
       σε άριστη κατάσταση
     ● να έχουμε σταθεροποιήσει καλά το ξυλοτεμάχιο που θα κατεργαστούμε

• «Κατά τη λειτουργία και χρήση της ραμποτέζας και της γωνιακής κουφωμάτων θα πρέπει να ακολουθούμε όλους τους κανόνες ασφαλούς λειτουργίας που αναφέρονται στις ενότητες 2.5 και 2.6.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη ραμποτέζα, η ασφάλεια βασίζεται στο ότι όλες οι κατεργασίες και η προώθηση των ξυλοτεμαχίων ορίζονται αυτόματα από τον πίνακα ελέγχου (ο χειριστής δεν πλησιάζει τα μέρη του μηχανήματος), το μηχάνημα σταματάει αυτόματα σε περίπτωση εμπλοκής, και η καμπίνα κατεργασίας διαθέτει πόρτα ασφαλείας που διακόπτει τη λειτουργία αν ανοιχτεί. Στη γωνιακή κουφωμάτων, πριν από κάθε κατεργασία πρέπει να έχουμε πραγματοποιήσει όλες τις απαραίτητες ρυθμίσεις, να έχουμε ελέγξει την άριστη κατάσταση των μέσων κατεργασίας (δίσκοι, κεφαλές) και να έχουμε σταθεροποιήσει καλά το ξυλοτεμάχιο. Και στα δύο μηχανήματα ακολουθούμε επιπλέον όλους τους γενικούς κανόνες ασφαλούς λειτουργίας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Διαφορές και ομοιότητες ραμποτέζας και γωνιακής κουφωμάτων

Ερώτηση: Σε τι διαφέρουν και σε τι μοιάζουν η ραμποτέζα και η γωνιακή κουφωμάτων;

Απάντηση:

• Ομοιότητες: και οι δύο ανήκουν στην κατηγορία των ειδικών σύνθετων μηχανημάτων κατεργασίας ξύλου (§16.1-16.2), χρησιμοποιούνται σε μονάδες κατασκευής παραθύρων/κουφωμάτων και επίπλων, διαθέτουν κεφαλές κατεργασίας με μαχαίρια/δισκοπρίονα, και υπόκεινται στους ίδιους γενικούς κανόνες ασφαλούς λειτουργίας (ενότητες 2.5-2.6).
• Διαφορές — τι κατεργασία κάνουν: η ραμποτέζα «χρησιμοποιείται για την ολόπλευρη μορφοποίηση πριστής ξυλείας» στις κατά μήκος (εφαπτομενικές/ακτινικές) επιφάνειες, χωρίς να μπορεί να κατεργαστεί τα σόκορα, ενώ η γωνιακή κουφωμάτων κάνει και εγκάρσια κατεργασία (τομή άκρου, δημιουργία μόρσων στο σόκορο) και κατά μήκος μορφοποίηση, δηλαδή καλύπτει και την εγκάρσια κατεργασία που η ραμποτέζα δεν μπορεί.
• Διαφορές — δομή: η ραμποτέζα έχει έναν ενιαίο διάδρομο με τέσσερις έως επτά κυλινδρικές κεφαλές διαδοχικά, ενώ η γωνιακή κουφωμάτων έχει δύο ξεχωριστές ομάδες κεφαλών που εργάζονται ανεξάρτητα (μία για εγκάρσια, μία για κατά μήκος κατεργασία), με το ξυλοτεμάχιο να τοποθετείται διαδοχικά σε δύο διαφορετικές τράπεζες (συρόμενη, σταθερή).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ραμποτέζα και η γωνιακή κουφωμάτων μοιάζουν στο ότι είναι και οι δύο ειδικά σύνθετα μηχανήματα κατεργασίας ξύλου, με κεφαλές κατεργασίας, χρησιμοποιούνται σε μονάδες κατασκευής παραθύρων/κουφωμάτων/επίπλων, και υπόκεινται στους ίδιους γενικούς κανόνες ασφαλείας. Διαφέρουν στο ότι η ραμποτέζα κάνει μόνο κατά μήκος (ολόπλευρη) μορφοποίηση πριστής ξυλείας, χωρίς να μπορεί να κατεργαστεί τα σόκορα, ενώ η γωνιακή κουφωμάτων κάνει και εγκάρσια κατεργασία (δημιουργία μόρσων στο σόκορο μέσω δισκοπρίονου εγκάρσιας τομής) και κατά μήκος μορφοποίηση, μέσω δύο ξεχωριστών, ανεξάρτητων ομάδων κεφαλών και δύο διαφορετικών τραπεζών εργασίας, αντί για έναν ενιαίο διάδρομο διαδοχικών κεφαλών όπως στη ραμποτέζα.

Κριτήρια αξιολόγησης: