Ερωτήσεις κατανόησης — Κεφάλαιο 7 (σελ. 81-88) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ – ΛΥΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ασκήσεων Σχολικού Βιβλίου Ερωτήσεις κατανόησης — Κεφάλαιο 7 (σελ. 81-88) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ

Ερωτήσεις κατανόησης — Κεφάλαιο 7

Λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του κεφαλαίου 7: ο ορισμός της φλεξογραφίας και η ετυμολογία του όρου, η κυλινδρική μορφή των μηχανών ως συνέπεια της εύκαμπτης πλάκας, η ιστορική διαδρομή 1890-1908-1949-1952 με επισήμανση του αριθμητικού λάθους «σαράντα χρόνια», τα τέσσερα τμήματα της μηχανής, ο κύλινδρος άνιλοξ και οι κυψέλες του, η έννοια του πύργου, το στέγνωμα με εξάτμιση των διαλυτών και η ψύξη, η κατασκευή των φωτοπολυμερικών κλισέ σε τέσσερα στάδια φωτισμού και τα είδη των φλεξογραφικών μηχανών με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους.

Ο ορισμός και η ετυμολογία της φλεξογραφίας

Ερώτηση: Ονομάζουμε φλεξογραφία κάθε σύστημα εκτύπωσης που χρησιμοποιεί εξώγλυφες εύκαμπτες, εκτυπωτικές επιφάνειες. Στο χαρακτηριστικό της ελαστικότητας των εκτυπωτικών επιφανειών μας παραπέμπει και η ετυμολογική ανάλυση της λέξης φλεξογραφία. Από ποιες λέξεις προέρχεται ο όρος;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.1, σελ. 81): «Προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις flexible ή flex που σημαίνουν αντίστοιχα εύκαμπτος και κάμπτω, ή από τη λατινική flexus, που σημαίνει κυρτός ή καμπυλωμένος.»

   ΟΙ ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΟΡΙΣΜΟΥ

   ΕΞΩΓΛΥΦΕΣ   τα σημεία που τυπώνουν ΠΡΟΕΞΕΧΟΥΝ
               → η φλεξογραφία ανήκει στην ΥΨΥΤΥΠΙΑ,
                 όπως και η τυπογραφία

   ΕΥΚΑΜΠΤΕΣ   η πλάκα ΛΥΓΙΖΕΙ
               → μπορεί να τυλιχθεί σε ΚΥΛΙΝΔΡΟ
               → συνεχής ροή από ΡΟΛΟ, ΤΑΧΥΤΑΤΗ εκτύπωση

Η ετυμολογία δεν είναι διακοσμητική λεπτομέρεια: και οι τρεις λέξεις (flexible, flex, flexus) δείχνουν το ίδιο χαρακτηριστικό, την ελαστικότητα. Αυτή ακριβώς είναι και η μόνη ουσιαστική διαφορά από την τυπογραφία.

Η σύνδεση με την τυπογραφία, αυτούσια: «Ο τρόπος κατασκευής της εκτυπωτικής πλάκας έχει αρκετά κοινά στοιχεία με τον τρόπο που παράγονται οι πλάκες της τυπογραφίας, με τη διαφορά ότι, επειδή είναι εύκαμπτη, μπορεί να τοποθετηθεί στην περιφέρεια ενός κυλίνδρου.»

Με άλλα λόγια: ίδια αρχή (υψυτυπία), διαφορετικό υλικό (εύκαμπτο), διαφορετική γεωμετρία (κύλινδρος αντί για επίπεδη φόρμα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η λέξη φλεξογραφία προέρχεται από τις αγγλικές λέξεις flexible ή flex, που σημαίνουν αντίστοιχα εύκαμπτος και κάμπτω, ή από τη λατινική flexus, που σημαίνει κυρτός ή καμπυλωμένος. Και οι τρεις λέξεις παραπέμπουν στο ίδιο χαρακτηριστικό, την ελαστικότητα των εκτυπωτικών επιφανειών, που είναι και το στοιχείο του ορισμού: φλεξογραφία ονομάζουμε κάθε σύστημα εκτύπωσης που χρησιμοποιεί εξώγλυφες εύκαμπτες, εκτυπωτικές επιφάνειες.

Γιατί η πλάκα μπαίνει σε κύλινδρο

Ερώτηση: Ο τρόπος κατασκευής της εκτυπωτικής πλάκας έχει αρκετά κοινά στοιχεία με τον τρόπο που παράγονται οι πλάκες της τυπογραφίας, με τη διαφορά ότι, επειδή είναι εύκαμπτη, μπορεί να τοποθετηθεί στην περιφέρεια ενός κυλίνδρου. Τι σημαίνει αυτό για τη μορφή των μεγάλων φλεξογραφικών μηχανών;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.1, σελ. 82): «Οι μεγάλες φλεξογραφικές μηχανές εκτύπωσης είναι κυλινδρικές και το προς εκτύπωση υλικό τροφοδοτείται από ρολό. Η κατασκευή της μηχανής δίνει τη δυνατότητα αποτύπωσης σημαντικού αριθμού χρωμάτων με ένα πέρασμα του εκτυπούμενου υποστρώματος.»

   Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ

   ΕΥΚΑΜΠΤΗ ΠΛΑΚΑ
        ↓
   ΤΟΠΟΘΕΤΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΥΛΙΝΔΡΟΥ
        ↓
   ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ — περιστροφική, όχι παλινδρομική
        ↓
   ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΑΠΟ ΡΟΛΟ — συνεχής ροή υλικού
        ↓
   ΠΟΛΛΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΜΕ ΕΝΑ ΠΕΡΑΣΜΑ (4 έως 8)

Στην τυπογραφία η επίπεδη φόρμα πρέπει να σταματά για να μελανωθεί και να πιεστεί. Ο κύλινδρος δεν σταματά ποτέ — γι' αυτό η φλεξογραφία είναι από τις ταχύτερες μεθόδους.

Πόσα χρώματα: «Ο συνήθης αριθμός χρωμάτων που μπορεί να εκτυπωθεί με ένα πέρασμα κυμαίνεται από 4 έως 8.»
```
   4 χρώματα  = η ΤΕΤΡΑΧΡΩΜΙΑ (κυανό, ματζέντα, κίτρινο, μαύρο)
   5-8        = τετραχρωμία + ΕΙΔΙΚΑ χρώματα (λευκό υπόστρωμα σε
                διαφανές πλαστικό, μεταλλικά, βερνίκι, εταιρικό
                χρώμα συσκευασίας)
```
Κάθε χρώμα θέλει και έναν πύργο — γι' αυτό ο αριθμός των πύργων μιας μηχανής «σε σειρά» «εξαρτάται από τον αριθμό των χρωμάτων που πρόκειται να εκτυπωθούν» (σελ. 86).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Επειδή η φλεξογραφική εκτυπωτική πλάκα είναι εύκαμπτη και μπορεί να τοποθετηθεί στην περιφέρεια ενός κυλίνδρου, οι μεγάλες φλεξογραφικές μηχανές εκτύπωσης είναι κυλινδρικές και το προς εκτύπωση υλικό τροφοδοτείται από ρολό. Η κατασκευή της μηχανής δίνει τη δυνατότητα αποτύπωσης σημαντικού αριθμού χρωμάτων με ένα πέρασμα του εκτυπούμενου υποστρώματος, και ο συνήθης αριθμός χρωμάτων που μπορεί να εκτυπωθεί με ένα πέρασμα κυμαίνεται από 4 έως 8.

Η γέννηση της μεθόδου το 1890

Ερώτηση: Η φλεξογραφία, ως μέθοδος, χρησιμοποιήθηκε για να καλύψει ανάγκες εκτύπωσης σε σακούλες καταστημάτων. Πρωτοεμφανίστηκε στην Αγγλία το 1890, από τον οίκο «BIBBY-BARON & SONS» ειδικά γι' αυτό το λόγο. Πώς εξελίχθηκε στη συνέχεια η μέθοδος;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.2, σελ. 82): «Στη συνέχεια εξελίχθηκε ως μέθοδος με ευρεία εφαρμογή σε υλικά του τομέα της συσκευασίας.»

   ΑΠΟ ΤΗ ΣΑΚΟΥΛΑ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ

   1890  ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΑΝΑΓΚΗ: σακούλες καταστημάτων
              ↓
         ΕΥΡΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ στα υλικά ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ
              ↓
   σήμερα ΤΟ 50% των παγκόσμιων αναγκών σε είδη
          ΜΑΛΑΚΗΣ (ΕΥΚΑΜΠΤΗΣ) ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ (σελ. 86)

Η μέθοδος γεννήθηκε για ένα υλικό που οι άλλες μέθοδοι δεν έπιαναν: η σακούλα δεν είναι επίπεδο, σκληρό, απορροφητικό χαρτί. Χρειαζόταν μαλακή πλάκα που να προσαρμόζεται σε ανώμαλες, μη απορροφητικές επιφάνειες. Από εκεί και η σημερινή της κυριαρχία στη συσκευασία.

Ο οίκος: «BIBBY-BARON & SONS», Αγγλία. Το βιβλίο σημειώνει ότι η μέθοδος αναπτύχθηκε από αυτόν «ειδικά γι' αυτό το λόγο» — δηλαδή δεν προέκυψε από θεωρητική έρευνα, αλλά από μια συγκεκριμένη εμπορική ανάγκη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η φλεξογραφία πρωτοεμφανίστηκε στην Αγγλία το 1890, από τον οίκο «BIBBY-BARON & SONS», ειδικά για να καλύψει ανάγκες εκτύπωσης σε σακούλες καταστημάτων. Στη συνέχεια εξελίχθηκε ως μέθοδος με ευρεία εφαρμογή σε υλικά του τομέα της συσκευασίας. Η πορεία αυτή εξηγεί και τη σημερινή της θέση: η φλεξογραφία καλύπτει το 50% των παγκόσμιων αναγκών εκτύπωσης σε είδη μαλακής, εύκαμπτης συσκευασίας.

Ο Holweg, τα μελάνια ανιλίνης και η μετονομασία

Ερώτηση: Το έτος 1908, ο τεχνολόγος Holweg τη βελτίωσε ως προς την ταχύτητα παραγωγής των αντιτύπων και χρησιμοποίησε μελάνια ανιλίνης. Τα μελάνια αυτά είναι διαλυτά στο οινόπνευμα και από την καινοτομία αυτή η μέθοδος ονομάστηκε μέθοδος ανιλίνης. Τι προστέθηκε το 1949 στη φλεξογραφική μηχανή;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.2, σελ. 82): «Σαράντα χρόνια αργότερα, στα 1949, στη φλεξογραφική μηχανή εκτύπωσης προστέθηκε, ως εξάρτημα πολύ σημαντικό, ένας ειδικός κύλινδρος που ονομάστηκε άνιλοξ ή ράστερ. Τέλος το 1952, στο διεθνές συνέδριο εκτυπώσεων, στις ΗΠΑ, η μέθοδος ανιλίνης μετονομάστηκε σε φλεξογραφική μέθοδο εκτύπωσης.»

   ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ — ΤΕΣΣΕΡΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

   1890  ΓΕΝΝΗΣΗ      Αγγλία, BIBBY-BARON & SONS, σακούλες
   1908  ΜΕΛΑΝΙ       Holweg: ταχύτητα + ΜΕΛΑΝΙΑ ΑΝΙΛΙΝΗΣ
                      → όνομα: ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΙΛΙΝΗΣ
   1949  ΕΞΑΡΤΗΜΑ     ΚΥΛΙΝΔΡΟΣ ΑΝΙΛΟΞ ή ΡΑΣΤΕΡ
   1952  ΟΝΟΜΑ        ΗΠΑ → ΦΛΕΞΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ

Το όνομα άλλαξε βάση: «μέθοδος ανιλίνης» ονομαζόταν από το μελάνι· «φλεξογραφία» ονομάζεται από την πλάκα. Η μετονομασία του 1952 δεν είναι απλή αλλαγή ετικέτας — αναγνωρίζει ότι το ουσιώδες γνώρισμα της μεθόδου είναι η εύκαμπτη εξώγλυφη πλάκα, όχι το είδος της μελάνης.

Σημείωση για τη χρονολογία:
```
   Το βιβλίο γράφει: «ΣΑΡΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ, στα 1949»
   με αφετηρία το 1908 του Holweg.

   1949 − 1908 = 41
```
Σημείωση: το βιβλίο δίνει «σαράντα χρόνια αργότερα»· ακριβώς η διαφορά είναι 41 χρόνια, δηλαδή το «σαράντα» είναι στρογγυλοποίηση. Οι χρονολογίες (1908 και 1949) είναι αυτές που μετρούν.
Γιατί ήταν «εξάρτημα πολύ σημαντικό» ο άνιλοξ: τα μελάνια ανιλίνης είναι πολύ ρευστά (διαλυτά στο οινόπνευμα). Χωρίς δοσομέτρηση, η μηχανή θα «πλημμύριζε» το υλικό. Ο άνιλοξ, με τις ίσου μεγέθους και βάθους κυψέλες και τη λεπίδα καθαρισμού, δίνει σταθερή και μετρήσιμη ποσότητα μελάνης σε κάθε περιστροφή. Γι' αυτό το 1949 θεωρείται τομή: πριν από αυτό η μέθοδος ήταν γρήγορη αλλά δύσκολα ελεγχόμενη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το 1908 ο τεχνολόγος Holweg βελτίωσε τη μέθοδο ως προς την ταχύτητα παραγωγής των αντιτύπων και χρησιμοποίησε μελάνια ανιλίνης, διαλυτά στο οινόπνευμα, και από την καινοτομία αυτή η μέθοδος ονομάστηκε μέθοδος ανιλίνης. Στα 1949 στη φλεξογραφική μηχανή εκτύπωσης προστέθηκε, ως εξάρτημα πολύ σημαντικό, ένας ειδικός κύλινδρος που ονομάστηκε άνιλοξ ή ράστερ. Τέλος, το 1952, στο διεθνές συνέδριο εκτυπώσεων στις ΗΠΑ, η μέθοδος ανιλίνης μετονομάστηκε σε φλεξογραφική μέθοδο εκτύπωσης. Σημειώνεται ότι το βιβλίο χαρακτηρίζει το 1949 ως «σαράντα χρόνια αργότερα» από το 1908, ενώ η διαφορά είναι σαράντα ένα χρόνια.

Το τμήμα τροφοδοσίας ρολού

Ερώτηση: Το τμήμα τροφοδοσίας ρολού είναι υπεύθυνο για την αποφυγή διπλωμάτων και για το τέντωμα του υλικού που θα εκτυπωθεί. Ο έλεγχος του τεντώματος ασκείται από τη στιγμή που το υλικό φεύγει από το σύστημα τροφοδοσίας και σε όλη τη διάρκεια της εκτυπωτικής διαδικασίας. Τι άλλο ελέγχει και τι ρυθμίζει το τμήμα αυτό;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.1α, σελ. 83): «Το τμήμα τροφοδοσίας ρολού ελέγχει, επίσης, τη μετακίνηση του εκτυπούμενου υποστρώματος στο εκτυπωτικό σύστημα, στο φούρνο, την ψύξη. Τέλος, ρυθμίζει το τελικό τύλιγμα του εκτυπωμένου πλέον υλικού στο ρολό εξαγωγής.»

   Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ — ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΤΗΝ ΕΛΕΓΧΕΙ

   ΡΟΛΟ ΕΙΣΟΔΟΥ
        │  ◄── ΤΜΗΜΑ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ: αποφυγή ΔΙΠΛΩΜΑΤΩΝ,
        │      ΤΕΝΤΩΜΑ (έλεγχος ΣΕ ΟΛΗ τη διαδικασία)
        ▼
   ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (πύργοι)      ◄── το ίδιο τμήμα
        ▼                                 ελέγχει τη ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ
   ΦΟΥΡΝΟΣ                           ◄──
        ▼
   ΨΥΞΗ                              ◄──
        ▼
   ΡΟΛΟ ΕΞΑΓΩΓΗΣ   ◄── ΡΥΘΜΙΖΕΙ το ΤΕΛΙΚΟ ΤΥΛΙΓΜΑ

Το τμήμα τροφοδοσίας δεν σταματά στην είσοδο: ελέγχει το υλικό σε όλη του τη διαδρομή, από το ρολό εισόδου ως το ρολό εξαγωγής.

Γιατί το τέντωμα είναι κρίσιμο: σε μηχανή με πολλούς πύργους, κάθε πύργος τυπώνει ένα χρώμα στην ίδια θέση. Αν το υλικό χαλαρώσει ή τεντωθεί ανομοιόμορφα ανάμεσα σε δύο πύργους, τα χρώματα δεν θα πέσουν το ένα πάνω στο άλλο — αυτό είναι το πρόβλημα των «συμπτώσεων χρωμάτων» που αναφέρει η §7.4. Και μια ζάρα (δίπλωμα) σημαίνει λευκή γραμμή στην εκτύπωση και πιθανό κόλλημα στον φούρνο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το τμήμα τροφοδοσίας ρολού, πέρα από την αποφυγή διπλωμάτων και το τέντωμα του υλικού, ελέγχει επίσης τη μετακίνηση του εκτυπούμενου υποστρώματος στο εκτυπωτικό σύστημα, στον φούρνο και στην ψύξη. Τέλος, ρυθμίζει το τελικό τύλιγμα του εκτυπωμένου πλέον υλικού στο ρολό εξαγωγής. Ο έλεγχος του τεντώματος ασκείται από τη στιγμή που το υλικό φεύγει από το σύστημα τροφοδοσίας και σε όλη τη διάρκεια της εκτυπωτικής διαδικασίας, γιατί από τη σταθερότητα του τεντώματος εξαρτάται η σωστή σύμπτωση των χρωμάτων των διαδοχικών πύργων.

Ο κύλινδρος άνιλοξ και οι κυψέλες του

Ερώτηση: Για κάθε χρώμα υπάρχει και μία αντίστοιχη σκάφη μελάνης, όπου είναι βυθισμένος ένας κύλινδρος τροφοδοσίας από καουτσούκ. Ο κύλινδρος αυτός μεταφέρει το χρώμα σε ένα δεύτερο κύλινδρο, με πολλές μικρές κυψέλες, ίσου μεγέθους και βάθους, που ονομάζεται κύλινδρος άνιλοξ. Πόσες είναι οι κυψέλες, τι βάθος έχουν και τι σχήμα;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.1β, σελ. 83): «Ο αριθμός των κυψελών κυμαίνεται από 40 έως 318 κυψέλες ανά εκατοστό (l/cm) και το βάθος τους από 8 έως 16 μικρά (χιλιοστά του χιλιοστού). Οι κυψέλες μπορεί να έχουν σχήμα ρόμβων, γραμμών, πυραμίδων ή κόλουρων πυραμίδων.»

   ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΟΥ ΑΝΙΛΟΞ

   ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ   40 ── 318 κυψέλες/cm  (l/cm)
               λίγες & μεγάλες ──► ΠΟΛΛΗ μελάνη, χοντρή δουλειά
               πολλές & μικρές ──► ΛΙΓΗ μελάνη, ψιλή λεπτομέρεια

   ΒΑΘΟΣ       8 ── 16 μικρά (= χιλιοστά του χιλιοστού)
               1 μικρό = 0,001 mm → 8-16 μικρά = 0,008-0,016 mm

   ΣΧΗΜΑ       ΡΟΜΒΟΣ · ΓΡΑΜΜΕΣ · ΠΥΡΑΜΙΔΑ · ΚΟΛΟΥΡΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ

Η ισότητα («ίσου μεγέθους και βάθους») είναι το κρίσιμο: αν όλες οι κυψέλες χωρούν ακριβώς την ίδια ποσότητα, τότε ο άνιλοξ λειτουργεί ως μετρητής δόσης και η μελάνωση βγαίνει ομοιόμορφη σε κάθε περιστροφή.

Η διαδρομή της μελάνης, αυτούσια: «Ο άνιλοξ, εξαιτίας της χάραξής του, χρησιμοποιείται για την παροχή και τη σωστή κατανομή της μελάνης στον εκτυπωτικό κύλινδρο. Η μελάνη, η οποία μεταφέρεται από τον κύλινδρο τροφοδοσίας στον άνιλοξ, συγκρατείται μόνο μέσα στις κυψέλες, ενώ όση περισσεύει απομακρύνεται με μία ειδική λεπίδα καθαρισμού. Η μεταφορά της μελάνης από τον κύλινδρο άνιλοξ στον κύλινδρο που φέρει το εκτυπωτικό κλισέ γίνεται με την άσκηση ελαφριάς πίεσης.»
```
   ΣΚΑΦΗ ► ΚΥΛΙΝΔΡΟΣ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ ► ΑΝΙΛΟΞ ► ΚΛΙΣΕ ► ΥΛΙΚΟ
   (μελάνη) (καουτσούκ)          (λεπίδα!)  (ελαφριά πίεση)
```
Γιατί ΕΛΑΦΡΙΑ πίεση: το κλισέ είναι εύκαμπτο. Δυνατή πίεση θα το ζούληζε και θα παραμόρφωνε το θέμα — ακριβώς το πρόβλημα που περιγράφει η §7.3.2 («η πίεση που εφαρμόζεται πάνω της κατά την εκτύπωση προκαλεί παραμόρφωση του θέματος»). Στη φλεξογραφία η ελαφριά πίεση είναι κανόνας, όχι επιλογή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αριθμός των κυψελών του κυλίνδρου άνιλοξ κυμαίνεται από 40 έως 318 κυψέλες ανά εκατοστό (l/cm) και το βάθος τους από 8 έως 16 μικρά, δηλαδή χιλιοστά του χιλιοστού. Οι κυψέλες μπορεί να έχουν σχήμα ρόμβων, γραμμών, πυραμίδων ή κόλουρων πυραμίδων. Ο άνιλοξ, εξαιτίας της χάραξής του, χρησιμοποιείται για την παροχή και τη σωστή κατανομή της μελάνης στον εκτυπωτικό κύλινδρο: η μελάνη συγκρατείται μόνο μέσα στις κυψέλες, ενώ όση περισσεύει απομακρύνεται με μία ειδική λεπίδα καθαρισμού, και η μεταφορά της στον κύλινδρο που φέρει το κλισέ γίνεται με την άσκηση ελαφριάς πίεσης.

Ο πύργος της φλεξογραφικής μηχανής

Ερώτηση: Ο κύλινδρος που φέρει το εκτυπωτικό κλισέ, είναι μεταλλικός ή από ειδικό συνθετικό, και στην επιφάνειά του υπάρχει αυτοκόλλητο διπλής όψης, πάνω στο οποίο επικολλάται το εύκαμπτο υλικό της εξώγλυφης πλάκας εκτύπωσης. Στο τέλος της μηχανικής διάταξης ακολουθεί ο κύλινδρος πίεσης. Πώς ονομάζεται ένα τέτοιο σύστημα κυλίνδρων μαζί με το μελανείο;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.1β, σελ. 83-84): «Ένα τέτοιο σύστημα κυλίνδρων μαζί με το μελανείο, το οποίο είναι υπεύθυνο για την εκτύπωση ενός και μόνου χρώματος, ονομάζεται ΠΥΡΓΟΣ. Οι κύλινδροι του κάθε πύργου της μηχανής έχουν το ίδιο μήκος, αλλά η διάμετρος της βάσης τους διαφέρει κι εξαρτάται από το μέγεθος του υλικού που τυπώνουν.»

   ΕΝΑΣ ΠΥΡΓΟΣ = ΕΝΑ ΧΡΩΜΑ

   ┌──────────── ΠΥΡΓΟΣ ─────────────┐
   │  ΜΕΛΑΝΕΙΟ (σκάφη + τροφοδοσία)  │
   │      ▼                          │
   │  ΑΝΙΛΟΞ  ──λεπίδα──►            │
   │      ▼                          │
   │  ΚΥΛΙΝΔΡΟΣ ΚΛΙΣΕ                │
   │      ▼  ═══ ΥΛΙΚΟ ═══►          │
   │  ΚΥΛΙΝΔΡΟΣ ΠΙΕΣΗΣ               │
   └─────────────────────────────────┘

   6 ΧΡΩΜΑΤΑ  →  6 ΠΥΡΓΟΙ σε σειρά

Γι' αυτό «ο αριθμός των πύργων εξαρτάται από τον αριθμό των χρωμάτων που πρόκειται να εκτυπωθούν» (σελ. 86).

Το ίδιο μήκος, διαφορετική διάμετρος — δύο διαφορετικά πράγματα:

   ΜΗΚΟΣ (πλάτος του κυλίνδρου) — ΤΟ ΙΔΙΟ σε όλους τους πύργους
      γιατί όλοι τυπώνουν ΤΟ ΙΔΙΟ, ΕΝΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ρολό
      ┌────────────────────┐
      │                    │  ίδιο σε κάθε πύργο
      └────────────────────┘

   ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΒΑΣΗΣ — ΔΙΑΦΕΡΕΙ, «εξαρτάται από το ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ
      ΥΛΙΚΟΥ ΠΟΥ ΤΥΠΩΝΟΥΝ»
      Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ του κυλίνδρου = το ΜΗΚΟΣ του επαναλαμβανόμενου
      θέματος. Μεγαλύτερη ετικέτα → μεγαλύτερη διάμετρος.

Ο κύλινδρος του κλισέ είναι σφραγίδα που γυρίζει: μία περιστροφή = ένα «πάτημα» του θέματος. Άρα το θέμα δεν μπορεί να είναι μακρύτερο από την περιφέρεια του κυλίνδρου. Το μέγεθος της συσκευασίας επιβάλλει τη διάμετρο.

Το κλισέ κρατιέται με αυτοκόλλητο διπλής όψης — όχι με μηχανικούς σφιγκτήρες, όπως η μεταλλική πλάκα της όφσετ. Αυτό είναι συνέπεια της ελαστικότητας: το εύκαμπτο φύλλο πρέπει να «κάτσει» ομοιόμορφα σε όλη την επιφάνεια του κυλίνδρου, χωρίς φούσκες, αλλιώς η πίεση θα είναι άνιση κατά μήκος του θέματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα σύστημα κυλίνδρων — κύλινδρος τροφοδοσίας, άνιλοξ, κύλινδρος του κλισέ και κύλινδρος πίεσης — μαζί με το μελανείο, το οποίο είναι υπεύθυνο για την εκτύπωση ενός και μόνου χρώματος, ονομάζεται πύργος. Οι κύλινδροι του κάθε πύργου της μηχανής έχουν το ίδιο μήκος, αλλά η διάμετρος της βάσης τους διαφέρει και εξαρτάται από το μέγεθος του υλικού που τυπώνουν. Επειδή κάθε πύργος αποδίδει ένα μόνο χρώμα, ο αριθμός των πύργων μιας μηχανής εξαρτάται από τον αριθμό των χρωμάτων που πρόκειται να εκτυπωθούν.

Γιατί χρειάζεται εξελιγμένο τμήμα στεγνώματος

Ερώτηση: Τα υλικά που τυπώνονται με τη μέθοδο της φλεξογραφίας είναι συνήθως μη απορροφητικά και μετά την εκτύπωσή τους τυλίγονται σε ρολό. Από την άλλη, οι μηχανές τυπώνουν με μεγάλη ταχύτητα το ένα χρώμα πάνω στο άλλο και χρησιμοποιούν ιδιαίτερα ρευστές μελάνες. Τι απαιτούν σε συνδυασμό οι παράγοντες αυτοί;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.1γ, σελ. 84): «Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό, απαιτούν ένα εξελιγμένο τμήμα για το στέγνωμα της μελάνης. Στο τμήμα αυτό ζεστός αέρας διοχετεύεται με αγωγούς στον πύργο που τυπώνει. Στη συνέχεια, το υλικό που τυπώνεται, περνά μέσα από ειδικό φούρνο για το τελικό στέγνωμα. Το στέγνωμα των μελανών επιτυγχάνεται με την εξάτμιση των διαλυτών, που είχαν αναμειχθεί με αυτές για να τις κρατούν σε ρευστή μορφή.»

   ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ — ΤΡΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

   ① ΜΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ
      πλαστικό, αλουμίνιο, σελοφάν
      → η μελάνη ΔΕΝ «ρουφιέται»· ΚΑΘΕΤΑΙ ΠΑΝΩ

   ② ΤΥΛΙΓΟΝΤΑΙ ΣΕ ΡΟΛΟ
      → η νωπή όψη ΑΚΟΥΜΠΑ την πίσω όψη
      → ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΑ σε όλο το ρολό

   ③ ΜΕΓΑΛΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ, ΧΡΩΜΑ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΧΡΩΜΑ
      + ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΡΕΥΣΤΕΣ ΜΕΛΑΝΕΣ
      → ο επόμενος πύργος βρίσκει το προηγούμενο χρώμα ΝΩΠΟ
      → τα χρώματα ΑΝΑΚΑΤΕΥΟΝΤΑΙ

   ΛΥΣΗ: ΖΕΣΤΟΣ ΑΕΡΑΣ ΣΤΟΝ ΠΥΡΓΟ ──► ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ

Σημείωσε τα δύο επίπεδα: ο ζεστός αέρας δρα μέσα στον πύργο, δηλαδή ανάμεσα στα χρώματα· ο φούρνος δίνει το τελικό στέγνωμα πριν το τύλιγμα.

Ο μηχανισμός του στεγνώματος: «με την εξάτμιση των διαλυτών, που είχαν αναμειχθεί με αυτές για να τις κρατούν σε ρευστή μορφή».
```
   ΔΙΑΛΥΤΗΣ + ΧΡΩΣΤΙΚΗ = ΡΕΥΣΤΗ ΜΕΛΑΝΗ
        │ ζεστός αέρας / φούρνος
        ▼
   Ο ΔΙΑΛΥΤΗΣ ΕΞΑΤΜΙΖΕΤΑΙ → μένει μόνο η ΧΡΩΣΤΙΚΗ, στεγνή
```
Είναι ΦΥΣΙΚΗ, όχι χημική διαδικασία: τίποτα δεν οξειδώνεται και τίποτα δεν πολυμερίζεται — απλώς φεύγει ο διαλύτης. Γι' αυτό το στέγνωμα είναι ταχύτατο και γι' αυτό η μέθοδος μπορεί να συνδεθεί σε παραγωγική αλυσίδα (σελ. 87).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι τρεις παράγοντες — μη απορροφητικά υλικά που τυλίγονται σε ρολό, μεγάλη ταχύτητα εκτύπωσης του ενός χρώματος πάνω στο άλλο και ιδιαίτερα ρευστές μελάνες — απαιτούν, σε συνδυασμό, ένα εξελιγμένο τμήμα για το στέγνωμα της μελάνης. Στο τμήμα αυτό ζεστός αέρας διοχετεύεται με αγωγούς στον πύργο που τυπώνει και στη συνέχεια το υλικό περνά μέσα από ειδικό φούρνο για το τελικό στέγνωμα. Το στέγνωμα των μελανών επιτυγχάνεται με την εξάτμιση των διαλυτών, που είχαν αναμειχθεί με αυτές για να τις κρατούν σε ρευστή μορφή.

Το τμήμα ψύξης

Ερώτηση: Λόγω του στεγνώματος, το τυπωμένο θέμα μπορεί να αλλοιωθεί, επειδή τα μελάνια είναι πιθανό να χάσουν τη σταθερότητά τους και να πάψουν να είναι ανθεκτικά. Γι αυτό, ύστερα από τη διαδικασία στεγνώματος που υφίσταται το μελάνι, είναι απαραίτητο να ψυχθεί. Με τι εξασφαλίζεται αυτό;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.1δ, σελ. 84): «Αυτό εξασφαλίζεται με ειδικό μηχανισμό ψύξης.»

   ΓΙΑΤΙ ΜΕΤΑ ΤΗ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΨΥΞΗ

   ΦΟΥΡΝΟΣ (θερμό)
        │  ✔ εξατμίζει τους διαλύτες → στεγνώνει
        │  ✘ αλλά αφήνει το μελάνι ΖΕΣΤΟ
        ▼
   ΖΕΣΤΟ ΜΕΛΑΝΙ
        · «πιθανό να ΧΑΣΕΙ ΤΗ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ»
        · «να ΠΑΨΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ»
        · «το τυπωμένο θέμα μπορεί να ΑΛΛΟΙΩΘΕΙ»
        ▼
   ΕΙΔΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΨΥΞΗΣ
        ▼
   ΤΥΛΙΓΜΑ ΣΤΟ ΡΟΛΟ ΕΞΑΓΩΓΗΣ — με ασφάλεια

Η ψύξη δεν είναι πολυτέλεια: το ρολό τυλίγεται σφιχτά και μένει έτσι για ώρες ή μέρες. Αν μπει ζεστό, η πίεση συν η θερμοκρασία θα κολλήσουν τις στρώσεις μεταξύ τους και το προϊόν καταστρέφεται.

Η σειρά των τεσσάρων τμημάτων — και γιατί αυτή:
```
   α) ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ → β) ΕΚΤΥΠΩΣΗ → γ) ΣΤΕΓΝΩΜΑ → δ) ΨΥΞΗ
      φέρνει &        βάζει το      βγάζει τον    σταθεροποιεί
      τεντώνει        χρώμα         διαλύτη       το μελάνι
```
Κάθε τμήμα λύνει πρόβλημα που δημιούργησε το προηγούμενο: η εκτύπωση αφήνει νωπή μελάνη (→ στέγνωμα), το στέγνωμα αφήνει ζεστό και ασταθές μελάνι (→ ψύξη).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ψύξη εξασφαλίζεται με ειδικό μηχανισμό ψύξης. Χρειάζεται γιατί λόγω του στεγνώματος το τυπωμένο θέμα μπορεί να αλλοιωθεί, επειδή τα μελάνια είναι πιθανό να χάσουν τη σταθερότητά τους και να πάψουν να είναι ανθεκτικά· γι' αυτό, ύστερα από τη διαδικασία στεγνώματος που υφίσταται το μελάνι, είναι απαραίτητο να ψυχθεί πριν το υλικό τυλιχθεί στο ρολό εξαγωγής.

Τα φωτοπολυμερή και η αρχή κατασκευής των κλισέ

Ερώτηση: Για την κατασκευή των φλεξογραφικών κλισέ παλιότερα χρησιμοποιούνταν καουτσούκ. Σήμερα αυτό έχει αντικατασταθεί από φωτοπολυμερή υλικά σε στερεή ή υγρή μορφή. Η μοριακή δομή των πολυμερών υλικών διαφοροποιείται μετά την έκθεσή τους σε υπεριώδη ακτινοβολία (UV), με αποτέλεσμα αυτά να σκληραίνουν. Τι σημασία έχει η ιδιότητα αυτή;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.3.2, σελ. 84): «Η ιδιότητά τους αυτή αποτελεί τη βάση για την κατασκευή εξώγλυφης εύκαμπτης εκτυπωτικής πλάκας.»

   Η ΑΡΧΗ ΣΕ ΜΙΑ ΓΡΑΜΜΗ

   ΦΩΣ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΥΛΙΚΟ  →  ΣΚΛΗΡΑΙΝΕΙ, ΜΕΝΕΙ
   ΣΚΟΤΑΔΙ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΦΥΓΕΙ     →  ΜΑΛΑΚΟ, ΦΕΥΓΕΙ
                    ↓
   Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΥΨΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕΝΕΙ = Η ΕΞΩΓΛΥΦΗ ΠΛΑΚΑ

Δεν υπάρχει χάραξη με εργαλείο και δεν υπάρχει καλούπι: η πλάκα «σκαλίζεται» από το ίδιο το φως και στη συνέχεια από τη χημική κατεργασία. Το αρνητικό φιλμ είναι το «σχέδιο» του χαράκτη.

Η επιλογή των υλικών, αυτούσια (σελ. 85): «Η επιλογή των υλικών που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των κλισέ, εξαρτάται από τον τύπο της μελάνης καθώς και το είδος του υλικού που θα τυπωθεί. Για την κατασκευή φωτοπολυμερικών κλισέ χρησιμοποιούνται είτε φύλλα φωτοπολυμερούς είτε ρευστό φωτοπολυμερές. Η διαδικασία κατασκευής του κλισέ, σε γενικές γραμμές, είναι η ίδια.»
```
   ΤΙ ΚΑΘΟΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΛΙΚΟΥ
   ① ο ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΑΝΗΣ (οι διαλύτες μπορεί να προσβάλλουν
      ακατάλληλο πολυμερές)
   ② το ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ που θα τυπωθεί (λείο σελοφάν ή
      τραχύ χαρτοκιβώτιο θέλουν άλλη σκληρότητα πλάκας)
```
Γιατί το καουτσούκ υποχώρησε: το λαστιχένιο κλισέ έπρεπε να χαραχθεί ή να χυτευτεί σε καλούπι — αργή, ακριβή και λιγότερο ακριβής διαδικασία. Το φωτοπολυμερές δίνει λεπτομέρεια φωτογραφικής ακρίβειας (αφού το θέμα έρχεται από αρνητικό φιλμ) σε λίγα λεπτά έκθεσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ιδιότητα των φωτοπολυμερών υλικών να διαφοροποιούν τη μοριακή τους δομή και να σκληραίνουν μετά την έκθεσή τους σε υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί τη βάση για την κατασκευή εξώγλυφης εύκαμπτης εκτυπωτικής πλάκας: το φως σκληραίνει το υλικό μόνο εκεί όπου βρίσκεται το θέμα, ενώ η υπόλοιπη επιφάνεια, που προστατεύτηκε από το φως, απομακρύνεται και έτσι προκύπτει η διαφορά ύψους της εξώγλυφης πλάκας. Η επιλογή του υλικού εξαρτάται από τον τύπο της μελάνης και από το είδος του υλικού που θα τυπωθεί, ενώ χρησιμοποιούνται είτε φύλλα φωτοπολυμερούς είτε ρευστό φωτοπολυμερές, με τη διαδικασία κατασκευής να είναι σε γενικές γραμμές η ίδια.

Τα στάδια φωτισμού του φωτοπολυμερικού κλισέ

Ερώτηση: Το πολυμερές υλικό φωτίζεται από την πλευρά τοποθέτησής του στον κύλινδρο εκτύπωσης (β’ όψη) για να αποκτήσει μερική σκληρότητα και να δημιουργηθεί η πλευρά βάσης του. Από την άλλη πλευρά του (α' όψη) τοποθετείται το θέμα που θα τυπωθεί, σε μορφή αρνητικού φιλμ. Τι ακολουθεί ώστε η επιφάνεια που θα δεχθεί τη μελάνη να γίνει εξώγλυφη;

Απάντηση:

Η συνέχεια, αυτούσια (§7.3.2, σελ. 85): «Το φωτοπολυμερές μαζί με το φιλμ εκτίθενται σε επίδραση δυνατής υπεριώδους ακτινοβολίας που διαπερνά μόνο τα λευκά σημεία του φιλμ, δηλαδή τα σημεία που αντιστοιχούν στο θέμα. Η επιφάνεια του πολυμερούς που δέχεται το φως, σκληραίνει. Η υπόλοιπη επιφάνεια που προστατεύτηκε από το φως απομακρύνεται με χημική κατεργασία. Με τον τρόπο αυτό η επιφάνεια που θα δεχθεί τη μελάνη, γίνεται εξώγλυφη. Τελικά, η ανάγλυφη επιφάνεια εκτίθεται σε φωτισμό εκ νέου, χωρίς φιλμ αυτή τη φορά, για να αποκτήσει ολική σκληρότητα.»

 ① ΦΩΤΙΣΜΟΣ Β΄ ΟΨΗΣ (χωρίς φιλμ) → ΜΕΡΙΚΗ σκληρότητα
      ┌─────────────────────┐
      │ ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ │ α΄ όψη — μαλακή ακόμη
      │ █████████████████── │ β΄ όψη — ΠΛΕΥΡΑ ΒΑΣΗΣ
      └─────────────────────┘

 ② ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΦΙΛΜ στην α΄ όψη + ΔΥΝΑΤΗ UV
      UV  ↓↓↓   ↓↓↓↓   ↓↓
      ███░░░███░░░░███░░░█   ← ΦΙΛΜ: μαύρο = φράζει
                               λευκό = περνά (= ΤΟ ΘΕΜΑ)
      ┌─────────────────────┐
      │ ░░███░░░░███░░░███░ │  σκληραίνει ΜΟΝΟ κάτω από τα λευκά
      │ ███████████████████ │
      └─────────────────────┘

 ③ ΧΗΜΙΚΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ → φεύγει ό,τι ΔΕΝ σκλήρυνε
      ┌─────────────────────┐
      │   ███    ███   ███  │  ← ΕΞΩΓΛΥΦΗ επιφάνεια
      │ ███████████████████ │
      └─────────────────────┘

 ④ ΝΕΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΦΙΛΜ → ΟΛΙΚΗ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ

Γιατί ΑΡΝΗΤΙΚΟ φιλμ: το φως πρέπει να φτάσει εκεί όπου θα υπάρξει υλικό, δηλαδή στο θέμα. Στο αρνητικό, το θέμα είναι διαφανές (λευκό) και το φόντο μαύρο — ακριβώς αυτό που χρειάζεται.

Οι τρεις διαφορετικοί ρόλοι του φωτός — δεν είναι τρεις φορές το ίδιο πράγμα:
```
   ①  φως στη β΄ όψη   → ΒΑΣΗ (πάχος, σταθερότητα, στήριξη)
   ②  φως + φιλμ       → ΘΕΜΑ (η ίδια η εικόνα)
   ④  φως χωρίς φιλμ   → ΑΝΤΟΧΗ (ολική σκληρότητα, ώστε να
                          αντέξει χιλιάδες περιστροφές)
```
Τι θα πάθαινε η πλάκα χωρίς το ①: η χημική κατεργασία θα «έτρωγε» μέχρι το τέλος και το κλισέ θα διαλυόταν σε ξεχωριστά κομμάτια. Η πλευρά βάσης είναι το «πάτωμα» που κρατά τα ανάγλυφα σημεία ενωμένα.
Η παράμετρος της παραμόρφωσης (σελ. 85): «Κατά την κατασκευή του κλισέ λαμβάνεται υπόψη μια ακόμα παράμετρος. Εξαιτίας της ελαστικότητας της εκτυπωτικής πλάκας, η πίεση που εφαρμόζεται πάνω της κατά την εκτύπωση, προκαλεί παραμόρφωση του θέματος. Για το λόγο αυτό το θέμα κατασκευάζεται στο κλισέ, αφού προϋπολογιστεί η παραμόρφωσή του, ώστε μετά την εκτύπωσή του να έχει την επιθυμητή μορφή. Παρόλα αυτά, πολλές φορές, το θέμα του φιλμ και του κλισέ δεν είναι απόλυτα όμοιο με το τυπωμένο θέμα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το φωτοπολυμερές μαζί με το αρνητικό φιλμ εκτίθενται σε επίδραση δυνατής υπεριώδους ακτινοβολίας που διαπερνά μόνο τα λευκά σημεία του φιλμ, δηλαδή τα σημεία που αντιστοιχούν στο θέμα, και η επιφάνεια του πολυμερούς που δέχεται το φως σκληραίνει. Η υπόλοιπη επιφάνεια, που προστατεύτηκε από το φως, απομακρύνεται με χημική κατεργασία, και με τον τρόπο αυτό η επιφάνεια που θα δεχθεί τη μελάνη γίνεται εξώγλυφη. Τελικά η ανάγλυφη επιφάνεια εκτίθεται σε φωτισμό εκ νέου, χωρίς φιλμ αυτή τη φορά, για να αποκτήσει ολική σκληρότητα.

Τα είδη των φλεξογραφικών μηχανών

Ερώτηση: μηχανές κεντρικού τύμπανου: στην κατηγορία αυτή υπάρχει ένας κεντρικός μεταλλικός κύλινδρος πίεσης που έρχεται σε επαφή με όλους τους κυλίνδρους που έχουν στην επιφάνειά τους τα κλισέ εκτύπωσης. Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποιο το μειονέκτημα αυτών των μηχανών;

Απάντηση:

Η απάντηση, αυτούσια (§7.4, σελ. 86): «Πλεονεκτήματα αυτών αποτελούν οι καλές συμπτώσεις των χρωμάτων και οι μεγάλες ταχύτητες εκτύπωσης, ενώ μειονέκτημα η δυνατότητα να εκτυπώνουν τα αντίτυπα στη μία μόνο όψη τους.»

   ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

   ΣΕ ΣΕΙΡΑ            ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΤΥΜΠΑΝΟΥ     ΣΕ ΚΑΘΕΤΗ ΜΟΡΦΗ
   ┌──┐┌──┐┌──┐┌──┐          ○ ○                  ┌──┐
    ▼  ▼  ▼  ▼             ○  ███  ○              │▼ │
   ════════════►             ○ ○                  ├──┤
   οριζόντιοι πύργοι    ΕΝΑΣ κεντρικός            │▼ │
   πλήθος = χρώματα     κύλινδρος πίεσης          ├──┤
                        για ΟΛΑ τα κλισέ          │▼ │
   → ΜΙΚΡΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ  ✔ καλές συμπτώσεις       └──┘
     ετικέτες,          ✔ μεγάλες ταχύτητες   κάθε πύργος έχει
     αυτοκόλλητα        ✘ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΟΨΗ        ΔΙΚΟ ΤΟΥ κύλινδρο
                                              εκτύπωσης ΚΑΙ πίεσης
                                              ✔ ΑΜΦΙΠΛΕΥΡΗ
                                              ✘ ΚΑΚΕΣ ΣΥΜΠΤΩΣΕΙΣ

Γιατί το κεντρικό τύμπανο δίνει καλές συμπτώσεις — και ταυτόχρονα μία μόνο όψη:

   Το υλικό είναι ΚΟΛΛΗΜΕΝΟ πάνω στο ΙΔΙΟ τύμπανο
   ενώ περνά ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ από ΟΛΑ τα χρώματα
        │
        ├─► ✔ ΔΕΝ μπορεί να μετακινηθεί ή να τεντωθεί ανάμεσα
        │     στα χρώματα → ΑΚΡΙΒΗΣ ΣΥΜΠΤΩΣΗ
        │
        └─► ✘ η ΚΑΤΩ ΟΨΗ είναι ΠΑΝΤΑ πάνω στο τύμπανο
              → ΔΕΝ μπορεί να τυπωθεί

Και ακριβώς το αντίθετο στην κάθετη μορφή: το υλικό ελευθερώνεται ανάμεσα στους πύργους (→ τυπώνεται και η άλλη όψη), αλλά κάθε πύργος έχει δική του ανοχή και η συσσώρευση των σφαλμάτων δίνει κακές συμπτώσεις.

Οι μηχανές σε σειρά και οι επίπεδες, αυτούσια: «μηχανές σε σειρά: ονομάζονται έτσι εξαιτίας της οριζόντιας διάταξης που έχουν οι πύργοι, ο αριθμός των οποίων εξαρτάται από τον αριθμό των χρωμάτων που πρόκειται να εκτυπωθούν. Αυτό το είδος της μηχανής χρησιμοποιείται συνήθως για εκτύπωση μικρών επιφανειών, όπως ετικέτες, αυτοκόλλητα κ.λ.π.» — «Β. Επίπεδες: η εκτυπωτική πλάκα έχει επίπεδη μορφή. Χρησιμοποιούνται για εκτύπωση χαρτονιού, χαρτιού craft, έτοιμης χάρτινης σακούλας κ.λ.π.»

Οι επίπεδες είναι η εξαίρεση στον κανόνα του κεφαλαίου: εδώ η εύκαμπτη πλάκα δεν τυλίγεται σε κύλινδρο. Χρησιμοποιούνται όταν το υλικό δεν έρχεται σε ρολό (χαρτόνι, έτοιμη σακούλα).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πλεονεκτήματα των μηχανών κεντρικού τυμπάνου αποτελούν οι καλές συμπτώσεις των χρωμάτων και οι μεγάλες ταχύτητες εκτύπωσης, ενώ μειονέκτημα είναι το ότι εκτυπώνουν τα αντίτυπα στη μία μόνο όψη τους. Και τα δύο εξηγούνται από την ίδια αιτία: το υλικό μένει σε επαφή με τον έναν κεντρικό μεταλλικό κύλινδρο πίεσης καθώς περνά διαδοχικά από όλους τους κυλίνδρους των κλισέ, οπότε δεν μετατοπίζεται ανάμεσα στα χρώματα, αλλά η κάτω όψη του παραμένει πάντοτε πάνω στο τύμπανο και δεν μπορεί να τυπωθεί.