Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 15 (1-3) (σελ. 186) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ – ΚΟΜΜΩΤΙΚΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων-ασκήσεων κεφ. 15 (1-3)

Πλήρεις λύσεις των 3 ερωτήσεων του κεφαλαίου 15 — η παραγωγή και τα χαρακτηριστικά αιθέρια έλαια της Αισθητικής-Κομμωτικής, οι ρητίνες και τα βάλσαμα με παραδείγματα, και οι προτάσεις Σωστού-Λάθους για τη λανολίνη, τα κοντίσιονερ και τα προϊόντα φορμαρίσματος.

Ερώτηση 1 — Τα αιθέρια έλαια της Αισθητικής-Κομμωτικής

Ερώτηση: Πώς παράγονται τα αιθέρια έλαια; Αναφέρατε χαρακτηριστικά αιθέρια έλαια που χρησιμοποιούνται στην Αισθητική-Κομμωτική.

Απάντηση:

• Πώς παράγονται (σελ. 179): τα αιθέρια έλαια (essential oils) είναι ελαιώδεις αρωματικές ουσίες που παράγονται με απόσταξη τμήματος φυτού (καρπός, φύλλα, ρίζες κ.ά.) και συνήθως φέρουν το όνομά του· είναι πτητικά σώματα και έχουν παρόμοια οσμή με το φυτό από το οποίο προέρχονται.

  Οι χρήσεις τους (σελ. 179): χρησιμοποιούνται κυρίως ως αρωματικά υλικά αλλά και για την καλλυντική, αντισηπτική και συντηρητική τους δράση· περιέχονται σε σαμπουάν, γαλακτώματα σώματος, αρώματα, λάδια, σαπούνια, άλατα μπάνιου και σε προϊόντα αρωματοθεραπείας (aromatherapy) και spa.

  Τα χαρακτηριστικά αιθέρια έλαια (σελ. 179-180) | Αιθέριο έλαιο | Από πού βγαίνει | Χρήση στην Αισθητική-Κομμωτική | |---|---|---| | Κέδρο (Cedarwood oil) | από τον κορμό του δέντρου | ρυθμίζει τη λιπαρότητα στη μικτή και λιπαρή επιδερμίδα· τονώνει και χαρίζει λάμψη στα λιπαρά μαλλιά | | Φασκόμηλο (Clary Sage oil) | — | πολύ καλό τονωτικό της κυκλοφορίας των τριχοειδών αγγείων· σε αφρόλουτρα και προϊόντα για τοπικό αδυνάτισμα και κυτταρίτιδα· σε σαμπουάν τονώνει τα μαλλιά και περιορίζει το πρόβλημα της εποχιακής τριχόπτωσης | | Γεράνι (Geranium oil) | — | κατάλληλο για την ξηρή και αφυδατωμένη επιδερμίδα· σε σαμπουάν για συχνό λούσιμο για λιπαρά και λεπτά μαλλιά | | Λεβάντα (Lavender oil) | — | το αιθέριο έλαιο με τις περισσότερες και ποικίλες εφαρμογές· από τα λίγα αιθέρια έλαια που μπορούν να εφαρμοστούν απ' ευθείας στο δέρμα σε περιπτώσεις ερεθισμών και τσιμπημάτων από έντομα | | Λεμόνι (Lemon oil) | από τη φλούδα του καρπού (περίπου 3000 λεμόνια… για ένα kg) | πολύ καλό στυπτικό· αποτελεσματικό για τα προβλήματα της λιπαρότητας σε πρόσωπο και μαλλιά | | Πατσουλί (Patchouli) | από τα αποξηραμένα φύλλα του αντίστοιχου θάμνου | συνιστάται σε λιπαρές επιδερμίδες και ως αντιπιτυριδικό | | Τσαγιόδεντρο (Tea Tree oil) | από τα φύλλα του αντίστοιχου δέντρου, που ευδοκιμεί κυρίως στην Αυστραλία | χρησιμοποιείται απ' ευθείας στο δέρμα για την αντιμετώπιση κηλίδων και προβλημάτων της νεανικής επιδερμίδας | | Ιλάνγκ Ιλάνγκ (Ylang Ylang) | από τα άνθη του αντίστοιχου δέντρου (Φιλιππίνες, Μαδαγασκάρη) | γνωστό ως το «λουλούδι των λουλουδιών»· γλυκό, αισθησιακό και εξωτικό άρωμα |

  Η χημική τους ταυτότητα (κεφ. 6, σελ. 83): οι εστέρες των κατώτερων και μέσων οξέων με μέσες αλκοόλες είναι τα τεχνητά αιθέρια έλαια (εσάνς, essence)… και χρησιμοποιούνται στον αρωματισμό καλλυντικών προϊόντων σε αντικατάσταση των φυσικών αιθέριων ελαίων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα αιθέρια έλαια είναι ελαιώδεις αρωματικές ουσίες που παράγονται με απόσταξη τμήματος φυτού, δηλαδή του καρπού, των φύλλων, των ριζών και άλλων, και συνήθως φέρουν το όνομά του. Είναι πτητικά σώματα με οσμή παρόμοια με εκείνη του φυτού από το οποίο προέρχονται και χρησιμοποιούνται κυρίως ως αρωματικά υλικά, αλλά και για την καλλυντική, αντισηπτική και συντηρητική τους δράση. Χαρακτηριστικά αιθέρια έλαια της Αισθητικής και της Κομμωτικής είναι το κέδρο, που ρυθμίζει τη λιπαρότητα και δίνει λάμψη στα λιπαρά μαλλιά· το φασκόμηλο, τονωτικό της κυκλοφορίας των τριχοειδών αγγείων που περιορίζει την εποχιακή τριχόπτωση· το γεράνι, κατάλληλο για την ξηρή επιδερμίδα· η λεβάντα, με τις περισσότερες εφαρμογές και άμεση χρήση στο δέρμα· το λεμόνι, στυπτικό για τη λιπαρότητα· το πατσουλί, αντιπιτυριδικό· το τσαγιόδεντρο, για τη νεανική επιδερμίδα· και το ιλάνγκ ιλάνγκ, με το γλυκό και εξωτικό του άρωμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Ρητίνες και βάλσαμα

Ερώτηση: Τι είναι οι ρητίνες και τι τα βάλσαμα; Αναφέρατε χαρακτηριστικά παραδείγματα από τις δυο κατηγορίες.

Απάντηση:

• Οι ρητίνες (σελ. 180-181): είναι ουσίες πολύ διαδεδομένες στην τεχνολογία των καλλυντικών με πολλαπλές χρήσεις· είναι στερεά ή ημιστερεά σώματα με προσκολλητικές ιδιότητες. | Κατηγορία | Παράδειγμα | Ιδιότητες | |---|---|---| | Φυσικές | σέλλακ | διαλύονται στην αλκοόλη και είναι ανθεκτικές στο νερό | | Συνθετικές | πολυβινυλοπυρρολιδόνη, PVP | υπάρχουν κυρίως σε μορφή κολλοειδούς διαλύματος ή ως στερεές σκόνες | Πού χρησιμοποιούνται (σελ. 181): ενσωματώνονται σε ψεκαστικά διαλύματα (λακ, laque) σε ποσοστό 10-15% αλλά και σε άλλες καλλυντικοτεχνικές μορφές· οι ρητίνες στα ψεκαστικά διαλύματα είναι συνήθως διαλυμένες σε κάποιο πτητικό διαλύτη (π.χ. αιθανόλη)· κατά την εφαρμογή τους αφήνουν ένα λεπτό προστατευτικό φιλμ πάνω στα μαλλιά ή το δέρμα.

  Τα βάλσαμα (σελ. 181): βάλσαμα θεωρούνται τα διαλύματα των φυσικών ρητινών σε αιθέρια έλαια· είναι σώματα ρευστά, γλοιώδη με χαρακτηριστική ευχάριστη οσμή· διαλύονται στην αλκοόλη, ενώ είναι αδιάλυτα στο νερό. | Παραδείγματα | Επιφύλαξη | Χρήσεις | |---|---|---| | γνωστά βάλσαμα είναι του Περού, του Καναδά και του Τολού | θεωρούνται υπεύθυνα για πρόκληση αλλεργιών | χρησιμοποιούνται ως αρωματικοί και τονωτικοί παράγοντες σε σαπούνια, σε τονωτικά μαλλιών και σε προϊόντα για το ξέβγαλμα των μαλλιών |

  Η σχέση των δύο: το βάλσαμο είναι η φυσική ρητίνη διαλυμένη σε αιθέριο έλαιο — δηλαδή και οι δύο ουσίες του κεφαλαίου (ρητίνη + αιθέριο έλαιο) σε ένα προϊόν.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ρητίνες είναι ουσίες πολύ διαδεδομένες στην τεχνολογία των καλλυντικών, στερεά ή ημιστερεά σώματα με προσκολλητικές ιδιότητες. Διακρίνονται σε φυσικές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το σέλλακ, οι οποίες διαλύονται στην αλκοόλη και είναι ανθεκτικές στο νερό, και σε συνθετικές, με παράδειγμα την πολυβινυλοπυρρολιδόνη ή PVP. Ενσωματώνονται στις λακ σε ποσοστό δέκα έως δεκαπέντε τοις εκατό και αφήνουν κατά την εφαρμογή τους ένα λεπτό προστατευτικό φιλμ πάνω στα μαλλιά ή στο δέρμα. Βάλσαμα πάλι θεωρούνται τα διαλύματα των φυσικών ρητινών σε αιθέρια έλαια. Είναι σώματα ρευστά και γλοιώδη με ευχάριστη οσμή, διαλυτά στην αλκοόλη και αδιάλυτα στο νερό, με γνωστότερα εκείνα του Περού, του Καναδά και του Τολού. Χρησιμοποιούνται ως αρωματικοί και τονωτικοί παράγοντες, θεωρούνται όμως υπεύθυνα για πρόκληση αλλεργιών.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Σωστό ή λάθος — προϊόντα περιποίησης

