Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 14 (1-8) (σελ. 206) – ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 14 (1-8)

Πλήρεις λύσεις των 8 ερωτήσεων του κεφαλαίου 14 — οι προτάσεις Σωστού/Λάθους για τις παρενέργειες, η συμπλήρωση των κενών για τις ερεθιστικές, τις αλλεργιογόνες και τις φωτοευαισθητοποιές ουσίες, η σχέση ποσότητας και έντασης του ερεθισμού, η τάση στις δοκιμασίες τοξικότητας, τα αλλεργιογόνα καλλυντικά προϊόντα, οι διαφορές αλλεργίας και ερεθιστικής δερματίτιδας, οι διαφορές φωτοδερματίτιδας και φωτοαλλεργίας και τα υποαλλεργικά καλλυντικά.

Ερώτηση 1 — Σωστό ή λάθος — παρενέργειες

Ερώτηση: Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες λανθασμένες (Λ);

Απάντηση:

• Οι προτάσεις και οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | |---|---| | α. τα καλλυντικά προϊόντα δεν πρέπει να εμφανίζουν απολύτως καμμιά παρενέργεια μετά τη χρήση τους | Σ | | β. μια ερεθιστική ουσία ερεθίζει κάθε δέρμα | Σ | | γ. η αλλεργία εμφανίζεται αμέσως μετά τη χρήση του προϊόντος. | Λ | | δ. τα αρώματα σπάνια προκαλούν αλλεργίες. | Λ |

  Η τεκμηρίωση

  • α (σελ. 196): η νομοθεσία απαιτεί να μην εμφανίζουν τα καλλυντικά καμία απολύτως παρενέργεια μετά τη χρήση τους.
  • β (σελ. 197): είναι αντιδράσεις που συμβαίνουν σε κάθε δέρμα κι όχι ειδικά σε ορισμένα· δηλαδή μια ερεθιστική ουσία ερεθίζει κάθε δέρμα με το οποίο θα έρθει σε επαφή λιγότερο ή περισσότερο ανάλογα με την ποιότητα του δέρματος… και τη γενική κατάσταση της υγείας του ατόμου.
  • γ (σελ. 197): το βιβλίο λέει το αντίθετο — η αλλεργία εμφανίζεται μόνο σε άτομα με προδιάθεση· η αντίδραση εμφανίζεται συνήθως με καθυστέρηση κι όχι αμέσως· αμέσως εμφανίζονται οι ερεθισμοί ή ερεθιστικές δερματίτιδες.
  • δ (σελ. 201-202): τα αρώματα ευθύνονται συχνά για αλλεργίες και ερεθισμούς, λόγω της πληθώρας των συστατικών τους· και στα έτοιμα προϊόντα: αρώματα: είναι τα πιο συχνά αλλεργιογόνα λόγω του μεγάλου πλήθους των περιεχομένων συστατικών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι οι προτάσεις α και β: η νομοθεσία απαιτεί τα καλλυντικά να μην εμφανίζουν καμία απολύτως παρενέργεια μετά τη χρήση τους, και μια ερεθιστική ουσία ερεθίζει κάθε δέρμα με το οποίο θα έρθει σε επαφή, λιγότερο ή περισσότερο ανάλογα με την ποιότητα του δέρματος και τη γενική κατάσταση της υγείας του ατόμου. Λανθασμένες είναι οι προτάσεις γ και δ: η αλλεργία εμφανίζεται μόνο σε άτομα με προδιάθεση και συνήθως με καθυστέρηση, όχι αμέσως — αμέσως εμφανίζονται οι ερεθισμοί· και τα αρώματα δεν προκαλούν σπάνια αλλεργίες, αντίθετα είναι τα πιο συχνά αλλεργιογόνα, λόγω του μεγάλου πλήθους των συστατικών τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Συμπλήρωση κενών — ανεπιθύμητες ενέργειες

Ερώτηση: Να συμπληρώσετε τις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

• α. Από τις ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρούνται από τη χρήση καλλυντικών προϊόντων οι πιο συχνές είναι οι ___ → δερματικές αντιδράσεις (σελ. 196): από τις ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρθηκαν αυτές που παρατηρούνται πιο συχνά είναι οι δερματικές αντιδράσεις.

