Λύσεις Ερωτήσεων Κεφαλαίου 14 – Σύστημα Ελέγχου Πτήσης (σελ. 333-334) – ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ Ι Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις Ερωτήσεων Κεφαλαίου 14 - Σύστημα Ελέγχου Πτήσης (σελ. 333-334)
Απαντήσεις στις 23 ερωτήσεις κατανόησης του 7ου Κεφαλαίου (Σύστημα Ελέγχου Πτήσης)
Χρησιμότητα ΣΕΠ
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύει το σύστημα ελέγχου πτήσης ενός α/φους;
Απάντηση:
- §7.1. «Το σύστημα ελέγχου πτήσης (ΣΕΠ) του α/φους ενεργοποιεί τις επιφάνειες ελέγχου πτήσης.»
Σύνοψη: Ενεργοποιεί τις επιφάνειες ελέγχου πτήσης του α/φους.
Ενεργοποίηση επιφανειών ελέγχου
Ερώτηση: Με τι ενεργοποιούνται οι επιφάνειες ελέγχου του α/φους;
Απάντηση:
- §7.1. «Ο χειριστής του α/φους, ενεργοποιεί με το χειριστήριο, το ποδοστήριο και με διάφορους μοχλούς, τις επιφάνειες ελέγχου.»
Σύνοψη: Με το χειριστήριο, το ποδοστήριο και διάφορους μοχλούς.
Όρος «επιφάνειες ελέγχου»
Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο επιφάνειες ελέγχου σε ένα α/φος;
Απάντηση:
- §7.1. «Με τον όρο επιφάνειες ελέγχου πτήσης εννοούμε τα τρία είδη πηδαλίων ανόδου-καθόδου, κλίσεως και διεύθυνσης και όλα τα είδη υπεραντωτικών διατάξεων, τους φορείς άντωσης, τα αντισταθμιστικά πηδάλια και τα αερόφρενα.»
Σύνοψη: Τα τρία είδη πηδαλίων (ανόδου-καθόδου, κλίσεως, διεύθυνσης), όλα τα είδη υπεραντωτικών διατάξεων, τους φορείς άντωσης, τα αντισταθμιστικά πηδάλια και τα αερόφρενα.
Είδη ΣΕΠ
Ερώτηση: Αναφέρατε τα είδη των συστημάτων ελέγχου πτήσης.
Απάντηση:
- §7.1. «Το ΣΕΠ μπορεί να είναι μηχανικό, υδραυλικό, ηλεκτρικό ή συνδυασμός τους.»
Σύνοψη: Μηχανικό, υδραυλικό, ηλεκτρικό ή συνδυασμός τους (στα σύγχρονα α/φη: ηλεκτρονικό-ηλεκτρικό, Fly-By-Wire).
Βασικότεροι τύποι ΣΕΠ
Ερώτηση: Αναφέρατε τους βασικότερους τύπους των ΣΕΠ.
Απάντηση:
- §7.1. «Οι βασικότεροι τύποι είναι: α) Σύστημα συρματόσχοινων, β) Σύστημα ράβδων ελέγχου-ωθήσεως και γ) Σύστημα ράβδων ροπής.»
Σύνοψη: Σύστημα συρματόσχοινων, σύστημα ράβδων ελέγχου-ωθήσεως και σύστημα ράβδων ροπής.
Βασικά στοιχεία μηχανικού ΣΕΠ
Ερώτηση: Αναφέρατε τα βασικά στοιχεία ενός μηχανικού ΣΕΠ.
Απάντηση:
- §7.1. «Τα βασικά στοιχεία ενός μηχανικού ΣΕΠ είναι: συρματόσχοινα, οδηγοί συρματόσχοινων, ρυθμιζόμενοι εμποδιστήρες, μηχανισμοί συνδεσμολογίας, αποσβεστήρες επιφανειών ελέγχου ή μηχανισμοί ασφάλισης, ενισχυτικοί μηχανισμοί πηδαλίων και ηλεκτρικοί ή υδραυλικοί μηχανισμοί ενεργοποίησης.»
Σύνοψη: Συρματόσχοινα, οδηγοί συρματόσχοινων, ρυθμιζόμενοι εμποδιστήρες, μηχανισμοί συνδεσμολογίας, αποσβεστήρες/μηχανισμοί ασφάλισης επιφανειών ελέγχου, ενισχυτικοί μηχανισμοί πηδαλίων και ηλεκτρικοί/υδραυλικοί μηχανισμοί ενεργοποίησης.
Στοιχεία μηχανισμών συνδεσμολογίας
Ερώτηση: Από τι αποτελούνται οι μηχανισμοί συνδεσμολογίας σε ένα ΣΕΠ;
Απάντηση:
- §7.1. «Αποτελούνται από ράβδους ελέγχου (έλξεως-ώθησεως), σωλήνες ροπής, τροχαλίες, μοχλούς και τύμπανα περιέλιξης συρματοσχοίνων.»
Σύνοψη: Από ράβδους ελέγχου (έλξεως-ωθήσεως), σωλήνες ροπής, τροχαλίες, μοχλούς και τύμπανα περιέλιξης συρματοσχοίνων.
Δοκιμή συρματόσχοινων πριν την τοποθέτηση
Ερώτηση: Ελέγχονται ή όχι τα συρματόσχοινα, πριν τοποθετηθούν στο α/φος;
Απάντηση:
- §7.2. «Τα συρματόσχοινα, πριν τοποθετηθούν στο α/φος, δοκιμάζονται με φορτίο έως 70% του μέγιστου φορτίου λειτουργίας τους στο α/φος.»
Σύνοψη: Ναι, δοκιμάζονται με φορτίο έως το 70% του μέγιστου φορτίου λειτουργίας τους στο α/φος.
Πιο σύνηθες μηχανικό ΣΕΠ
Ερώτηση: Ποιο είναι το πιο σύνηθες μηχανικό ΣΕΠ;
Απάντηση:
- §7.1. «Πολλά α/φη συνδυάζουν και τα τρία συστήματα. Το πιο σύνηθες είναι με συρματοσχοίνια.»
Σύνοψη: Το σύστημα με συρματόσχοινα.
Χρησιμότητα εντατήρων
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν οι εντατήρες συρματοσχοίνων;
Απάντηση:
- §7.3. «Ρυθμίζουν και διατηρούν την προβλεπόμενη τάση των συρματόσχοινων.»
Σύνοψη: Ρυθμίζουν και διατηρούν την προβλεπόμενη τάση των συρματόσχοινων.
Χρησιμότητα οδηγών συρματόσχοινων
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν οι οδηγοί συρματόσχοινων;
Απάντηση:
- §7.4. «Συγκρατούν τα συρματόσχοινα ευθύγραμμα σε μεγάλες αποστάσεις ή μεταξύ τμημάτων του α/φους και δεν πρέπει να επιτρέπουν απόκλιση μεγαλύτερη των τριών μοιρών από την ευθυγράμμισή τους.»
Σύνοψη: Συγκρατούν τα συρματόσχοινα ευθύγραμμα σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς απόκλιση μεγαλύτερη των 3 μοιρών από την ευθυγράμμισή τους.
Χρησιμότητα τροχαλιών
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν οι τροχαλίες σε ένα μηχανικό ΣΕΠ;
Απάντηση:
- §7.4. «Οι τροχαλίες αλλάζουν τη διεύθυνση των συρματόσχοινων και συγκρατούνται με βραχίονες στερεωμένους στη δομή του α/φους.»
Σύνοψη: Αλλάζουν τη διεύθυνση των συρματόσχοινων.
Έλεγχος εγκατεστημένου συρματόσχοινου
Ερώτηση: Πώς θα ελέγχατε ένα συρματόσχοινο εγκατεστημένο στο α/φος;
Απάντηση:
- §7.5. «Τρίβοντας ένα ύφασμα ή ισοτίνη κατά μήκος του συρματόσχοινου, διαπιστώνεται η ύπαρξη σπασμένων συρματιδίων.»
Σύνοψη: Τρίβοντας ύφασμα ή ισοτίνη κατά μήκος του συρματόσχοινου, ώστε να διαπιστωθεί ύπαρξη σπασμένων συρματιδίων, και ελέγχοντας οπτικά για σκουριά/οξείδωση/παραμόρφωση.
Σπασμένο συρματίδιο εν πτήσει
Ερώτηση: Ένα συρματίδιο ενός συρματόσχοινου α/φους κόβεται εν πτήση. Η αντοχή του είναι επαρκής για την περαιτέρω πτήση; Εάν ναι γιατί;
Απάντηση:
- §7.5. «Επειδή τα συρματόσχοινα αντέχουν σε φορτία 50 έως 70% μεγαλύτερα από το μέγιστο φορτίο λειτουργίας τους στο α/φος, ακόμη και εάν υπάρχουν σπασμένα συρματίδια, τα συρματόσχοινα εξακολουθούν να αντέχουν.»
Σύνοψη: Ναι, είναι επαρκής, γιατί τα συρματόσχοινα έχουν περιθώριο αντοχής 50-70% μεγαλύτερο από το μέγιστο φορτίο λειτουργίας τους — έτσι, ακόμη κι αν σπάσει ένα μεμονωμένο συρματίδιο, το υπόλοιπο συρματόσχοινο συνεχίζει να αντέχει (θα πρέπει όμως να αντικατασταθεί στο έδαφος).
Θραύση συρματιδίων κατά την επιθεώρηση
Ερώτηση: Κατά την επιθεώρηση ενός συρματόσχοινου, διαπιστώνεται θραύση συρματιδίων. Τι προβλέπεται να κάνουμε;
Απάντηση:
- §7.5. «Συνήθως, συρματόσχοινα με σπασμένα συρματίδια, εσωτερική οξείδωση ή πλαστική παραμόρφωση, αντικαθίστανται.»
Σύνοψη: Το συρματόσχοινο συνήθως αντικαθίσταται.
Χαλάρωση συρματόσχοινων ΣΕΠ
Ερώτηση: Γιατί χαλαρώνουν τα συρματόσχοινα του ΣΕΠ;
Απάντηση:
- §7.6. «Η ένταση των συρματόσχοινων του ΣΕΠ μειώνεται και τα συρματόσχοινα ”χαλαρώνουν”, λόγω της διαφορετικής θερμικής διαστολής μεταξύ της δομής του α/φους... και των συρματόσχοινων.»
Σύνοψη: Λόγω της διαφορετικής θερμικής διαστολής μεταξύ της δομής του α/φους (κράματα αλουμινίου) και των συρματόσχοινων (χαλυβοκράματα).
Συσκευή μέτρησης τάσης συρματόσχοινων
Ερώτηση: Με ποια συσκευή μετριέται η τάση των συρματοσχοίνων στα α/φη;
Απάντηση:
- §7.6. «Η ένταση των συρματοσχοίνων μετριέται με το εντασιόμετρο.»
Σύνοψη: Με το εντασιόμετρο.
Στοιχεία αυτόματης ρύθμισης έντασης
Ερώτηση: Πώς ονομάζονται τα «στοιχεία» του συστήματος ελέγχου συρματοσχοίνων των μεγάλων α/φών που ρυθμίζουν αυτόματα την ένταση των συρματοσχοίνων;
Απάντηση:
- §7.6. «Τα μεγάλα α/φη έχουν στο σύστημα ελέγχου συρματόσχοινων, ρυθμιστές έντασης, που ρυθμίζουν αυτόματα την ένταση των συρματόσχοινων.»
Σύνοψη: Ρυθμιστές έντασης.
Χρήση κιβωτίων ελέγχου διεύθυνσης
Ερώτηση: Σε ποια α/φη χρησιμοποιούνται τα κιβώτια ελέγχου διεύθυνσης και σε τι χρησιμεύουν;
Απάντηση:
- §7.6. «Στα μεσαία και μεγάλα επιβατικά και μεταγωγικά α/φη χρησιμοποιούνται ευρέως τα κιβώτια ελέγχου διεύθυνσης, τα οποία μετατρέπουν τη γραμμική κίνηση σε γραμμική, τη γραμμική σε περιστροφική και αντιστρόφως και την περιστροφική σε περιστροφική.»
Σύνοψη: Στα μεσαία και μεγάλα επιβατικά/μεταγωγικά α/φη — χρησιμεύουν για τη μετατροπή γραμμικής κίνησης σε γραμμική, γραμμικής σε περιστροφική (και αντίστροφα) και περιστροφικής σε περιστροφική.
Χρησιμότητα ράβδων έλξεως-ωθήσεως
Ερώτηση: Τι χρησιμεύουν οι ράβδοι έλξεως-ωθήσεως σε ένα μηχανικό ΣΕΠ;
Απάντηση:
- §7.7. «Οι ράβδοι ελέγχου (έλξεως-ώθησεως) παρέχουν στο ΣΕΠ κίνηση έλξεως-ωθήσεως.»
Σύνοψη: Παρέχουν στο ΣΕΠ κίνηση έλξεως-ωθήσεως, μεταφέροντας κίνηση μεταξύ τμημάτων του συστήματος.
Χαρακτηρισμός υλικών (Σχ.Ε.7.1)
Ερώτηση: Χαρακτηρίστε τα υλικά του σχήματος Ε.7.1.
Απάντηση:
- Σχήμα Ε.7.1 (σελ. 333): τέσσερα εξαρτήματα α-δ της μηχανικής συνδεσμολογίας του ΣΕΠ.
- Τα αναγνωρίζουμε με βάση την §7.7 και τα σχήματα 7.3 και 7.4: τα κιβώτια ελέγχου διεύθυνσης «μετατρέπουν τη γραμμική κίνηση σε γραμμική, τη γραμμική σε περιστροφική και αντιστρόφως και την περιστροφική σε περιστροφική», ενώ οι ράβδοι ελέγχου «παρέχουν στο ΣΕΠ κίνηση έλξεως – ωθήσεως» και φέρουν προσαρμογείς στα άκρα τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Μηχανισμός (τύμπανο) μετατροπής της γραμμικής κίνησης σε περιστροφική και αντιστρόφως, όπως δείχνουν τα βέλη του σχήματος. β) Εύκαμπτο συρματόσχοινο ελέγχου με προσαρμογείς (ακροδέκτες) στα άκρα. γ) Κιβώτιο ελέγχου διεύθυνσης κίνησης. δ) Ράβδος ελέγχου (έλξεως – ωθήσεως) με προσαρμογέα στο άκρο της.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Όλα τα εξαρτήματα ανήκουν στη μηχανική συνδεσμολογία του ΣΕΠ, που μεταφέρει την κίνηση ή αλλάζει τη διεύθυνσή της.
Σχήματα Ε.7.2 α-γ
Ερώτηση: Τι απεικονίζουν τα σχήματα Ε.7.2. α), β) και γ);
Απάντηση:
- Σχήμα Ε.7.2 (σελ. 334): τρεις φωτογραφίες εγκατεστημένων μηχανισμών μετάδοσης κίνησης σε α/φος.
- Τους αναγνωρίζουμε συγκρίνοντας με το σχήμα 7.6 («Μηχανισμοί Μετάδοσης Κίνησης Ελαφρού Α/φους»): ράβδοι ελέγχου συνδέονται με μοχλούς και βραχίονες, που μεταφέρουν την κίνηση στις επιφάνειες ελέγχου.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Απεικονίζουν τυπικούς μηχανισμούς μετάδοσης κίνησης του μηχανικού ΣΕΠ, εγκατεστημένους στο α/φος: α) ράβδοι ελέγχου (έλξεως – ωθήσεως) συνδεδεμένες με μοχλούς, β) ράβδος ελέγχου συνδεδεμένη με βραχίονα κοντά σε επιφάνεια ελέγχου, γ) ράβδοι ελέγχου και αγκωνωτοί μοχλοί (γωνιοστρόφαλοι) στερεωμένοι στη σωληνωτή δομή του α/φους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Οι ράβδοι ελέγχου πρέπει να είναι ευθείες και πλήρως ευθυγραμμισμένες με τους βραχίονες με τους οποίους συνδέονται (§7.7).
Σύστημα υλικών σχήματος Α.7.3
Ερώτηση: Σε ποιο σύστημα του α/φους ανήκουν τα υλικά του σχήματος Α.7.3;
Απάντηση:
- Σχήμα Α.7.3 (Εργαστηριακές Ασκήσεις, σελ. 338): α) «Εγκατάσταση Μηχανισμού Μετάδοσης Κίνησης» και β) «Προστατευτικοί Δακτύλιοι» — σφιγκτήρες και δακτύλιοι μηχανισμού μετάδοσης κίνησης με συρματόσχοινο.
Σύνοψη: Ανήκουν στο μηχανικό Σύστημα Ελέγχου Πτήσης (ΣΕΠ) — συγκεκριμένα στην εγκατάσταση μηχανισμού μετάδοσης κίνησης με συρματόσχοινο (σφιγκτήρες και προστατευτικοί δακτύλιοι).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κάτω από την ερώτηση, στη σελ. 334, το βιβλίο παραθέτει το Σχήμα Ε.7.3 (μοχλοί, βραχίονες, τροχαλίες και αρθρώσεις μετάδοσης κίνησης σε επιφάνειες ελέγχου). Και αυτά τα εξαρτήματα ανήκουν στο Σύστημα Ελέγχου Πτήσης.
