Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 13 (1-2) (σελ. 160-161) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ – ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 13 (1-2)

Πλήρεις λύσεις των 2 ερωτήσεων του κεφαλαίου 13 — οι σύντομες απαντήσεις για τις μεταβολές της τρίχας, τα συστατικά της λοσιόν περμανάντ και της λοσιόν φιξαρίσματος και τις μεθόδους ισιωτικής, και οι προτάσεις Σωστού-Λάθους για την αλκαλική και την όξινη περμανάντ.

Ερώτηση 1 — Σύντομες απαντήσεις για την περμανάντ και την ισιωτική

Ερώτηση: Δώστε σύντομες απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα.

Απάντηση:

• (α) Ποιες μεταβολές γίνονται στην τρίχα κατά την περμανάντ;

  Στη διαδικασία της «μόνιμης» μεταβολής του σχήματος των μαλλιών (περμανάντ), γίνονται οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις (σελ. 154) | Στάδιο | Μεταβολή στην τρίχα | |---|---| | Πρώτο στάδιο: Μηχανική αλλαγή | με μηχανικό τρόπο, δηλαδή με τύλιγμα των μαλλιών σε ρόλεϊ (κυλινδρικοί ράβδοι μικρής διαμέτρου), η τρίχα μπορεί να πάρει το επιθυμητό σχήμα· οι ράβδοι αυτοί τεντώνουν την τρίχα, μετατοπίζοντας τους δεσμούς θείου σε νέες θέσεις | | Δεύτερο στάδιο: Αναγωγή | η αναγωγική ουσία προκαλεί αναγωγή ενός ποσοστού των δισουλφιδικών δεσμών (-S-S-) της κερατίνης· παρέχοντας άτομα υδρογόνου (Η) «σπάζει» τους δεσμούς αυτούς και τους μετατρέπει σε σουλφυδρυλικούς (-S-H)· επιπλέον, το νερό που περιέχεται στη λοσιόν διασπά μερικώς, τόσο τους δεσμούς υδρογόνου όσο και τους ιοντικούς δεσμούς | | Τρίτο στάδιο: Οξείδωση ή φιξάρισμα | ο ρόλος του οξειδωτικού είναι η οξείδωση των σουλφυδρυλικών δεσμών (-S-H) και η μετατροπή τους σε δισουλφιδικούς δεσμούς (-S-S-) στις καινούργιες θέσεις | Ο κανόνας (σελ. 153): είναι αυτονόητο ότι δεν πρέπει με κανένα τρόπο να σπάσουν οι πεπτιδικοί δεσμοί, γιατί αυτό σημαίνει καταστροφή της τρίχας.

  (β) Ποια είναι τα βασικά συστατικά της λοσιόν περμανάντ; | Συστατικό | Ρόλος | |---|---| | θειογλυκολικό οξύ ή κάποιο θειογλυκολικό άλας (συνήθως θειογλυκολικό αμμώνιο) | αναγωγικό μέσο | | αμμωνία | για ρύθμιση του pH στην επιθυμητή περιοχή | | διυγραντικές ουσίες και επιφανειοδραστικά | αυξάνουν την ικανότητα διαβροχής της λοσιόν | | άρωμα | λόγω της δυσάρεστης οσμής των θειογλυκολικών ουσιών | | υδρολυμένες πρωτεΐνες, χρώμα, ρητίνες | καλλυντική προστασία των μαλλιών, ευκολία στην εφαρμογή, θολό προϊόν | Η όξινη λοσιόν (σελ. 156): περιέχει ως αναγωγικά μέσα θειολικά παράγωγα (π.χ. θειογλυκολικούς εστέρες της γλυκερίνης), τα οποία δρουν σε χαμηλότερο pH (4,5-7).

  (γ) Τι περιέχει η λοσιόν φιξαρίσματος; Η λοσιόν φιξαρίσματος περιέχει ως οξειδωτική ουσία το υπεροξείδιο του υδρογόνου (οξυζενέ)· περιέχει επίσης οξέα που ρυθμίζουν το pH περίπου στην τιμή 4· έτσι εξουδετερώνεται η αμμωνία ή άλλες αλκαλικές ουσίες που περιέχονται στη λοσιόν περμανάντ και που έχουν μείνει πάνω στα μαλλιά (σελ. 156-157).

  (δ) Ποιες μεθόδους ισιωτικής γνωρίζετε; | Μέθοδος | Περιγραφή | |---|---| | Η μέθοδος των αλκαλικών ουσιών | γίνεται με χρήση κρέμας που περιέχει μικρή περιεκτικότητα ισχυρής βάσης (2-9% καυστικά αλκάλια)· οι βάσεις είναι ερεθιστικές για τα μάτια και το δέρμα· για το λόγο αυτό η μέθοδος αυτή δεν χρησιμοποιείται συχνά | | Η μέθοδος των αναγωγικών ουσιών | είναι η μέθοδος που χρησιμοποιείται συνήθως· θειογλυκολικά παράγωγα αλλά σε μικρότερη συγκέντρωση· το θειογλυκολικό αμμώνιο… σε περιεκτικότητα 3-8% σε βάση γλυκερίνης και αμμωνία ως αλκαλικό μέσο, που ρυθμίζει το pH στο 7 έως 8,5· η λοσιόν εξουδετέρωσης περιέχει συνήθως ως οξειδωτικό υπεροξείδιο του υδρογόνου ή υπερβορικό νάτριο | | (προσωρινό ίσιωμα) | η θερμή μέθοδος με «πιστολάκι»: τα μαλλιά διαβρέχονται με νερό ή υδατικά προϊόντα πριν το χτένισμα και στεγνώνονται με ισχυρό τράβηγμα με βούρτσα και θερμό αέρα |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά την περμανάντ γίνονται οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις σε τρία στάδια. Πρώτα με το τύλιγμα σε ρόλεϊ η τρίχα τεντώνεται και οι δεσμοί του θείου μετατοπίζονται σε νέες θέσεις. Έπειτα η λοσιόν περμανάντ ανάγει ένα ποσοστό των δισουλφιδικών δεσμών της κερατίνης, τους οποίους μετατρέπει σε σουλφυδρυλικούς παρέχοντας άτομα υδρογόνου, ενώ το νερό της λοσιόν διασπά μερικώς και τους δεσμούς υδρογόνου και τους ιοντικούς. Και τέλος η λοσιόν φιξαρίσματος οξειδώνει τους σουλφυδρυλικούς δεσμούς και τους ξαναφτιάχνει δισουλφιδικούς στις νέες θέσεις. Τα βασικά συστατικά της λοσιόν περμανάντ είναι το θειογλυκολικό οξύ ή κάποιο άλας του ως αναγωγικό, η αμμωνία για τη ρύθμιση του pH, διυγραντικές ουσίες και επιφανειοδραστικά για τη διαβροχή, καθώς και άρωμα λόγω της δυσάρεστης οσμής. Η λοσιόν φιξαρίσματος περιέχει ως οξειδωτικό το υπεροξείδιο του υδρογόνου και οξέα που ρυθμίζουν το pH περίπου στο τέσσερα, ώστε να εξουδετερωθεί η αμμωνία που έχει μείνει στα μαλλιά. Στην ισιωτική τέλος εφαρμόζονται δύο μέθοδοι: εκείνη των αλκαλικών ουσιών, με κρέμα που περιέχει 2 έως 9% καυστικά αλκάλια και σπάνια χρησιμοποιείται λόγω του ερεθισμού, και εκείνη των αναγωγικών ουσιών, με θειογλυκολικά παράγωγα σε μικρότερη συγκέντρωση, που είναι η συνηθέστερη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Σωστό ή λάθος — περμανάντ

Ερώτηση: Συμπληρώστε με σωστό (Σ) ή λάθος (Λ) τις παρακάτω προτάσεις. Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Δικαιολόγηση | |---|---|---| | (α) Η αλκαλική περμανάντ χρησιμοποιείται σε βαμμένα ή ταλαιπωρημένα μαλλιά. | Λ | είναι η όξινη: στην όξινη περμανάντ το pH της λοσιόν μπορεί να κυμαίνεται από 4,5 έως 7,9· η όξινη περμανάντ είναι κατάλληλη για κατεστραμμένα, αποχρωματισμένα ή βαμμένα μαλλιά (σελ. 156)· η αλκαλική έχει pH 9,0-9,8 και αποδιοργανώνει προσωρινά το περιτρίχιο | | (β) Το θειογλυκολικό οξύ και το θειογλυκολικό αμμώνιο δεν είναι αναγωγικές ουσίες. | Λ | είναι: η αλκαλική λοσιόν περμανάντ περιέχει ως αναγωγικό μέσο θειογλυκολικό οξύ ή κάποιο θειογλυκολικό άλας (συνήθως θειογλυκολικό αμμώνιο) (σελ. 156)· και ο Πίνακας V του κεφ. 5 (σελ. 73) κατατάσσει στα αναγωγικά το θειογλυκολικό οξύ (HSCH2COOH) καθώς και άλατά του | | (γ) Το αναγωγικό συστατικό της όξινης λοσιόν περμανάντ είναι το υπεροξείδιο του υδρογόνου. | Λ | το υπεροξείδιο του υδρογόνου είναι οξειδωτικό και ανήκει στη λοσιόν φιξαρίσματος· η όξινη λοσιόν περμανάντ περιέχει ως αναγωγικά μέσα θειολικά παράγωγα (π.χ. θειογλυκολικούς εστέρες της γλυκερίνης), τα οποία δρουν σε χαμηλότερο pH (4,5-7) (σελ. 156) | | (δ) Το οξειδωτικό μέσο που χρησιμοποιούμε στη λοσιόν φιξαρίσματος είναι το καυστικό νάτριο. | Λ | η λοσιόν φιξαρίσματος περιέχει ως οξειδωτική ουσία το υπεροξείδιο του υδρογόνου (οξυζενέ) (σελ. 156)· το καυστικό νάτριο (NaOH) είναι ισχυρή βάση (κεφ. 3) και χρησιμοποιείται στην ισιωτική με τη μέθοδο των αλκαλικών ουσιών, όχι στο φιξάρισμα |

  Και οι τέσσερις προτάσεις είναι λανθασμένες — το σωστό σχήμα των ουσιών είναι: | Προϊόν | Δραστική ουσία | Ρόλος | |---|---|---| | Αλκαλική λοσιόν περμανάντ (pH 9,0-9,8) | θειογλυκολικό οξύ / θειογλυκολικό αμμώνιο | αναγωγικό | | Όξινη λοσιόν περμανάντ (pH 4,5-7,9) | θειολικά παράγωγα (θειογλυκολικοί εστέρες της γλυκερίνης) | αναγωγικό | | Λοσιόν φιξαρίσματος (pH ≈ 4) | υπεροξείδιο του υδρογόνου (οξυζενέ) | οξειδωτικό |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Και οι τέσσερις προτάσεις είναι λανθασμένες. Για βαμμένα ή ταλαιπωρημένα μαλλιά κατάλληλη είναι η όξινη περμανάντ και όχι η αλκαλική, αφού η αλκαλική με pH 9,0 έως 9,8 αποδιοργανώνει προσωρινά το περιτρίχιο. Το θειογλυκολικό οξύ και το θειογλυκολικό αμμώνιο είναι ακριβώς οι αναγωγικές ουσίες της αλκαλικής λοσιόν περμανάντ. Το αναγωγικό συστατικό της όξινης λοσιόν δεν είναι το υπεροξείδιο του υδρογόνου, που είναι οξειδωτικό, αλλά θειολικά παράγωγα, όπως οι θειογλυκολικοί εστέρες της γλυκερίνης. Και το οξειδωτικό μέσο της λοσιόν φιξαρίσματος δεν είναι το καυστικό νάτριο, που είναι ισχυρή βάση, αλλά το υπεροξείδιο του υδρογόνου, δηλαδή το οξυζενέ.

Κριτήρια αξιολόγησης: