Λύσεις στις 16 Ερωτήσεις (12-27, ανάκλησης θεωρίας) και στις 14 Ασκήσεις (αριθμητικοί υπολογισμοί πτώσης πίεσης/παροχής δικτύων σωληνώσεων νερού) του δεύτερου μισού του κεφαλαίου 6 («Το Δίκτυο των Σωληνώσεων», §6-13 έως §6-21) — ρυθμιστικές βάνες και συντελεστής Κν, εξισορρόπηση με επιλογή ΚΜ, υδρόψυκτα/αερόψυκτα συστήματα και υπολογισμός της πτώσης πίεσης νερού σε ανοικτά/κλειστά δίκτυα. Στις ασκήσεις που αναφέρονται σε σχήματα δικτύου μη διαθέσιμα ψηφιακά (6-10, 6-11, 6-13), έγινε αντιπροσωπευτική αναπαράσταση συνεπής με τα αριθμητικά δεδομένα της εκφώνησης και τη μεθοδολογία διαστασιολόγησης του κεφαλαίου, με σαφή σήμανση της παραδοχής.
Ερώτηση: Ποιος είναι ο ορισμός της εξισορρόπησης των πτώσεων πίεσης σε ένα δίκτυο;
Απάντηση:
Σύνοψη: Εξισορρόπηση είναι η διαδικασία με την οποία εξασφαλίζουμε ότι κάθε ΚΜ ενός δικτύου σωληνώσεων νερού διαρρέεται από την επιθυμητή (σχεδιαστική) παροχή νερού, παρά το γεγονός ότι οι διάφοροι κλάδοι του δικτύου παρουσιάζουν διαφορετικές πτώσεις πίεσης ανάλογα με τη θέση τους (μήκος διαδρομής, αριθμό διακλαδώσεων κ.λπ.). Επιτυγχάνεται είτε με ρυθμιστικές βάνες που επιβάλλουν την επιθυμητή παροχή, είτε με κατάλληλη επιλογή ΚΜ που προσαρμόζονται στην παροχή που προκύπτει φυσικά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια δίκτυα χρειάζονται εξισορρόπηση;
Απάντηση:
Σύνοψη: Χρειάζονται εξισορρόπηση κυρίως τα δίκτυα σωληνώσεων νερού (όχι τα δίκτυα ψυκτικού υγρού των συστημάτων VRV), ιδίως όσο μεγαλώνει ο αριθμός των ΚΜ και η πολυπλοκότητα του δικτύου (πολλαπλοί κλάδοι με διαφορετικά μήκη/διακλαδώσεις), αφού διαφορετικές ΚΜ παρουσιάζουν διαφορετικές πτώσεις πίεσης λόγω της θέσης τους στο δίκτυο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιους τρόπους μπορεί να γίνεται η εξισορρόπηση;
Απάντηση:
Σύνοψη: Με δύο τρόπους: (1) με ρυθμιστικές βάνες — απλές (ρύθμιση βάσει συντελεστή Κν από πίνακα/διάγραμμα της μελέτης) ή με ειδικό όργανο (επί τόπου μέτρηση πίεσης/παροχής και ρύθμιση)· (2) με την επιλογή κατάλληλων ΚΜ που αποδίδουν σωστά με την παροχή που προκύπτει φυσικά στο δίκτυο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι είναι οι συντελεστές Κν και Kvs;
Απάντηση:
Σύνοψη: Ο Κν είναι ο συντελεστής μιας ρυθμιστικής βάνας, αναφέρεται στη μελέτη και δίνεται στο SI από τη σχέση Κν=36×Q/√Δp (Q σε L/s, Δp σε kPa)· βάσει αυτού και πινάκων/διαγραμμάτων του κατασκευαστή καθορίζεται η θέση ρύθμισης (αριθμός στροφών) της βάνας. Το Kvs είναι η ειδική τιμή του Κν όταν η βάνα είναι τελείως ανοικτή — κάθε βάνα έχει μία μοναδική τιμή Kvs (χαρακτηριστικό της κατασκευής της).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιο τρόπο γίνεται η εξισορρόπηση με την επιλογή των κατάλληλων ΚΜ; Τι κερδίζουμε με αυτή τη μέθοδο και ποιο είναι το μειονέκτημά της;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αντί να υπολογίσουμε την επιθυμητή παροχή σε κάθε σημείο και να την επιβάλουμε με βάνες, αφήνουμε το δίκτυο να λειτουργήσει με την παροχή που προκύπτει φυσικά σε κάθε κλάδο (ανάλογα με την πτώση πίεσης του, βάσει Δp1/Δp2=(Q1/Q2)²) και επιλέγουμε ΚΜ που αποδίδουν το επιθυμητό φορτίο ακριβώς με αυτή την παροχή. Κερδίζουμε ότι δεν χρειάζονται ρυθμιστικές βάνες, άρα δεν υπάρχει κίνδυνος απορρύθμισης του δικτύου. Το μειονέκτημα είναι ότι δεν μπορούμε παντού να πετύχουμε το ιδανικό Δt λειτουργίας (αφού το φορτίο και η παροχή είναι ήδη προκαθορισμένα από την επιλογή της ΚΜ), με αποτέλεσμα συχνά μεγαλύτερες παροχές νερού στο δίκτυο και άρα μεγαλύτερες διαμέτρους σωληνώσεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πώς μεταβάλλονται οι πτώσεις πίεσης σε σχέση με τις παροχές νερού;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η πτώση πίεσης είναι ανάλογη του τετραγώνου της παροχής (Δp=C×Q², όπου C μια σχεδόν σταθερή τιμή για το συγκεκριμένο δίκτυο ή εξάρτημα, C=Δp/Q²). Έτσι, αν διπλασιαστεί η παροχή, η πτώση πίεσης τετραπλασιάζεται· αντίστροφα, μια αύξηση 20% στην παροχή αυξάνει την πτώση πίεσης κατά 1,2²≈44%.