(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Πληροφορική Α΄ Γυμνασίου, Κεφάλαιο 6 «Κυβερνοασφάλεια», σελ. 64-67. Το §6.5 "Ερωτήσεις" του κεφαλαίου έχει ήδη το δικό του πλήρες lyseis ζεύγος (kefalaio-6.5_lyseis.json/.md) και ΔΕΝ επαναλαμβάνεται εδώ. Οι 2 «Δραστηριότητα 1-2» παρακάτω είναι τοπικά αριθμημένα κουτιά ενσωματωμένα μέσα στη θεωρία των §6.3.1 και §6.4 αντίστοιχα. Οι εκφωνήσεις είναι αυτούσιες από το σχολικό βιβλίο.)
- Ελέγξτε εάν ο υπολογιστής σας έχει εγκατεστημένο αντιιικό λογισμικό. Προχωρήστε σε έναν έλεγχο συστήματος (scan for viruses).
- Ενεργοποιήστε την «Ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος». Τι επιτυγχάνετε με αυτό; Ενεργοποιήστε και το τείχος προστασίας.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η δραστηριότητα είναι πρακτική/προσωπική — γίνεται πάνω στον δικό του υπολογιστή κάθε μαθητή, άρα δεν έχει μία μοναδική «σωστή» οθόνη αποτελεσμάτων. Δίνουμε δειγματική, ρεαλιστική περιγραφή των βημάτων, μαζί με την τεκμηριωμένη (μη ενδεικτική) απάντηση στο υποερώτημα «τι επιτυγχάνετε με την ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος», που έχει συγκεκριμένη σωστή απάντηση από τη θεωρία της §6.3.1.
Λύση:
Απάντηση (ενδεικτική): Δειγματική αναφορά μαθητή: «Έλεγξα τον υπολογιστή μου και βρήκα ενεργό το Microsoft Defender· έτρεξα γρήγορη σάρωση και δεν εντοπίστηκε καμία απειλή. Ενεργοποίησα τις αυτόματες ενημερώσεις των Windows και εγκατέστησα τις 2 εκκρεμείς ενημερώσεις ασφαλείας που υπήρχαν. Με την ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος διορθώνονται γνωστά κενά ασφαλείας πριν προλάβει κάποιος επιτιθέμενος να τα εκμεταλλευτεί, οπότε ο υπολογιστής γίνεται πιο ασφαλής. Τέλος ενεργοποίησα και το τείχος προστασίας (firewall), που μπλοκάρει ύποπτες συνδέσεις από/προς το δίκτυο.»
Πρόσεξε:
Κρυπτογραφήστε τη φράση «ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ» χρησιμοποιώντας κρυπτογράφηση του Καίσαρα με ολίσθηση δύο (2) θέσεων δεξιά.
Σκέψη / Μεθοδολογία: Η §6.4 εξηγεί ότι στην κρυπτογράφηση του Καίσαρα ολισθαίνουμε κάθε γράμμα του αρχικού μηνύματος κατά συγκεκριμένο αριθμό θέσεων μέσα στο ελληνικό αλφάβητο (24 γράμματα), και το ίδιο το βιβλίο δίνει λυμένο «Παράδειγμα 1» με ολίσθηση 2 στη λέξη ΚΑΛΗΜΕΡΑ → ΜΓΝΙΞΗΤΓ. Εφαρμόζουμε ακριβώς τον ίδιο κανόνα στη λέξη ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ. Η αντιστοίχιση επαληθεύτηκε εκτελώντας μικρό Python script πρώτα πάνω στο ίδιο το παράδειγμα του βιβλίου (παρήγαγε ακριβώς ΜΓΝΙΞΗΤΓ) και μετά στη ζητούμενη λέξη.
Λύση:
Ελληνικό αλφάβητο (24 γράμματα, θέσεις 0-23):
Α(0) Β(1) Γ(2) Δ(3) Ε(4) Ζ(5) Η(6) Θ(7) Ι(8) Κ(9) Λ(10) Μ(11) Ν(12) Ξ(13) Ο(14) Π(15) Ρ(16) Σ(17) Τ(18) Υ(19) Φ(20) Χ(21) Ψ(22) Ω(23)
Ολισθαίνουμε κάθε γράμμα της λέξης ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ κατά 2 θέσεις δεξιά (μπρος) στο αλφάβητο:
| Αρχικό γράμμα | Θέση | +2 θέσεις | Νέο γράμμα |
|---|---|---|---|
| Α | 0 | 2 | Γ |
| Υ | 19 | 21 | Χ |
| Τ | 18 | 20 | Φ |
| Ο | 14 | 16 | Ρ |
| Κ | 9 | 11 | Μ |
| Ι | 8 | 10 | Λ |
| Ν | 12 | 14 | Ο |
| Η | 6 | 8 | Ι |
| Τ | 18 | 20 | Φ |
| Ο | 14 | 16 | Ρ |
Συνθέτοντας τα νέα γράμματα με τη σειρά προκύπτει το κρυπτόγραμμα.
Απάντηση: ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ → ΓΧΦΡΜΛΟΙΦΡ
Πρόσεξε: