Λύσεις — Κεφάλαιο 8Α: Οι Κλιματιστικές Μονάδες (8-1..8-10) (σελ. 418) – ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 8Α: Οι Κλιματιστικές Μονάδες (8-1..8-10)

Λύσεις στις 12 πρώτες Ερωτήσεις του κεφαλαίου 8 (§8-1 έως §8-10), που καλύπτουν τα πέντε βασικά είδη κλιματιστικών μονάδων (ΤΚΜ, ΗΚΜ, ΚΚΜ, μονάδες κλειστού κυκλώματος, βιομηχανικές), τον ρόλο τους στη μεταφορά ψύξης/θέρμανσης στον αέρα, τις τοπικές κλιματιστικές μονάδες με στοιχείο νερού (FCU: τυποποίηση, κατασκευή, τετρασωλήνιο σύστημα) και με στοιχείο απευθείας εκτόνωσης (κονσόλες, κασέτες, split units), τις ημικεντρικές μονάδες (ΗΚΜ) και τα σημεία ομοιότητάς τους με τις κεντρικές, καθώς και μια πρώτη εισαγωγή στις Κεντρικές Κλιματιστικές Μονάδες (ΚΚΜ/AHU) και τον απαραίτητο εξοπλισμό μίας ΚΜ.

Τα πέντε βασικά είδη ΚΜ

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά είδη στα οποία μπορούμε να διακρίνουμε τις ΚΜ;

Απάντηση:

• §8-1. «Τις κλιματιστικές μονάδες θα τις διακρίνουμε στα εξής πέντε βασικά είδη... Τοπικές κλιματιστικές μονάδες (ΤΚΜ) · Ημικεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΗΚΜ) · Κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΚΚΜ) · Μονάδες κλειστού κυκλώματος · Βιομηχανικές κλιματιστικές μονάδες.»

Σύνοψη: Οι κλιματιστικές μονάδες (ΚΜ) διακρίνονται σε πέντε βασικά είδη: (1) Τοπικές κλιματιστικές μονάδες (ΤΚΜ), (2) Ημικεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΗΚΜ), (3) Κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΚΚΜ), (4) Μονάδες κλειστού κυκλώματος και (5) Βιομηχανικές κλιματιστικές μονάδες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• ΤΚΜ, ΗΚΜ, ΚΚΜ, μονάδες κλειστού κυκλώματος, βιομηχανικές ΚΜ

Πρωτεύων αέρας vs αέρας τροφοδοσίας της ΚΜ

Ερώτηση: Τι ονομάζουμε πρωτεύοντα αέρα και τι αέρα τροφοδοσίας της ΚΜ; Ποιες νομίζετε ότι είναι η διαφορές τους;

Απάντηση:

• §8-2. «Η εργαζόμενη μάζα, μέσω της οποίας επιτυγχάνεται ο κλιματισμός ενός χώρου, είναι ο αέρας... Αυτό τον αέρα θα τον αποκαλούμε πρωτεύοντα αέρα προς διάκριση από τον κλιματισμένο αέρα του χώρου. Ο αέρας ο οποίος εισέρχεται στην ΚΜ, μετά το κιβώτιο μείξης, πριν ακόμη αυτός διέλθει από το στοιχείο και κλιματιστεί, ονομάζεται αέρας τροφοδοσίας της ΚΜ.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρωτεύων αέρας ονομάζεται ο αέρας που αποτελεί την πραγματική εργαζόμενη μάζα του κλιματισμού — αυτός που κλιματίζεται κατά τη διέλευσή του μέσα από το στοιχείο της ΚΜ — για να διακρίνεται από τον κλιματισμένο αέρα του χώρου (τον αέρα που έχει ήδη παραδοθεί/αναμειχθεί στον χώρο). Αέρας τροφοδοσίας της ΚΜ ονομάζεται πιο συγκεκριμένα ο αέρας ο οποίος εισέρχεται στην ΚΜ, αφού περάσει από το κιβώτιο μείξης νωπού αέρα-αέρα ανακυκλοφορίας, αλλά πριν ακόμη διέλθει από το στοιχείο και κλιματιστεί. Η διαφορά τους είναι κυρίως εννοιολογική/χρονική: ο «πρωτεύων αέρας» είναι ο γενικός όρος που δηλώνει τον αέρα ως εργαζόμενη μάζα (σε αντιδιαστολή με το νερό/ψυκτικό υγρό και με τον ήδη κλιματισμένο αέρα του χώρου), ενώ ο «αέρας τροφοδοσίας» εντοπίζει με ακρίβεια το συγκεκριμένο σημείο/στάδιο της διαδρομής του — αμέσως μετά τη μίξη, ακριβώς πριν το στοιχείο, δηλαδή πριν ακόμη κλιματιστεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Πρωτεύων αέρας = ο αέρας-εργαζόμενη μάζα που κλιματίζεται στο στοιχείο (σε αντιδιαστολή με τον ήδη κλιματισμένο αέρα του χώρου) — Αέρας τροφοδοσίας ΚΜ = ο αέρας μετά το κιβώτιο μείξης, πριν διέλθει από το στοιχείο

Τα είδη των ΤΚΜ και η σαφήνεια της διάκρισής τους

Ερώτηση: Οι ΤΚΜ σε ποια είδη διακρίνονται; Είναι σαφής η διαφορά τους;

Απάντηση:

• §8-4. «Είναι δύο ειδών: Οι ΤΚΜ με στοιχείο νερού, που ονομάζονται συνήθως Fan Coil Units (FCU) · Οι ΤΚΜ με στοιχείο DX που συνήθως ονομάζονται κονσόλες. Όταν αυτές αποτελούν τμήμα μίας ψευδοροφής ονομάζονται κασέτες.»
• §8-4. «Τα τελευταία χρόνια έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνιση τους FCU που εξωτερικά είναι όπως οι κονσόλες ή οι κασέτες... η διάκριση μεταξύ των FCU και των ΤΚΜ με στοιχείο DX ... αρχίζει να γίνεται κάπως ασαφής. Σίγουρα στα δίκτυα νερού εξακολουθούν να συνηθίζονται τα κλασικά FCU και στα δίκτυα ψυκτικού υγρού (VRV) οι κονσόλες και οι κασέτες. Αλλά μπορεί θαυμάσια να συμβαίνει και ακριβώς το αντίθετο.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ΤΚΜ διακρίνονται σε δύο είδη: τις ΤΚΜ με στοιχείο νερού (Fan Coil Units, FCU) και τις ΤΚΜ με στοιχείο απευθείας εκτόνωσης-DX (κονσόλες, ή κασέτες όταν τοποθετούνται σε ψευδοροφή). Η διαφορά τους όμως δεν είναι πλέον απόλυτα σαφής: τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν FCU με εξωτερική εμφάνιση ίδια με κονσόλες ή κασέτες, ενώ αντίστροφα τα FCU μπορούν να παραγγελθούν με στοιχείο DX αντί νερού. Στην πράξη πάντως στα δίκτυα νερού εξακολουθούν να συνηθίζονται τα κλασικά FCU και στα δίκτυα ψυκτικού υγρού (VRV) οι κονσόλες/κασέτες — μπορεί όμως κάλλιστα να συμβεί και το αντίθετο, οπότε μόνο από την εξωτερική εμφάνιση δεν μπορούμε πάντα να ξεχωρίσουμε με σιγουριά αν μια ΤΚΜ έχει στοιχείο νερού ή DX.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Δύο είδη: ΤΚΜ με στοιχείο νερού (FCU) και ΤΚΜ με στοιχείο DX (κονσόλες/κασέτες) — η διάκριση δεν είναι πλέον απόλυτα σαφής, γιατί υπάρχουν FCU με εμφάνιση κονσόλας/κασέτας και το αντίστροφο