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του υδρόψυκτου συστήματος και του αερόψυκτου συστήματος παραγωγής ψυχρού νερού;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το υδρόψυκτο σύστημα έχει σχεδόν σταθερή απόδοση κάτω από όλες τις καιρικές συνθήκες (αποδεδειγμένο σε ισχυρό καύσωνα) και καταναλώνει λιγότερη ενέργεια, αλλά χρειάζεται περισσότερη συντήρηση, εσωτερικό χώρο (ψυχροστάσιο/μηχανοστάσιο) και καταναλώνει νερό (εξάτμιση στον πύργο ψύξης) — μειονέκτημα σε περιοχές όπου το νερό είναι πολύτιμο. Το αερόψυκτο σύστημα είναι πολύ απλούστερο, δεν χρειάζεται εσωτερικό χώρο (όλος ο εξοπλισμός στην ταράτσα) και δεν καταναλώνει νερό, αλλά η αποδιδόμενη ισχύς του μειώνεται όσο θερμαίνεται ο αέρας περιβάλλοντος και ο COP του είναι χαμηλότερος από το αντίστοιχο υδρόψυκτο σύστημα (μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται το υδρόψυκτο σύστημα και από ποια το αερόψυκτο;
Απάντηση:
Σύνοψη: Το υδρόψυκτο σύστημα αποτελείται από: (1) τον ψύκτη νερού (chiller) με συμπιεστή, εξατμιστή, συμπυκνωτή και πίνακα οργάνων, (2) τον πύργο ψύξης, (3) τα δοχεία διαστολής, (4) τον λέβητα, και (5) τις αντλίες νερού (inline, bloc ή αντλητικά συγκροτήματα). Το αερόψυκτο σύστημα αποτελείται συνήθως από ένα ενιαίο αερόψυκτο συγκρότημα (στην ταράτσα) που περιέχει μέσα στο μεταλλικό του κέλυφος τον ψύκτη, τον αερόψυκτο συμπυκνωτή, συχνά τις αντλίες και το δοχείο διαστολής — λειτουργεί ως πλήρες «ψυχροστάσιο» χωρίς να χρειάζεται εσωτερικό χώρο, ενδεχομένως με ξεχωριστό λεβητοστάσιο αν το συγκρότημα δεν είναι αντλία θερμότητας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πόσων ειδών κυκλώματα νερού υπάρχουν στο υδρόψυκτο σύστημα και πόσα στο αερόψυκτο;
Απάντηση:
Σύνοψη: Στο υδρόψυκτο σύστημα υπάρχουν δύο σαφώς διαχωρισμένα κυκλώματα νερού: το κλειστό κύκλωμα των ΚΜ και το ανοικτό κύκλωμα των πύργων ψύξης. Στο αερόψυκτο σύστημα υπάρχει μόνο ένα κύκλωμα νερού (το κλειστό κύκλωμα των ΚΜ) — δεν υπάρχει κύκλωμα πύργου ψύξης, αφού η απόρριψη θερμότητας γίνεται απευθείας στον αέρα μέσω αερόψυκτου συμπυκνωτή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Γιατί το νερό του κυκλώματος των πύργων ψύξης είναι βρώμικο;
Απάντηση:
Σύνοψη: Επειδή το κύκλωμα του πύργου ψύξης είναι ανοικτό (σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα), γεμίζει με ξένα σώματα από το περιβάλλον (σκόνες, λάσπη, νεκρά έντομα, κομμάτια πλαστικού από τις επιφάνειες εναλλαγής θερμότητας) και παρουσιάζει μεγάλη συγκέντρωση αλάτων λόγω της συνεχούς εξάτμισης νερού στον πύργο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη των ΚΜ που συνδέονται στο δίκτυο των σωληνώσεων του υδρόψυκτου συστήματος κλιματισμού;
Απάντηση:
Σύνοψη: Τρία βασικά είδη: (1) οι τοπικές μονάδες ή Fan Coil Units (FCU, σε πολλές παραλλαγές: τοίχου, οροφής, κρυφής τοποθέτησης, κονσόλας, κασέτας ψευδοροφής), (2) οι κεντρικές κλιματιστικές μονάδες (ΚΚΜ, περίπλοκα και βαριά συγκροτήματα), και (3) οι ημικεντρικές ή καναλάτες μονάδες (ενδιάμεσο μέγεθος, ουσιαστικά μεγάλα FCU συνδεδεμένα με αεραγωγούς).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Κάντε ένα σκίτσο σύνδεσης μίας ΚΜ στο δίκτυο σωληνώσεων και σημειώστε επάνω τα όργανα αυτοματισμού και ελέγχου της λειτουργίας που θα πρέπει να υπάρχουν επάνω της.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σκίτσο πρέπει να δείχνει τον σωλήνα προσαγωγής και επιστροφής της ΚΜ με, κατά σειρά, τα εξής όργανα (βάσει σχ. 6-34): βάνα αποκοπής στην είσοδο, φίλτρο νερού, βάνα ρύθμισης ροής (ρυθμιστική βάνα εξισορρόπησης), διακόπτης ροής (flow switch), θερμόμετρο και μανόμετρο σε προσαγωγή/επιστροφή για έλεγχο, βάνα εξαερισμού στο υψηλότερο σημείο, βάνα αντεπιστροφής όπου χρειάζεται αποφυγή αντίστροφης ροής, και τέλος δεύτερη βάνα αποκοπής στην έξοδο προς την επόμενη ΚΜ ή προς την επιστροφή. Αν η ΚΜ συνδέεται απευθείας κοντά στο ψυχροστάσιο, προστίθενται επίσης αντικραδασμικός και διαστολικός σύνδεσμος στη σωλήνωση εξόδου του συγκροτήματος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Γιατί χρησιμοποιούμε συχνά στη σύνδεση των ΚΜ το κύκλωμα βρόγχου;
Απάντηση:
Σύνοψη: Επειδή το κύκλωμα βρόγχου λειτουργεί συνέχεια σε κλειστή διαδρομή ανεξάρτητα από τις μεμονωμένες αντλίες προς τις ΚΜ, έτσι υπάρχει πάντα διαθέσιμο ψυχρό νερό στο κλειστό δίκτυο. Το πλεονέκτημα είναι ότι όταν ξεκινήσει η λειτουργία μιας ΚΜ, η ψύξη φτάνει σε αυτήν πολύ γρήγορα (χωρίς να περιμένουμε να κρυώσει πρώτα όλο το νερό του δικτύου).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι είναι το δοχείο αδρανείας σε ένα κύκλωμα βρόγχου; Σε τι χρησιμεύει;
Απάντηση:
Σύνοψη: Είναι ένα μεγάλο θερμομονωμένο δοχείο με κρύο νερό, μεγάλης χωρητικότητας, που προστίθεται σε ένα κύκλωμα βρόγχου. Χρησιμεύει στο να αυξάνει την περιεκτικότητα σε νερό (θερμική αδράνεια) του εσωτερικού βρόγχου, ώστε να αποφεύγεται το καθημερινό «σβήσιμο» της μονάδας παραγωγής ψυχρού νερού (με τις δυσκολίες επανεκκίνησης που αυτό συνεπάγεται) και να υπάρχει άμεσα διαθέσιμο κρύο νερό στην εκκίνηση της εγκατάστασης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι απλοποιημένοι τύποι υπολογισμού της πτώσης πίεσης σε ένα δίκτυο με νερό (σε ανοικτό και σε κλειστό δίκτυο);
Απάντηση:
Σύνοψη: Ανοικτό δίκτυο: Δp = g×Η + 1,3×L×ΔpL (σχέση 6-12). Κλειστό δίκτυο: Δp = 1,3×L×ΔpL (σχέση 6-13). Όπου g=9,8 m/s², Η το ύψος του ανοικτού κυκλώματος σε m, L το μήκος σωλήνων σε m, και ΔpL η πτώση πίεσης ανά μέτρο μήκους σε kPa/m (πίνακας 6-7 για χαλυβδοσωλήνες ή 6-8 για χαλκοσωλήνες, σε νερό 10°C). Ο συντελεστής 1,3 ενσωματώνει την επιπλέον πτώση πίεσης σε βάνες/καμπύλες/συλλέκτες, η οποία εκτιμάται περίπου στο 30% της πτώσης πίεσης των ευθύγραμμων τμημάτων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι είναι η χαρακτηριστική καμπύλη του δικτύου, τι της αντλίας και ποιο το σημείο λειτουργίας; Δείξτε τα με ένα σκίτσο.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η χαρακτηριστική καμπύλη του δικτύου είναι η καμπύλη Δp=C×Q² (παραβολή στο διάγραμμα Δp-Q), όπου C=Δp/Q² μία σχεδόν σταθερή τιμή του συγκεκριμένου δικτύου· δείχνει πόση πτώση πίεσης απαιτεί το δίκτυο για κάθε παροχή που το διαρρέει. Η αντλία, από την πλευρά της, παρουσιάζει τη δική της χαρακτηριστική καμπύλη λειτουργίας (φθίνουσα: όσο αυξάνει η παροχή, μειώνεται η πίεση που μπορεί να δώσει η αντλία — δίνεται από τον κατασκευαστή). Σε ένα διάγραμμα με άξονες Q (παροχή) και Δp (πίεση), σχεδιάζονται και οι δύο καμπύλες· το σημείο τομής τους είναι το σημείο λειτουργίας — η πραγματική παροχή και πίεση με τις οποίες θα λειτουργήσει η αντλία πάνω σε αυτό το συγκεκριμένο δίκτυο (π.χ. για C=12,85: Q≈1,65 L/s, Δp≈37 kPa).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο σχήμα (6-10), κάντε διαστασιολόγηση του δικτύου των σωληνώσεων, αν οι μονάδες 1,2,3 έχουν δείκτη φόρτισης 32, οι 4,5,6 έχουν 40, η 7 έχει 63 και η 8 έχει 80.
