Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Στόμια Αέρα (σελ. 249-251) – ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Στόμια Αέρα
Λύσεις στις 17 Ερωτήσεις του κεφαλαίου 5, που καλύπτουν το σκοπό και τα είδη των στομίων προσαγωγής, επιστροφής και φρέσκου αέρα, τις έννοιες του βεληνεκούς/πτώσης (στόμια τοίχου) και της ακτίνας διάχυσης (στόμια οροφής), τα στοιχεία επιλογής στομίων και τους σχετικούς πίνακες ταχύτητας/θορύβου, καθώς και εφαρμογές υπολογισμού βεληνεκούς και διαμέτρου κυκλικού στομίου οροφής.
Σκοπός στομίων προσαγωγής
Ερώτηση: Ποιος ο σκοπός των στομίων προσαγωγής κλιματισμένου αέρα;
Απάντηση:
- §5-1. «Σκοπός της προσαγωγής κλιματισμένου αέρα σ' έναν κλιματιζόμενο χώρο είναι να δημιουργήσει τον κατάλληλο συνδυασμό θερμοκρασίας, υγρασίας και κίνησης του αέρα στη «ζώνη» που ζουν ή εργάζονται οι άνθρωποι... τα στόμια, εκτός των άλλων παίζουν και το ρόλο ρυθμιστή της ταχύτητας εξόδου του αέρα από αυτά.»
Σύνοψη: Ο σκοπός των στομίων προσαγωγής κλιματισμένου αέρα είναι να δημιουργήσουν τον κατάλληλο συνδυασμό θερμοκρασίας, υγρασίας και κίνησης του αέρα στη ζώνη που ζουν ή εργάζονται οι άνθρωποι (ύψος περίπου 1,80-2 m από το δάπεδο), ώστε να επιτυγχάνονται συνθήκες άνεσης στο χώρο. Επιπλέον, τα στόμια λειτουργούν ως ρυθμιστές της ταχύτητας εξόδου του αέρα, μειώνοντας την ταχύτητα του αέρα που φτάνει από τους αεραγωγούς (πολύ μεγαλύτερη από την επιτρεπόμενη στη ζώνη άνεσης) σε αποδεκτά επίπεδα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Σκοπός: κατάλληλος συνδυασμός θερμοκρασίας-υγρασίας-κίνησης αέρα στη ζώνη διαβίωσης/εργασίας (1,80-2m) → συνθήκες άνεσης· ρύθμιση ταχύτητας εξόδου
Νεκρές ζώνες
Ερώτηση: Τι είναι οι «νεκρές ζώνες» στους κλιματιζόμενους χώρους και πώς μπορούν να αποφευχθούν;
Απάντηση:
- §5-2. «Νεκρές ζώνες ονομάζουμε τα σημεία ενός κλιματιζόμενου χώρου, στα οποία δεν φτάνει κλιματισμένος αέρας και επομένως δεν κλιματίζονται επαρκώς... θα πρέπει να αποφεύγονται.» «Με τη σωστή τοποθέτηση των στομίων προσαγωγής στο χώρο... ρυθμίζεται και η κατεύθυνση του κλιματισμένου αέρα, ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή ισοκατανομή του αέρα στο χώρο και να αποφεύγεται έτσι η δημιουργία νεκρών ζωνών.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Νεκρές ζώνες ονομάζουμε τα σημεία ενός κλιματιζόμενου χώρου στα οποία δεν φτάνει καθόλου (ή φτάνει ανεπαρκώς) κλιματισμένος αέρας, με αποτέλεσμα να μην κλιματίζονται επαρκώς και να μη διαθέτουν την άνεση των υπόλοιπων σημείων του χώρου. Οι νεκρές ζώνες αποφεύγονται με τη σωστή τοποθέτηση, τον σωστό αριθμό και τη σωστή επιλογή (μέγεθος, παροχή, κατεύθυνση πτερυγίων) των στομίων προσαγωγής, ώστε να ρυθμίζεται σωστά η κατεύθυνση του κλιματισμένου αέρα και να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή ισοκατανομή του αέρα σε ολόκληρο τον χώρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Νεκρές ζώνες = σημεία χωρίς επαρκή κλιματισμένο αέρα· αποφεύγονται με σωστή τοποθέτηση/επιλογή στομίων → ισοκατανομή αέρα
Επιτρεπόμενη ταχύτητα αέρα στη ζώνη εργασίας
Ερώτηση: Ποια ταχύτητα πρέπει να έχει ο κλιματισμένος αέρας στο χώρο που ζουν και εργάζονται άνθρωποι;
Απάντηση:
- §5-1/§5-2. «...για ταχύτητα αέρα στο χώρο μικρότερη του 0,25 m/s.» «...ώστε η ταχύτητά του στο επίπεδο παραμονής και εργασίας των ανθρώπων στον κλιματιζόμενο χώρο να μην υπερβαίνει τα 0,25 m/s... ταχύτητες αέρα στο χώρο, μικρότερες από τα 0,15 m/s, θα πρέπει να αποφεύγονται.»
Σύνοψη: Στη ζώνη όπου ζουν και εργάζονται οι άνθρωποι (ύψος περίπου 1,80-2 m, μετρούμενη στα 1,85 m), η ταχύτητα του κλιματισμένου αέρα πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 0,15 m/s και 0,25 m/s: δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,25 m/s (γιατί δημιουργούνται ενοχλητικές καταστάσεις, όπως μετακίνηση χαρτιών ή σκόνης και αίσθηση χαμηλότερης θερμοκρασίας), αλλά και δεν πρέπει να πέφτει κάτω από τα 0,15 m/s (γιατί τότε δεν ικανοποιούνται οι συνθήκες άνεσης).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 0,15 m/s ≤ ταχύτητα ≤ 0,25 m/s στη ζώνη εργασίας (ύψος ~1,85 m)
Γιατί αποφεύγεται η πολύ χαμηλή ταχύτητα αέρα
Ερώτηση: Γιατί η ταχύτητα του κλιματισμένου αέρα δεν πρέπει να πέφτει σε χαμηλά επίπεδα στο χώρο εργασίας των ανθρώπων (κάτω των 0,15 m/s);
Απάντηση:
- §5-2. «Επίσης, ταχύτητες αέρα στο χώρο, μικρότερες από τα 0,15 m/s, θα πρέπει να αποφεύγονται, γιατί δεν ικανοποιούνται οι συνθήκες άνεσης των ανθρώπων που βρίσκονται στον κλιματιζόμενο χώρο.»
Σύνοψη: Επειδή ταχύτητες αέρα μικρότερες από 0,15 m/s δεν ικανοποιούν τις συνθήκες άνεσης των ανθρώπων που βρίσκονται στον κλιματιζόμενο χώρο· ο αέρας γίνεται αντιληπτός ως «στάσιμος», η ανάμιξή του με τον αέρα του χώρου είναι ανεπαρκής, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται η ομοιόμορφη κατανομή θερμοκρασίας/υγρασίας που απαιτεί η αίσθηση της άνεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κάτω από 0,15 m/s δεν ικανοποιούνται οι συνθήκες άνεσης (ανεπαρκής ανάμιξη/κατανομή αέρα)
Είδη στομίων και τα πιο διαδεδομένα
Ερώτηση: Ποια είδη στομίων γνωρίζετε και ποια από αυτά είναι τα πλέον χρησιμοποιούμενα;
Απάντηση:
- §5-2. «...έχουμε: Στόμια τοίχου (επίτοιχα). Στόμια οροφής. Στόμια δαπέδου. Στόμια ειδικής κατασκευής ή ειδικών προδιαγραφών. Τα στόμια τοίχου και οροφής είναι εκείνα που χρησιμοποιούνται στο μεγαλύτερο ποσοστό των εγκαταστάσεων κλιματισμού (πάνω από 90%)...»
Σύνοψη: Τα είδη στομίων προσαγωγής είναι: στόμια τοίχου (επίτοιχα), στόμια οροφής, στόμια δαπέδου και στόμια ειδικής κατασκευής ή ειδικών προδιαγραφών (π.χ. διάτρητα στόμια οροφής). Τα πλέον χρησιμοποιούμενα, σε ποσοστό πάνω από 90% των εγκαταστάσεων κλιματισμού, είναι τα στόμια τοίχου και τα στόμια οροφής· τα στόμια δαπέδου και ειδικών προδιαγραφών συναντώνται σπάνια, σε ειδικές μόνο περιπτώσεις.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 4 είδη: τοίχου, οροφής, δαπέδου, ειδικής κατασκευής — πιο διαδεδομένα (>90%): τοίχου & οροφής
Βεληνεκές και πτώση στομίων τοίχου
Ερώτηση: Τι είναι το βεληνεκές, τι η πτώση στα στόμια τοίχου και ποιοι παράγοντες μπορούν να τα αυξομειώσουν;
Απάντηση:
- §5-3. «Το βεληνεκές ενός στομίου τοίχου είναι η οριζόντια απόσταση από το στόμιο έως το σημείο του χώρου όπου η ταχύτητα του αέρα πέφτει στα 0,25 m/s.» «Πτώση ενός στομίου τοίχου ονομάζουμε την κάθετη απόσταση από τον άξονα του στομίου μέχρι του σημείου της αίθουσας που η ταχύτητα του αέρα πέφτει στον 0,25 m/s.» «Το βεληνεκές και η πτώση ενός στομίου τοίχου δεν είναι σταθερά στοιχεία. Η τιμή τους εξαρτάται από τη θέση των οριζόντιων πτερυγίων του στομίου... όσο αυξάνεται το βεληνεκές, αυξάνεται και η πτώση των στομίων και αντίστροφα.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βεληνεκές ενός στομίου τοίχου είναι η οριζόντια απόσταση από το στόμιο έως το σημείο του χώρου όπου η ταχύτητα του αέρα πέφτει στα 0,25 m/s (μετρημένη στα 3/4 της απόστασης προς τον απέναντι τοίχο, σε ύψος ~1,85 m). Η πτώση είναι η κάθετη απόσταση από τον άξονα του στομίου μέχρι το ίδιο αυτό σημείο. Κανένα από τα δύο δεν είναι σταθερό μέγεθος: εξαρτώνται από τη θέση (γωνία) των οριζόντιων πτερυγίων κατεύθυνσης του στομίου. Το μεγαλύτερο βεληνεκές επιτυγχάνεται στις 0°· όσο αυξάνεται η γωνία των πτερυγίων (π.χ. σε 22° ή 45°), τόσο μειώνεται το βεληνεκές. Αντίθετα, όσο αυξάνεται το βεληνεκές τόσο αυξάνεται και η πτώση, και αντίστροφα — δηλαδή τα δύο μεγέθη μεταβάλλονται ομόρροπα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Βεληνεκές=οριζ. απόσταση, Πτώση=κάθετη απόσταση, μέχρι ταχύτητα 0,25 m/s· εξαρτώνται από γωνία πτερυγίων (↑γωνία → ↓βεληνεκές· βεληνεκές και πτώση μεταβάλλονται ομόρροπα)
Ακτίνα διάχυσης στα στόμια οροφής
Ερώτηση: Τι είναι η ακτίνα διάχυσης στα στόμια οροφής και από ποιους παράγοντες εξαρτάται;
Απάντηση:
- §5-5. «Η μέγιστη ακτίνα διάχυσης ενός στομίου οροφής είναι κάτι αντίστοιχο με το βεληνεκές των στομίων τοίχου και ορίζεται ως η οριζόντια απόσταση μεταξύ του κέντρου του στομίου και του σημείου που η ταχύτητα του αέρα πέφτει στο όριο των 0,17 έως 0,25 m/s. Η μέγιστη ακτίνα διάχυσης ενός στομίου δεν πρέπει να ξεπερνά τις διαστάσεις της αίθουσας που κλιματίζεται...» «...απαιτούνται κάποια στοιχεία: Η παροχή του κλιματισμένου αέρα σε L/s. Η ταχύτητα του αέρα κατά την έξοδό του από το στόμιο σε m/s.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η (μέγιστη) ακτίνα διάχυσης ενός στομίου οροφής είναι το αντίστοιχο μέγεθος του βεληνεκούς στα στόμια τοίχου: ορίζεται ως η οριζόντια απόσταση μεταξύ του κέντρου του στομίου και του σημείου όπου η ταχύτητα του αέρα πέφτει στο όριο των 0,17 έως 0,25 m/s. Εξαρτάται κυρίως από την παροχή του κλιματισμένου αέρα (L/s) και την ταχύτητα εξόδου του αέρα από το στόμιο (m/s), όπως φαίνεται και στα διαγράμματα/πίνακες επιλογής των κατασκευαστών. Η μέγιστη ακτίνα διάχυσης δεν πρέπει να ξεπερνά τις διαστάσεις της αίθουσας που κλιματίζεται, γιατί σε αντίθετη περίπτωση δημιουργούνται ενοχλητικές καταστάσεις (π.χ. ρεύματα στον απέναντι τοίχο) και μειώνεται η αίσθηση άνεσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Ακτίνα διάχυσης = οριζ. απόσταση κέντρου στομίου έως ταχύτητα 0,17-0,25 m/s· εξαρτάται από παροχή & ταχύτητα εξόδου· δεν πρέπει να ξεπερνά τις διαστάσεις της αίθουσας
Στοιχεία επιλογής στομίου τοίχου και στομίου οροφής
Ερώτηση: Ποια στοιχεία απαιτούνται για την επιλογή ενός στομίου τοίχου και ποια για ένα στόμιο οροφής;
Απάντηση:
- §5-3. «...θα πρέπει να έχουμε τα ακόλουθα στοιχεία: Τη μορφή της αίθουσας... Την παροχή του στομίου σε L/s... Το απαιτούμενο βεληνεκές του στομίου σε m. Την πτώση του στομίου σε m. Την επιτρεπόμενη ταχύτητα του αέρα κατά την έξοδό του από το στόμιο σε m/s.»
- §5-5. «...απαιτούνται κάποια στοιχεία: Η παροχή του κλιματισμένου αέρα σε L/s. Η ταχύτητα του αέρα κατά την έξοδό του από το στόμιο σε m/s. Η μέγιστη ακτίνα διάχυσης σε m.»
Σύνοψη: Για την επιλογή στομίου τοίχου χρειαζόμαστε: τη μορφή της αίθουσας/ανάπτυξη δικτύου αεραγωγών και ακριβή θέση των στομίων, την παροχή του στομίου σε L/s, το απαιτούμενο βεληνεκές σε m, την πτώση σε m και την επιτρεπόμενη ταχύτητα εξόδου του αέρα σε m/s. Για την επιλογή στομίου οροφής χρειαζόμαστε: την παροχή του κλιματισμένου αέρα σε L/s, την ταχύτητα εξόδου του αέρα σε m/s και τη μέγιστη ακτίνα διάχυσης σε m.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Τοίχου: μορφή αίθουσας/θέση, παροχή (L/s), βεληνεκές (m), πτώση (m), ταχύτητα εξόδου (m/s) — Οροφής: παροχή (L/s), ταχύτητα εξόδου (m/s), ακτίνα διάχυσης (m)
Παράγοντες στάθμης θορύβου στομίου
Ερώτηση: Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η στάθμη θορύβου στην έξοδο του αέρα από ένα στόμιο;
Απάντηση:
- §5-3. «Η στάθμη θορύβου στα στόμια μετριέται σε dba ή db(A) (ντεσιμπέλ) και εξαρτάται: Από την ταχύτητα με την οποία εξέρχεται ο αέρας από τα στόμια. Από την ποιότητα της κατασκευής των στομίων.»
Σύνοψη: Η στάθμη θορύβου στην έξοδο του αέρα από ένα στόμιο (μετρημένη σε dbA ή db(A)) εξαρτάται από δύο βασικούς παράγοντες: από την ταχύτητα με την οποία εξέρχεται ο αέρας από το στόμιο (όσο μεγαλύτερη η ταχύτητα, τόσο μεγαλύτερος και ο θόρυβος) και από την ποιότητα της κατασκευής του στομίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- 2 παράγοντες: ταχύτητα εξόδου αέρα, ποιότητα κατασκευής στομίου
Υπολογισμός βεληνεκούς στομίων τοίχου
Ερώτηση: Σε κλιματιζόμενο χώρο θα τοποθετηθούν στόμια τοίχου. Αν η απόσταση των στομίων από τον απέναντι τοίχο είναι 15m, να βρεθεί το απαιτούμενο βεληνεκές των στομίων.
Απάντηση:
- §5-3, Παράδειγμα. «Το βεληνεκές των στομίων θα είναι: Βεληνεκές = (3/4) x 13 = 39/4 = 9,75 m.» — η μεθοδολογία εφαρμόζεται με τη νέα απόσταση 15 m.
Σύνοψη: Το βεληνεκές ενός στομίου τοίχου υπολογίζεται ως τα 3/4 της απόστασης του στομίου από τον απέναντι τοίχο (σημείο μέτρησης της ταχύτητας 0,25 m/s). Με απόσταση 15 m: Βεληνεκές = (3/4) × 15 = 45/4 = 11,25 m. Άρα το απαιτούμενο βεληνεκές των στομίων είναι 11,25 m.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Βεληνεκές = (3/4) × 15 = 11,25 m
Διάμετρος κυκλικού στομίου οροφής
Ερώτηση: Ποια πρέπει να είναι η διάμετρος κυκλικού στομίου οροφής, ονομαστικής παροχής 106 L/s και ταχύτητας στην έξοδο του στομίου 4 m/s;
Απάντηση:
- §5-5. «...Στο διάγραμμα του σχήματος (5-9), εντοπίζουμε τα ακόλουθα στοιχεία: Παροχή = 150 L/s, Ταχύτητα = 5 m/s... Το σημείο τομής των γραμμών της παροχής και της ταχύτητας δίνει την απαιτούμενη διάμετρο...» — ίδια μεθοδολογία (Q=A·V) με τα νέα δεδομένα Q=106 L/s, V=4 m/s.
Σύνοψη: Χρησιμοποιώντας τη σχέση παροχής Q = A·V, όπου A η επιφάνεια της κυκλικής διατομής του στομίου: A = Q/V = (106×10⁻³ m³/s) / (4 m/s) ≈ 0,0265 m². Από A = π·d²/4 προκύπτει d = √(4A/π) = √(4×0,0265/3,1416) ≈ √0,03376 ≈ 0,184 m ≈ 184 mm. Στο διάγραμμα επιλογής στομίων οροφής (σχήμα 5-9) το σημείο τομής Q=106 L/s και V=4 m/s πέφτει κοντά στην τυπική εμπορική διάμετρο των 200 mm, που είναι και η διάμετρος που θα επιλέγαμε στην πράξη (η αμέσως μεγαλύτερη τυπική διάμετρος από την υπολογιζόμενη τιμή των 184 mm, ώστε να μην ξεπερνιέται η ταχύτητα των 4 m/s).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Q=A·V → A=Q/V=0,0265 m² → d=√(4A/π)≈184 mm → επιλογή τυπικής διαμέτρου 200 mm
Απόσταση στομίων προσαγωγής από στόμια επιστροφής
Ερώτηση: Γιατί τα στόμια προσαγωγής δεν πρέπει να τοποθετούνται κοντά σε στόμια επιστροφής κλιματιστικής μονάδας;
Απάντηση:
- §5-2/§5-6. Από τη γενική αρχή αποφυγής «νεκρών ζωνών» και σωστής ισοκατανομής του αέρα στο χώρο (§5-2), σε συνδυασμό με τη λειτουργία των στομίων επιστροφής που αναρροφούν τον αέρα του χώρου (§5-6): αν ένα στόμιο προσαγωγής είναι πολύ κοντά σε στόμιο επιστροφής, ο νωπός κλιματισμένος αέρας αναρροφάται σχεδόν αμέσως χωρίς να προλάβει να αναμειχθεί/κλιματίσει τον υπόλοιπο χώρο («βραχυκύκλωμα» αέρα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αν ένα στόμιο προσαγωγής τοποθετηθεί πολύ κοντά σε στόμιο επιστροφής, δημιουργείται ένα «βραχυκύκλωμα» του αέρα: ο κλιματισμένος αέρας που μόλις προσάχθηκε αναρροφάται σχεδόν αμέσως από το κοντινό στόμιο επιστροφής, χωρίς να προλάβει να αναμειχθεί επαρκώς με τον αέρα του χώρου και να αποδώσει τη θερμότητα/υγρασία του σε ολόκληρη την αίθουσα. Το αποτέλεσμα είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος του χώρου μένει ανεπαρκώς κλιματισμένο (δημιουργούνται «νεκρές ζώνες»), ενώ ταυτόχρονα η κλιματιστική μονάδα «βλέπει» ότι ο αέρας επιστροφής έχει ήδη τις επιθυμητές συνθήκες και μπορεί να μειώσει άσκοπα την απόδοσή της, με αποτέλεσμα κακή ισοκατανομή θερμοκρασίας/υγρασίας και σπατάλη ενέργειας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κοντινή τοποθέτηση → «βραχυκύκλωμα» αέρα: ο προσαγόμενος αέρας αναρροφάται πριν αναμειχθεί με τον αέρα του χώρου → ανεπαρκής κλιματισμός/νεκρές ζώνες, σπατάλη ενέργειας
Φραγή ή κατάργηση στομίων προσαγωγής
Ερώτηση: Ποια φαινόμενα θα παρατηρηθούν στον κλιματιζόμενο χώρο, αν ένα ή περισσότερα στόμια προσαγωγής, για κάποιο λόγο, φραγούν (ή καταργηθούν);
Απάντηση:
- §5-2. Από τον ορισμό των «νεκρών ζωνών» και το ρόλο των στομίων στην ισοκατανομή του αέρα («...ρυθμίζεται και η κατεύθυνση του κλιματισμένου αέρα, ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή ισοκατανομή του αέρα στο χώρο και να αποφεύγεται έτσι η δημιουργία “νεκρών ζωνών”.»).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αν ένα ή περισσότερα στόμια προσαγωγής φραγούν ή καταργηθούν, η περιοχή του χώρου που εξυπηρετούσαν παύει να δέχεται επαρκή ποσότητα κλιματισμένου αέρα και μετατρέπεται σε «νεκρή ζώνη» — δεν κλιματίζεται πλέον επαρκώς, με αποτέλεσμα δυσάρεστες αποκλίσεις θερμοκρασίας/υγρασίας και έλλειψη άνεσης στο σημείο αυτό. Παράλληλα, αν η συνολική παροχή αέρα της εγκατάστασης παραμείνει η ίδια, ο ίδιος όγκος αέρα θα διοχετευτεί πλέον από λιγότερα στόμια, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η ταχύτητα εξόδου (και συνεπώς και η στάθμη θορύβου) στα εναπομείναντα στόμια, ενδεχομένως πέρα από τα επιτρεπόμενα όρια άνεσης (>0,25 m/s στη ζώνη εργασίας).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δημιουργία νεκρής ζώνης στην περιοχή του φραγμένου στομίου· αύξηση ταχύτητας/θορύβου στα υπόλοιπα στόμια αν η συνολική παροχή παραμείνει ίδια
Επέμβαση για μείωση στάθμης θορύβου λόγω αλλαγής χρήσης
Ερώτηση: Σε ποια στοιχεία της κλιματιστικής εγκατάστασης θα πρέπει να επέμβουμε, αν ένας κλιματιζόμενος χώρος αλλάξει χρήση και απαιτεί μικρότερη στάθμη θορύβου;
Απάντηση:
- §5-3. «Η στάθμη θορύβου που επιτρέπεται σ' έναν κλιματιζόμενο χώρο εξαρτάται από το είδος του χώρου... εξαρτάται: Από την ταχύτητα με την οποία εξέρχεται ο αέρας από τα στόμια. Από την ποιότητα της κατασκευής των στομίων.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εφόσον η στάθμη θορύβου στα στόμια εξαρτάται από την ταχύτητα εξόδου του αέρα και από την ποιότητα κατασκευής του στομίου, η επέμβαση θα πρέπει να γίνει σε αυτά τα δύο στοιχεία: (α) στην ταχύτητα εξόδου του αέρα από τα στόμια — επιλέγοντας, από τους πίνακες 5-1/5-2, τη χαμηλότερη επιτρεπόμενη ταχύτητα και στάθμη θορύβου που αντιστοιχεί στη νέα χρήση του χώρου, και αντικαθιστώντας τα στόμια με άλλα μεγαλύτερης διατομής (ή περισσότερα σε αριθμό), ώστε η ίδια παροχή αέρα να εξέρχεται με μικρότερη ταχύτητα, και (β) στην ποιότητα κατασκευής των στομίων — επιλέγοντας στόμια καλύτερης (πιο αθόρυβης) κατασκευής. Αν χρειάζεται, μπορεί να απαιτηθεί και επανασχεδιασμός τμήματος του δικτύου αεραγωγών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Επέμβαση στην ταχύτητα εξόδου αέρα (μεγαλύτερα/περισσότερα στόμια) και στην ποιότητα κατασκευής των στομίων, βάσει πινάκων 5-1/5-2 για τη νέα χρήση
Υπερβολική ταχύτητα αέρα στη ζώνη εργασίας
Ερώτηση: Στο επίπεδο εργασίας (1,80-2m) κλιματιζόμενου χώρου μετρήθηκε ταχύτητα αέρα 0,5 m/s. Είναι η ταχύτητα αυτή του αέρα επιτρεπτή; Αν όχι, με ποιους τρόπους μπορούμε να την ελαττώσουμε;
Απάντηση:
- §5-2. «...ώστε η ταχύτητά του στο επίπεδο παραμονής και εργασίας των ανθρώπων στον κλιματιζόμενο χώρο να μην υπερβαίνει τα 0,25 m/s.»
- §5-3. «Το μεγαλύτερο βεληνεκές το πετυχαίνουμε όταν τα οριζόντια πτερύγια του στομίου είναι ρυθμισμένα σε γωνία 0°... στις 22° είναι 13 m και στις 45° το βεληνεκές πέφτει στα 10 m.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, η ταχύτητα των 0,5 m/s δεν είναι επιτρεπτή, αφού υπερβαίνει το ανώτατο όριο των 0,25 m/s που ορίζεται για τη ζώνη εργασίας/παραμονής των ανθρώπων και μπορεί να προκαλέσει ενοχλητικά ρεύματα αέρα. Για να ελαττωθεί η ταχύτητα, μπορούμε: (1) να αυξήσουμε τη γωνία των οριζόντιων πτερυγίων του στομίου (π.χ. από 0° σε 22° ή 45°), ώστε να μειωθεί το βεληνεκές και η ταχύτητα να πέσει σε αποδεκτά επίπεδα πριν φτάσει στη ζώνη εργασίας, (2) να μειώσουμε την παροχή αέρα του συγκεκριμένου στομίου (αν το επιτρέπει το ψυκτικό/θερμικό φορτίο του χώρου), ή (3) να αντικαταστήσουμε το στόμιο με άλλο, μεγαλύτερης διατομής, ώστε η ίδια παροχή να εξέρχεται με μικρότερη ταχύτητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Όχι, >0,25 m/s· μείωση με: αύξηση γωνίας πτερυγίων, μείωση παροχής στομίου, ή στόμιο μεγαλύτερης διατομής
Θερινός κλιματισμός σε χώρο με υπάρχουσα κεντρική θέρμανση
Ερώτηση: Σε κλιματιζόμενο χώρο, που διαθέτει ήδη κεντρική θέρμανση με λέβητα ζεστού νερού και κλασικά θερμαντικά σώματα, αποφασίζεται να τοποθετηθεί εγκατάσταση θερινού κλιματισμού (μόνο ψύξη). Πού θα τοποθετούσατε τους αεραγωγούς προσαγωγής; Ποιο είδος στομίων θα επιλέγατε γι' αυτή την εγκατάσταση και γιατί;
Απάντηση:
- §5-4. «Το είδος αυτό των στομίων προσαγωγής κλιματισμένου αέρα χρησιμοποιείται κατά κανόνα σε μεγάλης έκτασης κλιματιζόμενους χώρους με ψευδοροφές. Προτιμούνται σε χώρους στους οποίους μεγαλύτερη σπουδαιότητα έχει ο θερινός κλιματισμός (ψύξη). Το πλεονέκτημα των στομίων οροφής είναι ότι δημιουργούν γρήγορη και πλήρη ανάμιξη του αέρα προσαγωγής με τον αέρα του κλιματιζόμενου χώρου...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εφόσον η εγκατάσταση αφορά μόνο θερινό κλιματισμό (ψύξη) — η θέρμανση καλύπτεται ήδη από την κεντρική θέρμανση με θερμαντικά σώματα — θα τοποθετούσαμε το δίκτυο αεραγωγών προσαγωγής στην οροφή (ή σε ψευδοροφή, αν υπάρχει), και θα επιλέγαμε στόμια οροφής. Αυτό συμβαίνει γιατί, όπως αναφέρει η θεωρία, τα στόμια οροφής προτιμώνται ακριβώς σε περιπτώσεις όπου μεγαλύτερη σπουδαιότητα έχει ο θερινός κλιματισμός (ψύξη), αφού δημιουργούν γρήγορη και πλήρη ανάμιξη του ψυχρού αέρα προσαγωγής με τον αέρα του χώρου — πράγμα σημαντικό γιατί ο ψυχρός αέρας, όντας πυκνότερος, τείνει να «πέφτει» και χρειάζεται καλή ανάμιξη ώστε να μη δημιουργούνται τοπικές νεκρές ζώνες ή αίσθηση ρεύματος στο δάπεδο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Δίκτυο στην οροφή/ψευδοροφή, στόμια οροφής — γιατί ταιριάζουν καλύτερα σε εγκαταστάσεις όπου προέχει η ψύξη (γρήγορη/πλήρης ανάμιξη ψυχρού αέρα)
Αέρας προσαγωγής χτυπάει στον απέναντι τοίχο
Ερώτηση: Σε κλιματιζόμενο χώρο, η προσαγωγή του κλιματιζόμενου αέρα γίνεται με επίτοιχα στόμια, των οποίων τα πτερύγια κατεύθυνσης έχουν ρυθμιστεί στις 0°. Κατά τον έλεγχο της εγκατάστασης για έλλειψη «άνεσης», παρατηρήθηκε ότι ο αέρας προσαγωγής κτυπάει στον απέναντι τοίχο. Είναι το φαινόμενο αποδεκτό; Αν όχι, πώς μπορεί να διορθωθεί;
Απάντηση:
- §5-3. «Το μεγαλύτερο βεληνεκές το πετυχαίνουμε όταν τα οριζόντια πτερύγια του στομίου είναι ρυθμισμένα σε γωνία 0°... στις 22° είναι 13 m και στις 45° το βεληνεκές πέφτει στα 10 m.» «Το σημείο μέτρησης της ταχύτητας του αέρα των 0,25 m/s θα πρέπει να γίνεται σε απόσταση ίση με τα 3/4 της ολικής απόστασης από τον απέναντι τοίχο...»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Όχι, το φαινόμενο δεν είναι αποδεκτό: στα 0° το στόμιο έχει το μέγιστο δυνατό βεληνεκές, και αν αυτό ξεπερνά την πραγματική απόσταση προς τον απέναντι τοίχο, ο αέρας φτάνει εκεί με ταχύτητα ακόμη μεγαλύτερη από τα επιτρεπόμενα 0,25 m/s, δημιουργώντας ρεύματα και έλλειψη άνεσης αντί να έχει ήδη «πέσει» στην επιτρεπόμενη ταχύτητα πριν φτάσει στον τοίχο. Το πρόβλημα διορθώνεται αυξάνοντας τη γωνία των οριζόντιων πτερυγίων κατεύθυνσης (π.χ. στις 22° ή στις 45°), ώστε να μειωθεί το βεληνεκές του στομίου και η ταχύτητα του αέρα να έχει ήδη πέσει στα επιτρεπόμενα όρια πριν φτάσει στον απέναντι τοίχο. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να μειωθεί η παροχή/ταχύτητα εξόδου του στομίου ή να επιλεγεί στόμιο διαφορετικών διαστάσεων με μικρότερο βεληνεκές για την ίδια παροχή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Όχι αποδεκτό (μεγάλο βεληνεκές στις 0° υπερβαίνει την απόσταση μέχρι τον τοίχο) — διόρθωση: αύξηση γωνίας πτερυγίων (22°/45°) ώστε να μειωθεί το βεληνεκές, ή στόμιο άλλων διαστάσεων