Τυποποιημένα μεγέθη FCU

Ερώτηση: Ποια είναι τα τυποποιημένα μεγέθη των FCU της αγοράς; Πού στηρίζεται αυτή η τυποποίηση;

Απάντηση:

• §8-5. «Τα κλασικά FCU έχουν καθιερωθεί στην αγορά με μία τυποποιημένη σειρά μεγεθών βάσει της παροχής αέρα σε CFM (1 L/s = 2,13 CFM). Αυτά είναι των 200, 300, 400, 600, 800, 1000 και 1200 CFM.»

Σύνοψη: Τα κλασικά FCU έχουν καθιερωμένη τυποποιημένη σειρά μεγεθών: 200, 300, 400, 600, 800, 1000 και 1200 CFM. Η τυποποίηση αυτή στηρίζεται στην παροχή αέρα της μονάδας, εκφρασμένη σε CFM (1 L/s = 2,13 CFM), και την ακολουθούν, ως προς τις ονομασίες τουλάχιστον, οι περισσότεροι κατασκευαστές.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μεγέθη: 200, 300, 400, 600, 800, 1000, 1200 CFM· τυποποίηση βάσει παροχής αέρα (1 L/s = 2,13 CFM)

Διαφορετικοί κατασκευαστές, ίδια ονομασία FCU — αντικατάσταση

Ερώτηση: Δύο FCU διαφορετικών κατασκευαστών με την ίδια τυποποιημένη ονομασία έχουν την ίδια λειτουργική συμπεριφορά; Μπορείτε, αν σας χαλάσει σε ένα δίκτυο ένα FCU ενός κατασκευαστή, να το αντικαταστήσετε με το FCU ενός άλλου αρκεί να έχει την ίδια εμπορική (τυποποιημένη) ονομασία;

Απάντηση:

• §8-5. «Την τυποποίηση των FCU, ως προς τις ονομασίες τουλάχιστον, την ακολουθούν οι περισσότεροι κατασκευαστές. Η ομοιότητα όμως στις ονομασίες δεν σημαίνει ότι δύο FCU διαφορετικών κατασκευαστών, με την ίδια ονομασία, έχουν και την ίδια λειτουργική συμπεριφορά. Και ούτε ότι η παροχή του αέρα θα είναι όση και η ονομαστική... Αν κάνει λάθος μπορεί ακόμη να ανατρέψει την ομαλή λειτουργία ενός κλάδου ή και ακόμη και όλου του δικτύου.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, δεν έχουν απαραίτητα την ίδια λειτουργική συμπεριφορά. Η ομοιότητα στην ονομαστική τυποποίηση (π.χ. «FCU 400») δεν εγγυάται ότι δύο FCU διαφορετικών κατασκευαστών θα έχουν ίδια λειτουργική συμπεριφορά, ούτε καν ότι η πραγματική παροχή αέρα θα ισούται με την ονομαστική. Επομένως δεν πρέπει να αντικαθιστά κανείς αυθαίρετα ένα FCU που χάλασε σε ένα λειτουργούν δίκτυο με FCU άλλου κατασκευαστή μόνο επειδή φέρει την ίδια εμπορική/τυποποιημένη ονομασία — είναι λεπτό σημείο που ο τεχνικός πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα, ιδίως σε μελέτη ή αντικατάσταση, γιατί λάθος επιλογή μπορεί να ανατρέψει την ομαλή λειτουργία ενός κλάδου ή και ολόκληρου του δικτύου. Πριν από κάθε αντικατάσταση πρέπει να ελέγχονται τα πραγματικά τεχνικά χαρακτηριστικά (πραγματική παροχή αέρα, απόδοση) του νέου FCU.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Όχι — ίδια ονομασία δεν σημαίνει ίδια συμπεριφορά/παροχή· αντικατάσταση μόνο βάσει ίδιας ονομασίας είναι επικίνδυνη, μπορεί να ανατρέψει τη λειτουργία κλάδου/δικτύου

Σειρές, κυκλώματα και σύστημα ροής στοιχείων FCU

Ερώτηση: Πόσες σειρές έχουν συνήθως τα στοιχεία των FCU και ποιοι αριθμοί κυκλωμάτων εφαρμόζονται σ' αυτά; Τι σύστημα ροής έχουν συνήθως;

Απάντηση:

• §8-4/§8-5. «Τα στοιχεία των ΤΚΜ κατασκευάζονται, συνήθως, το πολύ μέχρι 3 σειρές και το πολύ σπάνια με 4.» «Τα στοιχεία όμως των FCU συνήθως κατασκευάζονται με 2 ή 3 ή 4 ή 6 κυκλώματα. Ο αριθμός των κυκλωμάτων είναι βασικότατη παράμετρος που καθορίζει τη λειτουργική συμπεριφορά τους.» «Το στοιχείο των ΤΚΜ λειτουργεί συνήθως με διάταξη διασταυρούμενης ροής.»

Σύνοψη: Τα στοιχεία των FCU κατασκευάζονται συνήθως το πολύ με 3 σειρές, πολύ σπάνια με 4. Οι αριθμοί κυκλωμάτων που εφαρμόζονται είναι συνήθως 2, 3, 4 ή 6 — αποτελεί βασικότατη παράμετρο που καθορίζει τη λειτουργική συμπεριφορά τους. Το σύστημα ροής που χρησιμοποιούν συνήθως είναι η διασταυρούμενη ροή (μέχρι τις 3 σειρές η διαφορά απόδοσης με την αντιρροή είναι μικρή)· η αντιρροή είναι σπάνια και εφαρμόζεται κυρίως όταν χρειάζεται να κατασκευαστεί FCU 3 σειρών με 4 κυκλώματα, κάτι που δεν είναι εφικτό με διασταυρούμενη ροή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Έως 3 σειρές (σπάνια 4)· 2, 3, 4 ή 6 κυκλώματα· σύστημα ροής συνήθως διασταυρούμενη ροή (σπάνια αντιρροή)

Τετρασωλήνιο σύστημα σωληνώσεων

Ερώτηση: Τι είναι το τετρασωλήνιο σύστημα σωληνώσεων; Τι εξοπλισμό έχουν σ' αυτό τα FCU; Ποια τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του συστήματος;

Απάντηση:

• §8-5. «Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα FCU έχουν και ένα δεύτερο στοιχείο, το οποίο είναι μόνο με μία ή δύο το πολύ σειρές και χρησιμοποιείται για τη θέρμανση... Τόσο το θερμαντικό, όσο και το ψυκτικό στοιχείο έχουν δικούς τους ανεξάρτητους σωλήνες και γενικότερα το δίκτυο του ζεστού νερού και το δίκτυο του κρύου είναι τελείως ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. Το εν λόγω σύστημα ονομάζεται τετρασωλήνιο και το συναντάμε σε κλιματισμούς χώρων υψηλών απαιτήσεων.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το τετρασωλήνιο σύστημα σωληνώσεων είναι ένα σύστημα στο οποίο κάθε FCU διαθέτει δύο ανεξάρτητα στοιχεία: ένα ψυκτικό (κύριο στοιχείο) και ένα θερμαντικό (με μία, το πολύ δύο, σειρές — αρκετές λόγω της πολύ μεγάλης απόδοσης του ζεστού νερού), το καθένα με δικούς του ανεξάρτητους σωλήνες σύνδεσης· έτσι το FCU συνδέεται συνολικά με 4 σωλήνες (2 για το θερμαντικό + 2 για το ψυκτικό στοιχείο) και το δίκτυο ζεστού νερού είναι τελείως ανεξάρτητο από το δίκτυο κρύου νερού. Ο επιπλέον εξοπλισμός στο FCU είναι επομένως το δεύτερο (θερμαντικό) στοιχείο με τους δικούς του σωλήνες σύνδεσης/βάνες, πέρα από τον συνήθη βασικό εξοπλισμό (κύριο στοιχείο, ανεμιστήρας, φίλτρο, αυτοματισμοί). Πλεονέκτημα του συστήματος είναι ότι, επειδή τα δύο δίκτυα λειτουργούν ταυτόχρονα και ανεξάρτητα, το κάθε FCU μπορεί ανά πάσα στιγμή να παρέχει είτε ψύξη είτε θέρμανση χωρίς καθυστέρηση εναλλαγής εποχής (χρήσιμο σε κτίρια υψηλών απαιτήσεων, με ζώνες που έχουν ταυτόχρονα διαφορετικές ανάγκες, π.χ. την ίδια περίοδο άλλος χώρος να χρειάζεται ψύξη κι άλλος θέρμανση). Μειονέκτημα είναι το σημαντικά μεγαλύτερο κόστος και η μεγαλύτερη πολυπλοκότητα εγκατάστασης, αφού απαιτούνται διπλό στοιχείο μέσα στο FCU και δύο πλήρως ανεξάρτητα δίκτυα σωληνώσεων (4 σωλήνες αντί 2) σε όλο το κτίριο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τετρασωλήνιο: δύο ανεξάρτητα στοιχεία (ψυκτικό+θερμαντικό) στο FCU, 4 σωλήνες σύνδεσης, εντελώς ανεξάρτητα δίκτυα ζεστού/κρύου νερού· πλεονέκτημα: ταυτόχρονη διαθεσιμότητα ψύξης/θέρμανσης· μειονέκτημα: υψηλότερο κόστος/πολυπλοκότητα

Είδη ΤΚΜ με στοιχείο DX και εφαρμογές

Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη των ΤΚΜ με στοιχείο απευθείας εκτόνωσης; Πού χρησιμοποιούνται;

Απάντηση:

• §8-6. «Οι ΤΚΜ αυτού του τύπου συνήθως αποκαλούνται κονσόλες, ενώ, όταν τοποθετούνται ως τμήμα της ψευδοροφής (στη θέση μίας πλάκας), ονομάζονται κασέτες.» «Ο πλέον συνηθισμένος τύπος εσωτερικής μονάδας είναι ο ονομαζόμενος «κονσόλα τοίχου»...» «Οι πλέον συνηθισμένες από αυτές είναι οι τύπου δαπέδου-οροφής...» «...τα μηχανήματα αυτά προορίζονται για την τοποθέτηση σε χώρους που τοποθετούνται ψευδοροφές... ΤΚΜ κασέτας.» «Συχνά αυτού του τύπου οι ΤΚΜ λειτουργούν μεμονωμένες, οπότε έχουμε τα γνωστά σε όλους μας αυτόνομα κλιματιστικά δωματίου (ή split units).»

Σύνοψη: Οι ΤΚΜ με στοιχείο DX εμφανίζονται σε τέσσερα βασικά είδη: (1) η κονσόλα τοίχου — ο πιο συνηθισμένος τύπος εσωτερικής μονάδας, με δυνατότητα ρύθμισης κλίσης πτερυγίων και προαιρετικό φίλτρο ενεργού άνθρακα ή ηλεκτροστατικό, (2) η ΤΚΜ κασέτας — τοποθετείται στη θέση μίας πλάκας ψευδοροφής (συνήθως 60×60 cm), (3) ο τύπος δαπέδου-οροφής — μπορεί να τοποθετηθεί χαμηλά στον τοίχο (μονάδα δαπέδου) ή οριζόντια στην οροφή (μονάδα οροφής), και (4), όταν λειτουργούν μεμονωμένες με μία εξωτερική μονάδα σταθερής παροχής ψυκτικού, τα γνωστά αυτόνομα κλιματιστικά δωματίου (split units). Χρησιμοποιούνται για τον απευθείας τοπικό κλιματισμό συγκεκριμένων χώρων: η κονσόλα τοίχου και ο τύπος δαπέδου-οροφής σε δωμάτια/γραφεία όπου προτιμάται εμφανής τοποθέτηση, η κασέτα σε χώρους με ψευδοροφή, και τα split units όπου χρειάζεται ένα ανεξάρτητο, αυτόνομο σύστημα για έναν και μοναδικό χώρο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κονσόλα τοίχου, κασέτα ψευδοροφής (60×60 cm), τύπος δαπέδου-οροφής, αυτόνομα κλιματιστικά δωματίου (split units) — χρήση για τοπικό κλιματισμό μεμονωμένου χώρου

Ονομασίες ΗΚΜ στην αγορά και ομοιότητα με ΚΚΜ

Ερώτηση: Με ποιες ονομασίες συναντάμε τις ΗΚΜ στην αγορά (αναφέρετε μερικές από αυτές). Ποια είναι τα χαρακτηριστικά τους που τις κάνουν να μοιάζουν με τις ΚΚΜ;

Απάντηση:

• §8-7. «Οι ΚΜ... συναντώνται στους καταλόγους των κατασκευαστών με ονομασίες που ποικίλουν όπως «Καναλάτα FCU», «Μικρές Κεντρικές Κλιματιστικές Μονάδες», «ΤΚΜ για Αεραγωγούς», «Οριζόντια Fan Coils», «Κλιματιστικές Μονάδες Ψευδοροφής» κ.λπ.»
• §8-7. «Στο σχήμα αυτό βλέπουμε την κατασκευή του κελύφους μίας ΗΚΜ, το οποίο είναι από πάνελ... όπως ακριβώς είναι και το κέλυφος μίας ΚΚΜ.» «Οι ΗΚΜ κατασκευαστικά διαφέρουν από τα FCU κυρίως στο ότι μπορούν να συνδέονται με αεραγωγούς και είναι κατάλληλες για να κλιματίζουν μία περιοχή ή πολλούς μικρούς χώρους (όπως οι ΚΚΜ)... Διακρίνουμε όμως ένα στοιχείο με 6 σειρές (σε διάταξη αντιρροής). Στοιχεία με 6 σειρές συναντάμε στις ΚΚΜ αλλά ουδέποτε στις ΤΚΜ.»

Σύνοψη: Στην αγορά οι ΗΚΜ συναντώνται με ποικίλες ονομασίες, όπως «Καναλάτα FCU», «Μικρές Κεντρικές Κλιματιστικές Μονάδες», «ΤΚΜ για Αεραγωγούς», «Οριζόντια Fan Coils», «Κλιματιστικές Μονάδες Ψευδοροφής», ή ακόμη με κάποιο εμπορικό όνομα του κατασκευαστή χωρίς να διευκρινίζεται αν πρόκειται για FCU ή ΚΚΜ. Τα χαρακτηριστικά που τις κάνουν να μοιάζουν με τις ΚΚΜ είναι: το κέλυφός τους είναι από πάνελ, κατασκευασμένο ακριβώς όπως το κέλυφος μίας ΚΚΜ, μπορούν να συνδέονται με αεραγωγούς (μπορεί να εξοπλιστούν και με πρόσθετα εξαρτήματα όπως συνδέσεις αεραγωγών, κιβώτιο φίλτρων, τάμπερ, κιβώτιο μίξης), είναι κατάλληλες για να κλιματίζουν μία περιοχή ή πολλούς μικρούς χώρους αντί για έναν και μοναδικό χώρο (όπως οι ΚΚΜ), και τα στοιχεία τους μπορεί να έχουν έως 6 σειρές σε διάταξη αντιρροής — κάτι που συναντάμε στις ΚΚΜ αλλά ποτέ στις ΤΚΜ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Ονομασίες: Καναλάτα FCU, Μικρές ΚΚΜ, ΤΚΜ για Αεραγωγούς, Οριζόντια Fan Coils, Κλιματιστικές Μονάδες Ψευδοροφής — Χαρακτηριστικά: κέλυφος από πάνελ όπως ΚΚΜ, σύνδεση με αεραγωγούς, στοιχεία έως 6 σειρές σε αντιρροή, κλιματισμός περιοχής/πολλών χώρων

Τοποθέτηση και λόγος χρήσης των ΗΚΜ

Ερώτηση: Πού βρίσκονται συνήθως τοποθετημένες οι ΗΚΜ; Ποιος ο λόγος που τις χρησιμοποιούμε;

Απάντηση:

• §8-7. «Τη μέθοδο σύμφωνα με την οποία συνήθως συνδέονται οι ΗΚΜ τη βλέπουμε στο σχήμα (8-16), όπου διακρίνεται μία ΗΚΜ, τοποθετημένη μέσα σε ψευδοροφή... Μία ΗΚΜ μπορεί να τοποθετηθεί με οποιονδήποτε άλλο τρόπο (π.χ. εμφανής, κατακόρυφη στον τοίχο, μέσα σε μηχανοστάσιο όπως οι ΚΚΜ κλπ.).» «Oι ΗΚΜ χρησιμοποιούνται κυρίως σε περιπτώσεις που είναι δύσκολο να εφαρμοστεί ένα μεγάλο κεντρικό δίκτυο αεραγωγών και αντί γι' αυτό υπάρχουν πολλά μικρά τοπικά δίκτυα.»

Σύνοψη: Οι ΗΚΜ τοποθετούνται συνήθως μέσα σε ψευδοροφή, αλλά μπορούν να τοποθετηθούν και με άλλους τρόπους: εμφανείς, κατακόρυφες πάνω σε τοίχο, ή μέσα σε μηχανοστάσιο, όπως ακριβώς οι ΚΚΜ. Ο λόγος που τις χρησιμοποιούμε είναι κυρίως ότι σε πολλά κτίρια είναι δύσκολο να εφαρμοστεί ένα μεγάλο ενιαίο κεντρικό δίκτυο αεραγωγών· αντί γι' αυτό εγκαθίστανται πολλά μικρά τοπικά δίκτυα, το καθένα εξυπηρετούμενο από τη δική του ΗΚΜ (ή, σε πολύ μικρά δίκτυα όπως μια μονοκατοικία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και μεμονωμένα). Η χρήση τους αυξάνεται επίσης λόγω της αυξανόμενης δημοτικότητας των «αποκεντρωμένων» (ημικεντρικών) συστημάτων κλιματισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Τοποθέτηση: κυρίως ψευδοροφή, αλλά και εμφανείς/κατακόρυφες σε τοίχο/μηχανοστάσιο — Λόγος χρήσης: όταν είναι δύσκολη η εφαρμογή ενός μεγάλου κεντρικού δικτύου αεραγωγών, οπότε προτιμώνται πολλά μικρά τοπικά δίκτυα

Κλιματισμός με αεραγωγούς σε κτίριο χωρίς χώρο για μεγάλους αεραγωγούς

Ερώτηση: Έχετε ένα κτίριο που η αρχιτεκτονική του διάταξη δεν επιτρέπει τη διέλευση μεγάλων αεραγωγών. Πώς θα μπορούσατε να εφαρμόσετε σ' αυτό, ένα σύστημα κλιματισμού με αεραγωγούς;

Απάντηση:

• §8-7. «Oι ΗΚΜ χρησιμοποιούνται κυρίως σε περιπτώσεις που είναι δύσκολο να εφαρμοστεί ένα μεγάλο κεντρικό δίκτυο αεραγωγών και αντί γι' αυτό υπάρχουν πολλά μικρά τοπικά δίκτυα. Τέτοια περίπτωση βλέπουμε π.χ. στο σχήμα (8-22). Μεμονωμένες μπορεί να τις συναντήσουμε όταν έχουμε να κάνουμε με ένα πολύ μικρό δίκτυο (π.χ. με μία μονοκατοικία).»
• §8-7, Σχήμα 8-22. «Κλιματισμός κτιρίου με ανεξάρτητα τοπικά δίκτυα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντί για ένα ενιαίο μεγάλο κεντρικό δίκτυο αεραγωγών (που δεν χωράει στο κτίριο), θα εφάρμοζα τη λύση που προτείνει το βιβλίο για τέτοιες περιπτώσεις: τη διαίρεση του κτιρίου σε αρκετές μικρές ανεξάρτητες περιοχές/ζώνες, καθεμιά εξυπηρετούμενη από τη δική της Ημικεντρική Κλιματιστική Μονάδα (ΗΚΜ), συνδεδεμένη με ένα μικρό, τοπικό δίκτυο αεραγωγών περιορισμένου μήκους που μπορεί εύκολα να χωρέσει στον διαθέσιμο χώρο (ακριβώς όπως ο «κλιματισμός κτιρίου με ανεξάρτητα τοπικά δίκτυα» του σχήματος 8-22). Έτσι διατηρείται η άνεση της διανομής αέρα μέσω αεραγωγών, χωρίς να χρειάζεται η δρομολόγηση ενός μεγάλου κεντρικού δικτύου μέσα από την περιορισμένη αρχιτεκτονική διάταξη. Αν σε κάποιο σημείο ούτε καν μικρός τοπικός αεραγωγός δεν χωράει, η εναλλακτική θα ήταν η χρήση αυτόνομων ΤΚΜ (FCU, κονσόλες, κασέτες ή split units) χωρίς καθόλου αεραγωγούς σε εκείνο τον χώρο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Χωρισμός του κτιρίου σε μικρές ζώνες, καθεμιά με δική της ΗΚΜ και μικρό τοπικό δίκτυο αεραγωγών (πολλά ανεξάρτητα τοπικά δίκτυα αντί για ένα μεγάλο κεντρικό)

Κατασκευή στοιχείου ΚΚΜ

Ερώτηση: Πώς είναι κατασκευασμένο το στοιχείο μίας ΚΚΜ;

Απάντηση:

• §8-8. «Οι εναλλάκτες θερμότητας ή στοιχεία των ΚΚΜ... είναι πολύ διαφορετικά κατασκευασμένοι αν τους συγκρίνουμε με αυτούς των FCU. Αν και εκ πρώτης όψεως το στοιχείο μίας ΚΚΜ μοιάζει κατασκευαστικά με αυτό ενός FCU και φαίνεται σαν να υπάρχει διαφορά μόνο στο μέγεθος, εν τούτοις υπάρχουν και άλλες διαφορές, οι κυριότερες από τις οποίες βρίσκονται στους συλλέκτες και στο σύστημα ροής που είναι αντιρροή.»

Σύνοψη: Το στοιχείο μίας ΚΚΜ μοιάζει κατασκευαστικά, εκ πρώτης όψεως, με το στοιχείο ενός FCU (πτερύγια πάνω σε σωλήνες), δίνοντας την εντύπωση ότι η μόνη διαφορά είναι το μέγεθος. Στην πραγματικότητα όμως υπάρχουν και άλλες σημαντικές κατασκευαστικές διαφορές, οι κυριότερες από τις οποίες εντοπίζονται στους συλλέκτες και στο σύστημα ροής: ενώ τα στοιχεία των FCU λειτουργούν συνήθως σε διασταυρούμενη ροή, τα στοιχεία των ΚΚΜ είναι κατασκευασμένα ώστε να λειτουργούν σε αντιρροή, που δίνει μεγαλύτερη εναλλασσόμενη θερμότητα για δεδομένη επιφάνεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Μοιάζει κατασκευαστικά με στοιχείο FCU αλλά διαφέρει κυρίως στους συλλέκτες και στο σύστημα ροής, το οποίο στις ΚΚΜ είναι αντιρροή (όχι διασταυρούμενη)