Ερώτηση: Χαρακτηρίστε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ). Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

Απάντηση:

• Οι απαντήσεις | Πρόταση | Σ/Λ | Δικαιολόγηση | |---|---|---| | (α) Η λανολίνη έχει κατηγορηθεί για πρόκληση αλλεργιών. | Σ | είναι γνωστή τόσο για τις καλλυντικές της ιδιότητές (μαλακτικές και γαλακτωματοποιητικές) όσο και για την ιδιαίτερα αλλεργιογόνο δράση της (σελ. 181)· χρειάζεται προσοχή στη χρήση προϊόντων που περιέχουν λανολίνη ιδιαίτερα από άτομα που πάσχουν από αλλεργίες (σελ. 182) | | (β) Το σέλλακ είναι μια συνθετική ρητίνη. | Λ | είναι φυσική: διακρίνονται σε φυσικές (π.χ. σέλλακ) και συνθετικές (πολυβινυλοπυρρολιδόνη, PVP) (σελ. 180) | | (γ) Οι ρητίνες χρησιμοποιούνται στις λακ. | Σ | ενσωματώνονται σε ψεκαστικά διαλύματα (λακ, laque) σε ποσοστό 10-15% (σελ. 181)· και τα hair spray περιέχουν φυσικές ή συνθετικές ρητίνες (σελ. 184) | | (δ) Τα κοντίσιονερ είναι τονωτικά μαλλιών. | Λ | τα κοντίσιονερ δεν ανήκουν στα τονωτικά, αλλά είναι βελτιωτικά των μαλλιών· εφαρμόζονται με σκοπό να βελτιώσουν την εμφάνιση και την αφή των μαλλιών και να διευκολύνουν το χτένισμα (σελ. 182-183) | | (ε) Τα μαλλιά με περμανάντ έχουν αυξημένη ανάγκη για χρήση κοντίσιονερ σε σύγκριση με τα φυσικά μαλλιά. | Σ | ιδιαίτερη ανάγκη για χρήση κοντίσιονερ έχουν τα βαμμένα μαλλιά, τα μαλλιά με περμανάντ, τα ταλαιπωρημένα μαλλιά από συχνό λούσιμο ή στέγνωμα με πιστολάκι (σελ. 183) | | (στ) Οι λακ και τα ζελέ μαλλιών περιέχουν εντελώς διαφορετικά συστατικά. | Λ | τα προϊόντα αυτά περιέχουν τα ίδια βασικά συστατικά, όπως και οι λακ, και μπορεί να περιέχουν επιπλέον χρώμα και «γυαλιστικούς παράγοντες» (σελ. 184) | | (ζ) Ο αφρός μαλλιών δίνει δυνατότερο κράτημα από το ζελέ μαλλιών. | Λ | απλώνεται εύκολα σε στεγνά ή βρεγμένα μαλλιά και δίνει «ασθενέστερο» κράτημα από τα gel (σελ. 185) |

  Η ιεράρχηση των προϊόντων styling (σελ. 184-185) | Προϊόν | Κράτημα / χαρακτηριστικό | |---|---| | Λακ (hair spray) | λακ για ήπιο, μέτριο, ισχυρό και πολύ ισχυρό κράτημα ανάλογα με την ποσότητα των πολυμερών | | Ζελέ (hair gel) | ίδια βασικά συστατικά με τις λακ· για wet-look | | Αφρός (hair mousse) | «ασθενέστερο» κράτημα από τα gel· ενδείκνυται στα αραιά, λεπτά, λίγα μαλλιά | | Κερί (hair wax) | παρεμφερές με το ζελέ, με το πλεονέκτημα να μην ξηραίνεται |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωστές είναι οι προτάσεις α, γ και ε. Η λανολίνη έχει πράγματι κατηγορηθεί για πρόκληση αλλεργιών, αφού είναι γνωστή τόσο για τις μαλακτικές και γαλακτωματοποιητικές της ιδιότητες όσο και για την ιδιαίτερα αλλεργιογόνο δράση της. Οι ρητίνες χρησιμοποιούνται πράγματι στις λακ, σε ποσοστό δέκα έως δεκαπέντε τοις εκατό. Και τα μαλλιά με περμανάντ έχουν πράγματι αυξημένη ανάγκη για κοντίσιονερ, όπως και τα βαμμένα ή ταλαιπωρημένα. Λανθασμένες είναι οι β, δ, στ και ζ. Το σέλλακ είναι φυσική και όχι συνθετική ρητίνη, αφού συνθετική είναι η πολυβινυλοπυρρολιδόνη. Τα κοντίσιονερ δεν είναι τονωτικά αλλά βελτιωτικά της εμφάνισης και της αφής των μαλλιών. Οι λακ και τα ζελέ περιέχουν τα ίδια βασικά συστατικά και όχι εντελώς διαφορετικά. Και ο αφρός μαλλιών δίνει ασθενέστερο και όχι δυνατότερο κράτημα από το ζελέ.

Κριτήρια αξιολόγησης: