ΤΕΣΤ (ΑΣΚΗΣΕΙΣ) ONLINE
58 Tests / Διαγωνίσματα

Ενότητα 06 – Δραστηριότητες – Σελίδα 64-67 – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ – Απαντήσεις – Λύσεις

(Πηγή: Βιβλίο Μαθητή, Πληροφορική Α΄ Γυμνασίου, Κεφάλαιο 6 «Κυβερνοασφάλεια», σελ. 64-67. Το §6.5 "Ερωτήσεις" του κεφαλαίου έχει ήδη το δικό του πλήρες lyseis ζεύγος (kefalaio-6.5_lyseis.json/.md) και ΔΕΝ επαναλαμβάνεται εδώ. Οι 2 «Δραστηριότητα 1-2» παρακάτω είναι τοπικά αριθμημένα κουτιά ενσωματωμένα μέσα στη θεωρία των §6.3.1 και §6.4 αντίστοιχα. Οι εκφωνήσεις είναι αυτούσιες από το σχολικό βιβλίο.)

Δραστηριότητες Κεφαλαίου 6

Δραστηριότητα 1 (σελ. 64)

  1. Ελέγξτε εάν ο υπολογιστής σας έχει εγκατεστημένο αντιιικό λογισμικό. Προχωρήστε σε έναν έλεγχο συστήματος (scan for viruses).
  2. Ενεργοποιήστε την «Ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος». Τι επιτυγχάνετε με αυτό; Ενεργοποιήστε και το τείχος προστασίας.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η δραστηριότητα είναι πρακτική/προσωπική — γίνεται πάνω στον δικό του υπολογιστή κάθε μαθητή, άρα δεν έχει μία μοναδική «σωστή» οθόνη αποτελεσμάτων. Δίνουμε δειγματική, ρεαλιστική περιγραφή των βημάτων, μαζί με την τεκμηριωμένη (μη ενδεικτική) απάντηση στο υποερώτημα «τι επιτυγχάνετε με την ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος», που έχει συγκεκριμένη σωστή απάντηση από τη θεωρία της §6.3.1.

Λύση:

  1. Έλεγχος αντιιικού λογισμικού: Ανοίγουμε το εγκατεστημένο πρόγραμμα προστασίας από ιούς (π.χ. Windows Defender/Microsoft Defender σε Windows) και επιβεβαιώνουμε ότι είναι ενεργό και ενημερωμένο. Αν δεν υπάρχει κανένα εγκατεστημένο, το ενεργοποιούμε.
  2. Έλεγχος συστήματος (scan): Επιλέγουμε «Γρήγορη σάρωση» ή «Πλήρης σάρωση». Το εργαλείο ελέγχει αρχεία και διεργασίες για γνωστές υπογραφές κακόβουλου λογισμικού. Αναμενόμενο αποτέλεσμα σε καλά συντηρημένο υπολογιστή: «Δεν βρέθηκαν απειλές».
  3. Ενεργοποίηση ενημέρωσης λειτουργικού συστήματος: Ρυθμίσεις → Ενημέρωση και Ασφάλεια (Windows) ή Προτιμήσεις Συστήματος → Ενημέρωση Λογισμικού (macOS): ενεργοποιούμε τις αυτόματες ενημερώσεις και εγκαθιστούμε τις εκκρεμείς.
  4. Τι επιτυγχάνουμε με την ενημέρωση (η θεωρητική απάντηση): οι ενημερώσεις διορθώνουν γνωστά κενά ασφαλείας (security patches) που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από επιτιθέμενους/κακόβουλο λογισμικό για μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, και προσθέτουν βελτιώσεις σταθερότητας. Ένας ενημερωμένος υπολογιστής είναι πολύ πιο δύσκολος στόχος.
  5. Ενεργοποίηση τείχους προστασίας (firewall): Στις ίδιες Ρυθμίσεις ασφαλείας ενεργοποιούμε το ενσωματωμένο τείχος προστασίας, το οποίο ελέγχει την εισερχόμενη/εξερχόμενη κίνηση δικτύου — ίδια λογική με το «Τείχος προστασίας στα δίκτυα - FireWall» του §6.3.2, εδώ σε επίπεδο προσωπικού υπολογιστή.

Απάντηση (ενδεικτική): Δειγματική αναφορά μαθητή: «Έλεγξα τον υπολογιστή μου και βρήκα ενεργό το Microsoft Defender· έτρεξα γρήγορη σάρωση και δεν εντοπίστηκε καμία απειλή. Ενεργοποίησα τις αυτόματες ενημερώσεις των Windows και εγκατέστησα τις 2 εκκρεμείς ενημερώσεις ασφαλείας που υπήρχαν. Με την ενημέρωση του λειτουργικού συστήματος διορθώνονται γνωστά κενά ασφαλείας πριν προλάβει κάποιος επιτιθέμενος να τα εκμεταλλευτεί, οπότε ο υπολογιστής γίνεται πιο ασφαλής. Τέλος ενεργοποίησα και το τείχος προστασίας (firewall), που μπλοκάρει ύποπτες συνδέσεις από/προς το δίκτυο.»

Πρόσεξε:

  • Το πρώτο υποερώτημα (έλεγχος/σάρωση) είναι καθαρά πρακτικό στον δικό του υπολογιστή κάθε μαθητή — δεν υπάρχει μοναδικό σωστό «αποτέλεσμα σάρωσης». Το δεύτερο υποερώτημα («Τι επιτυγχάνετε;») όμως έχει συγκεκριμένη σωστή απάντηση: διόρθωση γνωστών κενών ασφαλείας· δεν πρέπει να παραλειφθεί.
  • Το βιβλίο τυπώνει «αντιιικό» με διπλό ι (αντι- + ιικό)· το πεδίο content του πηγαίου JSON έχει λάθος μεταγραφή «αντιικό» με μονό ι — διορθώθηκε εδώ μετά από οπτική επαλήθευση στο ίδιο το PDF (σελ. 65, dpi 170).

Δραστηριότητα 2 (σελ. 67)

Κρυπτογραφήστε τη φράση «ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ» χρησιμοποιώντας κρυπτογράφηση του Καίσαρα με ολίσθηση δύο (2) θέσεων δεξιά.

Σκέψη / Μεθοδολογία: Η §6.4 εξηγεί ότι στην κρυπτογράφηση του Καίσαρα ολισθαίνουμε κάθε γράμμα του αρχικού μηνύματος κατά συγκεκριμένο αριθμό θέσεων μέσα στο ελληνικό αλφάβητο (24 γράμματα), και το ίδιο το βιβλίο δίνει λυμένο «Παράδειγμα 1» με ολίσθηση 2 στη λέξη ΚΑΛΗΜΕΡΑ → ΜΓΝΙΞΗΤΓ. Εφαρμόζουμε ακριβώς τον ίδιο κανόνα στη λέξη ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ. Η αντιστοίχιση επαληθεύτηκε εκτελώντας μικρό Python script πρώτα πάνω στο ίδιο το παράδειγμα του βιβλίου (παρήγαγε ακριβώς ΜΓΝΙΞΗΤΓ) και μετά στη ζητούμενη λέξη.

Λύση:

Ελληνικό αλφάβητο (24 γράμματα, θέσεις 0-23):

Α(0) Β(1) Γ(2) Δ(3) Ε(4) Ζ(5) Η(6) Θ(7) Ι(8) Κ(9) Λ(10) Μ(11) Ν(12) Ξ(13) Ο(14) Π(15) Ρ(16) Σ(17) Τ(18) Υ(19) Φ(20) Χ(21) Ψ(22) Ω(23)

Ολισθαίνουμε κάθε γράμμα της λέξης ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ κατά 2 θέσεις δεξιά (μπρος) στο αλφάβητο:

Αρχικό γράμμα Θέση +2 θέσεις Νέο γράμμα
Α 0 2 Γ
Υ 19 21 Χ
Τ 18 20 Φ
Ο 14 16 Ρ
Κ 9 11 Μ
Ι 8 10 Λ
Ν 12 14 Ο
Η 6 8 Ι
Τ 18 20 Φ
Ο 14 16 Ρ

Συνθέτοντας τα νέα γράμματα με τη σειρά προκύπτει το κρυπτόγραμμα.

Απάντηση: ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ → ΓΧΦΡΜΛΟΙΦΡ

Πρόσεξε:

  • «Ολίσθηση δεξιά κατά 2» σημαίνει ότι κάθε γράμμα αντικαθίσταται με το γράμμα 2 θέσεις ΜΕΤΑ του στο αλφάβητο (π.χ. Α→Γ), όχι 2 θέσεις πριν — ακριβώς όπως δείχνει το λυμένο παράδειγμα του βιβλίου.
  • Σε αυτή τη λέξη δεν χρειάζεται αναδίπλωση (wrap-around) γύρω στο τέλος του αλφαβήτου, αφού κανένα γράμμα της ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ δεν βρίσκεται στις 2 τελευταίες θέσεις (Χ, Ψ, Ω).
  • Η αποκρυπτογράφηση (αν ζητηθεί) γίνεται με ολίσθηση 2 θέσεων ΑΡΙΣΤΕΡΑ πάνω στο κρυπτόγραμμα ΓΧΦΡΜΛΟΙΦΡ, ώστε να ανακτηθεί η αρχική λέξη ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ.
 ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