Κεφάλαιο 22 – Σύστημα Οξυγόνου (σελ. 462-463) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ
Κεφάλαιο 22 - Σύστημα Οξυγόνου
Λύσεις στις 24 ερωτήσεις κατανόησης του 15ου Κεφαλαίου (σελ.462-463).
Σύστημα κανονικής παροχής οξυγόνου
Ερώτηση: Ποιο σύστημα του α/φους, παρέχει το απαιτούμενο οξυγόνο στο πλήρωμα και τους επιβάτες σε κανονική πτήση;
Απάντηση:
- §15.1. «Το σύστημα συμπίεσης θαλάμου στα σύγχρονα μεταφορικά α/φη, ανεξάρτητα από το ύψος πτήσης, διασφαλίζει τις απαραίτητες συνθήκες παραμονής στο α/φος, χωρίς την επιπρόσθετη παροχή οξυγόνου.»
Σύνοψη: Το σύστημα συμπίεσης (κλιματισμού) θαλάμου, το οποίο σε κανονική λειτουργία διασφαλίζει επαρκείς συνθήκες χωρίς να χρειάζεται πρόσθετο οξυγόνο.
Αποστολή συστήματος οξυγόνου
Ερώτηση: Ποια είναι η αποστολή του συστήματος οξυγόνου στα α/φη;
Απάντηση:
- §15.1. «Κύρια αποστολή του συστήματος οξυγόνου είναι να παρέχει το απαιτούμενο οξυγόνο στους επιβάτες και το πλήρωμα σε περίπτωση βλάβης του συστήματος συμπίεσης.»
Σύνοψη: Να παρέχει το απαιτούμενο οξυγόνο στους επιβάτες και το πλήρωμα σε περίπτωση βλάβης του συστήματος συμπίεσης — λειτουργεί ως εφεδρικό σύστημα.
Αέριο vs υγρό οξυγόνο
Ερώτηση: Σε ποια α/φη χρησιμοποιούνται συστήματα αερίου οξυγόνου και σε ποια υγρού οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.1. «Στα μεταφορικά α/φη χρησιμοποιείται αέριο οξυγόνο ενώ στα μαχητικά α/φη υγρό.»
Σύνοψη: Αέριο οξυγόνο χρησιμοποιείται στα μεταφορικά (πολιτικά) α/φη, ενώ υγρό οξυγόνο στα μαχητικά α/φη.
Α/φη με μόνιμη εγκατάσταση αερίου οξυγόνου
Ερώτηση: Ποια α/φη έχουν μόνιμη εγκατάσταση συστήματος αερίου οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.1. «Τα σύγχρονα α/φη, που πετούν σε μεγάλα σχετικά ύψη, έχουν μόνιμη εγκατάσταση συστήματος οξυγόνου.»
Σύνοψη: Τα σύγχρονα α/φη που πετούν σε μεγάλα σχετικά ύψη.
Α/φη μόνο με φορητό εξοπλισμό
Ερώτηση: Ποια α/φη έχουν μόνο φορητό εξοπλισμό οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.1. «Τα μικρά και μεσαία α/φη, που πετούν σε σχετικά μικρά ύψη, δεν έχουν μόνιμη εγκατάσταση συστήματος οξυγόνου, αλλά μόνο φορητό εξοπλισμό.»
Σύνοψη: Τα μικρά και μεσαία α/φη που πετούν σε σχετικά μικρά ύψη.
Συνεχής ροή vs ρυθμιζόμενη πίεση
Ερώτηση: Σε ποια α/φη χρησιμοποιείται το σύστημα συνεχούς ροής οξυγόνου και σε ποια το σύστημα με ρυθμιζόμενη πίεση;
Απάντηση:
- §15.2. «...σύστημα με συνεχή ροή οξυγόνου για το πλήρωμα και τους επιβάτες και σύστημα με ρυθμιζόμενη πίεση, που χρησιμοποιείται σε μεγάλα επιβατικά α/φη και αφορά το πλήρωμα.»
Σύνοψη: Το σύστημα συνεχούς ροής χρησιμοποιείται γενικά για πλήρωμα και επιβάτες· το σύστημα ρυθμιζόμενης πίεσης χρησιμοποιείται σε μεγάλα επιβατικά α/φη και αφορά κυρίως το πλήρωμα.
Βασικά στοιχεία συστήματος αερίου οξυγόνου
Ερώτηση: Από ποια βασικά στοιχεία αποτελείται ένα σύστημα αερίου οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.2. «...αποτελείται από τη φιάλη οξυγόνου (κύλινδρο), σωληνώσεις οξυγόνου, φίλτρα, βαλβίδες μείωσης πίεσης, βαλβίδες διακοπής, βαλβίδες μη επιστροφής, βαλβίδες πλήρωσης, ενδείκτη πίεσης και μάσκες οξυγόνου.»
Σύνοψη: Φιάλη οξυγόνου, σωληνώσεις, φίλτρα, βαλβίδες μείωσης πίεσης, βαλβίδες διακοπής, βαλβίδες μη επιστροφής, βαλβίδες πλήρωσης, ενδείκτη πίεσης και μάσκες οξυγόνου.
Βασική διαφορά συνεχούς ροής/ρυθμιζόμενης πίεσης
Ερώτηση: Ποια είναι η βασική διαφορά του συστήματος συνεχούς ροής αερίου οξυγόνου από το σύστημα με ρυθμιζόμενη πίεση;
Απάντηση:
- §15.2. «Η βασική διαφορά του συστήματος ρυθμιζόμενης πίεσης από το σύστημα συνεχούς ροής είναι ότι κάθε μέλος του πληρώματος μπορεί να ρυθμίζει τον ρυθμιστή σύμφωνα με τις απαιτήσεις του.»
Σύνοψη: Στο σύστημα ρυθμιζόμενης πίεσης κάθε μέλος του πληρώματος μπορεί να ρυθμίζει το ρυθμιστή σύμφωνα με τις δικές του απαιτήσεις, ενώ στο σύστημα συνεχούς ροής το οξυγόνο ρέει συνεχώς από τη φιάλη προς τις μάσκες και την πίεσή του την περιορίζει η βαλβίδα μείωσης πίεσης.
Στοιχεία φορητού εξοπλισμού
Ερώτηση: Από ποια στοιχεία αποτελείται ο φορητός εξοπλισμός οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.2. «...αποτελείται από ένα χαλύβδινο κύλινδρο οξυγόνου... μία βαλβίδα ελέγχου και έναν ενδείκτη πίεσης... μία μάσκα με εύκαμπτο σωλήνα σύνδεσης και ένα σάκο μεταφοράς με τους απαραίτητους ιμάντες.»
Σύνοψη: Χαλύβδινος κύλινδρος οξυγόνου, βαλβίδα ελέγχου, ενδείκτης πίεσης, μάσκα με εύκαμπτο σωλήνα σύνδεσης και σάκος μεταφοράς με ιμάντες προσαρμογής.
Μέγιστη πίεση φιάλης υψηλής πίεσης
Ερώτηση: Πόση είναι η μέγιστη πίεση της φιάλης οξυγόνου υψηλής πίεσης;
Απάντηση:
- §15.2. «...η μέγιστη πίεση πλήρωσής τους ανέρχεται σε 2.000 P.S.I.»
Σύνοψη: 2.000 P.S.I.
Μέγιστη πίεση φιάλης χαμηλής πίεσης
Ερώτηση: Πόση είναι η μέγιστη πίεση της φιάλης οξυγόνου χαμηλής πίεσης;
Απάντηση:
- §15.2. «Η μέγιστη πίεση πλήρωσής τους είναι 450 P.S.I.»
Σύνοψη: 450 P.S.I.
Προστασία φιαλών από έκρηξη
Ερώτηση: Πώς προστατεύονται από τυχόν έκρηξη οι φιάλες αποθήκευσης οξυγόνου σε περίπτωση υπερβολικής αύξησης της πίεσης;
Απάντηση:
- §15.2. «Όλες οι φιάλες έχουν δίσκο ασφάλειας ο οποίος σπάει, όταν η πίεση υπερβεί μία ορισμένη τιμή.»
Σύνοψη: Με δίσκο ασφάλειας, ο οποίος σπάει όταν η πίεση υπερβεί μια προκαθορισμένη τιμή, εκτονώνοντας το σύστημα.
Υλικό φιαλών οξυγόνου
Ερώτηση: Από τι υλικά κατασκευάζονται οι φιάλες αποθήκευσης οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.2. «Οι φιάλες υψηλής πίεσης κατασκευάζονται από χαλυβοκράματα μεγάλης αντοχής.»
- §15.2 Φορητός Εξοπλισμός Οξυγόνου. «Ο ατομικός φορητός εξοπλισμός οξυγόνου αποτελείται από ένα χαλύβδινο κύλινδρο οξυγόνου ελαφρού βάρους…»
Σύνοψη: Οι φιάλες υψηλής πίεσης κατασκευάζονται από χαλυβοκράματα μεγάλης αντοχής και ο κύλινδρος του φορητού εξοπλισμού είναι χαλύβδινος. Για τις φιάλες χαμηλής πίεσης το βιβλίο δεν αναφέρει υλικό (αναφέρει μόνο ότι το χρώμα τους είναι ανοικτό κίτρινο).
Υλικό σωληνώσεων χαμηλής πίεσης
Ερώτηση: Από τι υλικά είναι κατασκευασμένες οι σωληνώσεις του συστήματος οξυγόνου χαμηλής πίεσης;
Απάντηση:
- §15.2. «Στα συστήματα αερίου οξυγόνου χαμηλής πίεσης χρησιμοποιούνται σωλήνες από κράματα αλουμινίου.»
Σύνοψη: Από κράματα αλουμινίου.
Αναγνώριση σωληνώσεων οξυγόνου
Ερώτηση: Πώς αναγνωρίζονται οι σωληνώσεις οξυγόνου των α/φών;
Απάντηση:
- §15.2. «Οι σωλήνες αναγνωρίζονται από ταινίες με κωδικοποιημένο χρώμα... Η ταινία είναι μία πράσινη λωρίδα με τυπωμένες τις λέξεις 'BREATHING OXYGEN'.»
Σύνοψη: Από πράσινες ταινίες με την τυπωμένη ένδειξη «BREATHING OXYGEN» (ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΟΞΥΓΟΝΟ) και μαύρο ορθογώνιο πλαίσιο σε λευκό φόντο, τοποθετημένες στα άκρα και σε τακτά διαστήματα.
Ελάχιστη απόσταση ασφαλείας σωληνώσεων
Ερώτηση: Πόση είναι η ελάχιστη απόσταση ασφαλείας μεταξύ των σωληνώσεων οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.2. «Οι σωληνώσεις οξυγόνου πρέπει να έχουν ελάχιστη απόσταση ασφαλείας τόσο μεταξύ τους όσο και από τα γειτνιάζοντα εξαρτήματα της τάξεως των δύο ιντσών.»
Σύνοψη: Περίπου δύο ίντσες (η ελάχιστη απόσταση από ηλεκτρικά καλώδια είναι επίσης δύο ίντσες, με επιθυμητή απόσταση έξι ίντσες).
Βαλβίδα επιστροφής σε μονή φιάλη
Ερώτηση: Το σύστημα αερίου οξυγόνου ενός α/φους έχει μία φιάλη αποθήκευσης οξυγόνου. Το σύστημα οξυγόνου του α/φους έχει ή δεν έχει βαλβίδα επιστροφής και γιατί;
Απάντηση:
- §15.2. «[Οι βαλβίδες μη επιστροφής] Χρησιμοποιούνται σε συστήματα αερίου οξυγόνου με δύο ή περισσότερες φιάλες αποθήκευσης οξυγόνου... για να προστατεύουν το σύστημα από απώλεια οξυγόνου, λόγω διαρροής σε μία από τις φιάλες.»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν χρειάζεται βαλβίδα μη επιστροφής, διότι αυτή χρησιμοποιείται μόνο σε συστήματα με δύο ή περισσότερες φιάλες, για να αποτρέπει απώλεια οξυγόνου προς μία διαρρέουσα φιάλη· με μία μόνο φιάλη δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος αντίστροφης ροής μεταξύ φιαλών.
Βαλβίδα μείωσης πίεσης σε σύστημα υψηλής πίεσης
Ερώτηση: Ένα α/φος έχει σύστημα αερίου οξυγόνου υψηλής πίεσης. Το σύστημα οξυγόνου του α/φους έχει ή δεν έχει βαλβίδα μείωσης πίεσης και γιατί;
Απάντηση:
- §15.2. «Βαλβίδες Μείωσης Πίεσης. Χρησιμοποιούνται στα συστήματα αερίου οξυγόνου υψηλής πίεσης... Μειώνουν την υψηλή πίεση παροχής οξυγόνου των φιαλών... σε όση απαιτείται στο τμήμα χαμηλής πίεσης.»
Σύνοψη: Ναι, έχει βαλβίδα μείωσης πίεσης, διότι στα συστήματα υψηλής πίεσης η πίεση των φιαλών (έως 2.000 P.S.I.) πρέπει να μειωθεί στα 300-400 P.S.I. που απαιτούνται στο τμήμα χαμηλής πίεσης πριν φτάσει στους ρυθμιστές/μάσκες.
Χρησιμότητα βαλβίδας ανακούφισης
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει η βαλβίδα ανακούφισης στο σύστημα αερίου οξυγόνου ενός α/φους;
Απάντηση:
- §15.2. «[Οι βαλβίδες ανακούφισης] Δεν επιτρέπουν την είσοδο οξυγόνου υψηλής πίεσης στο τμήμα χαμηλής πίεσης, σε περίπτωση αστοχίας της βαλβίδας μείωσης πίεσης. Εκτονώνουν το οξυγόνο μέσω σωλήνωσης στο περιβάλλον.»
Σύνοψη: Εμποδίζει την είσοδο οξυγόνου υψηλής πίεσης στο τμήμα χαμηλής πίεσης σε περίπτωση αστοχίας της βαλβίδας μείωσης πίεσης, εκτονώνοντας το οξυγόνο στο περιβάλλον.
Βαλβίδα ανακούφισης σε σύστημα χαμηλής πίεσης
Ερώτηση: Ένα α/φος έχει σύστημα αερίου οξυγόνου χαμηλής πίεσης. Το σύστημα οξυγόνου του α/φους έχει ή δεν έχει βαλβίδα ανακούφισης και γιατί;
Απάντηση:
- §15.2. «Στα συστήματα χαμηλής πίεσης χρησιμοποιούνται βαλβίδες πλήρωσης και μη επιστροφής» — οι βαλβίδες μείωσης πίεσης/ανακούφισης αναφέρονται ρητά μόνο για συστήματα υψηλής πίεσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δεν έχει βαλβίδα ανακούφισης, διότι αυτή χρησιμοποιείται μόνο στα συστήματα υψηλής πίεσης (μετά τη βαλβίδα μείωσης πίεσης) για προστασία από αστοχία της τελευταίας· στα συστήματα χαμηλής πίεσης δεν υπάρχει αντίστοιχη υψηλή πίεση προς μείωση, οπότε χρησιμοποιούνται μόνο βαλβίδες πλήρωσης και μη επιστροφής.
Χρησιμότητα ρυθμιστή διαλύτη κατά απαίτηση
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει ο ρυθμιστής διαλύτη κατά απαίτηση του συστήματος οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.2. «Παρέχει οξυγόνο στους πνεύμονες, ανάλογα με την απαίτηση της αναπνοής. Το οξυγόνο διαλύεται αυτόματα στο ρυθμιστή, με ανάλογη ποσότητα ατμοσφαιρικού αέρα και έτσι αυξάνεται η διάρκεια παροχής οξυγόνου.»
Σύνοψη: Παρέχει οξυγόνο στους πνεύμονες ανάλογα με την απαίτηση της αναπνοής, αναμιγνύοντάς το αυτόματα με ατμοσφαιρικό αέρα σε αναλογία που εξαρτάται από το ύψος πτήσης, ώστε να αυξάνεται η διάρκεια παροχής οξυγόνου.
Μόλυνση συστήματος οξυγόνου
Ερώτηση: Από τι μολύνεται συνήθως το σύστημα οξυγόνου του α/φους;
Απάντηση:
- §15.2. «Το σύστημα αερίου οξυγόνου μολύνεται συνήθως από υγρασία.»
Σύνοψη: Συνήθως από υγρασία.
Απαγόρευση λαδιών/γράσων
Ερώτηση: Γιατί τα λάδια και τα γράσα δεν επιτρέπονται στα στοιχεία του συστήματος οξυγόνου των α/φών;
Απάντηση:
- §15.2 Μέτρα Ασφαλείας. «Πολλά υλικά, όπως λάδια, γράσα και μη μεταλλικά υλικά, αναφλέγονται, όταν το οξυγόνο πέφτει με πίεση πάνω τους.»
Σύνοψη: Διότι αναφλέγονται (κινδυνεύουν να προκαλέσουν πυρκαγιά/έκρηξη) όταν το οξυγόνο υπό πίεση έρθει σε επαφή μαζί τους.
Χρησιμότητα μετατροπέα σε σύστημα υγρού οξυγόνου
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει ο μετατροπέας στο σύστημα υγρού οξυγόνου;
Απάντηση:
- §15.3. «Μετατροπέας. Είναι μία ανεξάρτητη μονάδα που αποθηκεύει και μετατρέπει το υγρό οξυγόνο σε αέριο αναπνευστικό οξυγόνο, διατηρώντας την πίεση του συστήματος.»
Σύνοψη: Αποθηκεύει και μετατρέπει το υγρό οξυγόνο σε αέριο αναπνευστικό οξυγόνο, διατηρώντας την πίεση του συστήματος· αφαιρείται/επανατοποθετείται εύκολα με ταχυσυνδέσμους.
