Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21ο: Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΑΪΤ ΣΤΟΝ ΑΑΛΤΟ (σελ. 254) – ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21ο: Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΡΑΪΤ ΣΤΟΝ ΑΑΛΤΟ
Η 1 δραστηριότητα του κεφαλαίου (ΕΝΙΚΟΣ, χωρίς αρίθμηση), στη σελ. 254. ⭐⭐⭐ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΥΟ ΛΥΣΕΙΣ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΑ: τον διαχωρισμό φέροντος/φερόμενου (πρώτος ο Ρίτβελντ, ακραίο παράδειγμα το «Βαρκελώνη» με τους ιμάντες) και την ενιαία μορφή του Αάλτο («ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΟ ΚΟΝΤΡΑ ΠΛΑΚΕ, ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΕ ΤΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ»).
Δραστηριότητα (σελ. 254) — Δύο καρέκλες: ενιαία μορφή και εμφανής διαχωρισμός
Ερώτηση: Σχεδιάστε μια καρέκλα που να έχει ενιαία μορφή και μια καρέκλα που να είναι εμφανής ο διαχωρισμός του καθίσματος και της πλάτης από το σκελετό.
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΟΥ ΔΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΥΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ, ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΑ
⭐⭐⭐ Η δραστηριότητα ζητά ακριβώς τις δύο λογικές που αντιπαραβάλλει το κεφάλαιο. Και τις δίνει με πλήρη τεκμηρίωση:
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΚΑΡΕΚΛΑ ΜΕ ΕΜΦΑΝΗ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟ: «ΒΑΣΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΗΤΑΝ Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΙΣΜΑΤΟΣ ΣΕ «ΦΕΡΟΝΤΑ» ΣΚΕΛΕΤΟ ΚΑΙ «ΦΕΡΟΜΕΝΟ» ΚΑΘΙΣΜΑ, ΔΗΛΑΔΗ ΣΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ. Τα πρώτα καθίσματα που εκφράζουν ΜΕ ΣΑΦΗΝΕΙΑ αυτόν το διαχωρισμό, είναι αυτά που κατασκευάζει Ο ΡΙΤΒΕΛΝΤ.»
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Η ΚΑΡΕΚΛΑ ΜΕ ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ: «Συνήθως ο Αάλτο ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕ ΤΟ ΚΑΘΙΣΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΛΑΤΗ ΣΕ ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΟ ΚΟΝΤΡΑ ΠΛΑΚΕ, ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΣΕ ΤΙΣ ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ.»
💡 ⭐⭐⭐ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΕΠΙΝΟΗΣΕΙΣ ΤΙΠΟΤΑ. Χρειάζεται να ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ τη διαφορά και να τη ΣΧΕΔΙΑΣΕΙΣ.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 1 — ΚΑΤΑΛΑΒΕ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΡΙΝ ΣΧΕΔΙΑΣΕΙΣ
⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΕΜΦΑΝΗΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ⭐⭐⭐ ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ ⭐⭐⭐ ΑΡΧΗ ΦΕΡΟΝ ≠ ΦΕΡΟΜΕΝΟ — «στοιχεία που στηρίζουν» και «στοιχεία που στηρίζονται» ΜΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΣΥΝΕΧΗΣ, που «ακολουθεί τις καμπύλες του σώματος» ⭐⭐⭐ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ⭐⭐⭐ ΡΙΤΒΕΛΝΤ (κεφ. 17), ΣΤΑΜ, ΜΠΡΟΓΕΡ, ΜΙΣ ⭐⭐⭐ ΑΑΛΤΟ (εικ. 21.13) ⭐⭐⭐ ΥΛΙΚΑ ⭐⭐ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΑΝΑ ΡΟΛΟ — μέταλλο ή ξύλο που στηρίζει· δέρμα, ψάθα ή ύφασμα που δέχεται το σώμα ⭐⭐ ΕΝΑ ΚΥΡΙΟ ΥΛΙΚΟ που λυγίζει — κόντρα πλακέ, συγκολλητή ξυλεία, αργότερα πλαστικό ⭐⭐ ΓΡΑΜΜΕΣ ευθείες και αρμοί ΟΡΑΤΟΙ· τα μέρη δεν αγγίζονται νοηματικά καμπύλες ΣΥΝΕΧΕΙΣ, χωρίς αρμό ανάμεσα σε κάθισμα και πλάτη ⭐⭐⭐ ΤΙ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙ ⭐⭐⭐ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ — βλέπεις τι κάνει τι ⭐⭐⭐ ΑΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ — μία επιφάνεια, χωρίς σημεία πίεσης ⭐⭐ ΤΟ ΧΡΩΜΑ ⭐⭐⭐ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΗΛΩΝΕΙ ΤΟΝ ΡΟΛΟ: στο Κόκκινο-Μπλε ο σκελετός μαύρος, τα φερόμενα κόκκινο και μπλε συνήθως ένα, φυσικό — το ίδιο το ξύλο 💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΩΡΑ Η ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ: ⭐⭐ ο ΙΔΙΟΣ ο Αάλτο κάνει ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ. ⭐ Το ενιαίο φύλλο «ΣΤΗΡΙΖΟΤΑΝ ΣΕ ΕΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΣΚΕΛΕΤΟ», με τα έπιπλά του να «ακολουθούν τη μοντέρνα κατασκευαστική λογική ΤΟΥ ΛΕΠΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΕΙ … ΩΣΤΕ ΝΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΕΩΡΑ». ⭐⭐ Δηλαδή: ΕΝΟΠΟΙΕΙ εκεί που ακουμπά το σώμα, ΧΩΡΙΖΕΙ εκεί που σηκώνεται το βάρος. Αν το γράψεις, δείχνεις ότι κατάλαβες και τις δύο.
⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 2 — ΣΧΕΔΙΟ Α: Η ΚΑΡΕΚΛΑ ΜΕ ΕΜΦΑΝΗ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟ
⭐⭐⭐ Πέντε κανόνες, όλοι από το βιβλίο:
- ⭐⭐⭐ ΣΧΕΔΙΑΣΕ ΠΡΩΤΑ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΣΚΕΛΕΤΟ. ⭐ Πρέπει να στέκεται και να έχει νόημα ΧΩΡΙΣ το κάθισμα. Αν δεν στέκεται, δεν είναι «φέρων».
- ⭐⭐⭐ ΤΟ ΚΑΘΙΣΜΑ ΚΑΙ Η ΠΛΑΤΗ ΝΑ ΑΚΟΥΜΠΟΥΝ Η ΝΑ ΚΡΕΜΟΝΤΑΙ, ΟΧΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ. ⭐⭐ Το ακραίο παράδειγμα είναι το κάθισμα «Βαρκελώνη», όπου οι δύο καμπύλες «ΦΕΡΟΥΝ ΜΕ ΙΜΑΝΤΕΣ ένα δερμάτινο κάθισμα και μία πλάτη» — κρέμεται.
- ⭐⭐⭐ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΝΑ ΡΟΛΟ. ⭐ Μέταλλο ή ξύλο για τον σκελετό· δέρμα, ψάθα ή ύφασμα για το κάθισμα. Το ίδιο το βιβλίο σημειώνει ως «κοινό χαρακτηριστικό» τον «πλήρη διαχωρισμό του σκελετού (από μέταλλο) από το κάθισμα (από δέρμα, ψάθα ή ύφασμα)» (κεφ. 19).
- ⭐⭐ ΑΦΗΣΕ ΤΟΝ ΑΡΜΟ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ. ⭐ Μη σκεπάσεις το σημείο ένωσης. Εκεί βρίσκεται όλο το νόημα.
- ⭐⭐ ΣΚΕΨΟΥ ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΩΣ ΕΞΗΓΗΣΗ. ⭐ Σκούρος σκελετός, φωτεινά φερόμενα — και ο διαχωρισμός γίνεται ορατός από τρία μέτρα μακριά.
⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 3 — ΣΧΕΔΙΟ Β: Η ΚΑΡΕΚΛΑ ΜΕ ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ
⚠️ ⭐⭐⭐ ΠΡΩΤΑ Η ΠΑΓΙΔΑ: «ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ» ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΧΩΡΙΣ ΠΟΔΙΑ». ⭐⭐ Σημαίνει ότι ΚΑΘΙΣΜΑ ΚΑΙ ΠΛΑΤΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙ. Ο Αάλτο έχει και σκελετό — απλώς η επιφάνεια που δέχεται το σώμα είναι συνεχής.
