Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 10 (1-3) (σελ. 120) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ – ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 10 (1-3)

Πλήρεις λύσεις των 3 ερωτήσεων του κεφαλαίου 10 — ο χαρακτήρας της αμμωνίας ως βάσης και αναγωγικού σώματος, οι προτάσεις Σωστού-Λάθους για το ντεκαπάζ, τη σκόνη ντεκαπάζ και την περμανάντ, και ο ρόλος της αμμωνίας στη βαφή των μαλλιών.

Ερώτηση 1 — Ο χαρακτήρας της αμμωνίας

Ερώτηση: Επιλέξτε τη σωστή απάντηση:

Απάντηση:

• Η σωστή απάντηση: (β) είναι βάση και αναγωγικό σώμα.

  Η τεκμηρίωση | Ιδιότητα | Πηγή | |---|---| | βάση | η αμμωνία είναι ασθενής βάση, και όταν διαλύεται στο νερό, σχηματίζει ιόντα αμμωνίου ΝΗ4+ και ιόντα υδροξυλίου ΟΗ- (σελ. 118)· και ο ορισμός του κεφ. 3: βάση είναι κάθε ένωση, η οποία όταν διαλυθεί στο νερό, δίνει ανιόντα υδροξυλίου ΟΗ- | | αναγωγικό σώμα | η αμμωνία ανήκει στα αναγωγικά σώματα και έτσι οξειδώνεται από διάφορα οξειδωτικά σώματα, όπως το οξυγόνο (O2) και το χλώριο (Cl2) (σελ. 118)· και ο Πίνακας V του κεφ. 5 (σελ. 73) την κατατάσσει στα Αναγωγικά |

  Γιατί απορρίπτονται οι άλλες επιλογές | Επιλογή | Γιατί δεν ισχύει | |---|---| | (α) είναι οξύ και αναγωγικό σώμα | σωστό το αναγωγικό, λάθος το οξύ — η αμμωνία δίνει ΟΗ-, δεν δίνει Η+ | | (γ) είναι οξειδωτικό σώμα | αντίθετο — είναι αναγωγικό· οξειδώνεται η ίδια | | (δ) Τίποτα από τα παραπάνω | δεν ισχύει, αφού η (β) είναι σωστή |

  Και μια επιβεβαίωση από την πράξη (σελ. 119): ως βάση, εξουδετερώνει το οξύ που περιέχεται ως σταθεροποιητής στο διάλυμα οξυζενέ — η εξουδετέρωση οξέος είναι ακριβώς η συμπεριφορά βάσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστή είναι η επιλογή β, ότι η αμμωνία είναι βάση και αναγωγικό σώμα. Είναι ασθενής βάση, γιατί όταν διαλύεται στο νερό σχηματίζει ιόντα αμμωνίου και ιόντα υδροξυλίου, και ως βάση εξουδετερώνει το οξύ που περιέχεται ως σταθεροποιητής στο διάλυμα του οξυζενέ. Είναι επίσης αναγωγικό σώμα, αφού οξειδώνεται από οξειδωτικά όπως το οξυγόνο και το χλώριο, και κατατάσσεται στα αναγωγικά στον σχετικό πίνακα του βιβλίου. Οι υπόλοιπες επιλογές απορρίπτονται: η αμμωνία δεν είναι οξύ, αφού δεν δίνει κατιόντα υδρογόνου, ούτε οξειδωτικό σώμα, αφού η ίδια οξειδώνεται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Σωστό ή λάθος — αμμωνία στην Κομμωτική

Ερώτηση: Χαρακτηρίστε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λάθος (Λ). Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Δικαιολόγηση | |---|---|---| | (α) Στο ντεκαπάζ χρησιμοποιείται μίγμα αμμωνίας και οξυζενέ. | Σ | για την λεύκανση και τον αποχρωματισμό των μαλλιών και την απόκτηση «ανοιχτών» ανταυγειών, χρησιμοποιείται μίγμα διαλύματος αμμωνίας και διαλύματος οξυζενέ (20 vol)· λίγο πριν τη χρήση του προϊόντος, πρέπει να γίνεται πολύ καλή ανάμιξη ίσων όγκων των δύο διαλυμάτων (σελ. 119) | | (β) Στην περμανάντ ο ρόλος της αμμωνίας είναι μόνο μηχανικός. | Λ | ο ρόλος της είναι διπλός, και χημικός πρώτα απ' όλα: βοηθώντας, με το αλκαλικό περιβάλλον που δημιουργεί, την καλύτερη δράση του δραστικού συστατικού, καθώς και την αποδιοργάνωση του περιτριχίου (σελ. 119) | | (γ) Η σκόνη ντεκαπάζ περιέχει αμμωνία σε στερεή μορφή. | Λ | περιέχει άλατα της αμμωνίας, όχι αμμωνία: η αμμωνία χρησιμοποιείται επίσης και σε μορφή αλάτων (νιτρικό αμμώνιο, χλωριούχο αμμώνιο) και είναι γνωστή ως σκόνη ντεκαπάζ (σελ. 119)· και η Ανακεφαλαίωση (σελ. 120): η σκόνη ντεκαπάζ περιέχει άλατα της αμμωνίας· εξάλλου η αμμωνία είναι τοξικό αέριο (σελ. 118), δεν υπάρχει σε στερεή μορφή | | (δ) Η αμμωνία δημιουργεί αλκαλικό περιβάλλον στην εφαρμογή της βαφής. | Σ | κατά τη διαδικασία μιας μόνιμης βαφής πραγματοποιούνται αντιδράσεις οξείδωσης οι οποίες απαιτούν αλκαλικό περιβάλλον· το περιβάλλον αυτό το δημιουργεί η παρουσία της αμμωνίας (σελ. 119) |

  Η διάκριση που ζητά η (β): το αλκαλικό περιβάλλον είναι χημική δράση (βοηθά τη δράση του δραστικού συστατικού), ενώ η αποδιοργάνωση του περιτριχίου είναι μηχανική/δομική (έτσι ώστε να απορροφηθεί η λοσιόν καλύτερα) — άρα ο ρόλος της αμμωνίας δεν είναι μόνο μηχανικός.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι οι προτάσεις α και δ. Στο ντεκαπάζ χρησιμοποιείται πράγματι μίγμα διαλύματος αμμωνίας και διαλύματος οξυζενέ των 20 vol, με ανάμιξη ίσων όγκων λίγο πριν από τη χρήση. Και η αμμωνία δημιουργεί πράγματι το αλκαλικό περιβάλλον που απαιτούν οι αντιδράσεις οξείδωσης της μόνιμης βαφής. Λανθασμένες είναι οι β και γ. Στην περμανάντ ο ρόλος της αμμωνίας δεν είναι μόνο μηχανικός αλλά διπλός, αφού με το αλκαλικό περιβάλλον βοηθά χημικά τη δράση του δραστικού συστατικού και συγχρόνως αποδιοργανώνει το περιτρίχιο για την καλύτερη απορρόφηση της λοσιόν. Και η σκόνη ντεκαπάζ δεν περιέχει αμμωνία σε στερεή μορφή, αφού η αμμωνία είναι αέριο, αλλά άλατά της, δηλαδή νιτρικό και χλωριούχο αμμώνιο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Ο ρόλος της αμμωνίας στη βαφή

Ερώτηση: Να περιγράψετε το ρόλο της αμμωνίας στη βαφή των μαλλιών.

Απάντηση:

• Ο ρόλος (σελ. 119): κατά τη διαδικασία μιας μόνιμης βαφής πραγματοποιούνται αντιδράσεις οξείδωσης οι οποίες απαιτούν αλκαλικό περιβάλλον· το περιβάλλον αυτό το δημιουργεί η παρουσία της αμμωνίας.

  Και η Ανακεφαλαίωση (σελ. 120): στην διαδικασία της βαφής των μαλλιών δημιουργεί το αλκαλικό περιβάλλον που απαιτείται για την αντίδραση οξείδωσης που γίνεται.

  Πώς το πετυχαίνει: η αμμωνία είναι ασθενής βάση, και όταν διαλύεται στο νερό, σχηματίζει ιόντα αμμωνίου ΝΗ4+ και ιόντα υδροξυλίου ΟΗ- (σελ. 118) — τα ΟΗ- ανεβάζουν το pH πάνω από το 7 και δημιουργούν το αλκαλικό περιβάλλον.

  Η αλυσίδα των γεγονότων στη βαφή | Βήμα | Τι συμβαίνει | |---|---| | 1 | η αμμωνία δίνει ΟΗ- και ανεβάζει το pH → αλκαλικό περιβάλλον | | 2 | το αλκαλικό pH ανοίγει το περιτρίχιο — σε τιμές 7,5-10,0 τα μαλλιά μαλακώνουν πολύ· αυξάνει το πορώδες όπως ανοίγει το περιτρίχιο· οι βαφές και τα αποχρωστικά περνούν εύκολα στο φλοιό (Πίνακας IV, κεφ. 4) | | 3 | το οξυζενέ μπορεί τώρα να δράσει: στη διαδικασία της βαφής το οξυζενέ χρησιμοποιείται για μερικό αποχρωματισμό της τρίχας με οξείδωση της μελανίνης (σελ. 110) | | 4 | ως βάση, η αμμωνία εξουδετερώνει το οξύ που περιέχεται ως σταθεροποιητής στο διάλυμα οξυζενέ (σελ. 119) — έτσι το οξυζενέ ενεργοποιείται |

  Και το επιχείρημα από το κεφ. 4 (σελ. 63): οι μόνιμες βαφές των μαλλιών βασίζονται σε αντιδράσεις οξείδωσης, οι οποίες γίνονται σε αλκαλικό περιβάλλον (συνήθως παρουσία αμμωνίας) — γι' αυτό και η αμμωνία είναι απαραίτητο συστατικό της μόνιμης βαφής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά τη διαδικασία μιας μόνιμης βαφής πραγματοποιούνται αντιδράσεις οξείδωσης, οι οποίες απαιτούν αλκαλικό περιβάλλον. Το περιβάλλον αυτό το δημιουργεί ακριβώς η παρουσία της αμμωνίας, η οποία ως ασθενής βάση δίνει διαλυόμενη στο νερό ιόντα υδροξυλίου και ανεβάζει έτσι το pH πάνω από το επτά. Το αλκαλικό αυτό περιβάλλον έχει διπλή σημασία: αφενός ανοίγει το περιτρίχιο και αυξάνει το πορώδες της τρίχας, ώστε οι βαφές και τα αποχρωστικά να περνούν εύκολα στον φλοιό, και αφετέρου επιτρέπει στο οξυζενέ να δράσει οξειδωτικά, αποχρωματίζοντας μερικώς την τρίχα με οξείδωση της μελανίνης. Επιπλέον η αμμωνία, ως βάση, εξουδετερώνει το οξύ που περιέχεται ως σταθεροποιητής στο διάλυμα του οξυζενέ, ενεργοποιώντας το.

Κριτήρια αξιολόγησης: