Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12ο: ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΛΟ ΚΑΙ ΤΑ ΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (σελ. 192) – ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Β ΕΠΑΛ
Λύσεις — ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12ο: ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΛΟ ΚΑΙ ΤΑ ΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Οι 2 δραστηριότητες του κεφαλαίου, από ΕΝΑ μπλοκ στη σελ. 192. ⭐⭐⭐ Η ΠΡΩΤΗ ΕΧΕΙ ΛΥΜΕΝΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: η Αγγελική Χατζημιχάλη, όπου «τα ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΟΤΙΒΑ εντάσσονται σε μια ΣΥΓΧΡΟΝΗ, ΕΚΛΕΠΤΥΣΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ ΕΠΙΠΛΟΥ … ΣΥΓΚΕΡΑΣΜΟΥ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ» — παλιό μοτίβο, σύγχρονη μορφή. ⚠️⚠️ Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ ΜΠΡΟΣΤΑ: ζητά σύγκριση με τη ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ παραγωγή, που είναι ύλη των κεφ. 13 και 16. Η λύση δίνει πλήρως τη μία πλευρά (τα ΕΠΤΑ βήματα της κεραμικής και οι άξονες σύγκρισης) και για την άλλη παραπέμπει ρητά, χωρίς να επινοεί.
Δραστηριότητα 1 (σελ. 192) — Αντιγραφή λαϊκών μοτίβων για σύγχρονα αντικείμενα
Ερώτηση: Να αντιγράψετε μοτίβα από τη λαϊκή μας παράδοση, τα οποία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να διακοσμήσετε σύγχρονα αντικείμενα, όπως έπιπλα, κεραμικά, κουτιά δώρων, υφάσματα κ.λπ.
Απάντηση:
-
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΟΥ ΔΙΝΕΙ ΤΗ ΛΥΜΕΝΗ ΑΣΚΗΣΗ — ΒΡΕΣ ΤΗΝ ΠΡΩΤΑ
⭐⭐⭐ Πριν πιάσεις μολύβι, διάβασε ξανά την παράγραφο για την ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ. Είναι ΑΚΡΙΒΩΣ αυτό που σου ζητείται:
⭐⭐⭐ «στόχος κάποιων λαογράφων, όπως της Αγγελικής Χατζημιχάλη, ήταν Η ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΠΛΩΝ ΚΑΙ Η ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΠΙΤΙΑ. Η ίδια είχε σχεδιάσει αρκετά έπιπλα, ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΜΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ, όπως έναν ΤΡΙΘΕΣΙΟ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΟ ΚΑΝΑΠΕ ΜΕ ΔΕΡΜΑΤΙΝΑ ΜΑΞΙΛΑΡΙΑ. Εδώ, ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΟΤΙΒΑ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ, ΕΚΛΕΠΤΥΣΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ ΕΠΙΠΛΟΥ, στα πλαίσια μιας προσπάθειας ΣΥΓΚΕΡΑΣΜΟΥ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ.» (εικ. 12.4)
💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΛΕΞΕΙΣ: ⭐⭐ ΠΑΛΙΟ ΜΟΤΙΒΟ, ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΟΡΦΗ. ⭐ ΟΧΙ αντιγραφή ολόκληρου παλιού αντικειμένου — ΜΕΤΑΦΟΡΑ του μοτίβου σε κάτι που χρησιμοποιείται σήμερα. Αυτό ακριβώς λέει και η εκφώνηση: «ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΕΤΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ».
⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 1 — ΤΟ ΑΠΟΘΕΜΑ ΜΟΤΙΒΩΝ: ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΟΥ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
⭐⭐⭐ Μη ψάξεις αλλού πριν εξαντλήσεις αυτά. Είναι ΟΛΑ ονομασμένα στο κείμενο:
⭐⭐ ΠΗΓΗ ⭐⭐⭐ ΜΟΤΙΒΑ ⭐⭐⭐ ΚΑΣΕΛΕΣ (εικ. 12.1, Σκύρος) «ΒΑΖΑ ΜΕ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ, ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ, ΔΙΚΕΦΑΛΟΙ ΑΕΤΟΙ, ΠΟΥΛΙΑ» ⭐⭐⭐ ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ⭐⭐⭐ ΔΙΚΕΦΑΛΟΣ ΑΕΤΟΣ, ΣΤΑΥΡΟΣ, ΦΙΔΙ (φυλακτικά) · ΗΛΙΟΣ, ΦΕΓΓΑΡΙ (γονιμοποιά) ⭐⭐⭐ ΚΕΡΑΜΙΚΑ («μπατανάς», εικ. 12.7) «ΑΝΘΗ, ΖΩΑ, ΨΑΡΙΑ Η ΠΟΥΛΙΑ» σε λευκό ή κόκκινο πάνω στο κόκκινο του πηλού ⭐⭐⭐ ΥΦΑΝΤΑ Σαρακατσάνικα: λευκά/χρωματιστά σε ΜΑΥΡΟ ΒΑΘΟΣ · Λευκάδας: «πολύχρωμες ζώνες με ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ» · Μετσόβου: «μαύρο βάθος με μικρά ΦΥΤΙΚΑ Η ΖΩΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ» ⭐⭐ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ γκλίτσες, ρόκες (εικ. 12.5), τέμπλα — ως και «ξυλόγλυπτη ΔΑΝΤΕΛΑ» όταν «εξαφανίζεται τελείως το βάθος» ⭐⭐⭐ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ ⭐⭐⭐ ΚΑΡΑΒΕΛΑ (ιστιοφόρο, Σίφνος) · ΤΡΙΑΠΙΔΑ (αχλάδι, Κέρκυρα) · ΤΡΕΜΟΛΟ (ανθόσχημο, Λευκάδα) · ΦΥΛΙΓΚΡΑΝΑ και ΚΟΚΚΙΔΩΣΗ ⭐⭐ ΛΙΘΙΝΑ (κεφ. 11) σταυροί, μορφές αγίων, ένοπλες μορφές, φίδια, λουλούδια, καρποί ⭐⭐ ΒΟΤΣΑΛΩΤΑ (κεφ. 11) λευκό-μαύρο, με σχέδια «ΔΑΝΕΙΣΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΑ» 💡 ⭐⭐⭐ ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΓΡΑΜΜΗ: ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΜΟΤΙΒΟΥ ΑΠΟ ΥΛΙΚΟ ΣΕ ΥΛΙΚΟ. ⭐ Τα βότσαλα δανείζονται από τα κεντήματα. Αυτό ακριβώς θα κάνεις κι εσύ — και έχεις προηγούμενο.
⚠️ ⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 2 — Η ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΖΕΙ ΤΗ ΣΟΒΑΡΗ ΔΟΥΛΕΙΑ: ΞΕΡΕ ΤΙ ΑΝΤΙΓΡΑΦΕΙΣ
⭐⭐⭐ «Σε πολλά από τα διακοσμητικά μοτίβα … ΔΕΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΚΑΝΕΝΑΝ Η ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΥ.»
⚠️ ⭐⭐⭐ Ο ΔΙΚΕΦΑΛΟΣ ΑΕΤΟΣ, Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΙΔΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ — ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΑΚΤΑ. ⭐⭐ Το βιβλίο το λέει και για τον χώρο (κεφ. 11: τα ανάγλυφα προστατεύουν το νερό και την είσοδο) και για το αντικείμενο (τα κρυαντήρια με τον Άγιο Γεώργιο «κάνουν ακόμη και τα απλά αντικείμενα ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΦΥΛΑΚΤΑ»).
⭐⭐⭐ Πρακτικά, στην εργασία σου:
- ⭐⭐ Γράψε δίπλα σε κάθε μοτίβο ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ και ΠΟΥ ΤΟ ΒΡΗΚΕΣ. ⭐ Χωρίς αυτό, «αντιγράφεις σχέδιο»· με αυτό, «μεταφέρεις παράδοση».
- ⭐⭐ Το βιβλίο σου δίνει άφεση για τα υπόλοιπα: «πολύ συχνά χρησιμοποιήθηκαν και μοτίβα ΜΕ ΚΑΘΑΡΑ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ». ⭐ Αν διαλέξεις γεωμετρικές ζώνες της Λευκάδας, δεν φέρνεις συμβολικό βάρος — και αυτό είναι θεμιτή επιλογή, αρκεί να τη δηλώσεις.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 3 — Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ: ΤΙ ΠΑΡΑΔΙΝΕΙΣ
⭐⭐⭐ Η δραστηριότητα έχει ΔΥΟ μέρη, και τα ζητά και τα δύο: «ΝΑ ΑΝΤΙΓΡΑΨΕΤΕ» + «ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ».
⭐⭐⭐ Α΄ ΜΕΡΟΣ — Η ΠΙΣΤΗ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ (το τεκμήριο)
- ⭐⭐⭐ Διάλεξε ΤΡΙΑ ΩΣ ΠΕΝΤΕ μοτίβα από ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ τεχνικές — π.χ. ένα από κασέλα, ένα από κεραμικό, ένα από υφαντό, ένα από κόσμημα. ⭐ Η ποικιλία τεχνικών μετράει περισσότερο από το πλήθος.
- ⭐⭐⭐ Σχεδίασέ τα ΠΙΣΤΑ, στο σωστό μέγεθος, με τα σωστά χρώματα. ⭐⭐ Πρόσεξε ιδιαίτερα το ΒΑΘΟΣ: τα σαρακατσάνικα και τα μετσοβίτικα έχουν μαύρο βάθος· τα κεραμικά έχουν κόκκινο βάθος πηλού με λευκό ή κόκκινο μπατανά. ⭐ Το βάθος είναι μέρος του μοτίβου.
- ⭐⭐ Κάτω από κάθε σχέδιο γράψε: ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ (τεχνική, τόπος) — ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ (αν υπάρχει) — ΑΡΧΙΚΟ ΥΛΙΚΟ.
⭐⭐⭐ Β΄ ΜΕΡΟΣ — Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ (η πραγματική άσκηση)
⭐⭐⭐ Η εκφώνηση προτείνει: ΕΠΙΠΛΑ, ΚΕΡΑΜΙΚΑ, ΚΟΥΤΙΑ ΔΩΡΩΝ, ΥΦΑΣΜΑΤΑ. Διάλεξε ΕΝΑ και δούλεψέ το σοβαρά:
⭐⭐ ΑΝ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ… ⭐⭐⭐ ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙΣ ⭐⭐⭐ ΥΦΑΣΜΑ Το πιο «τίμιο» υλικό, γιατί τα υφαντά μοτίβα ήταν ήδη υφασμένα. ⚠️ Αλλά: «ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥΣ ΗΤΑΝ ΥΦΑΣΜΕΝΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΥΦΑΣΜΑ» — αν τυπώσεις, άλλαξες τεχνική. Δήλωσέ το ⭐⭐⭐ ΚΕΡΑΜΙΚΟ Η φυσικότερη μεταφορά. Κράτα τον κανόνα: «Η ΟΜΟΡΦΙΑ … ΗΤΑΝ Η ΦΟΡΜΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΩΜΑ ΤΟΥ ΠΗΛΟΥ» — μη σκεπάσεις όλη την επιφάνεια ⭐⭐ ΚΟΥΤΙ ΔΩΡΟΥ Το ευκολότερο, αλλά ζήτα από τον εαυτό σου ΔΟΜΗ: το λαϊκό μοτίβο δουλεύει σε ΖΩΝΕΣ — «ομόκεντρες ή επάλληλες ζώνες» στον χαλκό, «πολύχρωμες ζώνες» στη Λευκάδα ⭐⭐ ΕΠΙΠΛΟ Το φιλόδοξο — και έχεις πρότυπο τη Χατζημιχάλη. Δούλεψε σε σχέδιο/μακέτα, όχι σε πραγματικό έπιπλο ⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ: ΓΡΑΨΕ ΜΙΑ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΣΟΥ.
⭐⭐ Τι κράτησα από το πρωτότυπο; Τι άλλαξα, και γιατί; Κράτησα τον συμβολισμό ή μόνο το σχήμα;
💡 ⭐⭐⭐ Αυτή η παράγραφος είναι που κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε «έκανα ένα ωραίο σχέδιο» και «έκανα τη δραστηριότητα».
⭐⭐⭐ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
⭐⭐ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ⭐ ΒΑΡΟΣ ⭐⭐⭐ Αντιγράφηκαν ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΤΡΙΑ μοτίβα από ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ τεχνικές, πιστά 25% ⭐⭐⭐ Δηλώθηκε για καθένα ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ και ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ (ή ρητά ότι είναι καθαρά διακοσμητικό) 25% ⭐⭐⭐ Έγινε ΕΦΑΡΜΟΓΗ σε ΣΥΓΧΡΟΝΟ αντικείμενο — όχι απλή αναπαραγωγή παλιού 25% ⭐⭐ Τεκμηριώθηκαν οι σχεδιαστικές αποφάσεις (τι κρατήθηκε, τι άλλαξε, γιατί) 15% Ποιότητα εκτέλεσης — καθαρότητα σχεδίου, σωστά χρώματα και βάθος 10%
⚠️ ⭐⭐⭐ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΓΙΔΕΣ
⚠️ ⭐⭐⭐ 1. ΜΗΝ ΑΝΤΙΓΡΑΨΕΙΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ. ⭐ Η εκφώνηση λέει «ΜΟΤΙΒΑ», όχι έπιπλα. ⭐⭐ Μια σκυριανή κασέλα ζωγραφισμένη σε χαρτί ΔΕΝ είναι η δραστηριότητα· ΤΟ ΜΟΤΙΒΟ της κασέλας πάνω σε ένα κουτί ΕΙΝΑΙ.
⚠️ ⭐⭐⭐ 2. ΜΗΝ ΑΓΝΟΗΣΕΙΣ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΥΛΙΚΟ. ⭐ Το βιβλίο περιγράφει σχεδόν πάντα σχέδιο ΚΑΙ βάθος μαζί: μαύρο βάθος στα σαρακατσάνικα, κόκκινος πηλός στα κεραμικά, λευκό-μαύρο στα βοτσαλωτά. ⭐⭐ Ένα μοτίβο ξεκομμένο από το βάθος του χάνει τη μισή του ταυτότητα.
⚠️ ⭐⭐ 3. ΜΗΝ ΑΝΑΚΑΤΕΨΕΙΣ ΑΔΙΑΚΡΙΤΑ ΤΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟ ΠΕΙΣ. ⭐ Μπορείς να το κάνεις — το βιβλίο δείχνει ότι γινόταν (ο υδραίικος καναπές έχει τρεις καταγωγές, τα βότσαλα δανείζονται από τα κεντήματα) — αλλά δήλωσέ το ως επιλογή, όχι από άγνοια.
⚠️ ⭐⭐⭐ 4. ΜΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΦΥΛΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΩΣ ΣΚΕΤΟ ΣΤΟΛΙΔΙ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟ ΞΕΡΕΙΣ. ⭐ Αν βάλεις σταυρό, δικέφαλο αετό ή φίδι, γράψε ότι ξέρεις πως «χρησιμοποιήθηκαν ως θέματα με ΜΑΓΙΚΕΣ, ΦΥΛΑΚΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ». ⭐⭐ Δεν είναι απαγόρευση — είναι επίγνωση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) ⭐⭐⭐ Το κεφάλαιο περιέχει τη λυμένη άσκηση: η Αγγελική Χατζημιχάλη (εικ. 12.4), όπου «τα ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΟΤΙΒΑ εντάσσονται σε μια ΣΥΓΧΡΟΝΗ, ΕΚΛΕΠΤΥΣΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ ΕΠΙΠΛΟΥ … ΣΥΓΚΕΡΑΣΜΟΥ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ». Ο κανόνας: ΠΑΛΙΟ ΜΟΤΙΒΟ, ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΟΡΦΗ. Παραδίδεις δύο μέρη: (α) πιστή αντιγραφή 3-5 μοτίβων από διαφορετικές τεχνικές (κασέλα, κεραμικό, υφαντό, κόσμημα) με προέλευση και συμβολισμό, (β) εφαρμογή σε σύγχρονο αντικείμενο με παράγραφο σχεδιαστικών αποφάσεων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΜΟΤΙΒΟ, ΟΧΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ. Η εκφώνηση ζητά μοτίβα «τα οποία μπορείτε να ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ για να διακοσμήσετε ΣΥΓΧΡΟΝΑ αντικείμενα». Αντιγραφή ολόκληρης κασέλας δεν απαντά.
- ⚠️ ⭐⭐⭐ ΞΕΡΕ ΤΙ ΑΝΤΙΓΡΑΦΕΙΣ. «Δεν αμφισβητείται από κανέναν η ύπαρξη του συμβολισμού»: δικέφαλος αετός, σταυρός, φίδι = φυλακτικά· ήλιος, φεγγάρι = γονιμοποιά. Γράψε τον συμβολισμό δίπλα σε κάθε μοτίβο — ή δήλωσε ρητά ότι διάλεξες «καθαρά διακοσμητικό».
- ⚠️ ⭐⭐ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΟΤΙΒΟΥ. Σαρακατσάνικα και μετσοβίτικα έχουν μαύρο βάθος· τα κεραμικά έχουν το κόκκινο του πηλού με λευκό ή κόκκινο μπατανά· τα βοτσαλωτά λευκό και μαύρο.
- ⚠️ ⭐⭐ ΑΝ ΑΛΛΑΞΕΙΣ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΠΕΣ ΤΟ. Τα υφαντά σχέδια ήταν «ΥΦΑΣΜΕΝΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΥΦΑΣΜΑ» — αν τα τυπώσεις, το αποτέλεσμα μοιάζει αλλά η διαδικασία είναι άλλη.
- ⭐ Διάλεξε μοτίβα από ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ τεχνικές (ξύλο, πηλός, ύφασμα, μέταλλο). Η ποικιλία δείχνει ότι διάβασες όλο το κεφάλαιο· πέντε παραλλαγές του ίδιου λουλουδιού όχι.
Δραστηριότητα 2 (σελ. 192) — Παραδοσιακή και βιομηχανική παραγωγή
Ερώτηση: Να αναζητήσετε τις διαφορές ανάμεσα στη διαδικασία παραγωγής ενός παραδοσιακού και ενός βιομηχανικού προϊόντος.
Απάντηση:
-
⚠️ ⭐⭐⭐ ΠΡΩΤΑ Η ΕΙΛΙΚΡΙΝΗΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΝΕΙ ΜΟΝΟ ΤΗ ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ
⚠️ ⭐⭐⭐ Η δραστηριότητα ζητά ΣΥΓΚΡΙΣΗ, αλλά το κεφ. 12 περιγράφει ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ την παραδοσιακή παραγωγή. ⭐⭐ Η βιομηχανική παραγωγή είναι ύλη των ΚΕΦ. 13 και 16 — δηλαδή ΔΕΝ την έχεις ακόμη διδαχθεί.
💡 ⭐⭐⭐ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ, ΑΝ ΤΟ ΧΕΙΡΙΣΤΕΙΣ ΣΩΣΤΑ: ⭐⭐ η λέξη της εκφώνησης είναι «ΝΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΤΕ» — δηλαδή σε στέλνει ΕΞΩ. ⭐ Η καλή απάντηση δίνει ΠΛΗΡΩΣ την παραδοσιακή πλευρά από το κεφ. 12, και για τη βιομηχανική παραπέμπει ΡΗΤΑ στα κεφ. 13 και 16 — χωρίς να επινοεί βιομηχανική ιστορία που δεν έχει διαβάσει.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 1 — Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΠΛΕΥΡΑ: ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΗ ΔΙΝΕΙ ΤΕΛΕΙΑ
⭐⭐⭐ Χρησιμοποίησε ΤΗΝ ΚΕΡΑΜΙΚΗ. Είναι η αναλυτικότερη περιγραφή διαδικασίας σε όλο το βιβλίο, σε ΕΠΤΑ βήματα:
⭐⭐ # ⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ ⭐⭐ ΤΙ ΠΑΡΑΤΗΡΕΙΣ 1 «συνέλεγαν το κατάλληλο ΑΡΓΙΛΟΧΩΜΑ» ⭐⭐⭐ Η ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟΠΙΚΗ — «στα ελληνικά νησιά ΠΟΥ ΥΠΗΡΧΕ ΑΦΘΟΝΟ ΑΡΓΙΛΟΧΩΜΑ» 2 «το χτυπούσαν ΜΕ ΤΟΝ ΚΟΠΑΝΟ … και το ΚΟΣΚΙΝΙΖΑΝ» χειροκίνητος καθαρισμός 3 «το ΠΑΤΟΥΣΑΝ ΜΕ ΤΑ ΠΟΔΙΑ» ⭐⭐ το ίδιο το σώμα είναι το μηχάνημα 4 «το ΦΙΛΤΡΑΡΑΝ, άφηναν να ΕΞΑΤΜΙΣΤΕΙ το πολύ νερό» ⭐⭐ ο ΧΡΟΝΟΣ είναι μέρος της μεθόδου 5 «στον τροχό ΣΕ ΜΠΑΛΕΣ» — ⭐⭐⭐ 6 «έδινε ΚΙΝΗΣΗ στον τροχό ΜΕ ΤΟ ΠΟΔΙ, ενώ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ» ⭐⭐⭐ Ο ΙΔΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΙΝΕΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΡΦΗ 7 «Πολύ δύσκολο ήταν και ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ …, που γινόταν ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ σε ΧΤΙΣΤΟΥΣ ΦΟΥΡΝΟΥΣ» ⭐⭐ αβέβαιο αποτέλεσμα — γι' αυτό «πολύ δύσκολο» 💡 ⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΤΟ ΒΗΜΑ 6 ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΣΟΥ. ⭐⭐ ΕΝΑΣ άνθρωπος, ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ, δίνει ΕΝΕΡΓΕΙΑ (πόδι) και ΜΟΡΦΗ (χέρια). ⭐ Στη βιομηχανική παραγωγή αυτά τα δύο χωρίζονται: η ενέργεια έρχεται από μηχανή, η μορφή από καλούπι, και ο σχεδιασμός από τρίτο πρόσωπο.
⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΤΡΙΑ ΑΚΟΜΗ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
- ⭐⭐⭐ ΠΟΙΟΣ ΠΑΡΑΓΕΙ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ: τα ξυλόγλυπτα τα έφτιαχναν «ΑΠΛΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΛΥΨΟΥΝ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΠΑΝΙΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΠΟΥΛΗΣΟΥΝ». ⭐⭐ Η αγορά είναι Η ΕΞΑΙΡΕΣΗ, όχι ο κανόνας.
- ⭐⭐⭐ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΟΜΟΡΦΙΑ: «Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΗΤΑΝ Η ΦΟΡΜΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΩΜΑ ΤΟΥ ΠΗΛΟΥ» — και στον χαλκό, «με ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΕΓΜΕΝΟ ΣΧΗΜΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΜΨΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ». ⭐ Η μορφή και το υλικό ΕΙΝΑΙ η αισθητική· η διακόσμηση προστίθεται μόνο κάποτε.
- ⭐⭐⭐ Η ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΗΔΗ, ΑΛΛΑ ΑΛΛΙΩΣ: οι μεταλλοτεχνίτες «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΟΝΤΑΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ Η ΚΑΠΟΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΟΥ» — μπροντζάδες, χαλκωματήδες, σιδεράδες. ⭐⭐ Είναι εξειδίκευση ΑΝΑ ΤΕΧΝΙΤΗ, όχι ανά κίνηση μέσα σε γραμμή παραγωγής. Αυτή η διάκριση αξίζει βαθμούς.
⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 2 — Η ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ: ΠΟΥ ΝΑ «ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ»
⚠️ ⭐⭐⭐ ΜΗΝ ΕΠΙΝΟΗΣΕΙΣ. ΠΗΓΑΙΝΕ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΤΟ ΕΧΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:
⭐⭐ ΠΟΥ ⭐⭐⭐ ΤΙ ΘΑ ΒΡΕΙΣ ⭐⭐⭐ ΚΕΦ. 13 (Το κίνημα των Αρτς και Κραφτς) η πρώτη ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ στη βιομηχανική παραγωγή — γιατί κάποιοι θέλησαν να γυρίσουν στο χειροποίητο ⭐⭐⭐ ΚΕΦ. 16 (Η βιομηχανική παραγωγή στον 20ό αιώνα) η ίδια η βιομηχανική παραγωγή, στην πλήρη της μορφή ⭐⭐ ΚΕΦ. 19 (Μπάουχαους) ο σχεδιασμός αντικειμένων ΓΙΑ βιομηχανική παραγωγή ⭐⭐⭐ Και μια ΜΟΝΗ ένδειξη υπάρχει ήδη μέσα στο κεφ. 12 — αξίζει να την προσέξεις: «Φημισμένα ήταν τα κανάτια … που γίνονταν ΣΤΗΝ ΑΙΓΙΝΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ» και «Μεγάλα κέντρα παραδοσιακής κεραμικής, ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ, αναπτύχθηκαν …». ⭐⭐ Το βιβλίο βάζει ΟΡΙΟ: η παραδοσιακή παραγωγή σταματά περίπου στον Μεσοπόλεμο. ⭐ Δεν λέει γιατί — αλλά το «γιατί» είναι ακριβώς το θέμα των κεφ. 13 και 16.
⭐⭐⭐ ⭐⭐⭐ ΒΗΜΑ 3 — ΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
⭐⭐⭐ Φτιάξε πίνακα με ΑΥΤΟΥΣ τους άξονες. Τη μία στήλη τη γεμίζεις ΤΩΡΑ από το κεφ. 12· την άλλη τη συμπληρώνεις με την έρευνά σου και με τα κεφ. 13/16:
⭐⭐ ΑΞΟΝΑΣ ⭐⭐⭐ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ (τεκμηριωμένο από το κεφ. 12) ⭐⭐⭐ ΠΡΩΤΗ ΥΛΗ ΤΟΠΙΚΗ — αργιλόχωμα του τόπου, βότσαλα «από τις παραλίες των νησιών», ξύλα της περιοχής ⭐⭐⭐ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ — πάτημα με τα πόδια, τροχός με το πόδι, σφυρί και καλέμι ⭐⭐⭐ ΠΟΙΟΣ ΔΙΝΕΙ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ⭐⭐⭐ Ο ΙΔΙΟΣ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΙ — δεν υπάρχει χωριστός σχεδιαστής ⭐⭐⭐ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ⭐⭐ ΚΑΜΙΑ ΔΥΟ ΙΔΙΑ. Το βιβλίο μιλά για «τυποποιημένα θέματα» στις κασέλες — τυποποιημένο ΘΕΜΑ, όχι τυποποιημένο ΠΡΟΪΟΝ ⭐⭐⭐ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ «για να καλύψουν ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥΣ και ΣΠΑΝΙΟΤΕΡΑ για να τα πουλήσουν» ⭐⭐ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΑΝΑ ΤΕΧΝΙΤΗ (μπροντζάδες, χαλκωματήδες, σιδεράδες, καλατζήδες) ⭐⭐ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΑ — στην Τήνο και τη Χίο «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΕΣ ασχολήθηκαν ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΑ με το επάγγελμα του μαρμαρά» (κεφ. 11) ⭐⭐⭐ ΤΟΠΙΚΟΤΗΤΑ ⭐⭐⭐ ΚΑΘΕ ΤΟΠΟΣ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ — «Η κάθε περιοχή είχε ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΤΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ» ⭐⭐ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ «Η ΟΜΟΡΦΙΑ … ΗΤΑΝ Η ΦΟΡΜΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΩΜΑ ΤΟΥ ΠΗΛΟΥ» ⭐⭐ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ⭐⭐⭐ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ — φυλακτικά μοτίβα, «κάνει ακόμη και τα απλά αντικείμενα ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΩΣ ΦΥΛΑΚΤΑ» ⭐⭐ ΠΟΙΟΤΗΤΑ / ΑΣΤΟΧΙΑ «Πολύ δύσκολο ήταν και ΤΟ ΨΗΣΙΜΟ» — αβεβαιότητα σε κάθε κομμάτι 💡 ⭐⭐⭐ Ο ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΙΤΟΣ. ⭐⭐ Στο παραδοσιακό, ΣΧΕΔΙΑΣΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΠΡΟΣΩΠΟ. ⭐ Ολόκληρο το υπόλοιπο βιβλίο — Αρτς και Κραφτς, Μπάουχαους, βιομηχανικός σχεδιασμός — είναι η ιστορία του τι έγινε όταν αυτά τα δύο χώρισαν. Αν το γράψεις αυτό, έχεις δείξει ότι κατάλαβες πού πάει το μάθημα.
⭐⭐⭐ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
⭐⭐ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ⭐ ΒΑΡΟΣ ⭐⭐⭐ Περιγράφηκε ΠΛΗΡΩΣ η παραδοσιακή διαδικασία, με τα ΕΠΤΑ βήματα της κεραμικής ή αντίστοιχη τεκμηρίωση 30% ⭐⭐⭐ Χρησιμοποιήθηκαν ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΠΕΝΤΕ ΑΞΟΝΕΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ (πρώτη ύλη, ενέργεια, ποιος δίνει μορφή, τυποποίηση, ποσότητα/σκοπός, τοπικότητα) 25% ⭐⭐⭐ Δηλώθηκε ότι η βιομηχανική πλευρά ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΥΛΗ ΤΟΥ ΚΕΦ. 12 και έγινε παραπομπή στα κεφ. 13 και 16 20% ⭐⭐ Διατυπώθηκε ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ — η διάσπαση σχεδιαστή και κατασκευαστή, ή η απώλεια της τοπικότητας 15% Χρησιμοποιήθηκαν αυτούσια χωρία του βιβλίου ως τεκμήρια 10%
⚠️ ⭐⭐⭐ ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΙΣ
⚠️ ⭐⭐⭐ ΜΗΝ ΕΠΙΝΟΗΣΕΙΣ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΛΕΥΡΑ. ⭐ Δεν την έχεις διδαχθεί ακόμη. ⭐⭐ Πες τι ερευνάς, από πού, και τι μένει ανοιχτό ως τα κεφ. 13 και 16. Η ειλικρίνεια εδώ αξιολογείται θετικά.
⚠️ ⭐⭐⭐ ΜΗ ΓΡΑΨΕΙΣ ΟΤΙ ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΕΙΝΑΙ «ΚΑΛΥΤΕΡΟ». ⭐ Η εκφώνηση ζητά ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ, όχι αξιολόγηση. ⭐⭐ Και το βιβλίο δεν αξιολογεί: σημειώνει ότι «το ψήσιμο … ήταν ΠΟΛΥ ΔΥΣΚΟΛΟ» και ότι το ασήμι «ΝΟΘΕΥΟΤΑΝ» στα δεύτερα έργα.
⚠️ ⭐⭐ ΜΗ ΣΥΓΧΕΕΙΣ ΤΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑ ΜΕ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ. ⭐ Το κεφάλαιο αναφέρει ότι «ΟΡΓΑΝΩΝΟΝΤΑΝ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» με εξαγωγές — οργανωμένη παραγωγή, αλλά ΧΕΙΡΟΝΑΚΤΙΚΗ. ⭐⭐ Είναι ενδιάμεση περίπτωση, και αξίζει να την αναφέρεις χωριστά.
⭐⭐⭐ ΚΑΙ ΜΙΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙΣ: το βιβλίο τοποθετεί σιωπηλά το τέλος της παραδοσιακής παραγωγής — τα κανάτια της Αίγινας και τα «μεγάλα κέντρα παραδοσιακής κεραμικής» φτάνουν «ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ». ⭐ Η δραστηριότητά σου εξηγεί, στην ουσία, τι μεσολάβησε.
Σύνοψη: (ενδεικτική) ⚠️ ⭐⭐⭐ Το κεφ. 12 δίνει ΜΟΝΟ την παραδοσιακή πλευρά — η βιομηχανική παραγωγή είναι ύλη των κεφ. 13 και 16. Δηλώνεις ρητά την παραπομπή μπροστά και δεν επινοείς. Την παραδοσιακή πλευρά την τεκμηριώνεις πλήρως: τα επτά βήματα της κεραμικής (αργιλόχωμα → κοπάνισμα/κοσκίνισμα → λασπόνερο και πάτημα με τα πόδια → φιλτράρισμα → τροχός → «κίνηση με το πόδι, σχήμα με τα χέρια» → ψήσιμο σε χτιστούς φούρνους), το ότι παρήγαν «για να καλύψουν τις ανάγκες της οικογένειας … και ΣΠΑΝΙΟΤΕΡΑ για να τα πουλήσουν», και ότι «η ΟΜΟΡΦΙΑ … ήταν Η ΦΟΡΜΑ ΤΟΥΣ». Δουλεύεις με άξονες: πρώτη ύλη, ενέργεια, ποιος δίνει τη μορφή, τυποποίηση, ποσότητα/σκοπός, εξειδίκευση, τοπικότητα, συμβολισμός.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- ⚠️ ⭐⭐⭐ Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΥΛΗ ΤΟΥ ΚΕΦ. 12 — είναι των κεφ. 13 και 16. Δήλωσέ το και παρέπεμψε εκεί· μην επινοήσεις βιομηχανική ιστορία που δεν έχεις διαβάσει.
- ⚠️ ⭐⭐⭐ Ο ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΕΙΝΑΙ «ΠΟΙΟΣ ΔΙΝΕΙ ΤΗ ΜΟΡΦΗ». Στο παραδοσιακό, «ο τεχνίτης έδινε ΚΙΝΗΣΗ στον τροχό ΜΕ ΤΟ ΠΟΔΙ, ενώ ΜΕ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΕΔΙΝΕ ΣΧΗΜΑ» — σχεδιαστής και κατασκευαστής είναι το ίδιο πρόσωπο. Όλο το υπόλοιπο βιβλίο είναι η ιστορία του τι έγινε όταν χώρισαν.
- ⚠️ ⭐⭐ ΜΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΙΣ, ΣΥΓΚΡΙΝΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ. Η εκφώνηση ζητά «τις ΔΙΑΦΟΡΕΣ ανάμεσα στη ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ». Το «παραδοσιακό = καλύτερο» δεν είναι απάντηση — και το ίδιο το βιβλίο σημειώνει δυσκολίες («πολύ δύσκολο … το ψήσιμο», ασήμι που «νοθευόταν»).
- ⚠️ ⭐⭐ ΞΕΧΩΡΙΣΕ ΤΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑ. «Οργανώνονταν ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» με προϊόντα «σε αγορές του εξωτερικού»: οργανωμένη παραγωγή για την αγορά, αλλά ακόμη χειρωνακτική. Είναι ενδιάμεση περίπτωση, όχι βιομηχανία.
- ⭐ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΙΝΕΙ ΣΙΩΠΗΛΑ ΤΟ ΟΡΙΟ: τα κανάτια της Αίγινας και τα μεγάλα κέντρα κεραμικής φτάνουν «ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ». Ό,τι μεσολάβησε είναι ακριβώς το θέμα σου.