Απάντηση:
Σύνοψη: ⚠️ Το σχήμα (6-10) δεν είναι διαθέσιμο· γίνεται αντιπροσωπευτική αναπαράσταση συνεπής με τα δεδομένα της εκφώνησης. Παραδοχή: ο 'δείκτης φόρτισης' αντιστοιχεί σε ψυκτικό φορτίο (kW)=δείκτης/10 (σύνηθες σε καταλόγους ΚΜ), και Δt=5°C (τυπικό στον κλιματισμό). Υπολογισμός παροχής ανά μονάδα (Qw=q/(4,186×Δt)): μονάδες 1,2,3 (32→3,2 kW): Qw=3,2/20,93=0,153 L/s έκαστη· μονάδες 4,5,6 (40→4,0 kW): Qw=4,0/20,93=0,191 L/s έκαστη· μονάδα 7 (63→6,3 kW): Qw=6,3/20,93=0,301 L/s· μονάδα 8 (80→8,0 kW): Qw=8,0/20,93=0,382 L/s. Επιλογή κλάδων (χαλκοσωλήνες, πίνακας 6-8, ταχύτητα ≈0,8-1,0 m/s): μονάδες 1,2,3 → σωλήνας 16x1 (V≈1,0 m/s)· μονάδες 4,5,6 → σωλήνας 18x1 (V≈0,95 m/s)· μονάδα 7 → σωλήνας 22x1 (V≈0,96 m/s)· μονάδα 8 → σωλήνας 28x1,5 (V≈0,78 m/s). Συνολική παροχή δικτύου = 3×0,153+3×0,191+0,301+0,382 = 1,715 L/s. Κεντρικός τροφοδοτικός σωλήνας (κορμός) διαστασιολογείται για το άθροισμα των παροχών που εξυπηρετεί· για το σύνολο 1,715 L/s επιλέγεται σωλήνας 54x2 (πίνακας 6-8): V≈0,87 m/s (μεταξύ V=0,8→1,570 L/s και V=1,0→1,963 L/s, παρεμβολή), τιμή αποδεκτή για κύριο κλάδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο σχήμα (6-11), κάντε διαστασιολόγηση του δικτύου υποθέτοντας ότι οι μονάδες οροφής είναι του τύπου "24" και του δαπέδου του τύπου "12".
Απάντηση:
Σύνοψη: ⚠️ Το σχήμα (6-11) δεν είναι διαθέσιμο· γίνεται αντιπροσωπευτική αναπαράσταση με 4 μονάδες οροφής τύπου '24' και 4 μονάδες δαπέδου τύπου '12' (κατ' αναλογία με τη διάταξη 2×4 του σχ. 6-10/6-19), με ίδια παραδοχή q[kW]=τύπος/10, Δt=5°C. Μονάδες οροφής (24→2,4 kW): Qw=2,4/20,93=0,115 L/s έκαστη· επιλογή σωλήνα 16x1 (V≈0,75 m/s, πίνακας 6-8). Μονάδες δαπέδου (12→1,2 kW): Qw=1,2/20,93=0,057 L/s έκαστη· επιλογή σωλήνα 16x1 (V≈0,37 m/s, χαμηλή αλλά αποδεκτή ταχύτητα). Συνολική παροχή δικτύου = 4×0,115+4×0,057=0,688 L/s. Κεντρικός σωλήνας τροφοδοσίας: επιλογή 35x1,5 (πίνακας 6-8, V≈0,86 m/s, μεταξύ V=0,8→0,643 L/s και V=1,0→0,804 L/s).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο σχήμα (6-13), κάντε διαστασιολόγηση του δικτύου των σωληνώσεων, υποθέτοντας ότι όλες οι μονάδες έχουν δείκτη φόρτισης 50.
Απάντηση:
Σύνοψη: ⚠️ Το σχήμα (6-13) δεν είναι διαθέσιμο· γίνεται αντιπροσωπευτική αναπαράσταση με 8 όμοιες μονάδες (δείκτης φόρτισης 50 όλες, κατ' αναλογία με τη διάταξη 2×4 μονάδων του σχ. 6-10/6-19), παραδοχή q=50/10=5,0 kW ανά μονάδα, Δt=5°C. Παροχή ανά μονάδα: Qw=5,0/20,93=0,239 L/s. Κλάδος ανά μονάδα: σωλήνας 22x1 (πίνακας 6-8, V≈0,76 m/s). Συνολική παροχή δικτύου (8 μονάδες): Qtotal=8×0,239=1,911 L/s. Κεντρικός σωλήνας: επιλογή 42x1,5 (πίνακας 6-8): στο V=1,6 m/s αντιστοιχεί Q=1,910 L/s — σχεδόν ακριβής ταύτιση (V≈1,60 m/s), τιμή ιδανική για κύριο τροφοδοτικό κλάδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να υπολογιστεί η ταχύτητα του νερού στους σωλήνες σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα: Παροχή 4,3 L/s σε ονομαστική διάσταση 2" — Παροχή 0,5 L/s σε 1" — Παροχή 0,25 L/s σε 22x1 — Παροχή 6,5 L/s σε 64x2 — Παροχή 0,2 L/s σε 3/4" — Παροχή 0,1 L/s σε 18x1.
Απάντηση:
Σύνοψη: Χρησιμοποιώντας τους πίνακες (6-7) (χαλυβδοσωλήνες) και (6-8) (χαλκοσωλήνες), σε κάθε στήλη μεγέθους το πηλίκο Q/V είναι πρακτικά σταθερό (ίσο με το εμβαδόν διατομής του σωλήνα σε L/s ανά m/s). Υπολογίζοντας αυτή τη σταθερά από τον πίνακα και διαιρώντας: 2" (σταθερά≈2,066): V=4,3/2,066=2,08 m/s. 1" (σταθερά≈0,514): V=0,5/0,514=0,97 m/s. 22x1 (σταθερά≈0,314): V=0,25/0,314=0,80 m/s. 64x2 (σταθερά≈2,826): V=6,5/2,826=2,30 m/s. 3/4" (σταθερά≈0,327): V=0,2/0,327=0,61 m/s. 18x1 (σταθερά≈0,201): V=0,1/0,201=0,50 m/s.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Μία ΚΜ, η «Α», έχει να αντιμετωπίσει ολικό φορτίο 2,85 kW και μία άλλη, η «Β» έχει 3,6 kW. Να υπολογιστούν οι διερχόμενες παροχές νερού από την κάθε μία από αυτές για Δt=5°C. Να επιλεγούν επίσης οι κατάλληλοι χαλκοσωλήνες τροφοδοσίας τους με νερό. Αν στο δίκτυο υπάρχουν 3 μονάδες τύπου «Α» και 5 τύπου «Β», ποια θα είναι η συνολική παροχή που θα διαρρέει τον κεντρικό σωλήνα τροφοδοσίας τους; Ποια διάσταση σωλήνα θα επιλέγατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: Παροχή νερού: Qw=q/(4,186×Δt). ΚΜ Α (2,85 kW): Qw=2,85/(4,186×5)=2,85/20,93=0,136 L/s. ΚΜ Β (3,6 kW): Qw=3,6/20,93=0,172 L/s. Επιλογή χαλκοσωλήνα (πίνακας 6-8, ταχύτητα ≤1,5 m/s): για Α, σωλήνας 16x1 (V≈0,89 m/s, μεταξύ V=0,8 L/s=0,123 και V=1,0 L/s=0,153)· για Β, σωλήνας 16x1 επίσης (V≈1,12 m/s, ακόμη αποδεκτή) ή εναλλακτικά 18x1 για χαμηλότερη ταχύτητα. Συνολική παροχή κεντρικού σωλήνα (3 Α + 5 Β): Qtotal=3×0,136+5×0,172=0,409+0,860=1,269 L/s. Επιλογή κεντρικού σωλήνα: 35x1,5 (πίνακας 6-8: στο V=1,6 m/s, Q=1,286 L/s· V≈1,58 m/s — ικανοποιητική ταχύτητα για κύριο κλάδο).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο δίκτυο της άσκησης 5, να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία με χαλυβδοσωλήνες.
Απάντηση:
Σύνοψη: Με τις ίδιες παροχές (Qw(Α)=0,136 L/s, Qw(Β)=0,172 L/s, Qtotal=1,269 L/s), αλλά χρησιμοποιώντας τον πίνακα (6-7) για χαλυβδοσωλήνες: ΚΜ Α (0,136 L/s): σωλήνας 1/2" (V≈0,80 m/s, μεταξύ V=0,6 L/s=0,103 και V=0,8 L/s=0,137). ΚΜ Β (0,172 L/s): σωλήνας 1/2" επίσης (V≈1,01 m/s, οριακά αλλά αποδεκτή — στο πίνακα V=1,0→Q=0,171 L/s, σχεδόν ταύτιση). Κεντρικός σωλήνας (Qtotal=1,269 L/s): σωλήνας 1¼" (πίνακας 6-7: μεταξύ V=1,2 m/s→1,108 L/s και V=1,4 m/s→1,293 L/s, δίνει V≈1,37 m/s — αποδεκτή ταχύτητα κύριου κλάδου).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σωλήνας διαρρέεται από παροχή νερού 3,3 L/s. Πόσο αναμένεται το ψυκτικό φορτίο και πόσο το θερμικό φορτίο που θα μπορεί να καλύψει;
Απάντηση:
Σύνοψη: Χρησιμοποιείται η σχέση q=4,186×Qw×Δt. Για ψύξη λαμβάνεται το τυπικό Δt=5°C του κλιματισμού: q(ψυκτικό)=4,186×3,3×5=69,1 kW. Για θέρμανση, όπου το νερό κυκλοφορεί σε υψηλότερη θερμοκρασία (40-50°C στις ΚΜ) και συνήθως εφαρμόζεται μεγαλύτερο Δt (τυπικά ≈10°C): q(θερμικό)=4,186×3,3×10=138,1 kW. (Το θερμικό φορτίο είναι διπλάσιο του ψυκτικού για την ίδια παροχή, επειδή στη θέρμανση χρησιμοποιείται συνήθως διπλάσιο Δt.)
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Μία ΚΜ διαρρέεται από παροχή νερού 0,25 L/s και έχει να καλύψει ολικό φορτίο 5,5 kW. Ποιο θα είναι το Δt του νερού μέσω της ΚΜ; Αν μετά αυξηθεί η παροχή του νερού κατά 30%, με αντίστοιχη αύξηση της απόδοσης 8%, πόσο θα είναι το νέο Δt;
Απάντηση:
Σύνοψη: Αρχικό Δt: Δt=q/(4,186×Qw)=5,5/(4,186×0,25)=5,5/1,0465=5,26°C. Μετά την αύξηση: νέα παροχή Qw'=0,25×1,30=0,325 L/s· νέο φορτίο q'=5,5×1,08=5,94 kW. Νέο Δt: Δt'=q'/(4,186×Qw')=5,94/(4,186×0,325)=5,94/1,3605=4,37°C. Το Δt μειώνεται (η παροχή αυξάνεται περισσότερο από ό,τι το φορτίο), όπως αναμένεται όταν αυξάνουμε την παροχή μιας ΚΜ πέρα από τη σχεδιαστική τιμή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να υπολογιστεί η τιμή του Κν ώστε να έχουμε πτώση πίεσης 30 kPa για διερχόμενη παροχή νερού 0,25 L/s.
Απάντηση:
Σύνοψη: Εφαρμόζοντας τη σχέση (6-5): Kν=36×Q/√Δp=36×0,25/√30=9/5,477=1,64.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Οι δύο τελευταίες ΚΜ ενός δικτύου έχουν απόσταση μεταξύ τους 5 m, και ο σωλήνας που τις ενώνει είναι Φ18x1. Διαρρέονται και οι δύο από παροχή νερού 0,25 L/s και παρουσιάζουν πτώση πίεσης 30 kPa. Η τελευταία δεν έχει καμία ρύθμιση. Να υπολογιστεί ο συντελεστής Κν της προτελευταίας.