⭐⭐⭐ Τέσσερις κανόνες:
- ⭐⭐⭐ ΣΧΕΔΙΑΣΕ ΜΙΑ ΣΥΝΕΧΗ ΓΡΑΜΜΗ ΣΤΗΝ ΤΟΜΗ. ⭐⭐ Ξεκίνα από την πλάτη και κατέβα ως το μπροστινό άκρο του καθίσματος χωρίς να σηκώσεις το μολύβι. Αυτή είναι η μορφή σου.
- ⭐⭐⭐ Η ΚΑΜΠΥΛΗ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ, όπως λέει το βιβλίο. ⭐ Πιο ανοιχτή στη μέση της πλάτης, ελαφρά ανασηκωμένη στο μπροστινό άκρο.
- ⭐⭐ ΔΗΛΩΣΕ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ. ⭐ «Κόντρα πλακέ / συγκολλητή ξυλεία καμπυλωμένη με ατμό» — ή, αν προτιμάς σύγχρονη λύση, χυτευμένο πλαστικό: το βιβλίο σημειώνει ότι οι «απραγματοποίητες προτάσεις» του Μις «για καθίσματα από πλαστικό, αποτελούν προδρόμους πολλών σημερινών καθισμάτων».
- ⭐⭐ ΣΧΕΔΙΑΣΕ ΤΟΝ ΣΚΕΛΕΤΟ ΛΕΠΤΟ, «ΩΣΤΕ ΝΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΕΩΡΑ».
⭐⭐⭐ ΤΙ ΠΑΡΑΔΙΝΕΙΣ
⭐⭐ ΤΕΜΑΧΙΟ ⭐⭐⭐ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 1 ΚΑΡΕΚΛΑ Α — πρόοψη, πλάγια όψη, ΤΟΜΗ, σε κοινή κλίμακα (π.χ. 1:10) 2 ΚΑΡΕΚΛΑ Β — τα ίδια ⭐⭐⭐ 3 ΣΕ ΚΑΘΕ ΣΧΕΔΙΟ: υπόμνημα υλικών — τι στηρίζει, τι στηρίζεται ⭐⭐ 4 ΜΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ — τι εξυπηρετεί η καθεμιά ⭐⭐⭐ Η ΤΟΜΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ ΠΑΡΑΛΕΙΠΕΤΑΙ. ⭐⭐ Μόνο στην τομή φαίνεται αν η γραμμή είναι συνεχής ή αν υπάρχει αρμός. Χωρίς αυτήν, οι δύο καρέκλες σου μπορεί να μοιάζουν ίδιες.
⭐⭐⭐ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
⭐⭐ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ⭐ ΒΑΡΟΣ ⭐⭐⭐ Στην ΚΑΡΕΚΛΑ Α ο διαχωρισμός ΦΕΡΟΝΤΟΣ/ΦΕΡΟΜΕΝΟΥ είναι ΟΡΑΤΟΣ στο σχέδιο 25% ⭐⭐⭐ Στην ΚΑΡΕΚΛΑ Β κάθισμα και πλάτη είναι ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙ, με συνεχή καμπύλη 25% ⭐⭐⭐ Παραδόθηκε ΤΟΜΗ και για τις δύο 15% ⭐⭐⭐ Δηλώθηκαν ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ, συμβατά με τη μορφή 20% ⭐⭐ Η παράγραφος σύγκρισης χρησιμοποιεί τους όρους του βιβλίου («φέρον», «φερόμενο», «ενιαίο φύλλο») 15%
⚠️ ⭐⭐⭐ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΓΙΔΕΣ
⚠️ ⭐⭐⭐ 1. ΟΙ ΔΥΟ ΚΑΡΕΚΛΕΣ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΙΔΙΕΣ. ⭐ Αν και οι δύο έχουν σκελετό με κάθισμα από πάνω, δεν έδειξες τη διαφορά. Στη Β, ΚΑΘΙΣΜΑ ΚΑΙ ΠΛΑΤΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΕΧΗ.
⚠️ ⭐⭐⭐ 2. «ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ» = ΧΩΡΙΣ ΠΟΔΙΑ. ⭐ Λάθος. Ο Αάλτο έχει «ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΣΚΕΛΕΤΟ». Ενιαίο είναι το ΚΕΛΥΦΟΣ, όχι όλη η καρέκλα.
⚠️ ⭐⭐ 3. ΥΛΙΚΟ ΑΣΥΜΒΑΤΟ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ. ⭐ Δεν λυγίζεις συμπαγές ξύλο σε διπλή καμπύλη. Το βιβλίο ονομάζει τα υλικά που μπορούν: ΚΟΝΤΡΑ ΠΛΑΚΕ, ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΗ ΞΥΛΕΙΑ ΜΕ ΑΤΜΟ, και αργότερα ΠΛΑΣΤΙΚΟ.
⚠️ ⭐⭐ 4. ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΤΟ ΣΩΜΑ. ⭐ Και οι δύο καρέκλες είναι για να κάθεσαι. Θυμήσου την ΑΜΒΛΕΙΑ ΓΩΝΙΑ του Ρίτβελντ (κεφ. 17) και ότι ο Μις σχεδίαζε «ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ» (κεφ. 19). ⭐⭐ Ορθή γωνία πλάτης-καθίσματος = άβολη καρέκλα, σε οποιαδήποτε από τις δύο λογικές.
Σύνοψη: (ενδεικτική) ⭐⭐⭐ Το βιβλίο δίνει και τις δύο απαντήσεις ονομαστικά. ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ: «ο διαχωρισμός του καθίσματος σε «ΦΕΡΟΝΤΑ» σκελετό και «ΦΕΡΟΜΕΝΟ» κάθισμα, δηλαδή σε στοιχεία που ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ και στοιχεία που ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ» — πρώτος ο Ρίτβελντ, ακραίο παράδειγμα το «Βαρκελώνη», όπου οι δύο καμπύλες «φέρουν ΜΕ ΙΜΑΝΤΕΣ ένα δερμάτινο κάθισμα». ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ: ο Αάλτο «διαμόρφωνε το κάθισμα και την πλάτη ΣΕ ΕΝΑ ΕΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΟ ΚΟΝΤΡΑ ΠΛΑΚΕ, που ακολουθούσε τις καμπύλες του σώματος». Παραδίδεις δύο σχέδια με τομή (η τομή είναι που αποδεικνύει τη διαφορά), υπόμνημα υλικών και παράγραφο σύγκρισης. Και η καλύτερη παρατήρηση: ο ίδιος ο Αάλτο κάνει και τα δύο — ενοποιεί εκεί που ακουμπά το σώμα, χωρίζει εκεί που σηκώνεται το βάρος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ⭐⭐⭐ «ΕΝΙΑΙΑ ΜΟΡΦΗ» ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΧΩΡΙΣ ΠΟΔΙΑ». Το ενιαίο είναι το κέλυφος — κάθισμα και πλάτη σε ένα κομμάτι. Ο Αάλτο έχει «ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΣΚΕΛΕΤΟ συγκολλητής ξυλείας, από σημύδα».
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΠΑΡΑΔΩΣΕ ΤΟΜΗ. Είναι το μόνο σχέδιο όπου φαίνεται αν η γραμμή καθίσματος-πλάτης είναι συνεχής ή αν υπάρχει αρμός. Χωρίς αυτήν οι δύο καρέκλες μπορεί να μοιάζουν ίδιες.
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΣΤΗΝ ΚΑΡΕΚΛΑ ΤΟΥ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ, Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΕΚΕΤΑΙ ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ. Σχεδίασέ τον πρώτα χωριστά. Και χρησιμοποίησε διαφορετικό υλικό ανά ρόλο — «σκελετός από μέταλλο, κάθισμα από δέρμα, ψάθα ή ύφασμα».
- ⚠️ ⭐⭐ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΤΗ ΜΟΡΦΗ. Συμπαγές ξύλο δεν κάνει διπλή καμπύλη. Το βιβλίο ονομάζει τα κατάλληλα: κόντρα πλακέ, συγκολλητή ξυλεία καμπυλωμένη με ατμό, και αργότερα πλαστικό.
- ⭐ ΜΗ ΞΕΧΑΣΕΙΣ ΟΤΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΘΑ ΚΑΘΙΣΕΙ. Ορθή γωνία πλάτης-καθίσματος = άβολη καρέκλα. Θυμήσου την αμβλεία γωνία του Ρίτβελντ και ότι ο Μις σχεδίαζε «με βάση το ανθρώπινο σώμα».