  β. Οι ουσίες που προκαλούν άμεσο ερεθισμό σε κάθε δέρμα ονομάζονται ή ή ____ → ερεθιστικές ή καυστικές ή τοξικές ουσίες (σελ. 197): Ερεθιστικές ή καυστικές ή τοξικές ουσίες ονομάζονται οι ουσίες εκείνες που προκαλούν άμεσο ερεθισμό σε κάθε δέρμα.

  γ. Οι ουσίες οι οποίες προκαλούν αλλεργίες ονομάζονται __ → αλλεργιογόνα (σελ. 198): Αλλεργιογόνα ονομάζονται οι ουσίες οι οποίες προκαλούν αλλεργίες· είναι πολύ δύσκολος ο εντοπισμός τους, επειδή θεωρητικά κάθε ουσία μπορεί να προκαλέσει αλλεργία σε κάποια στιγμή.

  δ. Οι ουσίες οι οποίες προκαλούν φωτοαλλεργίες ονομάζονται __ → φωτοευαισθητοποιές ουσίες (σελ. 200): Φωτοευαισθητοποιές ουσίες ονομάζονται οι ουσίες που προκαλούν φωτοαλλεργίες· συνήθως είναι ουσίες μικρού μοριακού βάρους που δεν προκαλούν αλλεργία εξ επαφής, αλλά μόνο φωτοαλλεργία με την επίδραση του ηλιακού φωτός· τέτοιες ουσίες μπορεί να είναι π.χ. το εξαχλωροφαίνιο στα σαπούνια, το π-αμινοβενζοϊκό οξύ.

  Και οι αντίστοιχες φωτοτοξικές: Φωτοτοξικές ουσίες ονομάζονται εκείνες που προκαλούν φωτοτοξικές αντιδράσεις… π.χ. κάποια χρώματα που μπαίνουν σε κραγιόν, όπως η ηωσίνη, κάποια υλικά αρωμάτων, όπως λάδι περγαμόντου, ή αγγέλικας, ή φουροκουμαρίνες, τετρακυκλίνες.

Σύνοψη: (ενδεικτική) α. Οι δερματικές αντιδράσεις. β. Ερεθιστικές ή καυστικές ή τοξικές ουσίες. γ. Αλλεργιογόνα. δ. Φωτοευαισθητοποιές ουσίες, οι οποίες είναι συνήθως ουσίες μικρού μοριακού βάρους που δεν προκαλούν αλλεργία εξ επαφής αλλά μόνο φωτοαλλεργία με την επίδραση του ηλιακού φωτός, όπως το εξαχλωροφαίνιο στα σαπούνια και το π-αμινοβενζοϊκό οξύ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Ποσότητα και ένταση ερεθισμού

Ερώτηση: Από τις παρακάτω προτάσεις επιλέξτε τη σωστή:

Απάντηση:

• Η ερώτηση: Στην ένταση του ερεθισμού, όσον αφορά την ποσότητα ουσίας που τον προκαλεί: α. Μεγαλύτερη ποσότητα προκαλεί μεγαλύτερο ερεθισμό. β. Μεγαλύτερη ποσότητα προκαλεί μικρότερο ερεθισμό. γ. Η ποσότητα της ουσίας δεν παίζει κανένα ρόλο.

  Η σωστή απάντηση: α. Μεγαλύτερη ποσότητα προκαλεί μεγαλύτερο ερεθισμό.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 197): σημαντικό ρόλο στην ένταση του ερεθισμού παίζει η ποσότητα της ουσίας που επιδρά πάνω στο δέρμα, η φύση της καθώς και η διάρκεια δράσης της· μεγαλύτερη ποσότητα προκαλεί μεγαλύτερο ερεθισμό.

  Ο πίνακας 14.1 (σελ. 199) — Δερματικές αντιδράσεις από τη χρήση καλλυντικών προϊόντων | Είδος παρενέργειας | Ποσότητα ουσίας & μέγεθος παρενέργειας | |---|---| | Ερεθιστική δερματίτιδα | Μεγαλύτερη ποσότητα, μεγαλύτερος ερεθισμός | | Αλλεργία | Δεν παίζει μεγάλο ρόλο η ποσότητα της ουσίας, ακόμη και ελάχιστη προκαλεί αλλεργία |

  Η κρίσιμη αντιδιαστολή: η επιλογή γ (η ποσότητα δεν παίζει κανένα ρόλο) ισχύει για την αλλεργία, όχι για τον ερεθισμό — και αυτή ακριβώς είναι μία από τις τρεις βασικές διαφορές των δύο αντιδράσεων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή είναι η επιλογή α: μεγαλύτερη ποσότητα προκαλεί μεγαλύτερο ερεθισμό. Στην ένταση του ερεθισμού σημαντικό ρόλο παίζουν η ποσότητα της ουσίας που επιδρά πάνω στο δέρμα, η φύση της και η διάρκεια δράσης της. Αντίθετα, στην αλλεργία η ποσότητα της ουσίας δεν παίζει μεγάλο ρόλο, αφού ακόμη και ελάχιστη ποσότητα μπορεί να την προκαλέσει.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Τάση στις δοκιμασίες τοξικότητας

Ερώτηση: Επιλέξτε το σωστό:

Απάντηση:

• Η ερώτηση: Η τάση που επικρατεί τα τελευταία χρόνια όσον αφορά τις δοκιμασίες τοξικότητας είναι: α. Να γίνονται μόνο in vivo δοκιμασίες. β. Να απαγορευθούν οι in vivo δοκιμασίες. γ. Να απαγορευθούν οι in vitro δοκιμασίες.

  Η σωστή απάντηση: β. Να απαγορευθούν οι in vivo δοκιμασίες.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 204): λόγω των πιέσεων των φιλοζωϊκών εταιρειών, τα τελευταία χρόνια έγινε στροφή προς τις δοκιμασίες in vitro στο εργαστήριο· έχει αναπτυχθεί ένας πολύ μεγάλος αριθμός in vitro μεθόδων, που ονομάζονται επίσης και εναλλακτικές μέθοδοι.

  Τα δύο είδη δοκιμασιών (σελ. 203): οι δοκιμασίες τοξικότητας είναι δύο ειδών: α) Δοκιμασίες στα ζώα ή στον άνθρωπο (in vivo). β) Δοκιμασίες στο εργαστήριο (in vitro). | Είδος | Παραδείγματα | |---|---| | In vivo στα ζώα | προσδιορισμός τοξικότητας από το στόμα (LD-50)· δοκιμασίες ερεθιστικότητας στο μάτι και στο δέρμα· δοκιμασία ευαισθητοποίησης· δοκιμασία φωτοτοξικότητας-φωτοαλλεργίας· δοκιμασία ερεθιστικότητας σε βλεννογόνους· δοκιμασία πρόκλησης ακμής· δοκιμασίες καρκινογένεσης-μετάλλαξης | | In vivo στον άνθρωπο | δοκιμασίες ερεθιστικότητας· ευαισθητοποίησης· φωτοτοξικότητας-φωτοαλλεργίας | | In vitro (εναλλακτικές) | βιομακρομοριακή μέθοδος Skintex 23· σύστημα πρόβλεψης της διαβρωτικότητας των ουσιών· κυτταρικές καλλιέργειες· ισοδύναμα δέρματος-επιδερμίδας· in vitro αξιολόγηση της ερεθιστικότητας στο μάτι· in vitro μελέτη ευαισθητοποίησης· in vitro αξιολόγηση της φωτοτοξικότητας |

  Και η υποχρέωση επισήμανσης (σελ. 204): τυχόν αναφορά σε πειράματα με ζώα πρέπει να διευκρινίζεται αν αφορά τις πρώτες ύλες ή το τελικό προϊόν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή είναι η επιλογή β: να απαγορευθούν οι in vivo δοκιμασίες. Λόγω των πιέσεων των φιλοζωικών εταιρειών, τα τελευταία χρόνια έγινε στροφή προς τις δοκιμασίες in vitro στο εργαστήριο, όπου έχει αναπτυχθεί μεγάλος αριθμός μεθόδων, γνωστών και ως εναλλακτικών, για την αξιολόγηση της ερεθιστικότητας στο μάτι και στο δέρμα, της φωτοτοξικότητας, της πρόκλησης διάβρωσης και της ευαισθητοποίησης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Αλλεργιογόνα καλλυντικά προϊόντα

Ερώτηση: Αναφέρετε πέντε γνωστά αλλεργιογόνα καλλυντικά προϊόντα.

Απάντηση:

• Τα έτοιμα προϊόντα που προκαλούν ερεθισμούς ή αλλεργίες (σελ. 202) — ορισμένα καλλυντικά είναι δυνατόν να προκαλέσουν ερεθισμούς ή αλλεργίες σε συγκεκριμένες περιπτώσεις· τα πιο γνωστά από αυτά τα προϊόντα είναι: | Προϊόν | Γιατί | |---|---| | Λευκαντικά | κυρίως όσα περιέχουν υδροκινόνη προκαλούν κοκκινίλες ή φυσαλίδες· η επιτρεπόμενη ποσότητα υδροκινόνης έχει ελαττωθεί πολύ τα τελευταία χρόνια | | Κερατολυτικά | περιέχουν συνήθως οξέα και έχουν απολεπιστική δράση, π.χ. σαλικυλικό, γλυκολικό, γαλακτικό, κιτρικό | | Αποτριχωτικά | το πιο γνωστό χημικό αποτριχωτικό είναι το θειογλυκολικό οξύ και τα άλατά του, το οποίο σε συνδυασμό με το πολύ αλκαλικό pH στο οποίο δρα, προκαλεί ερεθισμό | | Αποσμητικά, σαπούνια και σαμπουάν | π.χ. τα αποσμητικά λόγω των αντιβακτηριδιακών ουσιών που συχνά περιέχουν | | Καλλυντικά αποχρωματισμού | κάποια υγρά permanent είναι πολύ αλκαλικά και μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό… με συνέπεια αύξηση της πιτυρίδας, ερύθημα μετώπου και αυχένα | | Αντιηλιακά προϊόντα | πιθανόν να προκαλέσουν ερεθισμούς ή αλλεργίες λόγω των περιεχομένων αντιηλιακών φίλτρων | | Αρώματα | είναι τα πιο συχνά αλλεργιογόνα λόγω του μεγάλου πλήθους των περιεχομένων συστατικών αν και τελευταία ελέγχονται πολύ καλά | | Βαφές μαλλιών | λόγω των διαφόρων χρωστικών ουσιών | | Αντιϊδρωτικά | μερικές φορές κατηγορούνται ως αλλεργιογόνα και σπανιότερα για ερεθισμούς λόγω κυρίως των αντιβακτηριδιακών ουσιών |

  Η γενική επιφύλαξη (σελ. 198): θεωρητικά κάθε ουσία όσο αθώα κι αν είναι μπορεί να είναι πιθανό αλλεργιογόνο για κάποιον άνθρωπο, όπως επίσης και κάθε άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει αλλεργία σε κάποια φάση της ζωής του.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πέντε γνωστά αλλεργιογόνα καλλυντικά προϊόντα είναι τα αρώματα, που αποτελούν τα πιο συχνά αλλεργιογόνα λόγω του μεγάλου πλήθους των συστατικών τους· οι βαφές μαλλιών, λόγω των διαφόρων χρωστικών ουσιών· τα αποσμητικά και τα αντιϊδρωτικά, λόγω των αντιβακτηριδιακών ουσιών που συχνά περιέχουν· τα λευκαντικά, κυρίως όσα περιέχουν υδροκινόνη, που προκαλούν κοκκινίλες ή φυσαλίδες· και τα αντηλιακά προϊόντα, λόγω των περιεχομένων αντηλιακών φίλτρων. Στα ίδια προϊόντα συγκαταλέγονται και τα κερατολυτικά, τα αποτριχωτικά, τα σαπούνια και τα σαμπουάν, καθώς και τα καλλυντικά αποχρωματισμού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Αλλεργία και ερεθιστική δερματίτιδα

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην αλλεργία και την ερεθιστική δερματίτιδα;

Απάντηση:

• Ο πίνακας 14.1 (σελ. 199) — Δερματικές αντιδράσεις από τη χρήση καλλυντικών προϊόντων | | Ερεθιστική δερματίτιδα | Αλλεργία | |---|---|---| | Είδος δέρματος | Όλα τα δέρματα | Μόνο δέρματα με προδιάθεση και όχι όλα | | Χρόνος αντίδρασης | Αμέσως μετά την εφαρμογή | Συνήθως με καθυστέρηση | | Ποσότητα ουσίας & μέγεθος παρενέργειας | Μεγαλύτερη ποσότητα, μεγαλύτερος ερεθισμός | Δεν παίζει μεγάλο ρόλο η ποσότητα της ουσίας, ακόμη και ελάχιστη προκαλεί αλλεργία |

  Ο μηχανισμός

  • Ερεθισμός (σελ. 197): η τοξική αντίδραση είναι μια παθητική βλάβη του οργανισμού από τη δράση κάποιου δηλητηρίου· τα συστατικά, τα οποία έχουν τοξική δράση στο δέρμα λέγονται καυστικά ή ερεθιστικά και το αποτέλεσμα είναι πρωταρχικός ερεθισμός.
  • Αλλεργία (σελ. 197): η αλλεργία οφείλεται σε διαφορετική κυτταρική διεργασία απ' ό,τι ο ερεθισμός· εδώ η ευαισθητοποίηση είναι απάντηση του ανοσοποιητικού συστήματος που εκδηλώνεται διαμέσου των λεμφοκυττάρων Τ· ο τύπος της αντίδρασης του δέρματος δεν εξαρτάται τόσο από τον χαρακτήρα και την ποσότητα της βλαβερής ουσίας όσο από τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε ατόμου.

  Η συχνότητα και τα συμπτώματα: στα καλλυντικά οι αλλεργίες είναι συχνότερες από τους ερεθισμούς· τα συμπτώματα είναι όμοια σχεδόν με του ερεθισμού: κοκκινίλα με ξηρότητα και φαγούρα πιθανόν και πρήξιμο, ενώ σε πιο δυνατές αλλεργίες έχουμε επίσης φυσαλίδες και μικρούς κόμπους (σελ. 198).

  Ο εντοπισμός: οι ερεθιστικές ουσίες εντοπίζονται εύκολα γιατί ο ερεθισμός διαπιστώνεται στο δέρμα αμέσως μετά τη χρήση του προϊόντος, ενώ για τα αλλεργιογόνα είναι πολύ δύσκολος ο εντοπισμός τους, επειδή θεωρητικά κάθε ουσία μπορεί να προκαλέσει αλλεργία σε κάποια στιγμή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι διαφορές είναι τρεις. Πρώτον, ως προς το είδος του δέρματος: η ερεθιστική δερματίτιδα εμφανίζεται σε όλα τα δέρματα, ενώ η αλλεργία μόνο σε δέρματα με προδιάθεση. Δεύτερον, ως προς τον χρόνο αντίδρασης: ο ερεθισμός εμφανίζεται αμέσως μετά την εφαρμογή, ενώ η αλλεργία συνήθως με καθυστέρηση. Τρίτον, ως προς την ποσότητα: μεγαλύτερη ποσότητα προκαλεί μεγαλύτερο ερεθισμό, ενώ στην αλλεργία η ποσότητα δεν παίζει μεγάλο ρόλο, αφού ακόμη και ελάχιστη την προκαλεί. Επιπλέον, ο ερεθισμός είναι παθητική βλάβη από τη δράση τοξικής ουσίας, ενώ η αλλεργία οφείλεται σε ευαισθητοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω των λεμφοκυττάρων Τ· στα καλλυντικά οι αλλεργίες είναι μάλιστα συχνότερες από τους ερεθισμούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Φωτοδερματίτιδα και φωτοαλλεργία

Ερώτηση: Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην φωτοδερματίτιδα και την φωτοαλλεργία;

Απάντηση:

• Το κοινό τους (σελ. 199): οι φωτοαντιδράσεις προκαλούνται μόνο από την επίδραση του ηλιακού φωτός και χωρίζονται σε δύο κατηγορίες.

  Οι διαφορές | | Φωτοτοξικές αντιδράσεις (φωτοδερματίτιδα) | Φωτοαλλεργίες | |---|---|---| | Ποιους αφορά | κάθε δέρμα ερεθίζεται από τέτοιες ουσίες | εμφανίζονται στο δέρμα ορισμένων ατόμων | | Χρόνος εμφάνισης | εμφανίζονται αμέσως μετά την πρώτη έκθεση στον ήλιο | τα συμπτώματα εμφανίζονται αρκετές μέρες μετά την πρώτη έκθεση | | Ακτινοβολία | συνήθως προκαλούνται από UVA ακτινοβολία | — | | Εικόνα | ο ερεθισμός μοιάζει με ηλιακό έγκαυμα μόνο που εμφανίζεται πολύ γρήγορα | κοκκινίλες, φυσαλίδες, φαγούρα, αλλά και ξηρότητα και οιδήματα | | Λεκέδες | συχνά μένουν επίμονοι σκοτεινοί λεκέδες | λεκέδες δεν μένουν τόσο συχνά όσο στις φωτοτοξικές αντιδράσεις | | Ουσίες | Φωτοτοξικές ουσίες… π.χ. κάποια χρώματα που μπαίνουν σε κραγιόν, όπως η ηωσίνη, κάποια υλικά αρωμάτων, όπως λάδι περγαμόντου, ή αγγέλικας, ή φουροκουμαρίνες, τετρακυκλίνες | Φωτοευαισθητοποιές ουσίες… ουσίες μικρού μοριακού βάρους που δεν προκαλούν αλλεργία εξ επαφής, αλλά μόνο φωτοαλλεργία… π.χ. το εξαχλωροφαίνιο στα σαπούνια, το π-αμινοβενζοϊκό οξύ |

  Η αναγνώριση των φωτοαλλεργιών: οι φωτοαλλεργικές αντιδράσεις αναγνωρίζονται εύκολα, γιατί εντοπίζονται στον λαιμό, στο πρόσωπο, στον βραχίονα και στην εξωτερική πλευρά της παλάμης — δηλαδή στις εκτεθειμένες περιοχές.

  Η δερματίτιδα Berloque: προκαλείται από κολώνιες ή καλλυντικά που περιέχουν αιθέριο έλαιο περγαμόντου και οφείλεται στις φουροκουμαρίνες που περιέχει· πήρε την ονομασία αυτή από το σχήμα περιδέραιου που δημιουργείται γύρω από τον λαιμό όπου συνήθως ψεκάζεται το άρωμα, όταν έρθει σε επαφή με την ηλιακή ακτινοβολία.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Και οι δύο προκαλούνται μόνο από την επίδραση του ηλιακού φωτός, διαφέρουν όμως σε τρία σημεία. Η φωτοδερματίτιδα, δηλαδή οι φωτοτοξικές αντιδράσεις, εμφανίζεται σε κάθε δέρμα, αμέσως μετά την πρώτη έκθεση στον ήλιο, προκαλείται συνήθως από UVA ακτινοβολία, μοιάζει με ηλιακό έγκαυμα που εμφανίζεται πολύ γρήγορα και συχνά αφήνει επίμονους σκοτεινούς λεκέδες. Η φωτοαλλεργία εμφανίζεται μόνο στο δέρμα ορισμένων ατόμων, στα οποία ουσίες που φυσιολογικά δεν είναι ερεθιστικές μετατρέπονται με το ηλιακό φως σε αλλεργιογόνα, τα συμπτώματα εμφανίζονται αρκετές μέρες μετά την πρώτη έκθεση και σπανιότερα μένουν λεκέδες. Οι φωτοαλλεργικές αντιδράσεις αναγνωρίζονται εύκολα, γιατί εντοπίζονται στον λαιμό, στο πρόσωπο, στον βραχίονα και στην εξωτερική πλευρά της παλάμης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Υποαλλεργικά καλλυντικά

Ερώτηση: Τι είναι τα υποαλλεργικά καλλυντικά;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 202): υποαλλεργικά χαρακτηρίζονται τα καλλυντικά που είναι απαλλαγμένα από άρωμα και χρώμα.

  Γιατί παράγονται: για την αντιμετώπιση του προβλήματος οι εταιρείες έχουν στραφεί στην παραγωγή υποαλλεργικών καλλυντικών — δηλαδή για να περιοριστούν οι αλλεργικές αντιδράσεις, αφού τα αρώματα είναι τα πιο συχνά αλλεργιογόνα λόγω του μεγάλου πλήθους των περιεχομένων συστατικών και είναι δυνατόν ακόμη κι ένα επιτρεπόμενο χρώμα να προκαλέσει αλλεργία.

  Η επιφύλαξη: όμως δεν είναι σίγουρο ότι δεν προκαλούν αλλεργίες, γιατί ένα προϊόν μπορεί να είναι καλά ανεκτό στη δοκιμή π.χ. σε 100 άτομα, αλλά όταν βγει στην αγορά να προκαλέσει σε κάποιον αλλεργικά συμπτώματα· γι' αυτό κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά ότι ένα προϊόν είναι ελεύθερο από αλλεργικές επιδράσεις· οι δοκιμασίες που υπάρχουν δεν είναι επαρκείς για τον πλήρη έλεγχό τους.

  Η γενική αρχή που το εξηγεί (σελ. 197-198): θεωρητικά κάθε ουσία όσο αθώα κι αν είναι μπορεί να είναι πιθανό αλλεργιογόνο για κάποιον άνθρωπο, όπως επίσης και κάθε άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει αλλεργία σε κάποια φάση της ζωής του· υπάρχει επίσης η πιθανότητα δύο συστατικά που μεμονωμένα δεν δημιουργούν κανέναν ερεθισμό, όταν συνδυαστούν στο προϊόν να δράσουν ως αλλεργιογόνα… γι' αυτό θα πρέπει πάντα να αξιολογείται η επικινδυνότητα του τελικού προϊόντος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Υποαλλεργικά χαρακτηρίζονται τα καλλυντικά που είναι απαλλαγμένα από άρωμα και χρώμα, δηλαδή από τα δύο συστατικά που ενοχοποιούνται συχνότερα για αλλεργίες. Οι εταιρείες στράφηκαν στην παραγωγή τους για την αντιμετώπιση του προβλήματος των αλλεργικών αντιδράσεων. Δεν είναι όμως σίγουρο ότι δεν προκαλούν αλλεργίες, γιατί ένα προϊόν μπορεί να είναι καλά ανεκτό στη δοκιμή, για παράδειγμα σε 100 άτομα, και όταν βγει στην αγορά να προκαλέσει σε κάποιον αλλεργικά συμπτώματα· έτσι κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά ότι ένα προϊόν είναι ελεύθερο από αλλεργικές επιδράσεις, αφού οι υπάρχουσες δοκιμασίες δεν επαρκούν για τον πλήρη έλεγχό τους.

Κριτήρια αξιολόγησης: