Λύσεις — Κεφάλαιο 13 (σελ. 153-164) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΚΤΥΠΩΣΕΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 13
Λύσεις πάνω σε αυτούσια αποσπάσματα του κεφαλαίου 13: το ξάκρισμα και οι γκιλοτίνες, το δίπλωμα στο χέρι και η διπλωτική τσέπης με το μειονέκτημά της, η βιβλιοδεσία τετραδίου και ο συλλέκτης-συρραπτικό με τη σέλα και τον υπολογισμό των θέσεων, η κολλητή βιβλιοδεσία με τρόχισμα ή πριόνισμα και η ρητή κριτική του βιβλίου για την «τέλεια» (perfect) βιβλιοδεσία, η σταθερή βιβλιοδεσία με κλωστοραφή και οι κατηγορίες της, και οι τέσσερις ειδικές περιπτώσεις — γκοφρέ, θερμοαναγλυφοτυπία, διάτρηση και αρίθμηση.
Το ξάκρισμα και οι κοπτικές μηχανές
Ερώτηση: Οι σύγχρονες κοπτικές μηχανές είναι αυτόματες, διαθέτουν πολλά μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή ατυχημάτων, δυνατότητες προγραμματισμού για κοπή σε όλα τα περιθώρια των βιβλίων κ.λ.π. Πώς αλλιώς ονομάζονται και σε τι διαφέρουν μεταξύ τους;
Απάντηση:
-
Η ονομασία, αυτούσια (§13.2, σελ. 153-154): «Το ξάκρισμα πραγματοποιείται στις μηχανές που ονομάζονται γκιλοτίνες ή κοπτικές. Το βασικότερο στοιχείο αυτών των μηχανών είναι το μεγάλο και βαρύ μαχαίρι που διαθέτουν.»
-
Οι διαφορές, αυτούσια: «Ανάλογα με τον τύπο τους οι κοπτικές μηχανές διαφέρουν αφενός στον τρόπο τροφοδοσίας και εξαγωγής του υλικού που πρόκειται να κοπεί, και αφετέρου στην ποσότητα των βιβλίων που μπορούν να ξακρίσουν: άλλες ξακρίζουν ένα-ένα τα βιβλία και άλλες στήλες περισσότερων αντιτύπων.»
ΔΥΟ ΑΞΟΝΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ① ΤΡΟΠΟΣ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ / ΕΞΑΓΩΓΗΣ του υλικού ② ΠΟΣΟΤΗΤΑ που ξακρίζουν ΕΝΑ-ΕΝΑ βιβλίο ΣΤΗΛΕΣ αντιτύπων ┌────┐ ┌────┐ │ │ ├────┤ └────┘ ├────┤ ακρίβεια, ├────┤ μικρή παραγωγή └────┘ ταχύτητα, μεγάλη παραγωγή -
Τι χρησιμεύουν και ποια η ασφάλεια: «Χρησιμεύουν τόσο στην κοπή των βιβλίων, όσο και των χαρτιών γενικά.» Οι σύγχρονες «διαθέτουν πολλά μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή ατυχημάτων».
⚠️ Η έμφαση στην ασφάλεια δεν είναι τυχαία: η γκιλοτίνα είναι το πιο επικίνδυνο μηχάνημα του τυπογραφείου — «μεγάλο και βαρύ μαχαίρι» που πέφτει με δύναμη ικανή να κόψει στοίβα εκατοντάδων φύλλων.
-
Πού εμφανίζεται το ξάκρισμα σε όλο το κεφάλαιο — τρεις διαφορετικές στιγμές:
① στη ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ ΤΕΤΡΑΔΙΟΥ (σελ. 158) «Ακολουθεί το ξάκρισμα του βιβλιοδετημένου εντύπου ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ.» ② στην ΚΟΛΛΗΤΗ (σελ. 160) «Μετά το κόλλημα του εξωφύλλου, τα βιβλία προωθούνται ΣΤΑ ΜΑΧΑΙΡΙΑ για ξάκρισμα.» ③ στη ΜΑΛΑΚΗ ΣΤΑΘΕΡΗ (σελ. 162) — ΔΥΟ εκδοχές: · ΠΡΙΝ την ένωση με το εξώφυλλο, «απ' όλες ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΑΧΗ πλευρές» · ΜΕΤΑ την ένωση, «και από τις ΤΡΕΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ»⚠️ Γι' αυτό ακριβώς το βιβλίο λέει ότι η σταθερή βιβλιοδεσία διαφοροποιείται σε κατηγορίες «ανάλογα με το υλικό του εξωφύλλου» και «ανάλογα με τη χρονική θέση του ξακρίσματος των τυπογραφικών στην παραγωγή του βιβλίου».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το ξάκρισμα πραγματοποιείται στις μηχανές που ονομάζονται γκιλοτίνες ή κοπτικές, και το βασικότερο στοιχείο τους είναι το μεγάλο και βαρύ μαχαίρι που διαθέτουν. Οι σύγχρονες κοπτικές είναι αυτόματες, διαθέτουν πολλά μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή ατυχημάτων και δυνατότητες προγραμματισμού για κοπή σε όλα τα περιθώρια των βιβλίων, ενώ χρησιμεύουν τόσο στην κοπή των βιβλίων όσο και των χαρτιών γενικά. Ανάλογα με τον τύπο τους διαφέρουν αφενός στον τρόπο τροφοδοσίας και εξαγωγής του υλικού που πρόκειται να κοπεί, και αφετέρου στην ποσότητα των βιβλίων που μπορούν να ξακρίσουν: άλλες ξακρίζουν ένα-ένα τα βιβλία και άλλες στήλες περισσότερων αντιτύπων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Το δίπλωμα και η διπλωτική τσέπης
Ερώτηση: Η πιο απλή μορφή διπλώματος είναι αυτή που γίνεται στο χέρι. Σε αυτή οι δύο άκρες του χαρτιού έρχονται σε σύμπτωση και στη συνέχεια, με την πίεση ενός σκληρού κοκάλινου αντικειμένου, δημιουργείται η πτυχή. Πώς λειτουργεί η διπλωτική τσέπης και ποιο είναι το μειονέκτημά της;
Απάντηση:
-
Γιατί χρειάζεται μηχανή, αυτούσια (§13.3, σελ. 154): «Ο τρόπος αυτός, βέβαια, είναι αρκετά χρονοβόρος και για το λόγο αυτό, χρησιμοποιούνται ειδικές διπλωτικές μηχανές… Στη μηχανή διπλώματος εισάγονται ένα-ένα τα τυπωμένα φύλλα, διπλώνονται όσες φορές απαιτείται, και συγκεντρώνονται στην έξοδο.»
-
Η ΤΣΕΠΗ, αυτούσια: «η δίπλωση γίνεται με τη βοήθεια μιας διάταξης που ονομάζεται τσέπη και η μηχανή αυτού του τύπου ονομάζεται διπλωτική τσέπης. Η τσέπη είναι ένα μεταλλικό πλαίσιο ή πλάκα με ρυθμιζόμενα, ως προς το μήκος, όρια. Ανάλογα με τις διαστάσεις του χαρτιού που θα διπλωθεί, τα όρια της τσέπης αυξομειώνονται έτσι ώστε μέσα της να εισχωρεί το χαρτί μέχρι το σημείο που θα γίνει η δίπλωση.»
ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ① το χαρτί ΕΙΣΧΩΡΕΙ στην τσέπη ╔══════════════════════════╗ ║ ──────── χαρτί ────────► ║◄─ ΟΡΙΟ (ρυθμιζόμενο ανάλογα ╚══════════════════════════╝ με τις διαστάσεις) ② «Όταν το χαρτί μπει μέσα στο πλαίσιο και ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΣΤΟ ΟΡΙΟ» ③ «τότε ΔΥΟ ΠΕΡΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΟΙ ΚΥΛΙΝΔΡΟΙ, που βρίσκονται στο σημείο της δίπλωσης, θα ΥΠΟΧΡΕΩΣΟΥΝ ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΤΟΥΣ και με τον τρόπο αυτό θα ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΟΥΝ ΕΝΑ ΔΙΠΛΩΜΑ» ⊙ ⊙ ══╧══ ← η πτυχήΗ λογική: το χαρτί συνεχίζει να σπρώχνεται ενώ η μύτη του έχει σταματήσει — άρα λυγίζει ακριβώς στο σημείο των κυλίνδρων, που το τραβούν και δημιουργούν την πτυχή.
-
⚠️ ΤΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ, αυτούσια (σελ. 155): «Η διπλωτική τσέπης δεν προσφέρει δίπλωση με ακρίβεια στις περιπτώσεις που το χαρτί είναι πολύ λεπτό ή πολύ χοντρό. Τα χαρτιά αυτά μπορούν να τσαλακωθούν στη γραμμή διπλώματος ή στο μέρος του φύλλου που εισχωρεί στην τσέπη. Ιδιαίτερα προβλήματα μπορούν να παρουσιαστούν, όταν οι μηχανές αυτές λειτουργούν σε υψηλές ταχύτητες.»
ΠΟΛΥ ΛΕΠΤΟ ΧΑΡΤΙ δεν έχει αρκετή ακαμψία να προωθηθεί ίσια — ΛΥΓΙΖΕΙ πρόωρα, ΤΣΑΛΑΚΩΝΕΤΑΙ ΠΟΛΥ ΧΟΝΤΡΟ ΧΑΡΤΙ αντιστέκεται στη λύγιση — η πτυχή δεν πέφτει ακριβώς στο σημείο, ΤΣΑΛΑΚΩΝΕΤΑΙ ΥΨΗΛΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ το φύλλο δεν προλαβαίνει να σταθεροποιηθεί στο όριο πριν πιαστεί από τους κυλίνδρους -
⚠️ Η σύνδεση με τα νερά του χαρτιού (κεφ. 11): το κεφ. 11 είχε ορίσει ότι «στο δίπλωμα, τα νερά του χαρτιού πρέπει να είναι παράλληλα με τη ράχη», αλλιώς «οι σελίδες του βιβλίου γίνονται δύσκαμπτες και αντιστέκονται στο γύρισμα». Εδώ προστίθεται και το μηχανικό σκέλος: ακόμη και με σωστά νερά, η τσέπη έχει όρια ως προς το πάχος του χαρτιού.
Το βιβλίο σημειώνει ότι «οι διπλωτικές μηχανές διπλώνουν με δύο τρόπους τα φύλλα» — ο πρώτος είναι η τσέπη· η Εικ. 13.12 δείχνει «τέσσερις διαφορετικούς τρόπους διπλώματος δεκαεξασέλιδου».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η πιο απλή μορφή διπλώματος γίνεται στο χέρι: οι δύο άκρες του χαρτιού έρχονται σε σύμπτωση και με την πίεση ενός σκληρού κοκάλινου αντικειμένου δημιουργείται η πτυχή. Ο τρόπος αυτός όμως είναι αρκετά χρονοβόρος, γι' αυτό χρησιμοποιούνται ειδικές διπλωτικές μηχανές, στις οποίες εισάγονται ένα-ένα τα τυπωμένα φύλλα, διπλώνονται όσες φορές απαιτείται και συγκεντρώνονται στην έξοδο. Στη διπλωτική τσέπης η δίπλωση γίνεται με μια διάταξη που ονομάζεται τσέπη, ένα μεταλλικό πλαίσιο ή πλάκα με ρυθμιζόμενα ως προς το μήκος όρια, τα οποία αυξομειώνονται ανάλογα με τις διαστάσεις του χαρτιού ώστε αυτό να εισχωρεί μέχρι το σημείο της δίπλωσης· όταν το χαρτί σταματήσει στο όριο, δύο περιστρεφόμενοι κύλινδροι το υποχρεώνουν να περάσει ανάμεσά τους και εξασφαλίζουν το δίπλωμα. Το μειονέκτημά της είναι ότι δεν προσφέρει δίπλωση με ακρίβεια όταν το χαρτί είναι πολύ λεπτό ή πολύ χοντρό, γιατί τα χαρτιά αυτά μπορούν να τσαλακωθούν στη γραμμή διπλώματος ή στο μέρος που εισχωρεί στην τσέπη, με ιδιαίτερα προβλήματα όταν οι μηχανές λειτουργούν σε υψηλές ταχύτητες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η βιβλιοδεσία τετραδίου και ο συλλέκτης-συρραπτικό
Ερώτηση: Η βιβλιοδεσία τετραδίου είναι μία απλή μορφή βιβλιοδεσίας που χρησιμοποιείται σε περιοδικά και διαφημιστικά έντυπα με μικρό αριθμό τυπογραφικών. Τα τυπογραφικά τοποθετούνται το ένα μέσα στο σαλόνι του άλλου, προστίθεται το εξώφυλλο και στη συνέχεια μεταλλικοί συνδετήρες καρφώνονται στη ράχη του εντύπου που δημιουργήθηκε. Πώς λειτουργεί η μηχανή που το κάνει;
Απάντηση:
-
Η μηχανή, αυτούσια (σελ. 158): «Η εργασία αυτή πραγματοποιείται με μηχανή που ονομάζεται συλλέκτης-συρραπτικό. Τα τυπογραφικά φυλλάδια ταξινομούνται μέσα σε θέσεις-θήκες. Πολλά όμοια τυπογραφικά τοποθετούνται μέσα σε μία θήκη.»
-
⚠️ Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ: «Ο αριθμός των θέσεων είναι όσος και ο αριθμός των διαφορετικών τυπογραφικών ΣΥΝ ΜΙΑ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟ.»
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: περιοδικό 64 σελίδων από 4 δεκαεξασέλιδαΘΗΚΗ 1 ΘΗΚΗ 2 ΘΗΚΗ 3 ΘΗΚΗ 4 ΘΗΚΗ 5 ┌────┐ ┌────┐ ┌────┐ ┌────┐ ┌────┐ │τυπ.│ │τυπ.│ │τυπ.│ │τυπ.│ │ΕΞΩ-│ │ Α │ │ Β │ │ Γ │ │ Δ │ │ΦΥΛΛΟ│ │ Χ │ │ Χ │ │ Χ │ │ Χ │ │ Χ │ ← πολλά ΟΜΟΙΑ │πολ.│ │πολ.│ │πολ.│ │πολ.│ │πολ.│ αντίτυπα └────┘ └────┘ └────┘ └────┘ └────┘ 4 διαφορετικά τυπογραφικά + 1 εξώφυλλο = 5 ΘΕΣΕΙΣ
**Η λογική**: κάθε θήκη κρατά **πολλά αντίγραφα του ΙΔΙΟΥ τυπογραφικού**· η μηχανή παίρνει **ένα από κάθε θήκη** και συνθέτει **ένα πλήρες αντίτυπο**. -
Η διάταξη συλλογής, αυτούσια: «Οι θήκες αυτές βρίσκονται μπροστά από έναν ιμάντα, ο οποίος μεταφέρει μία διάταξη συλλογής των τυπογραφικών, που έχει το σχήμα σέλας (σχήμα Λ). Η διάταξη αυτή περνά μπροστά από κάθε θήκη και αποσπά ένα τυπογραφικό από την κάθε μία. Τα τυπογραφικά τοποθετούνται επάνω στη διάταξη αυτή ανοίγοντας στο σαλόνι. Τελευταίο τοποθετείται το εξώφυλλο.»
Η ΣΕΛΑ (σχήμα Λ) ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΧΗΜΑ ╱╲ ╱ ╲ Το τυπογραφικό ανοίγει ΣΤΟ ΣΑΛΟΝΙ — ╱ ╲ στις δύο μεσαίες σελίδες του — και ╱ ╲ «κάθεται» πάνω στη σέλα σαν καβάλα. ╱ Λ ╲ ╱ ╲ Έτσι το επόμενο τυπογραφικό μπαίνει ──────────────── ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΠΟ ΠΑΝΩ, δηλαδή ΜΕΣΑ στο σαλόνι του προηγούμενου. ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ το ΕΞΩΦΥΛΛΟ → καταλήγει ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ από όλα⚠️ Γιατί το εξώφυλλο τελευταίο: στα «περαστά» τυπογραφικά το τελευταίο που μπαίνει καταλήγει απ' έξω. Αντίθετα, στη βιβλιοδεσία σε σειρά τα τυπογραφικά στοιβάζονται το ένα πάνω στο άλλο και το εξώφυλλο κολλιέται στο τέλος.
-
Η ολοκλήρωση, αυτούσια: «Τα τυπογραφικά με το εξώφυλλο προωθούνται κάτω από μία κεφαλή συρραφής, η οποία καρφώνει στη ράχη δύο, τρεις ή τέσσερις μεταλλικούς συνδετήρες. Ακολουθεί το ξάκρισμα του βιβλιοδετημένου εντύπου από τις τρεις πλευρές.»
Η ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΗΚΕΣ → ΣΕΛΑ (συλλογή) → ΕΞΩΦΥΛΛΟ → ΚΕΦΑΛΗ ΣΥΡΡΑΦΗΣ (2, 3 ή 4 συνδετήρες) ↓ ΞΑΚΡΙΣΜΑ από 3 πλευρές (όχι από τη ΡΑΧΗ)⚠️ Η σύνδεση με το κεφ. 11: η βιβλιοδεσία τετραδίου είναι ακριβώς εκείνη όπου, «μετά το ξάκρισμα του εντύπου, δε μπορούμε να καταλάβουμε τον αριθμό των σελίδων που περιλαμβάνει το τυπογραφικό» — και γι' αυτό οι κανόνες του μοντάζ (κεφ. 12) διατυπώνονται για τη βιβλιοδεσία σε σειρά και όχι γι' αυτήν.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η βιβλιοδεσία τετραδίου ή καρφίτσας πραγματοποιείται με μηχανή που ονομάζεται συλλέκτης-συρραπτικό. Τα τυπογραφικά φυλλάδια ταξινομούνται μέσα σε θέσεις-θήκες, και πολλά όμοια τυπογραφικά τοποθετούνται μέσα σε μία θήκη· ο αριθμός των θέσεων είναι όσος και ο αριθμός των διαφορετικών τυπογραφικών, συν μία επιπλέον θέση για το εξώφυλλο. Οι θήκες βρίσκονται μπροστά από έναν ιμάντα, ο οποίος μεταφέρει μία διάταξη συλλογής με σχήμα σέλας, δηλαδή σχήμα Λ· η διάταξη περνά μπροστά από κάθε θήκη και αποσπά ένα τυπογραφικό από την καθεμία, ενώ τα τυπογραφικά τοποθετούνται επάνω της ανοίγοντας στο σαλόνι και τελευταίο τοποθετείται το εξώφυλλο. Στη συνέχεια τα τυπογραφικά με το εξώφυλλο προωθούνται κάτω από μία κεφαλή συρραφής, η οποία καρφώνει στη ράχη δύο, τρεις ή τέσσερις μεταλλικούς συνδετήρες, και ακολουθεί το ξάκρισμα του βιβλιοδετημένου εντύπου από τις τρεις πλευρές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η κολλητή βιβλιοδεσία και η κριτική της «τέλειας»
Ερώτηση: Ο τρόπος αυτός βιβλιοδεσίας ονομάζεται τέλειος (perfect) από τους Άγγλους, μάλλον κατ' ευφημισμό, διότι η καταστροφή που υφίσταται η ράχη, και η ξήρανση της κόλλας με την πάροδο του χρόνου μετατρέπουν το βιβλιοδετημένο έντυπο σε σκόρπια μονόφυλλα. Για ποια έντυπα ενδείκνυται και για ποια αντενδείκνυται;
Απάντηση:
-
Η απάντηση, αυτούσια (σελ. 160): «Έτσι, ο τρόπος αυτός της βιβλιοδεσίας μπορεί να είναι κατάλληλος για περιοδικά με αυξημένο αριθμό τυπογραφικών, αντενδείκνυται, όμως, για βιβλία που προορίζονται για συχνή χρήση.»
-
Πώς φτάνουμε εκεί — η διαδικασία, αυτούσια (σελ. 158): «Στην κολλητή βιβλιοδεσία τα τυπογραφικά τοποθετούνται στις μηχανές συλλογής σε σειρά, το ένα πάνω στο άλλο. Στη συνέχεια, τα τυπογραφικά καλύπτονται με χαρτί και πιέζονται μεταξύ σφικτήρων, ενώ παράλληλα τροφοδοτούν το βιβλιοδετικό μηχάνημα. Το τελευταίο παραλαμβάνει τα πρεσαρισμένα τυπογραφικά από τη μεριά της ράχης. Στο σημείο αυτό υπάρχουν δύο δυνατές διαφοροποιήσεις: η ράχη να δεχθεί τρόχισμα ή πριόνισμα.»
-
ΤΡΟΧΙΣΜΑ vs ΠΡΙΟΝΙΣΜΑ, αυτούσια:
● ΤΡΟΧΙΣΜΑ «Στην περίπτωση που η ράχη περάσει από τροχό, ΚΟΒΕΤΑΙ. Το τρόχισμα αυτό εξυπηρετεί στο να μπορέσει να ΕΙΣΧΩΡΗΣΕΙ Η ΚΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ του βιβλίου για να επιτευχθεί η ένωση των τυπογραφικών με το εξώφυλλο.» ΠΡΙΝ: ╭──╮╭──╮╭──╮ διπλωμένα τυπογραφικά ΜΕΤΑ: ││││││││││││ ΜΟΝΟΦΥΛΛΑ — η ράχη ΚΟΒΕΤΑΙ εντελώς ▔▔▔▔▔▔▔▔▔▔▔▔ κόλλα σε ΟΛΕΣ τις σελίδες ● ΠΡΙΟΝΙΣΜΑ «Στην περίπτωση που η ράχη δεχθεί πριόνισμα, ΔΕΝ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΑ. Το πριόνισμα προκαλεί ΕΓΚΟΠΕΣ ΣΕ ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΡΑΧΗΣ ώστε να δεχθούν την κόλλα και το εξώφυλλο.» ╭─▽──╮╭─▽──╮╭─▽──╮ οι ράχες ΔΙΑΤΗΡΟΥΝΤΑΙ, με ΕΓΚΟΠΕΣ ⚠️ «Αν και η ράχη σε αυτή την περίπτωση ΔΕ ΧΑΝΕΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ, η βιβλιοδεσία αυτή ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, καθώς η ΚΟΛΛΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΗ ΦΤΑΣΕΙ ΣΤΟ ΣΑΛΟΝΙ του κάθε τυπογραφικού ή να ΞΕΧΕΙΛΙΣΕΙ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ»Το δίλημμα: το τρόχισμα εξασφαλίζει ότι η κόλλα φτάνει παντού, αλλά καταστρέφει τη ράχη· το πριόνισμα τη διατηρεί, αλλά δεν εγγυάται ότι η κόλλα θα φτάσει παντού. Καμία από τις δύο δεν είναι πλήρως ικανοποιητική.
-
ΓΙΑΤΙ «ΚΑΤ' ΕΥΦΗΜΙΣΜΟ» — οι δύο αιτίες της αποτυχίας:
① Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΡΑΧΗΣ Χωρίς τη δίπλωση της ράχης, κάθε σελίδα κρατιέται ΜΟΝΟ από την κόλλα στην άκρη της. Δεν υπάρχει καμία μηχανική σύνδεση φύλλου με φύλλο. ② Η ΞΗΡΑΝΣΗ ΤΗΣ ΚΟΛΛΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Η κόλλα χάνει την ελαστικότητά της και γίνεται ψαθυρή. ① + ② → «ΣΚΟΡΠΙΑ ΜΟΝΟΦΥΛΛΑ»Γιατί τότε ενδείκνυται για περιοδικά: το περιοδικό έχει σύντομη ωφέλιμη ζωή και δεν ανοίγεται επανειλημμένα επί χρόνια — άρα ούτε η ξήρανση της κόλλας προλαβαίνει να γίνει πρόβλημα, ούτε η μηχανική καταπόνηση. Επιπλέον η μέθοδος δέχεται αυξημένο αριθμό τυπογραφικών, σε αντίθεση με τη βιβλιοδεσία τετραδίου, που χρησιμοποιείται «σε περιοδικά και διαφημιστικά έντυπα με μικρό αριθμό τυπογραφικών».
-
Το κόλλημα του εξωφύλλου, αυτούσια (σελ. 160): «Μετά την προετοιμασία της ράχης των τυπογραφικών να δεχθούν την κόλλα, ακολουθεί το κόλλημα του καλύμματος ή αλλιώς εξωφύλλου. Το εξώφυλλο είναι ελαφρά χαραγμένο και λυγισμένο σε δύο παράλληλες γραμμές, που αντιστοιχούν στη ράχη. Ανάμεσα στις γραμμές αυτές τοποθετείται κόλλα και το εξώφυλλο πιέζεται στις ράχες των τυπογραφικών. Μετά το κόλλημα του εξωφύλλου, τα βιβλία προωθούνται στα μαχαίρια για ξάκρισμα.»
ΤΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟ ┌───────┬───┬───────┐ │ ┆ ┆ │ ← δύο ΠΑΡΑΛΛΗΛΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, ελαφρά │ πίσω ┆ράχη┆ μπρος│ χαραγμένες και λυγισμένες │ ┆ ┆ │ ← ΑΝΑΜΕΣΑ τους μπαίνει η ΚΟΛΛΑ └───────┴───┴───────┘
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην κολλητή ή σε σειρά βιβλιοδεσία τα τυπογραφικά τοποθετούνται στις μηχανές συλλογής σε σειρά, το ένα πάνω στο άλλο, καλύπτονται με χαρτί και πιέζονται μεταξύ σφικτήρων, και το βιβλιοδετικό μηχάνημα τα παραλαμβάνει από τη μεριά της ράχης. Εκεί υπάρχουν δύο δυνατές διαφοροποιήσεις: η ράχη να δεχθεί τρόχισμα ή πριόνισμα. Με το τρόχισμα η ράχη κόβεται, ώστε να μπορέσει να εισχωρήσει η κόλλα σε όλες τις σελίδες του βιβλίου και να επιτευχθεί η ένωση των τυπογραφικών με το εξώφυλλο. Ο τρόπος αυτός ονομάζεται τέλειος, perfect, από τους Άγγλους, μάλλον κατ' ευφημισμό, διότι η καταστροφή που υφίσταται η ράχη και η ξήρανση της κόλλας με την πάροδο του χρόνου μετατρέπουν το βιβλιοδετημένο έντυπο σε σκόρπια μονόφυλλα. Έτσι, μπορεί να είναι κατάλληλος για περιοδικά με αυξημένο αριθμό τυπογραφικών, αντενδείκνυται όμως για βιβλία που προορίζονται για συχνή χρήση. Με το πριόνισμα η ράχη δεν καταστρέφεται ολοκληρωτικά, αφού δημιουργούνται εγκοπές σε διαδοχικά σημεία της για να δεχθούν την κόλλα και το εξώφυλλο· και αυτή όμως η εκδοχή παρουσιάζει προβλήματα, καθώς η κόλλα μπορεί να μη φτάσει στο σαλόνι του κάθε τυπογραφικού ή να ξεχειλίσει στις πρώτες σελίδες του.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η σταθερή βιβλιοδεσία
Ερώτηση: Στη σταθερή βιβλιοδεσία τα τυπογραφικά τοποθετούνται σε σειρά, το ένα επάνω στο άλλο, ράβονται με κλωστή μεταξύ τους και στη συνέχεια τοποθετείται το εξώφυλλο με κόλλα. Τι εξασφαλίζει η μέθοδος αυτή και πώς γίνεται το ράψιμο;
Απάντηση:
-
Η απάντηση, αυτούσια (§13.4.2, σελ. 160): «Η μέθοδος αυτή της βιβλιοδεσίας εξασφαλίζει τη μεγαλύτερη λειτουργικότητα και σταθερότητα στο έντυπο και πραγματοποιείται από ειδικές μηχανές κλωστοραφής.»
«Ένα τμήμα της μηχανής αυτής είναι παρόμοιο με το τμήμα της μηχανής συλλογής περαστών τυπογραφικών. Διαθέτει υποδοχές για τη φόρτωση των τυπογραφικών και την τροφοδοσία της μηχανής και σέλα όπου τα τυπογραφικά τοποθετούνται ανοιχτά από τη μεριά του σαλονιού.»
-
ΤΟ ΡΑΨΙΜΟ — βήμα προς βήμα, αυτούσια (σελ. 161):
① «Όταν ένα τυπογραφικό τοποθετηθεί επάνω στη σέλα, μία σειρά ΔΙΑΤΡΗΤΙΚΩΝ ΒΕΛΟΝΩΝ ΑΝΑΣΗΚΩΝΟΝΤΑΙ ΤΡΥΠΩΝΤΑΣ τα σημεία της ράχης όπου θα γίνει το ράψιμο.» ② «Από τις τρύπες περνάνε ΑΛΛΕΣ ΒΕΛΟΝΕΣ ΣΕ ΖΕΥΓΑΡΙΑ (συνήθως ΤΡΙΑ). Η μία βελόνα του ζευγαριού έχει ΜΙΑ ΤΡΥΠΑ ΜΕ ΚΛΩΣΤΗ (ΒΕΛΟΝΑ ΡΑΨΙΜΑΤΟΣ) και βρίσκεται στην ΕΠΑΝΩ επιφάνεια του τυπογραφικού, ενώ η δεύτερη έχει τη ΜΟΡΦΗ ΓΑΝΤΖΟΥ και βρίσκεται στην ΚΑΤΩ επιφάνειά του.» ↓ ΒΕΛΟΝΑ ΡΑΨΙΜΑΤΟΣ (με κλωστή) ═════╪═════ ← τυπογραφικό ↑ ΓΑΝΤΖΟΣ ③ «Η ΒΕΛΟΝΑ ΡΑΨΙΜΑΤΟΣ ΠΕΡΝΑΕΙ ΤΗΝ ΚΛΩΣΤΗ μέσα από την τρύπα του τυπογραφικού και ο ΓΑΝΤΖΟΣ ΠΙΑΝΕΙ ΚΑΙ ΣΥΡΕΙ ΤΗΝ ΚΛΩΣΤΗ από την άλλη μεριά, δημιουργώντας ΜΙΑ ΘΗΛΙΑ.» ④ «Η διαδικασία ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΟ.» ⑤ «Μετά τη ραφή όλων, γίνεται ΜΙΑ ΡΑΦΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΕΡΝΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ των τυπογραφικών, για τη ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ τους.»⚠️ Τα «τρία ζευγάρια» βελονών σημαίνουν τρία σημεία ραφής ανά τυπογραφικό — κατανεμημένα στο ύψος της ράχης.
-
Η πρέσα — γιατί χρειάζεται, αυτούσια: «Μετά την ολοκλήρωση της παραπάνω διαδικασίας, η πλευρά της ράχης τείνει να ανασηκωθεί. Τα τυπογραφικά, όμως, πρέπει να είναι απόλυτα επίπεδα πριν από την τοποθέτηση του εξωφύλλου. Αυτό επιτυγχάνεται με τη συμπίεσή τους σε ειδική πρέσα. Συνήθως η πρέσα αυτή ενώνεται σε γραμμή παραγωγής με τη μηχανή κόλλησης του εξωφύλλου. Η πρέσα συμπιέζει πρώτα τη ράχη του βιβλίου και έπειτα το συμπιέζει ολόκληρο.»
ΓΙΑΤΙ ΑΝΑΣΗΚΩΝΕΤΑΙ Η ΡΑΧΗ Κάθε ραφή προσθέτει ΠΑΧΟΣ ΚΛΩΣΤΗΣ στη ράχη — και μόνο εκεί. ╱▔▔▔╲ ← η ράχη «φουσκώνει» από τις κλωστές │█████│ │█████│ └─────┘ Η ΠΡΕΣΑ: ① πρώτα τη ΡΑΧΗ ② έπειτα ΟΛΟΚΛΗΡΟΗ ολοκλήρωση: «Ακολουθεί το κόλλημα του εξωφύλλου στην κολλητική μηχανή. Τα ραμμένα τυπογραφικά περνούν στη μονάδα επάλειψης κόλλας και καλύπτονται από το εξώφυλλο.»
-
Οι κατηγορίες, αυτούσια (σελ. 161-162): «Η σταθερή βιβλιοδεσία διαφοροποιείται σε κατηγορίες ανάλογα με το υλικό του εξωφύλλου και ανάλογα με τη χρονική θέση του ξακρίσματος των τυπογραφικών στην παραγωγή του βιβλίου.»
1. ΜΑΛΑΚΗ ή ΧΑΡΤΟΔΕΤΗ ⚠️ «ΑΡΚΕΤΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΣΟ της παραγωγής της σταθερής βιβλιοδεσίας» — δύο κατηγορίες: ● ΠΡΩΤΗ — ΞΑΚΡΙΣΜΑ ΠΡΙΝ την ένωση με το εξώφυλλο «το σώμα του βιβλίου ξακρίζεται ΜΕΤΑ ΤΟ ΡΑΨΙΜΟ, απ' όλες ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΑΧΗ πλευρές, ΠΡΙΝ να ενωθεί το βιβλίο με το εξώφυλλό του» → το εξώφυλλο «αποτελείται από ΧΑΡΤΟΝΙ που μπορεί να ΔΙΠΛΩΝΕΙ ΛΙΓΟ ΑΠΟ ΜΕΣΑ, σχηματίζοντας τα λεγόμενα «ΑΥΤΙΑ» στα οποία συχνά περιέχονται ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ» ● ΔΕΥΤΕΡΗ — ΞΑΚΡΙΣΜΑ ΜΕΤΑ την ένωση «το βιβλίο ξακρίζεται και από τις ΤΡΕΙΣ ΠΛΕΥΡΕΣ, ΑΦΟΥ ΕΝΩΘΕΙ το εξώφυλλο με το σώμα του βιβλίου»⚠️ Γιατί τα «αυτιά» απαιτούν ξάκρισμα ΠΡΙΝ: αν το βιβλίο κοπεί μετά την ένωση, το μαχαίρι θα έκοβε και τα αυτιά. Άρα η ύπαρξη αυτιών επιβάλλει την πρώτη εκδοχή.
-
Η σύγκριση με την κολλητή — γιατί η σταθερή αντέχει:
ΚΟΛΛΗΤΗ («τέλεια») ΣΤΑΘΕΡΗ (κλωστοραφή) ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ μόνο ΚΟΛΛΑ ΚΛΩΣΤΗ + κόλλα ΡΑΧΗ ΚΟΒΕΤΑΙ ή εγκοπές ΑΘΙΚΤΗ, διπλωμένη ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ «ΣΚΟΡΠΙΑ ΜΟΝΟΦΥΛΛΑ» «ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ» ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΓΙΑ περιοδικά με πολλά βιβλία ΣΥΧΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ τυπογραφικά
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στη σταθερή βιβλιοδεσία τα τυπογραφικά τοποθετούνται σε σειρά, το ένα επάνω στο άλλο, ράβονται με κλωστή μεταξύ τους και στη συνέχεια τοποθετείται το εξώφυλλο με κόλλα. Η μέθοδος αυτή εξασφαλίζει τη μεγαλύτερη λειτουργικότητα και σταθερότητα στο έντυπο και πραγματοποιείται από ειδικές μηχανές κλωστοραφής, ένα τμήμα των οποίων είναι παρόμοιο με τη μηχανή συλλογής περαστών τυπογραφικών, με υποδοχές φόρτωσης και σέλα όπου τα τυπογραφικά τοποθετούνται ανοιχτά από τη μεριά του σαλονιού. Όταν ένα τυπογραφικό τοποθετηθεί στη σέλα, μια σειρά διατρητικών βελονών ανασηκώνονται τρυπώντας τα σημεία της ράχης όπου θα γίνει το ράψιμο· από τις τρύπες περνούν άλλες βελόνες σε ζευγάρια, συνήθως τρία, με τη βελόνα ραψίματος που φέρει την κλωστή στην επάνω επιφάνεια και τον γάντζο στην κάτω. Η βελόνα ραψίματος περνάει την κλωστή μέσα από την τρύπα και ο γάντζος την πιάνει και τη σύρει από την άλλη μεριά, δημιουργώντας μια θηλιά, και η διαδικασία επαναλαμβάνεται για κάθε τυπογραφικό· μετά τη ραφή όλων γίνεται μία ραφή που δεν περνά μέσα από το σώμα τους, για τη στερέωσή του. Επειδή η ράχη τείνει να ανασηκωθεί, ενώ τα τυπογραφικά πρέπει να είναι απόλυτα επίπεδα πριν μπει το εξώφυλλο, ακολουθεί συμπίεση σε ειδική πρέσα, που συμπιέζει πρώτα τη ράχη και έπειτα ολόκληρο το βιβλίο, και έπειτα το κόλλημα του εξωφύλλου στην κολλητική μηχανή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι ειδικές περιπτώσεις της αποπεράτωσης
Ερώτηση: Η αναγλυφοτυπία είναι μια τεχνική, τα αποτελέσματα της οποίας δίνουν την αίσθηση του τρισδιάστατου σχεδίου. Εφαρμόζεται σε εξώφυλλα βιβλίων, σε κάρτες, σε προσκλητήρια κ.λ.π. Πώς γίνεται και ποιες άλλες ειδικές περιπτώσεις υπάρχουν;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΓΚΟΦΡΕ, αυτούσια (§13.5.1, σελ. 162): «Για τη δημιουργία του γκοφρέ, το χαρτί πιέζεται ανάμεσα σε δύο μεταλλικές επιφάνειες, που φέρουν η μια εσώγλυφα και η άλλη εξώγλυφα το σχέδιο που θα μεταφερθεί στο χαρτί, και ονομάζονται αρσενικό-θηλυκό καλούπι. Η ανάγλυφη αυτή εκτύπωση μπορεί να γίνει σε τυπογραφικά πιεστήρια, ύστερα από μετατροπή τους, ή σε μηχανές κατασκευασμένες ειδικά γι' αυτό το σκοπό.»
▼ ΑΡΣΕΝΙΚΟ (ΕΞΩΓΛΥΦΟ — προεξέχει) ███▲███ ─────╲ ╱───── ← το χαρτί παίρνει το σχήμα ███▼███ ▲ ΘΗΛΥΚΟ (ΕΣΩΓΛΥΦΟ — υποδοχή) ⚠️ ΧΩΡΙΣ ΜΕΛΑΝΗ — το θέμα φαίνεται μόνο από το ΑΝΑΓΛΥΦΟ και τις σκιές που δημιουργεί -
Η ΘΕΡΜΟΑΝΑΓΛΥΦΟΤΥΠΙΑ, αυτούσια (§13.5.2, σελ. 163): «Στην τεχνική της θερμοαναγλυφοτυπίας η μελάνη απλώνεται στα σημεία του θέματος μαζί με ειδική σκόνη. Η σκόνη αυτή έχει την ιδιότητα να διογκώνεται και μέσω θερμοκρασίας να λιώνει και να αφομοιώνεται από τη μελάνη. Το αποτέλεσμα αυτής της τεχνικής είναι ανάγλυφο θέμα με μελάνη.»
Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΝΑΓΛΥΦΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΓΚΟΦΡΕ ΘΕΡΜΟΑΝΑΓΛΥΦΟΤΥΠΙΑ ΜΕΛΑΝΗ ΟΧΙ ΝΑΙ ΜΕΣΟ ΠΙΕΣΗ σε καλούπι ΣΚΟΝΗ + ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ μένει ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ανάγλυφο ΚΑΙ ανάγλυφο ΠΑΝΩ στο χαρτί, εσοχή από πίσω ΜΕ ΧΡΩΜΑ⚠️ Το κρίσιμο: στο γκοφρέ παραμορφώνεται το ίδιο το χαρτί· στη θερμοαναγλυφοτυπία προστίθεται υλικό πάνω σε επίπεδο χαρτί.
-
Η ΔΙΑΤΡΗΣΗ (ΠΕΡΦΟΡΕ), αυτούσια (§13.5.3, σελ. 163): «Η διάτρηση διευκολύνει στην απομάκρυνση τμήματος χαρτιού χωρίς σχίσιμο του υπόλοιπου, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, σε εισιτήρια, προσκλήσεις, κουπόνια κ.λ.π. Μία σειρά από μικρές ατσάλινες ακίδες είτε προσαρμόζονται στο τυπογραφικό πιεστήριο είτε σε αυτόνομη μηχανή και με πίεση διατρυπούν το αντίτυπο, χωρίζοντάς το σε δυο ή περισσότερα στελέχη ώστε να είναι εύκολη η απόσχισή τους.»
┌─────────────┬─ ─ ─ ─ ─ ─┬─────────────┐ │ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Α │ │ ΣΤΕΛΕΧΟΣ Β │ └─────────────┴─ ─ ─ ─ ─ ─┴─────────────┘ ↑ σειρά μικρών τρυπών το χαρτί αποσχίζεται ΑΚΡΙΒΩΣ εκεί, χωρίς να σχιστεί αλλού -
Η ΑΡΙΘΜΗΣΗ, αυτούσια (§13.5.4, σελ. 163): «Η διαφορετική αρίθμηση ορισμένων εντύπων, όπως προσκλήσεων, λαχείων, εισιτηρίων κ.λ.π. εξασφαλίζει τη μοναδικότητά τους. Ο μηχανισμός που αριθμεί τα αντίτυπα, τυπώνει σε κάθε ένα από αυτά ένα διαφορετικό διαδοχικό νούμερο και προσαρμόζεται σε εκτυπωτική μηχανή. Τα αντίτυπα αριθμούνται την ώρα που εκτυπώνονται.»
⚠️ Η μοναδικότητα είναι το αντίθετο του σκοπού της εκτύπωσης. Ολόκληρο το βιβλίο ορίζει την εκτύπωση ως «την παραγωγή όμοιας σειράς αντιτύπων» (κεφ. 3). Η αρίθμηση είναι η μόνη τεχνική που σπάει σκόπιμα αυτή την ομοιότητα — γι' αυτό και χρειάζεται ειδικός μηχανισμός που αλλάζει το θέμα σε κάθε πέρασμα.
-
ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΛΑΝΗ ΠΟΤΕ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΚΟΦΡΕ ΟΧΙ μετεκτυπωτικά εξώφυλλα, κάρτες, προσκλητήρια ΘΕΡΜΟΑΝΑΓΛΥΦΟΤΥΠΙΑ ΝΑΙ μετεκτυπωτικά ανάγλυφο θέμα ΔΙΑΤΡΗΣΗ (περφορέ) — πιεστήριο ή εισιτήρια, αυτόνομη μηχ. προσκλήσεις, κουπόνια ΑΡΙΘΜΗΣΗ ΝΑΙ ⚠️ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ προσκλήσεις, με την εκτύπωση λαχεία, εισιτήρια⚠️ Η αρίθμηση είναι η μόνη από τις τέσσερις που γίνεται ταυτόχρονα με την εκτύπωση — οι άλλες τρεις είναι εργασίες αποπεράτωσης. Παρατηρήστε επίσης ότι διάτρηση και αρίθμηση εφαρμόζονται στα ίδια έντυπα (εισιτήρια, προσκλήσεις): και οι δύο υπηρετούν τον έλεγχο και τη μοναδικότητα του αποκόμματος.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αναγλυφοτυπία χωρίς μελάνη ή γκοφρέ δίνει την αίσθηση του τρισδιάστατου σχεδίου και εφαρμόζεται σε εξώφυλλα βιβλίων, κάρτες και προσκλητήρια. Για τη δημιουργία της το χαρτί πιέζεται ανάμεσα σε δύο μεταλλικές επιφάνειες, που φέρουν η μία εσώγλυφα και η άλλη εξώγλυφα το σχέδιο και ονομάζονται αρσενικό-θηλυκό καλούπι· μπορεί να γίνει σε τυπογραφικά πιεστήρια ύστερα από μετατροπή τους ή σε μηχανές κατασκευασμένες ειδικά γι' αυτόν τον σκοπό. Στη θερμοαναγλυφοτυπία η μελάνη απλώνεται στα σημεία του θέματος μαζί με ειδική σκόνη, η οποία διογκώνεται και μέσω θερμοκρασίας λιώνει και αφομοιώνεται από τη μελάνη, δίνοντας ανάγλυφο θέμα με μελάνη. Η διάτρηση ή περφορέ διευκολύνει στην απομάκρυνση τμήματος χαρτιού χωρίς σχίσιμο του υπόλοιπου, όπως σε εισιτήρια, προσκλήσεις και κουπόνια: μια σειρά από μικρές ατσάλινες ακίδες, προσαρμοσμένες στο τυπογραφικό πιεστήριο ή σε αυτόνομη μηχανή, διατρυπούν με πίεση το αντίτυπο χωρίζοντάς το σε δύο ή περισσότερα στελέχη. Τέλος, η διαφορετική αρίθμηση εντύπων όπως προσκλήσεων, λαχείων και εισιτηρίων εξασφαλίζει τη μοναδικότητά τους· ο μηχανισμός τυπώνει σε κάθε αντίτυπο ένα διαφορετικό διαδοχικό νούμερο, προσαρμόζεται σε εκτυπωτική μηχανή και τα αντίτυπα αριθμούνται την ώρα που εκτυπώνονται.
Κριτήρια αξιολόγησης:
