Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 5 (1-3) (σελ. 74) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ – ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 5 (1-3)

Πλήρεις λύσεις των 3 ερωτήσεων του κεφαλαίου 5 — οι ορισμοί της οξείδωσης και της αναγωγής κατά τη θεωρία των δεσμών, η συμπλήρωση κενών για τα οξειδωτικά και τα αναγωγικά, και οι προτάσεις Σωστού-Λάθους για τις ιδιότητες των οξειδωτικών και αναγωγικών σωμάτων.

Ερώτηση 1 — Οξείδωση και αναγωγή κατά τη θεωρία των δεσμών

Ερώτηση: Πως ορίζεται η οξείδωση και η αναγωγή με βάση τη θεωρία των δεσμών;

Απάντηση:

• Οι ορισμοί (σελ. 72): οι παραπάνω ορισμοί δεν καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις αντιδράσεων οξείδωσης και αναγωγής· νεώτεροι ορισμοί με βάση την θεωρία των δεσμών: | | Ορισμός | Παράδειγμα | |---|---|---| | Οξείδωση | ενός στοιχείου είναι η αποβολή ηλεκτρονίων από αυτό | Mg → Mg++ + 2e- | | Αναγωγή | ενός στοιχείου είναι η πρόσληψη ηλεκτρονίων από αυτό | Cl2 + 2e- → 2Cl- |

  Η σημασία της επέκτασης (σελ. 72): έτσι η έννοια της οξείδωσης και της αναγωγής επεκτείνεται σε όλες τις αντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία O2 ή Η2.

  Η σύγκριση με τον παλιότερο ορισμό (σελ. 72) | | Παλιότερος ορισμός | Θεωρία των δεσμών | |---|---|---| | Οξείδωση | η ένωση ενός στοιχείου με το οξυγόνο ή η αφαίρεση υδρογόνου από μια χημική ένωση (C + O2 → CO2) | η αποβολή ηλεκτρονίων | | Αναγωγή | η ένωση ενός στοιχείου με το υδρογόνο ή η αφαίρεση οξυγόνου από μια ένωση (H2 + Cl2 → 2HCl) | η πρόσληψη ηλεκτρονίων |

  Η αλληλεξάρτησή τους (σελ. 73): τα δύο φαινόμενα της οξείδωσης και της αναγωγής δεν είναι ανεξάρτητα, αλλά γίνονται ταυτόχρονα (είναι αλληλένδετα), αφού τα ηλεκτρόνια που αποβάλλει το ένα σώμα τα προσλαμβάνει το άλλο· η αντίδραση που γίνεται, ονομάζεται αντίδραση οξειδοαναγωγής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση τη θεωρία των δεσμών, οξείδωση ενός στοιχείου είναι η αποβολή ηλεκτρονίων από αυτό, όπως στην περίπτωση του μαγνησίου που δίνει ιόν μαγνησίου και δύο ηλεκτρόνια, ενώ αναγωγή ενός στοιχείου είναι η πρόσληψη ηλεκτρονίων από αυτό, όπως στην περίπτωση του χλωρίου που προσλαμβάνει δύο ηλεκτρόνια και δίνει δύο ιόντα χλωρίου. Με τους ορισμούς αυτούς η έννοια της οξείδωσης και της αναγωγής επεκτείνεται σε όλες τις αντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία οξυγόνου ή υδρογόνου. Τα δύο φαινόμενα είναι μάλιστα αλληλένδετα και γίνονται ταυτόχρονα, αφού τα ηλεκτρόνια που αποβάλλει το ένα σώμα τα προσλαμβάνει το άλλο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Συμπλήρωση κενών — οξειδωτικά και αναγωγικά

Ερώτηση: Συμπληρώστε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις:

Απάντηση:

• Το συμπληρωμένο κείμενο

  Οξειδωτικά ονομάζονται οι ουσίες που προκαλούν οξείδωση. Αναγωγικά ονομάζονται οι ουσίες που προκαλούν αναγωγή. Το θειογλυκολικό οξύ είναι αναγωγικό που χρησιμοποιείται στις λοσιόν περμανάντ.

  Η τεκμηρίωση | # | Πηγή | |---|---| | 1 | οξειδωτικές ουσίες ή απλά οξειδωτικά ονομάζονται οι ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις ή ιόντα) που προκαλούν οξείδωση (σελ. 73) | | 2 | αναγωγικές ουσίες ή απλά αναγωγικά ονομάζονται οι ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις ή ιόντα) που προκαλούν αναγωγή (σελ. 73) | | 3 | το θειογλυκολικό οξύ (HS-CH2-COOH) και τα άλατά του είναι αναγωγικά μέσα που περιέχονται στις σύγχρονες λοσιόν περμανάντ (σελ. 73) |

  Οι ιδιότητές τους (σελ. 73) | Οξειδωτικό σώμα | Αναγωγικό σώμα | |---|---| | Προκαλεί οξείδωση | Προκαλεί αναγωγή | | Ανάγεται | Οξειδώνεται | | Προσλαμβάνει ηλεκτρόνια | Αποβάλλει ηλεκτρόνια |

  Και τα άλατά του (κεφ. 3, σελ. 50): άλατα που χρησιμοποιούνται στην κομμωτική, είναι τα άλατα του θειογλυκολικού οξέος (θειογλυκολικό αμμώνιο, θειογλυκολικό λίθιο).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οξειδωτικά ονομάζονται οι ουσίες που προκαλούν οξείδωση. Αναγωγικά ονομάζονται οι ουσίες που προκαλούν αναγωγή. Και το θειογλυκολικό οξύ είναι αναγωγικό που χρησιμοποιείται στις λοσιόν περμανάντ, μαζί με τα άλατά του, δηλαδή το θειογλυκολικό αμμώνιο και το θειογλυκολικό λίθιο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Σωστό ή λάθος — οξειδοαναγωγή

Ερώτηση: Να χαρακτηρίσετε ως σωστές (Σ) ή λάθος (Λ) τις παρακάτω προτάσεις. Να δικαιολογήσετε, όπου μπορείτε, τις απαντήσεις σας.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Δικαιολόγηση | |---|---|---| | (α) Η αποβολή ηλεκτρονίων είναι οξείδωση. | Σ | οξείδωση ενός στοιχείου είναι η αποβολή ηλεκτρονίων από αυτό, π.χ. Mg → Mg++ + 2e- (σελ. 72) | | (β) Οξειδωτικό είναι το σώμα που οξειδώνεται. | Λ | Πίνακας VI: το οξειδωτικό σώμα προκαλεί οξείδωση, ανάγεται και προσλαμβάνει ηλεκτρόνια (σελ. 73) — το οξειδωτικό δεν οξειδώνεται, ανάγεται | | (γ) Αναγωγικό είναι το σώμα που οξειδώνεται. | Σ | Πίνακας VI: το αναγωγικό σώμα προκαλεί αναγωγή, οξειδώνεται και αποβάλλει ηλεκτρόνια (σελ. 73) | | (δ) Η αμμωνία είναι οξειδωτικό σώμα. | Λ | Πίνακας V: η αμμωνία (ΝΗ3) ανήκει στα αναγωγικά (σελ. 73)· και στην Ανακεφαλαίωση: το υπεροξείδιο του υδρογόνου χρησιμοποιείται ως οξειδωτικό στην κομμωτική ενώ το θειογλυκολικό οξύ και η αμμωνία ως αναγωγικά (σελ. 74) |

  Ο κανόνας που τα διέπει (σελ. 73): τα δύο σώματα παθαίνουν το αντίθετο απ' ό,τι προκαλούν — το οξειδωτικό προκαλεί οξείδωση αλλά ανάγεται, ενώ το αναγωγικό προκαλεί αναγωγή αλλά οξειδώνεται· και τούτο γιατί τα ηλεκτρόνια που αποβάλλει το ένα σώμα τα προσλαμβάνει το άλλο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι οι προτάσεις α και γ. Η αποβολή ηλεκτρονίων είναι πράγματι οξείδωση, σύμφωνα με τον ορισμό της θεωρίας των δεσμών. Και αναγωγικό είναι πράγματι το σώμα που οξειδώνεται, αφού προκαλεί αναγωγή αλλά το ίδιο αποβάλλει ηλεκτρόνια. Λανθασμένες είναι οι β και δ: το οξειδωτικό δεν οξειδώνεται αλλά ανάγεται, αφού προσλαμβάνει ηλεκτρόνια· και η αμμωνία δεν είναι οξειδωτικό αλλά αναγωγικό σώμα. Ο κανόνας είναι ότι τα δύο σώματα παθαίνουν το αντίθετο από αυτό που προκαλούν.

Κριτήρια αξιολόγησης: