Λύσεις στις 26 ερωτήσεις κατανόησης της ενότητας 1.1 (σελ. 28-29): όργανα μέτρησης μήκους, γωνιών και σπειρωμάτων, εργαλεία γενικής χρήσης, κοπής και ήλωσης, πίνακες τρυπανιών/στροφών του Παραρτήματος Α.
Ερώτηση: Πόσες ίντσες είναι τα 5 cm και πόσα εκατοστά είναι οι 3 1/4 ίντσες;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) 1 in = 2,54 cm. Άρα 5 cm = 5 / 2,54 ≈ 1,97 in. Αντίστροφα, 3 1/4 in = 3,25 in × 2,54 ≈ 8,26 cm.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε ποιο σύστημα μέτρησης μετράμε το μήκος σε ίντσες;
Απάντηση:
Σύνοψη: Στο Αγγλοσαξονικό σύστημα μέτρησης (imperial system), όπου η μονάδα μήκους είναι η ίντσα (in). Το σύστημα αυτό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως στην αεροπορική τεχνική βιβλιογραφία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιο όργανο αποτυπώνουμε κέντρα κύκλων σε ελάσματα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Με την πόντα (κεντροπόντα). Χρησιμοποιείται για να αποτυπωθεί/χαραχθεί με χτύπημα το κέντρο ενός κύκλου ή μιας οπής πριν από τη διάτρηση, ώστε το τρυπάνι να κεντραριστεί σωστά και να μην «γλιστρήσει».
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιο όργανο χρησιμοποιείται για τη χάραξη γραμμών σε ελάσματα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Ο χαράκτης, ο οποίος χρησιμοποιείται από τους τεχνικούς για τη χάραξη γραμμών σε μεταλλικά αντικείμενα, π.χ. πριν από κοπή με ψαλίδι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από τι υλικά είναι κατασκευασμένα τα παχύμετρα και μικρόμετρα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Είναι συσκευές ακριβείας κατασκευασμένες συνήθως από ανοξείδωτο χάλυβα, με πολύ προσεγμένη μηχανική κατεργασία και επιφανειακή επεξεργασία, ώστε να διατηρούν σταθερή την ακρίβειά τους.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιο όργανο θα χρησιμοποιούσατε για να μετρήσετε με ακρίβεια τη διάμετρο ενός βλήτρου;
Απάντηση:
Σύνοψη: Το εξωτερικό μικρόμετρο, καθώς είναι το όργανο με τη μεγαλύτερη ακρίβεια μέτρησης (σφάλμα μερικών χιλιοστών του χιλιοστού), μεγαλύτερη από αυτή του παχύμετρου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιο όργανο θα ελέγχατε το βήμα του σπειρώματος ενός κοχλία; Μπορείτε με το ίδιο όργανο να μετρήσετε το βήμα ενός εσωτερικού σπειρώματος;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με το σπειρόμετρο (ελεγκτήρα σπειρωμάτων), το οποίο συγκρίνει το προφίλ των οδόντων του σπειρώματος με τις λεπίδες του οργάνου. Το ίδιο όργανο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε εσωτερικό σπείρωμα, εφόσον η οπή έχει επαρκή διάμετρο ώστε να εισέλθει και να εφαρμόσει η κατάλληλη λεπίδα· σε πολύ μικρές οπές η πρόσβαση είναι δύσκολη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πρέπει να χαράξετε παράλληλες ευθείες προς τη βάση ενός αγωγού (σχήμα Ε.1.1.1). Ποιο όργανο θα χρησιμοποιήσετε;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Τον χαράκτη, με τη βοήθεια ενός κανόνα ή γωνιομέτρου που θα χρησιμεύσει ως οδηγός, ώστε οι χαραγμένες γραμμές να παραμείνουν παράλληλες προς τη βάση του αγωγού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι χρησιμεύουν οι ελεγκτήρες οριακών διαστάσεων (Go, No – Go);
Απάντηση:
Σύνοψη: Χρησιμεύουν στον γρήγορο έλεγχο αν μια διάσταση ενός εξαρτήματος βρίσκεται εντός των επιτρεπτών ανοχών της, χωρίς να απαιτείται η μέτρηση της ακριβούς τιμής της διάστασης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιος είναι ο κύριος παράγοντας των σφαλμάτων μέτρησης;
Απάντηση:
Σύνοψη: Γενικά ο ανθρώπινος παράγοντας (λανθασμένη ανάγνωση ή κακός χειρισμός οργάνου/αντικειμένου), ενώ ειδικά στις μετρήσεις ακριβείας ο κύριος παράγοντας σφάλματος είναι οι διαφορές θερμοκρασίας μεταξύ οργάνου και μετρούμενου αντικειμένου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ένας τεχνίτης μετράει με μικρόμετρο τη διάμετρο δύο ίδιων βλήτρων. Το ένα βλήτρο είναι στο συνεργείο, που έχει θέρμανση, και το άλλο έξω στο χιόνι. Οι ενδείξεις του μικρομέτρου θα είναι ίδιες; Εάν όχι, ποιο βλήτρο έχει μεγαλύτερη διάμετρο;
Απάντηση:
Σύνοψη: Όχι, οι ενδείξεις δεν θα είναι ίδιες. Λόγω θερμικής διαστολής των μετάλλων, το βλήτρο που βρίσκεται στο θερμαινόμενο συνεργείο θα έχει διασταλεί περισσότερο και θα εμφανίζει μεγαλύτερη διάμετρο από το βλήτρο που βρίσκεται στο κρύο (χιόνι), το οποίο έχει συσταλεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Επιθυμείτε να διαμορφώσετε ένα έλασμα αλουμινίου με σφυρηλάτηση χειρός. Πώς ονομάζεται το εργαλείο που θα χρησιμοποιούσατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: Η ματσόλα, δηλαδή σφυρί με μαλακή επιφάνεια (ελαστικό, ξύλο, μόλυβδο ή πλαστικό), που χρησιμοποιείται για τη διαμόρφωση ελασμάτων χωρίς να τα χαράζει ή να τα κακοποιεί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από μία εγκοπή επιθυμείτε να μετρήσετε την ακτίνα καμπυλότητας. Με ποιο όργανο θα τη μετρούσατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: Με τον ελεγκτήρα ακτίνας καμπυλότητας, όργανο τύπου «βεντάλιας» με μεταλλικά φύλλα διαφόρων ακτίνων, το οποίο συγκρίνεται με την καμπύλη επιφάνεια μέχρι να βρεθεί η ακτίνα που ταιριάζει.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε τι διαφέρουν τα ροπόκλειδα από τα κοινά κλειδιά;
Απάντηση:
Σύνοψη: Τα ροπόκλειδα διαθέτουν μηχανισμό (ωρολογιακή ένδειξη, εκτροπέα απόκλισης ή ρύθμιση μικρομέτρου) που επιτρέπει τη σύσφιξη ενός στοιχείου σύνδεσης με προκαθορισμένη, ελεγχόμενη ροπή — σε ορισμένους τύπους το κλειδί «σπάει» όταν επιτευχθεί η ζητούμενη ροπή. Τα κοινά κλειδιά δεν έχουν καμία δυνατότητα μέτρησης ή περιορισμού της ροπής σύσφιξης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Εάν ένα βλήτρο εμφανίζει πολύ μεγάλη αντίσταση στη χαλάρωσή του ποιο τύπο κλειδιού θα χρησιμοποιούσατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: Πολυγωνικό κλειδί (κλειστών άκρων), γιατί περιβάλλει πλήρως όλες τις πλευρές της κεφαλής και προσφέρει καλύτερη, ασφαλέστερη μετάδοση ροπής χωρίς να «γλιστρά», σε αντίθεση με τα κλειδιά ανοικτών άκρων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από τι υλικά είναι κατασκευασμένα τα τρυπάνια που χρησιμοποιούνται σε αεροπορικές εφαρμογές;
Απάντηση:
Σύνοψη: Γενικά από ανθρακούχο χάλυβα ή σκληρά χαλυβοκράματα, ενώ στις αεροπορικές εφαρμογές χρησιμοποιούνται συνήθως τρυπάνια κοβαλτίου, λόγω της μεγαλύτερης σκληρότητας και αντοχής τους στη φθορά.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Που χρησιμοποιούνται τα γλύφανα (ρήμες);
Απάντηση:
Σύνοψη: Χρησιμοποιούνται για τη διεύρυνση και την αποκατάσταση οπών που έχουν υποστεί κακώσεις (π.χ. μικρές διαβρώσεις ή παραμορφώσεις στα τοιχώματα), αφαιρώντας κάθε φορά ελάχιστη ποσότητα υλικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιο εργαλείο θα ανοίγατε σπείρωμα σε έναν άξονα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Με τον βιδολόγο, το εργαλείο που χρησιμεύει για τη διάνοιξη εξωτερικών σπειρωμάτων (π.χ. σε έναν άξονα), σε αντίθεση με το κολαούζο που ανοίγει εσωτερικά σπειρώματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Πότε χρησιμοποιούνται τα γωνιοκατσάβιδα;
Απάντηση:
Σύνοψη: Χρησιμοποιούνται όταν η προσιτότητα (ο χώρος πρόσβασης) προς την κεφαλή του κοχλία είναι περιορισμένη και δεν επιτρέπει την ευθεία εφαρμογή συνηθισμένου κατσαβιδιού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Από τι εξαρτάται η επιλογή των στροφών ενός δράπανου;
Απάντηση:
Σύνοψη: Εξαρτάται από τη διάμετρο του τρυπανιού και το υλικό (την πρώτη ύλη) του εξαρτήματος που πρόκειται να διατρηθεί (βλ. Πίνακα Α3 Παραρτήματος Α).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε πόσες στροφές θα ρυθμίζατε το δράπανο για διάνοιξη οπής διαμέτρου 1/4 ίντσες σε χαλυβόκραμα (Πίνακας Α3);
Απάντηση:
Σύνοψη: Σύμφωνα με τον Πίνακα Α3, για διάμετρο τρυπανιού 1/4 ίντσας σε χαλυβόκραμα (στήλη Η), οι στροφές του δράπανου πρέπει να ρυθμιστούν στις 611 στροφές ανά λεπτό (RPM).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι νούμερο είναι το τρυπάνι με διάμετρο 0,180 ίντσες (Πίνακας Α2);
Απάντηση:
Σύνοψη: Σύμφωνα με τον Πίνακα Α2, το τρυπάνι με διάμετρο 0,180 ίντσες φέρει τον τυποποιημένο Αριθμό (Νο) 15.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τα τοιχώματα μίας οπής ενός εξαρτήματος έχουν υποστεί μικρές επιφανειακές διαβρώσεις και πρέπει να καθαρισθούν. Πρέπει να αφαιρεθεί ελάχιστο πάχος τοιχώματος. Ποιο εργαλείο θα χρησιμοποιούσατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: Το γλύφανο (αλεζουάρ), καθώς είναι το κατάλληλο εργαλείο για την αποκατάσταση οπών με ελαφρές κακώσεις (όπως επιφανειακή διάβρωση), αφαιρώντας κάθε φορά ελάχιστο πάχος υλικού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιο εργαλείο θα απομακρύνατε το στέλεχος ενός ήλου σφηνωμένου σε μία οπή;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον ζουμπά, ο οποίος με ελαφρό χτύπημα σφυριού μπορεί να σπρώξει και να απομακρύνει το σφηνωμένο στέλεχος του ήλου από την οπή, χωρίς να καταστρέψει τα τοιχώματά της.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Στο σχήμα Ε.1.1.2 απαιτείται χαλάρωση και αφαίρεση του κοχλία, αλλά δεν υπάρχει προσιτότητα με κλασικό κλειδί ανοικτών ή κλειστών άκρων. Πώς ονομάζεται το κλειδί που θα χρησιμοποιούσατε;
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σωληνωτό κλειδί (καρυδάκι), το οποίο —τοποθετημένο με προέκταση και καστάνια— μπορεί να προσεγγίσει και να περιστρέψει την κεφαλή του κοχλία κατακόρυφα, από πάνω, ακόμη και μέσα σε στενή/βαθιά κοιλότητα όπου δεν χωρά κλειδί ανοικτών ή κλειστών άκρων.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Με ποιο εργαλείο θα κόβατε: α) Ένα σωλήνα αλουμινίου. β) Ένα σύρμα συρματασφάλισης. γ) Έναν ήλο που έχει τοποθετηθεί στραβά.
Απάντηση:
Σύνοψη: (ενδεικτική) α) Σωλήνα αλουμινίου: με σιδηροπρίονο, με λάμα λεπτής οδόντωσης (π.χ. 24 ή 32 δόντια/ίντσα, ανάλογα με το πάχος τοιχώματος). β) Σύρμα συρματασφάλισης: με τη διαγώνια πένσα (κόφτη), το εργαλείο που προβλέπεται ειδικά για κοπή σύρματος συρματασφάλισης. γ) Ήλο τοποθετημένο στραβά: με τον κόφτη ήλων ή με κοπίδι, για την κοπή/αφαίρεση της κεφαλής του πριν αφαιρεθεί το στέλεχός του με ζουμπά.
Κριτήρια αξιολόγησης: