Λύσεις — Κεφάλαιο 15 (σελ. 173-186) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 15
Λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του τελευταίου κεφαλαίου: ο ορισμός της κυτιοποιίας και οι προδιαγραφές της συσκευασίας με τον σύγχρονο οικολογικό χαρακτήρα, η ιστορική διαδοχή των υλικών από τα δέρματα ως τα πλαστικά, τα πέντε είδη χαρτονιών και ο ορισμός του χαρτονιού στα 200-600 gr ανά τετραγωνικό μέτρο, τα οκτώ στάδια κατασκευής με τις πικμάνσεις και τις συρταροκολλητικές μηχανές, οι τρεις τύποι χάρτινων κουτιών, και οι μεταλλικές συσκευασίες με τη σύγκριση λευκοσιδήρου, αλουμινίου και επιχρωμιωμένου χάλυβα ως προς τη συγκολλησιμότητα.
Ο ορισμός και ο σκοπός της κυτιοποιίας
Ερώτηση: Κυτιοποιία είναι ο κλάδος των γραφικών τεχνών που ασχολείται με την κατασκευή κουτιών τα οποία προέρχονται από υλικά που έχουν τυπωθεί ή πρόκειται να τυπωθούν μετά τη μορφοποίησή τους, με μια από τις εκτυπωτικές μεθόδους. Γιατί θεωρείται μέρος των γραφικών τεχνών και ποιες προδιαγραφές πρέπει να πληροί;
Απάντηση:
-
Οι δύο λόγοι ένταξης, αυτούσια (§15.1, σελ. 173): «Η κυτιοποιία θεωρείται μέρος των γραφικών τεχνών διότι από τη μια ο σχεδιασμός των κουτιών απαιτεί την επέμβαση του γραφίστα και από την άλλη η εκτύπωσή τους ανήκει στον κλάδο των γραφικών τεχνών.»
-
Ο σκοπός και οι προδιαγραφές, αυτούσια: «Ο τομέας της κυτιοποιίας αποσκοπεί στην προβολή και, κατ' επέκταση, στην προώθηση ενός προϊόντος στο καταναλωτικό κοινό. Για το λόγο αυτό το προϊόν της κυτιοποιίας πρέπει να συγκεντρώνει συγκεκριμένες προδιαγραφές, όπως για παράδειγμα να προστατεύει το προϊόν, να ικανοποιεί αισθητικά, να είναι πρακτική και να μην είναι ακριβή. Σήμερα επιπλέον προσόν θεωρείται και ο οικολογικός της χαρακτήρας.»
ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ + ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ → λειτουργική: το προϊόν να φτάσει ακέραιο ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ → εμπορική: να τραβήξει το βλέμμα ΠΡΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ → χρηστική: να ανοίγει, να στοιβάζεται ΧΑΜΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ → οικονομική: να μην επιβαρύνει την τιμή ──────────────────────────────────────────────────── ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ → «ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΠΡΟΣΟΝ» σήμερα⚠️ Οι προδιαγραφές είναι εν μέρει αντικρουόμενες: η προστασία και η αισθητική σπρώχνουν το κόστος πάνω, ενώ η τέταρτη απαιτεί να μείνει κάτω. Η κυτιοποιία είναι διαρκής συμβιβασμός.
-
Γιατί η προβολή είναι ο κύριος σκοπός: το κεφ. 15 το επαναλαμβάνει στο §15.3.3, στο δεύτερο στάδιο κατασκευής: «Το χαρτόνι εκτυπώνεται για να διακοσμήσει την εξωτερική επιφάνεια του κουτιού, ώστε να προωθήσει τη ΓΡΗΓΟΡΗ ΠΩΛΗΣΗ του προϊόντος.»
Δηλαδή η συσκευασία δεν είναι απλώς περιτύλιγμα — είναι διαφημιστικό μέσο. Πρβλ. κεφ. 6 (αν το βιβλίο ήταν του μάρκετινγκ): η συσκευασία λειτουργεί στο σημείο πώλησης, εκεί όπου παίρνεται η απόφαση αγοράς.
-
⚠️ Ο οικολογικός χαρακτήρας δεν είναι διακοσμητική προσθήκη: συνδέεται άμεσα με το μειονέκτημα των πλαστικών που καταγράφει η ιστορική αναδρομή (§15.2) — «επισημαίνεται ως μειονέκτημά τους η ρύπανση που προκαλούν στο περιβάλλον», παρότι «η χρήση τους τα τελευταία χρόνια ανθεί λόγω του χαμηλού κόστους της πρώτης ύλης».
ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟ: ✔ ΧΑΜΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ (προδιαγραφή 4) ✘ ΡΥΠΑΝΣΗ (προδιαγραφή 5 — οικολογία)
Σύνοψη: (ενδεικτική) Κυτιοποιία είναι ο κλάδος των γραφικών τεχνών που ασχολείται με την κατασκευή κουτιών τα οποία προέρχονται από υλικά που έχουν τυπωθεί ή πρόκειται να τυπωθούν μετά τη μορφοποίησή τους, με μια από τις εκτυπωτικές μεθόδους. Θεωρείται μέρος των γραφικών τεχνών διότι από τη μια ο σχεδιασμός των κουτιών απαιτεί την επέμβαση του γραφίστα και από την άλλη η εκτύπωσή τους ανήκει στον κλάδο των γραφικών τεχνών. Ο τομέας αποσκοπεί στην προβολή και, κατ' επέκταση, στην προώθηση ενός προϊόντος στο καταναλωτικό κοινό, και γι' αυτόν τον λόγο το προϊόν της κυτιοποιίας πρέπει να συγκεντρώνει συγκεκριμένες προδιαγραφές: να προστατεύει το προϊόν, να ικανοποιεί αισθητικά, να είναι πρακτική και να μην είναι ακριβή. Σήμερα επιπλέον προσόν θεωρείται και ο οικολογικός της χαρακτήρας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η ιστορική διαδοχή των υλικών συσκευασίας
Ερώτηση: Ωστόσο το υλικό που έδωσε ως μέσο συσκευασίας το κουτί, με μορφή παραπλήσια με τη σημερινή, ήταν το ξύλο. Ποια υλικά προηγήθηκαν και ποια ακολούθησαν;
Απάντηση:
-
Όσα προηγήθηκαν, αυτούσια (§15.2, σελ. 173-174): «Πριν καταλήξει στην κατασκευή κουτιών, εφεύρε αρκετούς τρόπους για να αποθηκεύσει και να μεταφέρει τα προϊόντα του. Μία πρώτη προσπάθεια αποτέλεσε η κατεργασία δερμάτων ζώων και η ύφανση σακιών. Με την πάροδο των χρόνων, άρχισε να κατασκευάζει πήλινους αμφορείς, μεταλλικά, σιδερένια, χρυσά και χάλκινα σκεύη. Κατάκτησή του, αξιοσημείωτη για το σκοπό αυτό, αποτέλεσε η εφεύρεση και η αξιοποίηση του γυαλιού.»
-
Το ξύλο και η αρχαιότητα: «Η κατεργασία του ξύλου εξυπηρέτησε τον άνθρωπο στην κατασκευή ξύλινων κουτιών, κασελών κ.λ.π. Διάφορα ξύλινα κιβώτια ή βαρέλια που είχαν υποστεί μία σχετική αδιαβροχοποίηση, ήταν ένας από τους συνηθισμένους τρόπους μεταφοράς και συσκευασίας στους Ελληνιστικούς και Ρωμαϊκούς χρόνους.»
Το χαρτί: «Ωστόσο το χαρτί, από τις πολύ σημαντικές εφευρέσεις του ανθρώπου, αποτέλεσε ΣΤΑΘΜΟ στην κατασκευή κουτιών για τη μεταφορά προϊόντων.»
ΔΕΡΜΑΤΑ/ΣΑΚΙΑ → ΠΗΛΟΣ/ΜΕΤΑΛΛΑ → ΓΥΑΛΙ → ΞΥΛΟ → ΧΑΡΤΙ ↓ ΜΕΤΑΛΛΟΤΥΠΙΑ → ΠΛΑΣΤΙΚΑ -
Οι δύο τελευταίες κατακτήσεις, αυτούσια: «Από τις τελευταίες κατακτήσεις στον τομέα… η ανάπτυξη της μεταλλοτυπίας και της τεχνικής της τελικής μορφοποίησης μεταλλικών συσκευασιών, όπως είναι οι κονσέρβες, τα αναψυκτικά, τα αεροζόλ. Τέλος, ως πιο πρόσφατη εξέλιξη, σημειώνεται η είσοδος των πλαστικών υλικών, η χρήση των οποίων τα τελευταία χρόνια ανθεί λόγω του χαμηλού κόστους της πρώτης ύλης κατασκευής τους, αν και επισημαίνεται ως μειονέκτημά τους η ρύπανση που προκαλούν στο περιβάλλον.»
-
Οι τρεις παράλληλες εξελίξεις που έκαναν εφικτή τη σύγχρονη κυτιοποιία, αυτούσια (σελ. 174):
① ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ — «με την εφεύρεση ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ, όπως της ΟΦΣΕΤ, της ΞΗΡΑΣ ΟΦΣΕΤ, της ΒΑΘΥΤΥΠΙΑΣ και της ΦΛΕΞΟΓΡΑΦΙΑΣ» → οι ΙΔΙΕΣ τέσσερις μέθοδοι που το §15.3.3 ονομάζει «ΒΑΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΤΗΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΤΙΟΠΟΙΙΑ» ② ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ — «ο άνθρωπος ΑΠΕΚΤΗΣΕ ΜΗΧΑΝΕΣ που εξασφάλισαν το ΧΑΡΑΓΜΑ, το ΔΙΠΛΩΜΑ, το ΚΟΛΛΗΜΑ και την ΤΕΛΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ των κουτιών» ③ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΧΑΡΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ — «έφερε σε ΠΡΟΣΙΤΗ ΤΙΜΗ μεγάλη ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΧΑΡΤΙΩΝ, ως βασική πρώτη ύλη»⚠️ Και όμως: «οι βασικοί τύποι κουτιών που υπάρχουν σήμερα, είναι ΙΔΙΟΙ με αυτούς που υπήρχαν στο ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ.» Δηλαδή άλλαξαν τα υλικά και οι μηχανές, όχι τα σχήματα — τα ίδια τρία βασικά σχήματα (σωλήνα, δίσκου, ειδικών κατασκευών) εξυπηρετούν επί 130 χρόνια.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πριν καταλήξει στην κατασκευή κουτιών, ο άνθρωπος εφεύρε αρκετούς τρόπους αποθήκευσης και μεταφοράς: μια πρώτη προσπάθεια αποτέλεσε η κατεργασία δερμάτων ζώων και η ύφανση σακιών, ενώ με την πάροδο των χρόνων άρχισε να κατασκευάζει πήλινους αμφορείς και μεταλλικά, σιδερένια, χρυσά και χάλκινα σκεύη· αξιοσημείωτη κατάκτηση αποτέλεσε η εφεύρεση και η αξιοποίηση του γυαλιού. Το υλικό που έδωσε ως μέσο συσκευασίας το κουτί με μορφή παραπλήσια με τη σημερινή ήταν το ξύλο, με ξύλινα κιβώτια ή βαρέλια που είχαν υποστεί σχετική αδιαβροχοποίηση να αποτελούν συνηθισμένο τρόπο μεταφοράς στους Ελληνιστικούς και Ρωμαϊκούς χρόνους. Σταθμό αποτέλεσε το χαρτί, μία από τις πολύ σημαντικές εφευρέσεις του ανθρώπου. Από τις τελευταίες κατακτήσεις είναι η ανάπτυξη της μεταλλοτυπίας και της τελικής μορφοποίησης μεταλλικών συσκευασιών, όπως οι κονσέρβες, τα αναψυκτικά και τα αεροζόλ, ενώ ως πιο πρόσφατη εξέλιξη σημειώνεται η είσοδος των πλαστικών υλικών, που ανθούν λόγω του χαμηλού κόστους της πρώτης ύλης, αν και μειονέκτημά τους είναι η ρύπανση που προκαλούν στο περιβάλλον.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα είδη των χαρτονιών
Ερώτηση: Χαρτόνι ονομάζεται το χαρτί εκείνο το βάρος του οποίου κυμαίνεται από 200gr. έως 600 gr. ανά τετραγωνικό μέτρο. Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα είδη χαρτονιών;
Απάντηση:
-
Τα πέντε είδη, αυτούσια (§15.3.2, σελ. 176):
● ΣΥΜΠΑΓΕΣ ΧΑΡΤΟΝΙ (λευκασμένο ή αλεύκαστο) «αποτελείται από ΕΝΑ Η ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΡΩΜΑΤΑ λευκασμένης χαρτομάζας» ● ΔΙΠΛΟ ΧΑΡΤΟΝΙ «αποτελείται από ΔΥΟ ΧΑΡΤΟΝΙΑ, ένα ΕΠΙΧΡΙΣΜΕΝΟ (επιστρωμένο με λεπτό στρώμα θερμοπλαστικού πολυμερούς) και ένα ΛΕΥΚΟ» ● ΤΡΙΠΛΟ ΧΑΡΤΟΝΙ «έχει τις ΔΥΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΤΟΥ ΠΛΕΥΡΕΣ ΛΕΥΚΑΣΜΕΝΕΣ. Το είδος αυτό χρησιμοποιείται σε ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΣ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΕΣ» ● ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΑ ΛΕΥΚΑΣΜΕΝΟ «ΦΤΗΝΟ χαρτόνι, που έχει λευκασμένη και ίσως και επιχρισμένη την ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ πλευρά, ενώ έχει ΓΚΡΙ την ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ του» ● ΧΑΡΤΟΝΙ ΜΕ ΚΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΜΟΡΦΗ «χρησιμοποιείται για την κατασκευή ΑΡΚΕΤΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΧΑΡΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ» -
Η λογική της κλίμακας — από το φτηνό στο πολυτελές:
ΜΟΝΟΠΛΕΥΡΑ ΛΕΥΚΑΣΜΕΝΟ ▓▓▓▓ γκρι μέσα → ΦΤΗΝΟ ░░░░ λευκό έξω ΔΙΠΛΟ ░░░░ λευκό ▒▒▒▒ επιχρισμένο ΤΡΙΠΛΟ ░░░░ λευκό έξω ▓▓▓▓ μεσαίο στρώμα → ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ ░░░░ λευκό έξω⚠️ Το κριτήριο είναι πόσες όψεις φαίνονται λευκές. Στο μονόπλευρα λευκασμένο, το γκρι εσωτερικό φαίνεται όταν ανοίξει το κουτί — γι' αυτό δεν χρησιμοποιείται σε πολυτελείς συσκευασίες. Το τριπλό είναι λευκό και στις δύο εξωτερικές πλευρές, άρα καθαρό και μέσα και έξω.
-
Το κυματοειδές — διαφορετική λογική: δεν αφορά την εμφάνιση αλλά την αντοχή. Το κυματοειδές ενδιάμεσο στρώμα λειτουργεί σαν δοκός:
──────────────────── επίπεδο χαρτόνι ╱╲╱╲╱╲╱╲╱╲╱╲╱╲╱╲╱╲ ΚΥΜΑΤΟΕΙΔΕΣ στρώμα ──────────────────── επίπεδο χαρτόνι → μεγάλο πάχος και ακαμψία με ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΒΑΡΟΣ ΧΑΡΤΙΟΥ → «ΑΡΚΕΤΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ ΧΑΡΤΟΚΙΒΩΤΙΑ»Πώς ενσωματώνονται τα στρώματα στο διπλό χαρτόνι: «Η ενσωμάτωση των δύο χαρτονιών γίνεται συνήθως με υγρά-παράγωγα της χαρτοβιομηχανίας. Τόσο η διαδικασία της ενσωμάτωσης, όσο και τα υγρά που χρησιμοποιούνται διαφέρουν ανάλογα με το είδος του διπλού χαρτονιού.»
-
Η σύνδεση με την πρωτογενή επεξεργασία (§15.3.1): πριν φτάσει στη μορφή χαρτονιού, το χαρτί περνά από:
ΓΥΑΛΙΣΜΑ ή ΣΙΔΕΡΩΜΑ «να αποκτήσει ΓΥΑΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΤΟΥ ΟΨΗ, κυρίως για λόγους ΚΑΛΑΙΣΘΗΣΙΑΣ» ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ «ΚΛΕΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΟΡΟΙ του χαρτιού και έτσι βελτιώνεται η ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ του και συγχρόνως η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΤΥΠΩΣΗ» ΕΙΔΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ «για τον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΗΣ ΜΟΥΧΛΑΣ, την ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΓΡΑΣΙΑ ή τις τυχόν ΛΙΠΑΡΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ»⚠️ Το επίχρισμα εξυπηρετεί δύο σκοπούς ταυτόχρονα: αισθητικό (γενική παρουσία) και τεχνικό (συμπεριφορά στην εκτύπωση). Ένα πορώδες χαρτί ρουφάει τη μελάνη και το τυπωμένο θέμα βγαίνει θαμπό και απλωμένο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χαρτόνι ονομάζεται το χαρτί εκείνο το βάρος του οποίου κυμαίνεται από 200 έως 600 γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο. Τα πιο συνηθισμένα είδη είναι πέντε. Το συμπαγές χαρτόνι, λευκασμένο ή αλεύκαστο, αποτελείται από ένα ή περισσότερα στρώματα λευκασμένης χαρτομάζας. Το διπλό χαρτόνι αποτελείται από δύο χαρτόνια, ένα επιχρισμένο, δηλαδή επιστρωμένο με λεπτό στρώμα θερμοπλαστικού πολυμερούς, και ένα λευκό, με την ενσωμάτωσή τους να γίνεται συνήθως με υγρά-παράγωγα της χαρτοβιομηχανίας. Το τριπλό χαρτόνι έχει τις δύο εξωτερικές του πλευρές λευκασμένες και χρησιμοποιείται σε πολυτελείς συσκευασίες. Το μονόπλευρα λευκασμένο είναι φτηνό χαρτόνι, με λευκασμένη και ίσως επιχρισμένη την εξωτερική πλευρά και γκρι την εσωτερική. Τέλος, το χαρτόνι με κυματοειδή μορφή χρησιμοποιείται για την κατασκευή αρκετά ανθεκτικών χαρτοκιβωτίων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Τα οκτώ στάδια κατασκευής ενός κουτιού
Ερώτηση: Στην πορεία κατασκευής ενός κουτιού διακρίνονται οκτώ, κυρίως, στάδια επεξεργασίας. Τα στάδια αυτά δεν είναι πάντα απαραίτητα όλα, αλλά σίγουρα καλύπτουν όλες τις απαιτήσεις που μπορεί πιθανόν να υπάρξουν. Ποια είναι αυτά;
Απάντηση:
-
① ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ, αυτούσια (σελ. 176-178): «γίνεται μια ειδική επεξεργασία, το επίχρισμα του χαρτιού από τη μία ή και από τις δύο όψεις με ένα λεπτό θερμοπλαστικό πολυμερές που σκοπό έχει να προστατέψει το χαρτί από νερό και υδρατμούς, από λάδια και λίπη και συγχρόνως να το καταστήσει ανθεκτικό στη θερμότητα.»
⚠️ Το λαμινάρισμα έχει τον ίδιο σκοπό — «η επίστρωση πολυμερούς υλικού πάνω στην επιφάνεια του χαρτιού που έχει ήδη υποστεί επίχρισμα» — αλλά «ΕΠΕΤΑΙ ΤΗΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ». Δηλαδή:
ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ → ΕΚΤΥΠΩΣΗ → ΛΑΜΙΝΑΡΙΣΜΑ (πριν) (μετά) -
② ΕΚΤΥΠΩΣΗ και ③ ΒΕΡΝΙΚΩΜΑ, αυτούσια: «Το χαρτόνι εκτυπώνεται για να διακοσμήσει την εξωτερική επιφάνεια του κουτιού, ώστε να προωθήσει τη γρήγορη πώληση του προϊόντος. Οι βασικές μέθοδοι της εκτύπωσης που συνδέονται με την κυτιοποιία είναι η όφσετ, η ξηρά όφσετ, η βαθυτυπία και η φλεξογραφία.»
«Το τρίτο στάδιο αφορά στο βερνίκωμα του χαρτονιού για τη βελτίωση της λαμπρότητας των χρωμάτων που προέρχονται από την εκτύπωση και για την προστασία του από εξωτερικές επιδράσεις. Το βερνίκωμα γίνεται από τις ίδιες τις μηχανές εκτύπωσης σα ξεχωριστή εργασία, αφού άλλωστε ΤΟ ΒΕΡΝΙΚΙ ΕΙΝΑΙ ΚΙ ΑΥΤΟ ΕΝΑ ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΛΑΝΙ.»
⚠️ Οι τέσσερις μέθοδοι εκτύπωσης είναι ακριβώς αυτές που το §15.2 ανέφερε ως τις «νέες τεχνικές» που αναπτύχθηκαν παράλληλα με την κυτιοποιία.
-
④ ΚΟΠΗ ΚΑΙ ΠΙΚΜΑΝΣΗ, αυτούσια: «Το τέταρτο στάδιο είναι η κοπή του χαρτονιού και η αυλάκωσή του ώστε να μορφοποιηθεί, σε επόμενο στάδιο, σε κουτί. Οι αυλακώσεις αυτές ονομάζονται ΠΙΚΜΑΝΣΕΙΣ. Η κοπή και η πίκμανση πραγματοποιείται με ειδικά καλούπια, που είναι συνήθως ΞΥΛΙΝΕΣ ΣΚΛΗΡΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ, οι οποίες φέρουν ΜΕΤΑΛΛΙΚΕΣ ΛΑΜΕΣ με ΚΟΦΤΕΣ ΑΚΡΕΣ για το ΚΟΨΙΜΟ και άλλες, ΠΛΑΤΙΕΣ στις άκρες, λάμες για την ΠΙΚΜΑΝΣΗ. Με πίεση που εξασφαλίζεται από τυπογραφικές μηχανές ή από πρέσες, οι λάμες πιέζονται πάνω στις τυπωμένες επιφάνειες.»
ΤΟ ΚΑΛΟΥΠΙ (Εικ. 15.1) ξύλινη σκληρή επιφάνεια ┌──────────────────────────┐ │ ▌ ▌ ← ΚΟΦΤΕΣ λάμες │ ▌ = κόβει │ ▬ ▬ ← ΠΛΑΤΙΕΣ λάμες │ ▬ = ΑΥΛΑΚΩΝΕΙ (πίκμανση) └──────────────────────────┘ Η ΙΔΙΑ πίεση, ΔΥΟ αποτελέσματα — ανάλογα με το αν η λάμα είναι ΚΟΦΤΗ ή ΠΛΑΤΙΑ στην άκρη.⚠️ Η πίκμανση δεν κόβει — τσακίζει. Χωρίς αυτήν το χαρτόνι θα έσπαγε ανώμαλα στο δίπλωμα, αντί να λυγίσει σε καθαρή ακμή.
-
⑤-⑧ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΕΣΣΕΡΑ, αυτούσια (σελ. 178-179):
⑤ «Ακολουθεί η ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΙΩΝ ΧΑΡΤΟΝΙΟΥ, μετά την κοπή και την πίκμανση. Η διαδικασία αυτή γίνεται είτε ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ είτε με ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ.» ⑥ «Επόμενο στάδιο είναι η ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΤΩΝ ΚΟΥΤΙΩΝ, με ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΟ ή ΜΗΧΑΝΙΚΟ τρόπο, για το ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΝΤΑΝΑΣ, της ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ, δηλαδή, των κουτιών ΣΕ ΣΤΟΙΒΕΣ.» ⑦ «Η ΤΕΛΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ του κουτιού γίνεται με το ΔΙΠΛΩΜΑ και τη ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ ΤΩΝ ΑΚΡΩΝ του, ΟΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ. Αυτό γίνεται είτε ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ, ΑΝ Η ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΗ, είτε με ειδικές μηχανές, που ονομάζονται ΣΥΡΤΑΡΟΚΟΛΛΗΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ.» ⑧ «Το τελευταίο στάδιο… αφορά στη ΔΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΥΤΙΩΝ, ώστε, ενώ είναι πακεταρισμένα, να ΠΙΑΝΟΥΝ ΤΟ ΜΙΚΡΟΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟ ΧΩΡΟ. Για το σκοπό αυτό υπάρχει ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ.»⚠️ Το «όπου χρειάζεται» στο ⑦ δεν είναι τυχαίο: τα κουτιά τύπου δίσκου (§15.3.4) «δε γίνεται συγκόλληση, αλλά διπλώνονται και συνενώνονται με το χέρι». Γι' αυτό και το βιβλίο προειδοποιεί από την αρχή ότι «τα στάδια αυτά δεν είναι πάντα απαραίτητα όλα».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην πορεία κατασκευής ενός κουτιού διακρίνονται οκτώ κυρίως στάδια, που δεν είναι πάντα όλα απαραίτητα. Πρώτο είναι το επίχρισμα του χαρτιού από τη μία ή και από τις δύο όψεις με λεπτό θερμοπλαστικό πολυμερές, για προστασία από νερό και υδρατμούς, από λάδια και λίπη, και για αντοχή στη θερμότητα· τον ίδιο σκοπό έχει και το λαμινάρισμα, που όμως έπεται της εκτύπωσης. Δεύτερο είναι η εκτύπωση του χαρτονιού, για να διακοσμήσει την εξωτερική επιφάνεια και να προωθήσει τη γρήγορη πώληση, με βασικές μεθόδους την όφσετ, την ξηρά όφσετ, τη βαθυτυπία και τη φλεξογραφία. Τρίτο είναι το βερνίκωμα, για τη βελτίωση της λαμπρότητας των χρωμάτων και την προστασία από εξωτερικές επιδράσεις, που γίνεται από τις ίδιες τις μηχανές εκτύπωσης ως ξεχωριστή εργασία, αφού το βερνίκι είναι κι αυτό ένα ειδικό μελάνι. Τέταρτο είναι η κοπή και η αυλάκωση του χαρτονιού, με τις αυλακώσεις να ονομάζονται πικμάνσεις· γίνονται με ειδικά καλούπια, συνήθως ξύλινες σκληρές επιφάνειες με μεταλλικές λάμες που έχουν κοφτές άκρες για το κόψιμο και άλλες πλατιές για την πίκμανση, υπό πίεση από τυπογραφικές μηχανές ή πρέσες. Πέμπτο είναι η απομάκρυνση των άχρηστων κομματιών, με το χέρι ή με ειδικές μηχανές. Έκτο είναι η παραλαβή των κουτιών για τον σχηματισμό της ντάνας, δηλαδή τη συγκέντρωσή τους σε στοίβες. Έβδομο είναι η τελική μορφοποίηση με δίπλωμα και συγκόλληση των άκρων όπου χρειάζεται, με το χέρι αν η ποσότητα είναι μικρή ή με συρταροκολλητικές μηχανές. Όγδοο και τελευταίο είναι η δεματοποίηση, ώστε τα πακεταρισμένα κουτιά να πιάνουν τον μικρότερο δυνατό χώρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τύποι των χάρτινων κουτιών
Ερώτηση: Τα κουτιά διακρίνονται για τη μεγάλη τους ποικιλία, ως προς το σχήμα. Μπορούν να ενταχθούν σε τρεις κυρίως κατηγορίες. Ποιες είναι και τι χαρακτηρίζει την καθεμία;
Απάντηση:
-
① ΚΟΥΤΙΑ ΤΥΠΟΥ ΣΩΛΗΝΑ, αυτούσια (§15.3.4, σελ. 179): «είναι τα πιο συνηθισμένα και πολυχρησιμοποιημένα. Το εξωτερικό περίβλημα ενώνεται σε μια ΠΛΑΓΙΑ ΡΑΦΗ. Η συγκόλληση γίνεται κατά τη ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΒΑΘΟΥΣ του κουτιού και η παράπλευρη επιφάνεια ΔΙΠΛΩΝΕΙ διαμορφώνοντας ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ. Τα κουτιά αυτά χαρακτηρίζονται από ένα ΠΕΜΠΤΟ ΣΥΓΚΟΛΛΟΥΜΕΝΟ ΤΟΙΧΩΜΑ (ΑΥΤΙ).» Χρήσεις: καλλυντικά, φάρμακα κ.λ.π.
ΓΙΑΤΙ «ΠΕΜΠΤΟ» ΤΟΙΧΩΜΑ Ένα παραλληλεπίπεδο κουτί έχει 4 παράπλευρα τοιχώματα. Το ΠΕΜΠΤΟ είναι η ΦΑΡΔΙΑ ΓΛΩΣΣΑ που επικαλύπτει το πρώτο και συγκολλάται πάνω του — αλλιώς ο σωλήνας δεν κλείνει. ┌────┬────┬────┬────┬──┐ │ 1 │ 2 │ 3 │ 4 │▓▓│ ← ΑΥΤΙ (5ο τοίχωμα) └────┴────┴────┴────┴──┘ ╰── συγκολλάται στο τοίχωμα 1 -
② ΚΟΥΤΙΑ ΤΥΠΟΥ ΔΙΣΚΟΥ, αυτούσια (σελ. 180): «τα κουτιά αυτά χαρακτηρίζονται από έναν ΠΥΘΜΕΝΑ. Τα πλευρικά τοιχώματα συνδέονται με τις ΕΣΟΧΕΣ που φέρουν οι ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΟΥ ΠΥΘΜΕΝΑ, και το άνοιγμά τους βρίσκεται ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΑΠ' ΑΥΤΟΝ. ⚠️ Στα κουτιά αυτά ΔΕ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ, αλλά ΔΙΠΛΩΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΣΥΝΕΝΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ. Χαρακτηριστικά κουτιά αυτού του τύπου είναι εκείνα της ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ.»
ΣΩΛΗΝΑΣ vs ΔΙΣΚΟΣ — η θεμελιώδης διαφορά ΣΩΛΗΝΑΣ ΔΙΣΚΟΣ ξεκινά από ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ ξεκινά από ΠΥΘΜΕΝΑ ΣΥΓΚΟΛΛΑΤΑΙ (πλάγια ραφή) ΔΕΝ συγκολλάται — ΔΙΠΛΩΝΕΤΑΙ ανοίγει στα ΔΥΟ άκρα ανοίγει ΑΠΕΝΑΝΤΙ από τον πυθμένα → καλλυντικά, φάρμακα → ζαχαροπλαστική⚠️ Γιατί τα κουτιά ζαχαροπλαστικής δεν συγκολλούνται: πρέπει να στήνονται επί τόπου από τον πωλητή, σε μεταβλητό ύψος ανάλογα με το περιεχόμενο, και να αποθηκεύονται επίπεδα.
-
③ ΚΟΥΤΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ, αυτούσια (σελ. 180): «είναι τα κουτιά που δε μπορούν να καταταχτούν στις προηγούμενες κατηγορίες. Αποτελούν συνδυασμό των δύο παραπάνω κατηγοριών. Παράδειγμα τέτοιου είδους είναι οι συσκευασίες που υπάρχουν στα fast foods.»
⚠️ Είναι κατηγορία υπολοίπου — ορίζεται αρνητικά, από το τι δεν είναι. Το ίδιο σχήμα ταξινόμησης συναντάμε και στα χαρτόνια (όπου το κυματοειδές ξεφεύγει από τη λογική «πόσες όψεις είναι λευκές») και στις μεθόδους εκτύπωσης όλου του βιβλίου.
-
Η μεγάλη διαπίστωση του κεφαλαίου (§15.2): «Αξίζει να αναφερθεί ότι οι βασικοί τύποι κουτιών που υπάρχουν σήμερα, είναι ίδιοι με αυτούς που υπήρχαν στο τέλος του 19ου αιώνα.»
ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΤΙ ΔΕΝ ΑΛΛΑΞΕ · νέες εκτυπωτικές τεχνικές · οι ΤΡΕΙΣ βασικοί τύποι (όφσετ, ξηρά όφσετ, σωλήνα · δίσκου · ειδικών βαθυτυπία, φλεξογραφία) κατασκευών · μηχανές χαράγματος, διπλώματος, κολλήματος · φθηνά και ποικίλα χαρτιά · μέταλλα και πλαστικάΓιατί: οι τρεις τύποι δεν είναι σχεδιαστικές επιλογές αλλά γεωμετρικές λύσεις στο πρόβλημα «πώς γίνεται ένα επίπεδο φύλλο τρισδιάστατο κλειστό δοχείο». Οι λύσεις αυτές είναι περιορισμένες σε αριθμό — και βρέθηκαν ήδη τον 19ο αιώνα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα κουτιά διακρίνονται για τη μεγάλη τους ποικιλία ως προς το σχήμα και εντάσσονται σε τρεις κυρίως κατηγορίες. Τα κουτιά τύπου σωλήνα είναι τα πιο συνηθισμένα και πολυχρησιμοποιημένα: το εξωτερικό περίβλημα ενώνεται σε μια πλάγια ραφή, η συγκόλληση γίνεται κατά τη διεύθυνση του βάθους του κουτιού και η παράπλευρη επιφάνεια διπλώνει διαμορφώνοντας διαφορετικά επίπεδα, ενώ χαρακτηρίζονται από ένα πέμπτο συγκολλούμενο τοίχωμα, το αυτί· χρησιμοποιούνται για καλλυντικά, φάρμακα και άλλα. Τα κουτιά τύπου δίσκου χαρακτηρίζονται από έναν πυθμένα, τα πλευρικά τοιχώματα συνδέονται με τις εσοχές που φέρουν οι προεκτάσεις του πλαισίου του πυθμένα και το άνοιγμά τους βρίσκεται απέναντι από αυτόν· σε αυτά δεν γίνεται συγκόλληση, αλλά διπλώνονται και συνενώνονται με το χέρι, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα κουτιά της ζαχαροπλαστικής. Τέλος, τα κουτιά ειδικών κατασκευών είναι εκείνα που δεν μπορούν να καταταχτούν στις προηγούμενες κατηγορίες και αποτελούν συνδυασμό των δύο παραπάνω, όπως οι συσκευασίες που υπάρχουν στα fast foods.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι μεταλλικές συσκευασίες και τα υλικά τους
Ερώτηση: Η συσκευασία των προϊόντων σε μέταλλο είναι πολύ συνηθισμένη, εξαιτίας της πρόσθετης ασφάλειας που αυτό παρέχει, λόγω της μεγαλύτερης μηχανικής του αντοχής. Ποιοι είναι οι λόγοι ανάπτυξής της και ποια τα τρία υλικά;
Απάντηση:
-
Η χρονολογία και οι τρεις λόγοι, αυτούσια (§15.4, σελ. 180): «Τα πρώτα κουτιά από μέταλλο κατασκευάστηκαν από ΕΠΙΚΑΣΣΙΤΕΡΩΜΕΝΟ ΣΙΔΗΡΟ στην ΑΓΓΛΙΑ, το 1812. Οι λόγοι ανάπτυξης αυτού του είδους συσκευασίας είναι:
● «η ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ του μετάλλου απέναντι στις ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ» ● «η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ που παρέχει το μέταλλο από τον ΗΛΙΟ, τον ΑΕΡΑ, τους ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ και, γενικά, από τις ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ, στο προϊόν που περιέχει» ● «η δυνατότητα υποβολής του προϊόντος που εσωκλείει, σε ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗΣ»» ⚠️ Ο τρίτος λόγος είναι ο πιο ισχυρός: η αποστείρωση (θέρμανση του κλειστού δοχείου) είναι αυτή που γέννησε την κονσέρβα — και κανένα άλλο υλικό της εποχής δεν άντεχε τη διαδικασία.
-
① ΛΕΥΚΟΣΙΔΗΡΟΣ (επικασσιτερωμένος χάλυβας), αυτούσια (σελ. 180-181):
✔ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ «έχει ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ» «ΔΕ ΔΙΑΒΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ» «είναι ΑΡΚΕΤΑ ΦΘΗΝΟ» «ΜΟΡΦΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΛΛΑΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ» «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΞΙΚΟ» ✘ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ «έχει ΜΕΓΑΛΟ ΕΙΔΙΚΟ ΒΑΡΟΣ» «ΔΕΝ ΕΝΔΕΙΚΝΥΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» «παρουσιάζει ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΟ ΑΝΟΙΓΜΑ»⚠️ Είναι το ίδιο υλικό με εκείνο των πρώτων κουτιών του 1812 — ο επικασσιτερωμένος σίδηρος. Δύο αιώνες μετά παραμένει η βάση της μεταλλικής συσκευασίας.
-
② ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ και ③ ΕΠΙΧΡΩΜΙΩΜΕΝΟΣ ΧΑΛΥΒΑΣ, αυτούσια (σελ. 181):
● ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ✔ «είναι ΜΗ ΤΟΞΙΚΟ, είναι ΕΛΑΦΡΥ και ΜΟΡΦΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ» ✘ «έχει ΥΨΗΛΟ ΚΟΣΤΟΣ και… ΔΕ ΣΥΓΚΟΛΛΑΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ» ● ΕΠΙΧΡΩΜΙΩΜΕΝΟΣ ΧΑΛΥΒΑΣ (ή χάλυβας ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΚΑΣΣΙΤΕΡΩΣΗ) ✔ «είναι ΠΙΟ ΦΤΗΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΛΕΥΚΟΣΙΔΗΡΟ» και «ΑΝΤΕΧΕΙ ΣΕ ΥΨΗΛΟΤΕΡΕΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ» ✘ «ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΘΕΙ ΣΤΗ ΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΟΥΤΙΟΥ με τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα (ΚΑΣΣΙΤΕΡΟΚΟΛΛΗΣΗ ή ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗ)»⚠️ Η ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΤΡΙΑ:
ΛΕΥΚΟΣΙΔΗΡΟΣ συγκολλάται ΕΥΚΟΛΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ ΔΕ συγκολλάται εύκολα ΕΠΙΧΡΩΜΙΩΜΕΝΟΣ ΧΑΛΥΒΑΣ ΔΕΝ συγκολλάται ΚΑΘΟΛΟΥΓι' αυτό ο λευκοσίδηρος, παρά το βάρος του, παραμένει κυρίαρχος.
-
Η σύνδεση με τα είδη των κουτιών (§15.4.3, σελ. 182):
● ΚΟΥΤΙΑ ΤΡΙΩΝ ΤΕΜΑΧΙΩΝ — «έναν ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΚΟΡΜΟ, ΚΥΛΙΝΔΡΙΚΟΥ ή ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΠΙΠΕΔΟΥ σχήματος και ΔΥΟ ΚΑΠΑΚΙΑ. Το ΕΝΑ από τα δύο προσαρμόζεται ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ του κουτιού, ΜΕΤΑ ΤΟ ΓΕΜΙΣΜΑ του με το προϊόν» ● ΚΟΥΤΙΑ ΔΥΟ ΤΕΜΑΧΙΩΝ — «αποτελούνται από ΔΥΟ ΤΕΜΑΧΙΑ»⚠️ Γιατί το θέμα της συγκόλλησης είναι καθοριστικό: στα τριών τεμαχίων ο κορμός έχει πλευρική ραφή που πρέπει να συγκολληθεί — εκεί ακριβώς αποτυγχάνει ο επιχρωμιωμένος χάλυβας. Στα δύο τεμαχίων ο κορμός είναι ενιαίος με τον πυθμένα, χωρίς πλευρική ραφή.
Η εκτυπωτική διαδικασία στο μέταλλο (§15.4.2): λακάρισμα (προστασία από διάβρωση, καλαισθησία) → εκτύπωση όφσετ, με τα μελάνια να στεγνώνουν «σε ειδικούς φούρνους, καθώς το μέταλλο ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΤΙΚΟ» → κόψιμο με ειδικά ψαλίδια → ξεχείλωμα των άκρων → ραβδώσεις για αντοχή → κλείσιμο με ειδικά κλειστικά μηχανήματα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συσκευασία σε μέταλλο είναι πολύ συνηθισμένη εξαιτίας της πρόσθετης ασφάλειας που παρέχει, λόγω της μεγαλύτερης μηχανικής του αντοχής. Τα πρώτα κουτιά από μέταλλο κατασκευάστηκαν από επικασσιτερωμένο σίδηρο στην Αγγλία, το 1812. Οι λόγοι ανάπτυξης αυτού του είδους συσκευασίας είναι η εξαιρετική αντοχή του μετάλλου απέναντι στις εξωτερικές παραμορφώσεις, η προστασία που παρέχει από τον ήλιο, τον αέρα, τους μικροοργανισμούς και γενικά από τις κλιματολογικές συνθήκες, και η δυνατότητα υποβολής του προϊόντος σε συνθήκες αποστείρωσης. Τα υλικά είναι τρία. Ο λευκοσίδηρος, δηλαδή επικασσιτερωμένος χάλυβας, έχει μεγάλη αντοχή στις παραμορφώσεις, δεν διαβρώνεται από το προϊόν, είναι αρκετά φθηνός, μορφοποιείται και συγκολλάται εύκολα και δεν είναι τοξικός, έχει όμως μεγάλο ειδικό βάρος, δεν ενδείκνυται για κάποιες κατηγορίες τροφίμων και παρουσιάζει δυσκολία στο άνοιγμα. Το αλουμίνιο είναι μη τοξικό, ελαφρύ και μορφοποιείται εύκολα, αλλά έχει υψηλό κόστος και δεν συγκολλάται εύκολα. Ο επιχρωμιωμένος χάλυβας ή ο χάλυβας χωρίς επικασσιτέρωση είναι πιο φτηνός από τον λευκοσίδηρο και αντέχει σε υψηλότερες θερμοκρασίες κατεργασίας, έχει όμως το μειονέκτημα ότι δεν μπορεί να συγκολληθεί στη ραφή του κουτιού με τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα, την κασσιτεροκόλληση ή την ηλεκτροσυγκόλληση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
