Πλήρεις λύσεις των 8 ερωτήσεων του κεφαλαίου 13 — οι προτάσεις Σωστού/Λάθους για τα υλικά συσκευασίας, η συμπλήρωση των κενών για τα είδη και τις ομάδες υλικών, η επιλογή σωστής απάντησης για το γυαλί και τα κριτήρια επιλογής, τα πλεονεκτήματα του γυαλιού, η συσκευασία ενός πτητικού προϊόντος και μιας κρέμας ματιών, τα πλεονεκτήματα της συσκευασίας υπό πίεση και τα μειονεκτήματα του μολύβδου.
Ερώτηση: Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες είναι λανθασμένες (Λ);
Απάντηση:
Οι προτάσεις και οι απαντήσεις
| Πρόταση | Σ/Λ |
|---|---|
| α. η συσκευασία προστατεύει το προϊόν από τις κλιματολογικές μεταβολές. | Σ |
| β. το γυαλί διαβρώνεται πολύ εύκολα. | Λ |
| γ. τα πλαστικά είναι αδιαπέραστα από όλα τα κοινά αέρια και τα υγρά. | Λ |
| δ. τα σύμμεικτα υλικά συσκευασίας λύνουν τα προβλήματα που είχαν τα πλαστικά. | Σ |
| ε. με τη συσκευασία υπό πίεση αποφεύγεται η μόλυνση του περιεχομένου από το περιβάλλον. | Σ |
Η τεκμηρίωση
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι οι προτάσεις α, δ και ε: η συσκευασία προστατεύει το προϊόν από τις κλιματολογικές μεταβολές, αφού είναι η ασπίδα του απέναντι στη θερμοκρασία, την υγρασία, την ατμοσφαιρική ρύπανση και το οξυγόνο· τα σύμμεικτα υλικά ήρθαν να λύσουν τα προβλήματα των πλαστικών, καθώς προκύπτουν από τη συγκόλληση φύλλων πλαστικού και αλουμινίου· και με τη συσκευασία υπό πίεση αποφεύγεται η μόλυνση του περιεχομένου από το περιβάλλον μετά τη λήψη μιας δόσης. Λανθασμένες είναι οι β και γ: το γυαλί είναι ανθεκτικό στη διάβρωση και δεν διαβρώνεται εύκολα, ενώ αδιαπέραστο από τα κοινά αέρια και τα υγρά είναι το γυαλί και όχι τα πλαστικά, τα οποία αντίθετα είναι διαπερατά.
Ερώτηση: Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις:
Απάντηση:
α. Η εξωτερική συσκευασία μπορεί να είναι __ ή ___ . → ατομική ή πολλαπλή (σελ. 180): με τον όρο εξωτερική συσκευασία εννοούμε τη συσκευασία που χρησιμοποιείται για τη μαζική μεταφορά, την αποθήκευση και την πώληση των προϊόντων της ατομικής συσκευασίας, η οποία μπορεί να είναι ατομική ή πολλαπλή συσκευασία.
β. Τα υλικά συσκευασίας (με βάση τις χημικές τους ιδιότητες) χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες, τα ____ και τα ____ . → ανόργανα και συνθετικά (σελ. 181): 1) Ανόργανα, τα οποία είναι το γυαλί και τα μέταλλα (αλουμίνιο, μόλυβδος). 2) Συνθετικά, τα οποία διακρίνονται σε πολυμερή (πλαστικά) και προϊόντα ξύλου (χαρτί).
γ. Τα πολυμερή κατά την κοινή ονομασία είναι γνωστά σαν ____ . → πλαστικά (σελ. 185): τα πολυμερή ή κατά την κοινή ονομασία πλαστικά είναι ελαφρά, ανθεκτικά, και πολλά από αυτά είναι εύκαμπτα και άθραυστα.
Και η ιδιαιτερότητα των σύμμεικτων (σελ. 182): επειδή τα σύμμεικτα υλικά (laminates) αποτελούνται από πολλαπλά στρώματα (films) ανόμοιων υλικών, π.χ. φύλλων πολυαιθυλενίου και αλουμινίου, δεν μπορούν να καταταχτούν σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες υλικών συσκευασίας.
Σύνοψη: (ενδεικτική) α. Ατομική ή πολλαπλή. β. Τα ανόργανα, δηλαδή το γυαλί και τα μέταλλα, και τα συνθετικά, δηλαδή τα πολυμερή ή πλαστικά και τα προϊόντα ξύλου ή χαρτί. γ. Πλαστικά. Σημειώνεται ότι τα σύμμεικτα υλικά ή laminates, επειδή αποτελούνται από πολλαπλά στρώματα ανόμοιων υλικών, δεν κατατάσσονται σε καμία από τις δύο αυτές κατηγορίες.
Ερώτηση: Να διαλέξετε τη σωστή απάντηση:
Απάντηση:
Α. Ένα μειονέκτημα του γυαλιού ως υλικού συσκευασίας είναι: → γ) είναι πολύ εύθραυστο (σελ. 183): το γυαλί όμως έχει και αρκετά μειονεκτήματα: είναι πολύ εύθραυστο και ως εκ τούτου επικίνδυνο κατά τη χρήση του (παραγωγή-κατανάλωση). → Οι επιλογές α) είναι χημικά αδρανές και β) είναι ανθεκτικό στη διάβρωση είναι πλεονεκτήματα, όχι μειονεκτήματα.
Τα υπόλοιπα μειονεκτήματα του γυαλιού: είναι πολύ βαρύ, οπότε το κόστος μεταφοράς και συσκευασίας είναι επίσης πολύ μεγάλο· είναι άκαμπτο και έτσι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συσκευασία παχύρρευστων προϊόντων… είναι περατό στο ηλιακό φως, οπότε μπορεί να αλλοιωθούν φωτοευαίσθητα υλικά που τυχόν περιέχονται στο προϊόν, π.χ. βιταμίνες.
Β. Κατά την επιλογή ενός υλικού συσκευασίας το υλικό πρέπει να είναι: → α) στεγανό (σελ. 190): να είναι στεγανό, δηλαδή τα τοιχώματα του περιέκτη να μην είναι διαπερατά ή να είναι ελάχιστα διαπερατά από διάφορα αέρια π.χ. οξυγόνο, ή από πτητικά υλικά, π.χ. αιθέρια έλαια ή από υγρασία. → Οι επιλογές β) τοξικό και γ) χημικά ενεργό είναι το αντίθετο των κριτηρίων: να μην είναι τοξικό… να είναι χημικά αδρανές, δηλαδή να μην αντιδρά με συστατικά του προϊόντος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο Α σωστή είναι η επιλογή γ: μειονέκτημα του γυαλιού είναι ότι είναι πολύ εύθραυστο και γι' αυτό επικίνδυνο κατά τη χρήση του, ενώ το ότι είναι χημικά αδρανές και ανθεκτικό στη διάβρωση αποτελούν πλεονεκτήματά του. Στο Β σωστή είναι η επιλογή α: το υλικό πρέπει να είναι στεγανό, δηλαδή τα τοιχώματα του περιέκτη να μην είναι διαπερατά ή να είναι ελάχιστα διαπερατά από αέρια, πτητικά υλικά ή υγρασία· αντίθετα, πρέπει να μην είναι τοξικό και να είναι χημικά αδρανές.
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της χρήσης του γυαλιού ως υλικού συσκευασίας;
Απάντηση:
Τα πλεονεκτήματα (σελ. 183) — το γυαλί είναι από τα πιο παλιά υλικά συσκευασίας στα καλλυντικά και έχει πολλά πλεονεκτήματα:
Το συμπέρασμα του βιβλίου: παρόλα αυτά τα μειονεκτήματα το γυαλί είναι ένα από τα καλύτερα υλικά συσκευασίας και μας δίνει περιέκτες υψηλής αισθητικής, σταθερότητας και ποιότητας.
Και ένα μειονέκτημα που γίνεται πλεονέκτημα: είναι πολύ βαρύ, οπότε το κόστος μεταφοράς και συσκευασίας είναι επίσης πολύ μεγάλο· αυτό όμως μπορεί να θεωρηθεί και ως πλεονέκτημα για το μάρκετινγκ, γιατί δίνει την εντύπωση ακριβού προϊόντος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το γυαλί είναι χημικά αδρανές, δεν αντιδρά και δεν μολύνει ευαίσθητα καλλυντικά προϊόντα και αρώματα. Είναι αδιαπέραστο από όλα τα κοινά αέρια, όπως το οξυγόνο και το διοξείδιο του άνθρακα, από τα πτητικά συστατικά του προϊόντος και από την υγρασία — οποιαδήποτε διαπερατότητα παρατηρείται γίνεται μόνο από το πώμα. Είναι ανθεκτικό στη διάβρωση, διαφανές και έτσι κατάλληλο για τη συσκευασία έγχρωμων προϊόντων, μπορεί να διαμορφωθεί σε όλα τα σχέδια και πολλά σχήματα, γι' αυτό χρησιμοποιείται για προϊόντα υψηλής ποιότητας, και μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί. Ακόμα και το μεγάλο του βάρος μπορεί να θεωρηθεί πλεονέκτημα για το μάρκετινγκ, γιατί δίνει την εντύπωση ακριβού προϊόντος.
Ερώτηση: Αν θέλαμε να συσκευάσουμε ένα πτητικό προϊόν, όπως π.χ. κολώνια, τι υλικό και τι μορφή συσκευασίας θα επιλέγαμε και γιατί;
Απάντηση:
Το υλικό: γυαλί (σελ. 183) — είναι αδιαπέραστο από όλα τα κοινά αέρια, (π.χ. οξυγόνο, διοξείδιο του άνθρακα), τα διάφορα πτητικά συστατικά του καλλυντικού προϊόντος και τα υγρά (υγρασία). Οποιαδήποτε διαπερατότητα που παρατηρείται από το προϊόν προς το περιβάλλον και αντίστροφα γίνεται μόνο από το πώμα. Επιπλέον είναι χημικά αδρανές, δεν αντιδρά και δεν μολύνει ευαίσθητα καλλυντικά προϊόντα και αρώματα.
Γιατί όχι πλαστικό (σελ. 185): τα πλαστικά είναι διαπερατά· από το προϊόν προς το περιβάλλον διαχέονται συνήθως νερό, λάδια και πτητικές αρωματικές ενώσεις, και απώλεια πτητικών συστατικών σημαίνει αλλοίωση της οσμής του προϊόντος.
Η μορφή: φιάλη με καλό πώμα ή με ψεκασμό
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά, για ένα πτητικό προϊόν όπως η κολώνια θα επιλέγαμε γυάλινη φιάλη με πώμα που κλείνει καλά ή με μηχανισμό ψεκασμού. Το γυαλί είναι αδιαπέραστο από τα αέρια, τα πτητικά συστατικά και την υγρασία και είναι χημικά αδρανές, οπότε δεν αντιδρά με τα αρώματα· η μόνη διαπερατότητα γίνεται από το πώμα, γι' αυτό χρειάζεται πώμα που προστατεύει από τη διάχυση αερίων και ατμών. Αντίθετα, τα πλαστικά είναι διαπερατά και από αυτά διαχέονται πτητικές αρωματικές ενώσεις, με αποτέλεσμα την αλλοίωση της οσμής. Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συσκευασία με πίεση, στην οποία κυκλοφορούν συνήθως τα αρωματικά προϊόντα.
Ερώτηση: Για να συσκευάσετε κρέμα ματιών τι είδος συσκευασίας θα προτείνατε και γιατί;
Απάντηση:
Η πρόταση: σωληνάριο (ενδεικτικά αλουμινίου, επιστρωμένο εσωτερικά).
Γιατί σωληνάριο αλουμινίου (σελ. 184): το αλουμίνιο είναι εντελώς αδιαπέραστο από το νερό, τα έλαια, τους οργανικούς διαλύτες, και από τα αέρια, όπως το οξυγόνο. Επίσης είναι πολύ ελαφρύ, δεν σπάζει κάτω από τις συνθήκες χρήσης του και διαμορφώνεται εύκολα. Τα σωληνάρια αλουμινίου δεν αναρροφούν αέρα στο εσωτερικό τους όταν σταματά η συμπίεσή τους από τον καταναλωτή και έτσι δεν μολύνεται το περιεχόμενό τους από τυχόν μικροοργανισμούς που υπάρχουν στον αέρα. Για την αποφυγή της διάβρωσης τα σωληνάρια επιστρώνονται εσωτερικά με διάφορες λάκες ή κεριά.
Γιατί έχει σημασία η υγιεινή: η περιοχή των ματιών είναι πολύ ευαίσθητη (το δέρμα σε αυτή την περιοχή είναι τρεις φορές πιο λεπτό απ' ό,τι στο υπόλοιπο πρόσωπο) (κεφ. 9, σελ. 103) και ερεθισμός οφθαλμών… μπορεί να παρατηρηθεί μετά από χρήση… κάποιας κρέμας (κυρίως κρέμας ματιών) (κεφ. 14, σελ. 196)· το σωληνάριο δίνει μικρή δόση χωρίς επαφή των δακτύλων με όλο το περιεχόμενο.
Γιατί όχι γυάλινο βάζο: το γυαλί είναι άκαμπτο και έτσι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη συσκευασία παχύρρευστων προϊόντων καθώς δεν είναι εύκολη η εξαγωγή τους (σελ. 183-184), ενώ σε ανοιχτό βάζο το προϊόν έρχεται σε επαφή με τον αέρα και τα δάκτυλα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενδεικτικά, για κρέμα ματιών θα προτείναμε σωληνάριο, κατά προτίμηση αλουμινίου επιστρωμένο εσωτερικά με λάκα. Το αλουμίνιο είναι αδιαπέραστο από νερό, έλαια και αέρια, είναι ελαφρύ και δεν σπάζει, ενώ τα σωληνάρια αλουμινίου δεν αναρροφούν αέρα όταν σταματά η συμπίεση, οπότε το περιεχόμενο δεν μολύνεται από μικροοργανισμούς του αέρα. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί η περιοχή των ματιών είναι πολύ ευαίσθητη και η κρέμα ματιών μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό οφθαλμών. Ένα γυάλινο βάζο δεν είναι κατάλληλο, γιατί το γυαλί είναι άκαμπτο και δυσκολεύει την εξαγωγή παχύρρευστων προϊόντων, ενώ το ανοιχτό βάζο εκθέτει το προϊόν στον αέρα και στα δάκτυλα.
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της συσκευασίας υπό πίεση;
Απάντηση:
Τα πλεονεκτήματα (σελ. 189) — τα πλεονεκτήματα της συσκευασίας αυτής έναντι των άλλων είναι:
Τι περιλαμβάνει (σελ. 188): η συσκευασία με πίεση (aerosols) περιλαμβάνει τον περιέκτη, τη βαλβίδα με το μπουτόν, και το προωθητικό αέριο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συσκευασία υπό πίεση (aerosols) έχει τα εξής πλεονεκτήματα: το δραστικό συστατικό δεν προσβάλλεται από το οξυγόνο ή την υγρασία της ατμόσφαιρας· αποφεύγεται η μόλυνση του περιεχομένου από το περιβάλλον μετά τη λήψη μιας δόσης· τα στείρα προϊόντα παραμένουν στείρα μέχρι την πλήρη κατανάλωσή τους· και το δραστικό συστατικό απελευθερώνεται κατευθείαν πάνω στην επιθυμητή περιοχή.
Ερώτηση: Ποια είναι τα μειονεκτήματα της χρήσης του μολύβδου σαν υλικού συσκευασίας;
Απάντηση:
Πού χρησιμοποιείται (σελ. 184): ο μόλυβδος χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή αερολυμάτων (aerosols) και μεταλλικών σωληναρίων. Είναι πιο ανθεκτικός στη διάβρωση από το αλουμίνιο και χρησιμοποιείται για τη συσκευασία προϊόντων, τα οποία προσβάλλουν το αλουμίνιο πολύ γρήγορα, όπως π.χ. φθοριούχες οδοντόπαστες.
Τα μειονεκτήματα
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα μειονεκτήματα του μολύβδου ως υλικού συσκευασίας είναι ότι τα ιόντα του μπορεί να περάσουν στο εσωτερικό και να διαβρώσουν το προϊόν, με αποτέλεσμα αυτό να γίνει επικίνδυνο για την υγεία, γι' αυτό οι περιέκτες μολύβδου πρέπει να επιστρώνονται εσωτερικά με κηρούς· επιπλέον ο μόλυβδος έχει μεγάλο βάρος και μεγάλο κόστος.