Κεφάλαιο 23 – Σωστικά Μέσα Αεροσκάφους (σελ. 476) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ

Κεφάλαιο 23 - Σωστικά Μέσα Αεροσκάφους

Λύσεις στις 20 ερωτήσεις κατανόησης του 16ου Κεφαλαίου (σελ.476).

Κύρια μέσα διαφυγής πολιτικών α/φών

Ερώτηση: Αναφέρατε τα κύρια μέσα διαφυγής και διάσωσης στα πολιτικά α/φη.

Απάντηση:

• §16.1. «Τα πολιτικά α/φη έχουν πόρτες διαφυγής ανάγκης, φουσκωτές 'τσουλήθρες' και ατομικά σωσίβια για τους επιβάτες και το πλήρωμα.»

Σύνοψη: Πόρτες διαφυγής ανάγκης, φουσκωτές τσουλήθρες και ατομικά σωσίβια για επιβάτες και πλήρωμα.

Συντελεστής φόρτου g

Ερώτηση: Τι εκφράζει ο συντελεστής φόρτου g;

Απάντηση:

• §16.1. «Οι επιταχύνσεις αυτές ορίζονται σε πολλαπλάσια της επιτάχυνσης της βαρύτητας και χαρακτηρίζονται g... όταν λέμε ότι ένα α/φος 'πετάει' 5 g, εννοούμε ότι το βάρος του έγινε στιγμιαία πενταπλάσιο του κανονικού βάρους.»

Σύνοψη: Εκφράζει την κατακόρυφη επιτάχυνση που αναπτύσσεται στο α/φος ως πολλαπλάσιο της επιτάχυνσης της βαρύτητας — δείχνει πόσες φορές το στιγμιαίο βάρος (α/φους, εξαρτημάτων, πληρώματος) γίνεται μεγαλύτερο από το κανονικό.

g σε ευθεία οριζόντια πτήση

Ερώτηση: Πόσα είναι τα g ενός α/φους σε ευθεία οριζόντια πτήση;

Απάντηση:

• §16.1. Σε ευθεία οριζόντια πτήση με σταθερή ταχύτητα L=W και F=D, δηλ. δεν αναπτύσσεται πρόσθετη επιτάχυνση.

Σύνοψη: 1 g (η άντωση ισούται με το κανονικό βάρος, άρα δεν υπάρχει πρόσθετη επιτάχυνση).

Υπολογισμός βάρους σε αναγκίστρωση

Ερώτηση: Ένας χειριστής βάρους 800 N σε αναγκίστρωση πιάνει 8 g. Πόσο είναι το βάρος του χειριστή στη διάρκεια της αναγκίστρωσης;

Απάντηση:

• §16.1. «όταν λέμε ότι ένα α/φος 'πετάει' 5 g, εννοούμε ότι το βάρος του έγινε στιγμιαία πενταπλάσιο του κανονικού βάρους» → 800 N × 8 = 6.400 N.

Σύνοψη: 6.400 N (800 N × 8 = 6.400 N).

Επίδραση g στην κυκλοφορία αίματος

Ερώτηση: Πώς επιδρούν τα g στην κυκλοφορία του αίματος του χειριστή;

Απάντηση:

• §16.1. «Η σημαντικότερη επίδραση των επιταχύνσεων είναι στο κυκλοφορικό σύστημα. Καθώς το βάρος του αίματος στις αρτηρίες μεταξύ καρδιάς και κεφαλής αυξάνεται, η καρδιά πρέπει να αυξήσει την πίεση του αίματος...»

Σύνοψη: Είναι η σημαντικότερη επίδραση των επιταχύνσεων: αυξάνεται το βάρος του αίματος στις αρτηρίες μεταξύ καρδιάς και κεφαλής, οπότε η καρδιά πρέπει να αυξήσει την πίεση του αίματος για να τροφοδοτηθεί επαρκώς η κεφαλή· ταυτόχρονα αυξάνεται η πίεση του αίματος στο κάτω μέρος του σώματος (το αίμα τείνει να συγκεντρωθεί στην κοιλιά και τα πόδια). Ο μέσος χειριστής χωρίς φόρμα αντί g χάνει στιγμιαία την όρασή του στα 4,5 έως 5,5 g.

Χρησιμότητα ατομικού εξοπλισμού χειριστή

Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει ο ατομικός εξοπλισμός του χειριστή ενός μαχητικού α/φους;

Απάντηση:

• §16.2. «...πρέπει αφενός να του διασφαλίζει τις απαραίτητες συνθήκες για το χειρισμό του α/φους και αφετέρου τη διαφυγή του από αυτό και εν συνεχεία επιβίωση σε περίπτωση εγκατάλειψης.»

Σύνοψη: Διασφαλίζει τις απαραίτητες συνθήκες για τον χειρισμό του α/φους και, σε περίπτωση εγκατάλειψης, τη διαφυγή και την εν συνεχεία επιβίωση του χειριστή.

Χρησιμότητα φόρμας αντί-g

Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει η φόρμα αντί g του χειριστή στα μαχητικά α/φη;

Απάντηση:

• §16.2. «Με τη συμπίεση της κοιλιάς και των ποδιών αποφεύγεται η συγκέντρωση του αίματος σε αυτά και το αίμα αναγκάζεται και ανεβαίνει προς τα πάνω.»

Σύνοψη: Συμπιέζει την κοιλιά και τα πόδια, αποτρέποντας τη συγκέντρωση αίματος σε αυτά και αναγκάζοντάς το να ανέβει προς το κεφάλι, αυξάνοντας έτσι την αντοχή του πιλότου στις επιταχύνσεις.

Σημεία προστασίας φόρμας αντί-g

Ερώτηση: Ποια σημεία του σώματος προστατεύει η φόρμα αντί g;

Απάντηση:

• §16.2. «...'σφίγγει' το κάτω τμήμα του σώματος του πιλότου.»

Σύνοψη: Το κάτω τμήμα του σώματος — κοιλιά και πόδια.

Αντοχή με φόρμα αντί-g

Ερώτηση: Ένας χειριστής χωρίς φόρμα αντί g, αντέχει 5 g. Πόσα g αντέχει με τη φόρμα αντί g;

Απάντηση:

• §16.2. «Η αντί g φόρμα αυξάνει το μέσο όρο της αντοχής του πιλότου κατά 3 g, συγκριτικά με αυτήν χωρίς φόρμα.»

Σύνοψη: Περίπου 8 g (5 g + 3 g που προσφέρει κατά μέσο όρο η φόρμα).

Εσωτερικό τοίχωμα φόρμας αντί-g

Ερώτηση: Γιατί η φόρμα αντί g έχει εσωτερικό τοίχωμα και γιατί συνδέεται με σύστημα πεπιεσμένου αέρα του α/φους;

Απάντηση:

• §16.2. «Είναι μία φόρμα με διπλά αεροστεγή τοιχώματα, που φουσκώνει και ξεφουσκώνει ανάλογα με τα [g].»

Σύνοψη: Έχει διπλά αεροστεγή τοιχώματα ώστε να μπορεί να φουσκώνει με πεπιεσμένο αέρα από το α/φος όταν αυξάνονται τα g (συμπιέζοντας κοιλιά/πόδια) και να ξεφουσκώνει όταν μειώνονται, προσαρμόζοντας αυτόματα την πίεση στην ένταση της επιτάχυνσης.

Μέσα συγκράτησης χειριστή σε κάθισμα

Ερώτηση: Με τι μέσα συγκρατείται ο χειριστής ενός μαχητικού α/φους στο εκτινασσόμενο κάθισμα;

Απάντηση:

• §16.2. «Στολή με Ιμάντες Κορμού (Torso Harness)... Ενσωματώνει τους ιμάντες του αλεξιπτώτου, τους ιμάντες που συγκρατούν το χειριστή στο κάθισμα (ιμάντες κοιλίας) και τους ιμάντες ώμου.»
• Περίληψη 16ου Κεφαλαίου. «Ο χειριστής συγκρατείται στο κάθισμα με ζώνες, με συνδυασμό ζωνών και ιμάντων ώμου, με σύστημα ολοκληρωμένου τύπου και με ζώνες στους βραχίονες και τα πόδια.»

Σύνοψη: Με ζώνες, με συνδυασμό ζωνών και ιμάντων ώμου, με σύστημα ολοκληρωμένου τύπου και με ζώνες στους βραχίονες και τα πόδια. Το συνηθέστερο σύστημα ολοκληρωμένου τύπου είναι η στολή με ιμάντες κορμού (Torso Harness), που ενσωματώνει τους ιμάντες του αλεξιπτώτου, τους ιμάντες κοιλίας (συγκράτησης στο κάθισμα) και τους ιμάντες ώμου.

Χρησιμότητα μάσκας μαχητικού α/φους

Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει η μάσκα στο χειριστή ενός μαχητικού α/φους;

Απάντηση:

• §16.2. «Η κύρια αποστολή της μάσκας είναι η παροχή ρυθμιζόμενης ροής οξυγόνου στο χειριστή και έχει μικροφωνική εγκατάσταση.»

Σύνοψη: Παρέχει ρυθμιζόμενη ροή οξυγόνου στο χειριστή και διαθέτει μικροφωνική εγκατάσταση για επικοινωνία.

Απουσία φόρμας αντί-g σε πολιτικά α/φη

Ερώτηση: Γιατί οι χειριστές των πολιτικών α/φών δεν έχουν φόρμα αντί g;

Απάντηση:

• §16.1. Στα πολιτικά α/φη δεν εκτελούνται ελιγμοί μεγάλων επιταχύνσεων (g) όπως στα μαχητικά αερομαχιών· εμφανίζονται μόνο σπάνια ακραίες επιταχύνσεις λόγω ριπών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διότι τα πολιτικά α/φη εκτελούν ήπιες πτήσεις χωρίς έντονους ελιγμούς και δεν αναπτύσσουν μεγάλες κατακόρυφες επιταχύνσεις (g) όπως τα μαχητικά κατά τις αερομαχίες, οπότε δεν χρειάζεται πρόσθετη προστασία της κυκλοφορίας του αίματος.

Απουσία μάσκας σε πολιτικά α/φη

Ερώτηση: Γιατί οι χειριστές των πολιτικών α/φών δεν έχουν μάσκα;

Απάντηση:

• §15.1/§16.2. Τα πολιτικά α/φη διαθέτουν σύστημα συμπίεσης θαλάμου που καλύπτει τις ανάγκες οξυγόνου σε κανονική πτήση, με το σύστημα οξυγόνου να λειτουργεί μόνο ως εφεδρικό σε έκτακτη ανάγκη.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διότι το σύστημα συμπίεσης θαλάμου των πολιτικών α/φών διασφαλίζει, ανεξάρτητα από το ύψος πτήσης, τις απαραίτητες συνθήκες χωρίς επιπρόσθετη παροχή οξυγόνου, οπότε δεν χρειάζεται συνεχής ατομική παροχή οξυγόνου μέσω μάσκας. Το σύστημα οξυγόνου είναι εφεδρικό: μάσκες οξυγόνου (και μάσκες καπνού στις θέσεις του πληρώματος) χρησιμοποιούνται μόνο σε καταστάσεις ανάγκης, π.χ. σε βλάβη του συστήματος συμπίεσης.

Σχήμα αλεξιπτώτων οπισθέλκουσας

Ερώτηση: Τι σχήμα έχουν συνήθως τα αλεξίπτωτα οπισθέλκουσας;

Απάντηση:

• §16.3. «Η πρώτη κατηγορία αφορά τα αλεξίπτωτα, που σε πλήρη νηνεμία πέφτουν κατακόρυφα, διότι αναπτύσσεται σε αυτά μόνο οπισθέλκουσα... Τα αλεξίπτωτα αυτά είναι ημισφαιρικά.»

Σύνοψη: Ημισφαιρικό σχήμα.

Χρησιμότητα αλεξιπτώτων επιβράδυνσης

Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν τα αλεξίπτωτα επιβράδυνσης των α/φών;

Απάντηση:

• §16.3. «Τα αλεξίπτωτα επιβράδυνσης του α/φους είναι αλεξίπτωτα οπισθέλκουσας και μειώνουν τη διαδρομή προσγείωσης.»

Σύνοψη: Μειώνουν τη διαδρομή προσγείωσης του α/φους, χρησιμοποιούμενα όταν απαιτείται προσγείωση σε μικρούς διαδρόμους.

Ταχύτητες αποτελεσματικότητας αλεξιπτώτων επιβράδυνσης

Ερώτηση: Σε ποιες ταχύτητες είναι αποτελεσματικά τα αλεξίπτωτα επιβράδυνσης α/φών;

Απάντηση:

• §16.3. Είναι αλεξίπτωτα οπισθέλκουσας, ενεργοποιούμενα κατά την προσγείωση στο έδαφος, στο οπίσθιο τμήμα της ατράκτου.
• Η οπισθέλκουσα είναι αεροδύναμη και αυξάνεται με την ταχύτητα· γι' αυτό το αλεξίπτωτο επιβράδυνσης δίνει τη μεγαλύτερη πέδηση αμέσως μετά την επαφή με το διάδρομο, όταν η ταχύτητα είναι ακόμη υψηλή, ενώ σε χαμηλές ταχύτητες η επίδρασή του γίνεται μικρή.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Είναι αποτελεσματικά σε σχετικά υψηλές ταχύτητες κύλισης στο έδαφος, αμέσως μετά την προσγείωση (όταν η οπισθέλκουσα που αναπτύσσουν είναι επαρκής για να επιβραδύνει αποτελεσματικά το α/φος) — η αποτελεσματικότητά τους μειώνεται καθώς το α/φος επιβραδύνει.

Θρυμματισμός αλεξήνεμου σύγχρονων μαχητικών

Ερώτηση: Με ποιο τρόπο θρυμματίζεται το αλεξήνεμο της καλύπτρας των σύγχρονων μαχητικών α/φών;

Απάντηση:

• §16.4. «Η βέλτιστη λύση, επιτεύχθηκε με τη χρήση εκρηκτικών υλών, που τοποθετήθηκαν περιμετρικά του αλεξήνεμου ή σε διάφορα σημεία αυτού.»

Σύνοψη: Με τη χρήση εκρηκτικών υλών τοποθετημένων περιμετρικά του αλεξήνεμου (ή σε συγκεκριμένα σημεία του)· με την ανάφλεξή τους το αλεξήνεμο θρυμματίζεται και το κάθισμα με τον χειριστή διέρχεται μέσα από αυτό.

Επιτάχυνση εκτινασσόμενων καθισμάτων

Ερώτηση: Με ποιο τρόπο επιταχύνονται τα εκτινασσόμενα καθίσματα στα μαχητικά α/φη;

Απάντηση:

• §16.4. «Μετά το Β' παγκόσμιο πόλεμο η Αγγλική εταιρία Martin & Baker κατασκεύασε εκτινασσόμενα καθίσματα με πυραυλοκινητήρα.»

Σύνοψη: Με πυραυλοκινητήρα (τα πρώτα καθίσματα επιταχύνονταν με πεπιεσμένο αέρα, αλλά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καθιερώθηκε η επιτάχυνση με πυραυλοκινητήρα).

Πρωτοπόρος εταιρία εκτινασσόμενων καθισμάτων

Ερώτηση: Ποια εταιρία θεωρείται πρωτοπόρος στην κατασκευή των εκτινασσόμενων καθισμάτων;

Απάντηση:

• §16.4. «Η εταιρία αυτή [Martin & Baker] προέβη, διαχρονικά, σε ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας των εκτινασσόμενων καθισμάτων και θεωρείται πρωτοπόρος στον τομέα αυτό.»

Σύνοψη: Η Αγγλική εταιρία Martin & Baker.