Απάντηση:
Σύνοψη: Ο σωλήνας 18x1 μεταξύ των δύο τελευταίων ΚΜ μεταφέρει μόνο την παροχή που καταλήγει στην τελευταία μονάδα (0,25 L/s), αφού η προτελευταία παίρνει τη δική της παροχή νωρίτερα. Από τον πίνακα (6-8), για Q=0,25 L/s στη στήλη 18x1: παρεμβολή μεταξύ V=1,2 (Q=0,241, ΔpL=1,262) και V=1,4 (Q=0,281, ΔpL=1,656) δίνει ΔpL≈1,351 kPa/m. Πτώση πίεσης στο τμήμα των 5 m (σχέση 6-13, κλειστό δίκτυο): Δp(σωλήνα)=1,3×5×1,351=8,78 kPa. Η τελευταία ΚΜ (χωρίς ρύθμιση) παρουσιάζει από μόνη της Δp=30 kPa στην ίδια παροχή· άρα η συνολική πτώση πίεσης της διαδρομής μέχρι την τελευταία μονάδα, από το σημείο διακλάδωσης της προτελευταίας, είναι 30+8,78=38,78 kPa. Για να ισορροπήσει το δίκτυο, η προτελευταία ΚΜ (ίδιου τύπου, άρα με ίδια φυσική πτώση πίεσης 30 kPa στα 0,25 L/s) χρειάζεται μια ρυθμιστική βάνα που να απορροφά την επιπλέον διαφορά: Δp(βάνας)=38,78−30=8,78 kPa. Ο συντελεστής Κν της βάνας αυτής (σχέση 6-5): Κν=36×0,25/√8,78=9/2,963=3,04.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Αν στο προηγούμενο παράδειγμα καταργηθεί η ρύθμιση, ποια θα είναι η παροχή του νερού με την οποία θα διαρρέεται η προτελευταία ΚΜ; Θα υπάρξει ουσιώδης διαφορά στην απόδοση;
Απάντηση:
Σύνοψη: Χωρίς τη ρυθμιστική βάνα, η προτελευταία ΚΜ θα δεχτεί ολόκληρη τη διαθέσιμη πτώση πίεσης του κλάδου, δηλαδή Δp_νέο=38,78 kPa (αντί των σχεδιαστικών 30 kPa). Με τη σχέση (6-8) Δp1/Δp2=(Q1/Q2)²: Qνέο=Qσχεδίασης×√(Δpνέο/Δpσχεδίασης)=0,25×√(38,78/30)=0,25×√1,293=0,25×1,137=0,284 L/s (αύξηση περίπου 14% στην παροχή). Δεν θα υπάρξει ουσιώδης διαφορά στην απόδοση, αφού διακυμάνσεις παροχής της τάξεως του 20% επηρεάζουν ελάχιστα την απόδοση μιας ΚΜ — η αύξηση εδώ (≈14%) είναι μικρότερη από αυτό το όριο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Να υπολογιστεί η διάμετρος του σωλήνα (χαλυβδοσωλήνας) και η αντλία (παροχή, πτώση πίεσης) του κυκλώματος του πύργου ψύξης του σχήματος (6-38). Δίδονται: ψυκτική ισχύς συγκροτήματος 60 kW, το νερό στους πύργους ψύξης θα πηγαίνει με θερμοκρασία 35°C και θα επιστρέφει με 30°C και το συνολικό μήκος των σωλήνων είναι 75 m. Το «Η» εσωτερικά των πύργων ψύξης είναι 1,5 m. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον πίνακα (6-7) με τις πτώσεις πίεσης μειωμένες κατά 10%. Να επιλέξετε ένα μέγεθος σωλήνα μεγαλύτερο από αυτό που θα προκύψει, λόγω του ότι η διάμετρος με τον καιρό μειώνεται λόγω της επικάθισης αλάτων.
Απάντηση:
Σύνοψη: Δt=35−30=5°C. Παροχή νερού: Qw=q/(4,186×Δt)=60/(4,186×5)=60/20,93=2,87 L/s (≈10,3 m³/h) — αυτή είναι και η απαιτούμενη παροχή της αντλίας. Δοκιμή με σωλήνα 2" (πίνακας 6-7): για Q=2,87 L/s, παρεμβολή μεταξύ V=1,2 (Q=2,479, ΔpL=0,354) και V=1,4 (Q=2,892, ΔpL=0,473) δίνει V≈1,39 m/s, ΔpL≈0,466 kPa/m· μειωμένο κατά 10% (δεδομένο της εκφώνησης): ΔpL'=0,466×0,9=0,419 kPa/m. Η ταχύτητα 1,39 m/s είναι σχετικά υψηλή για μόνιμη λειτουργία, οπότε — και όπως ζητά η εκφώνηση λόγω επικάθισης αλάτων — επιλέγεται σωλήνας ένα μέγεθος μεγαλύτερος: 2½". Για 2½" στο Q=2,87 L/s: παρεμβολή μεταξύ V=0,8 (Q=2,828, ΔpL=0,119) και V=1,0 (Q=3,534, ΔpL=0,180) δίνει V≈0,81 m/s, ΔpL≈0,122 kPa/m· μειωμένο 10%: ΔpL'=0,110 kPa/m. Πτώση πίεσης δικτύου (ανοικτό, σχέση 6-12): Δp=g×Η+1,3×L×ΔpL'=9,8×1,5+1,3×75×0,110=14,7+10,73=25,4 kPa. Επιλογή αντλίας: παροχή ≈2,87 L/s (≈10,3 m³/h), μανομετρική πίεση ≈25-28 kPa (≈2,6-2,9 m.Σ.Υ., με ένα μικρό περιθώριο ασφαλείας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σκιτσάρετε ένα υδρόψυκτο δίκτυο με χαλυβδοσωλήνες, χωρίς να βλέπετε στα σχήματα του βιβλίου, που να περιλαμβάνει τα εξής: κεντρικό σωλήνα 2", που καταλήγει σε συλλέκτη απ' όπου εκκινούν 2 επιμέρους κατακόρυφοι κλάδοι που αρχίζουν 1½" μετά γίνονται 1¼" μετά 1" και καταλήγουν σε 3/4". Σε κάθε αλλαγή διαμέτρου, στον ένα κλάδο είναι συνδεδεμένα δύο FCU με σωλήνες τροφοδοσίας 1/2" και στον άλλο από ένα πιο μεγάλο FCU με σωλήνα τροφοδοσίας 3/4". Οι αποστάσεις μεταξύ των κόμβων διακλάδωσης των FCU είναι όλες 3 m. Η απόσταση του πρώτου FCU από το συλλέκτη είναι 10 m, και ο κεντρικός σωλήνας τροφοδοσίας από το ψυχροστάσιο μέχρι το συλλέκτη είναι επίσης 10 m. Οι σωλήνες τροφοδοσίας των FCU από τους κόμβους έχουν όλες το ίδιο μήκος που είναι 1 m (δηλαδή ανά FCU η προσαγωγή και η επιστροφή μαζί είναι 2 m).
Απάντηση:
Σύνοψη: Το δίκτυο περιλαμβάνει: κεντρικό σωλήνα 2" μήκους 10 m από το ψυχροστάσιο έως τον συλλέκτη· από τον συλλέκτη ξεκινούν 2 κατακόρυφοι κλάδοι, ο καθένας με 4 διαδοχικά τμήματα διαμέτρου 1½"→1¼"→1"→3/4", με απόσταση 3 m μεταξύ διαδοχικών κόμβων διακλάδωσης και απόσταση 10 m από τον συλλέκτη έως τον πρώτο κόμβο (1½"). Σε κάθε έναν από τους 4 κόμβους του «κλάδου Α» συνδέονται 2 FCU (σωλήνας τροφοδοσίας 1/2", μήκος 1 m ανά κατεύθυνση) — σύνολο 8 μικρά FCU. Σε κάθε έναν από τους 4 κόμβους του «κλάδου Β» συνδέεται 1 μεγαλύτερο FCU (σωλήνας τροφοδοσίας 3/4", μήκος 1 m ανά κατεύθυνση) — σύνολο 4 μεγάλα FCU. Συνολικά στο δίκτυο υπάρχουν 12 FCU (8 μικρά + 4 μεγάλα). Μήκη σωληνώσεων (μονής κατεύθυνσης): κεντρικός σωλήνας 10 m· κάθε κατακόρυφος κλάδος 10+3+3+3=19 m (×2 κλάδοι=38 m)· συνδέσεις FCU 12×1=12 m. Σύνολο μονής κατεύθυνσης: 10+38+12=60 m (προσαγωγή) — με την επιστροφή συμμετρική, το ολικό μήκος σωληνώσεων του δικτύου είναι περίπου 120 m.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο παραπάνω δίκτυο, υποθέστε ότι λόγω παλαιότητάς του, σας ζητάνε να αντικαταστήσετε τους χαλυβδοσωλήνες με χαλκοσωλήνες. Ορίστε τις νέες διαμέτρους του δικτύου.
Απάντηση:
Σύνοψη: Συγκρίνοντας τα εμβαδά διατομής (σταθερά Q/V) κάθε μεγέθους από τους πίνακες (6-7) και (6-8), προκύπτει η αντιστοίχιση χαλυβδοσωλήνα→χαλκοσωλήνα με το πλησιέστερο εμβαδόν (ίδια συμπεριφορά ταχύτητας/πτώσης πίεσης για την ίδια παροχή): 2" (σταθερά≈2,066) → 54x2 (σταθερά≈1,963)· 1½" (σταθερά≈1,269) → 42x1,5 (σταθερά≈1,194)· 1¼" (σταθερά≈0,924) → 35x1,5 (σταθερά≈0,804)· 1" (σταθερά≈0,514) → 28x1,5 (σταθερά≈0,491)· 3/4" (σταθερά≈0,327, τόσο για τον κύριο κλάδο όσο και για τα σωληνάκια τροφοδοσίας των μεγάλων FCU) → 22x1 (σταθερά≈0,314)· 1/2" (σταθερά≈0,171, σωληνάκια τροφοδοσίας των μικρών FCU) → 16x1 (σταθερά≈0,153). Έτσι το νέο δίκτυο σε χαλκοσωλήνες γίνεται: κεντρικός 54x2 → κλάδοι 42x1,5 → 35x1,5 → 28x1,5 → 22x1, με τροφοδοσίες FCU σε 16x1 (μικρά) και 22x1 (μεγάλα).
Κριτήρια αξιολόγησης: