Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 2 (1-12) (σελ. 63) – ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις ερωτήσεων κεφ. 2 (1-12)

Πλήρεις λύσεις των 12 ερωτήσεων του κεφαλαίου 2 — το αντικείμενο της εργασίας του ΒΑΕ, οι προσδοκίες του εργοδότη, οι συνιστώσες της επιτυχημένης σταδιοδρομίας, η ομάδα φροντίδας υγείας και η συνεργασία, οι παράγοντες που επηρεάζουν τον ρόλο, οι επτά τομείς-κλειδιά, η συμπεριφορά απέναντι στον ασθενή, τα προβλήματα υγείας κατά την εξέταση, η αντίδραση σε φυσική καταστροφή, η ενσυνείδητη συμπεριφορά και η ταυτοποίηση της ακτινογραφίας.

Ερώτηση 1 — Το αντικείμενο της εργασίας του ΒΑΕ

Ερώτηση: Να περιγράψεις το αντικείμενο της εργασιακής απασχόλησης του ΒΑΕ στους βασικούς του άξονες.

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 37): η απασχόληση του βοηθού ακτινολογικού εργαστηρίου συνίσταται στην άσκηση ενός συνόλου τεχνικών δεξιοτήτων, που βασίζονται σε θεωρητικές γνώσεις κι εφαρμόζονται με την πλήρη αξιοποίηση του διαθέσιμου εξοπλισμού του τμήματος.

  Οι προϋποθέσεις της απασχόλησης (σελ. 37): η εργασιακή απασχόληση στον τομέα της ακτινολογίας από τη θέση του χειριστή των μηχανημάτων στο εργαστήριο ιατρικής απεικόνισης προϋποθέτει ότι ο βοηθός ακτινολογικού εργαστηρίου:

  • κατέχει με επάρκεια τις βασικές αρχές παραγωγής και χρήσης των ακτίνων Roentgen
  • είναι σε θέση να χρησιμοποιεί κατάλληλα τις τεχνικές που διδάχτηκε και να εφαρμόζει τις απεικονιστικές πρακτικές σε κάθε περίπτωση
  • μπορεί να εκτελεί γενικές εργασίες και πρακτικές σχετικές με τον χώρο και τον σκοπό του εργαστηρίου ή του τμήματος που εργάζεται.

  Οι δύο αποδέκτες της εργασίας του: ο ΒΑΕ καλείται να προσφέρει υπηρεσίες υγείας τόσο προς τους ασθενείς που τις ζητούν άμεσα από το τμήμα του όσο και προς την ομάδα υγείας της οποίας αποτελεί μέρος, στα πλαίσια συνεργασίας και προσφοράς ενός συνολικότερου έργου.

  Οι επτά άξονες-τομείς κλειδιά (σελ. 38): η φροντίδα του ασθενούς· η χρήση της τεχνολογίας· η ακτινοπροστασία κι η βελτιστοποίηση της δόσης· η υπεύθυνη συμπεριφορά στον χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας· η οργάνωση και διαχείριση· η διασφάλιση ποιότητας· η διαρκής εκπαίδευση και κατάρτιση.

  Πώς προσδιορίζονται τα συγκεκριμένα καθήκοντα: η ανάληψη καθηκόντων εξαρτάται πάντα κι από τις ιδιαιτερότητες που εμφανίζει κάθε τμήμα ή εργαστήριο και ξεχωρίζουν ποια καθήκοντα θα αναπτύξει μόνος του (με αυτενέργεια, ενδιαφέρον κι ενεργό συμμετοχή) και ποια θα αναλάβει (με συμμετοχή) μετά από υπόδειξη του τεχνολόγου ακτινολόγου ή του γιατρού ακτινολόγου.

  Η δέσμευση που αναλαμβάνει: το σύνολο των πρακτικών που αναμένεται από τον ΒΑΕ να ασκηθούν κατά την εργασιακή του απασχόληση είναι ουσιαστικά τα καθήκοντά του ως επαγγελματία· η αποδοχή από την πλευρά του ΒΑΕ να εργαστεί με τη συγκεκριμένη ιδιότητα σημαίνει αυτόματα και την αποδοχή αυτών των καθηκόντων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η απασχόληση του ΒΑΕ συνίσταται στην άσκηση ενός συνόλου τεχνικών δεξιοτήτων που βασίζονται σε θεωρητικές γνώσεις και εφαρμόζονται με πλήρη αξιοποίηση του διαθέσιμου εξοπλισμού. Προϋποθέτει ότι κατέχει με επάρκεια τις βασικές αρχές παραγωγής και χρήσης των ακτίνων Roentgen, ότι χρησιμοποιεί κατάλληλα τις τεχνικές που διδάχτηκε και ότι εκτελεί τις γενικές εργασίες του εργαστηρίου. Προσφέρει υπηρεσίες τόσο στους ασθενείς όσο και στην ομάδα υγείας της οποίας είναι μέλος, μετέχοντας σε επτά τομείς-κλειδιά: φροντίδα του ασθενούς, χρήση της τεχνολογίας, ακτινοπροστασία και βελτιστοποίηση της δόσης, υπεύθυνη συμπεριφορά, οργάνωση και διαχείριση, διασφάλιση ποιότητας και διαρκής εκπαίδευση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Τι περιμένει ο εργοδότης

Ερώτηση: Τι περιμένει ο εργοδότης από ένα ΒΑΕ κατά την εργασία του;

Απάντηση:

• Η άμεση απάντηση (σελ. 37): ο εργοδότης (είτε το δημόσιο είτε φυσικό πρόσωπο στον ιδιωτικό τομέα υγείας) αναμένει από τον ΒΑΕ να ανταποκριθεί με συνέπεια κι επάρκεια κατά την άσκηση των καθηκόντων του καθημερινά, αλλά κι έκτακτα, όποτε χρειαστεί.

  Ανάλυση των τριών στοιχείων | Στοιχείο | Τι σημαίνει | |---|---| | Συνέπεια | σταθερή τήρηση των καθηκόντων, όχι κατά περίπτωση | | Επάρκεια | η δουλειά να γίνεται σωστά, στο επίπεδο που απαιτεί η ειδικότητα | | Καθημερινά αλλά κι έκτακτα | και στη ρουτίνα και στα επείγοντα ή απρόβλεπτα |

  Τι περιλαμβάνουν πρακτικά αυτά τα καθήκοντα (σελ. 37-38): οι βασικές αρχές παραγωγής και χρήσης των ακτίνων Roentgen, η κατάλληλη χρήση των τεχνικών και των απεικονιστικών πρακτικών σε κάθε περίπτωση και η εκτέλεση γενικών εργασιών σχετικών με τον χώρο και τον σκοπό του εργαστηρίου, μαζί με τους επτά τομείς-κλειδιά.

  Τι κερδίζει ο ίδιος ο ΒΑΕ: η επιτυχία του ΒΑΕ εξαρτάται από την υπεύθυνη εκπλήρωση των καθηκόντων και των υποχρεώσεών του, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα την επαγγελματική καταξίωση μεταξύ των συνεργατών του — δηλαδή η προσδοκία του εργοδότη και το προσωπικό συμφέρον του εργαζομένου συμπίπτουν.

  Η αμφίδρομη σχέση: από την πλευρά του ΒΑΕ, η αποδοχή να εργαστεί με τη συγκεκριμένη ιδιότητα σημαίνει αυτόματα και την αποδοχή αυτών των καθηκόντων — άρα η προσδοκία του εργοδότη δεν είναι αυθαίρετη απαίτηση αλλά το περιεχόμενο της ίδιας της εργασιακής σχέσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο εργοδότης, είτε είναι το δημόσιο είτε φυσικό πρόσωπο του ιδιωτικού τομέα υγείας, αναμένει από τον ΒΑΕ να ανταποκριθεί με συνέπεια και επάρκεια στην άσκηση των καθηκόντων του, τόσο καθημερινά όσο και έκτακτα, όποτε χρειαστεί. Τα καθήκοντα αυτά είναι το σύνολο των πρακτικών του επαγγέλματος, τις οποίες ο ΒΑΕ αποδέχεται αυτόματα από τη στιγμή που δέχεται να εργαστεί με αυτή την ιδιότητα. Η υπεύθυνη εκπλήρωσή τους καθορίζει και την επιτυχία του, φέρνοντας την επαγγελματική καταξίωση μεταξύ των συνεργατών του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Από τι εξαρτάται η επιτυχημένη σταδιοδρομία

Ερώτηση: Προσδιόρισε από τι θα εξαρτηθεί η επιτυχημένη σου σταδιοδρομία στο επάγγελμα του ΒΑΕ; Να αναφέρεις τις βασικές συνιστώσες.

Απάντηση:

• Η βασική διατύπωση (σελ. 38): η επιτυχία του ΒΑΕ εξαρτάται από την υπεύθυνη εκπλήρωση των καθηκόντων και των υποχρεώσεών του, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα την επαγγελματική καταξίωση μεταξύ των συνεργατών του.

  Οι βασικές συνιστώσες

  1. Επαγγελματική επάρκεια: να κατέχει με επάρκεια τις βασικές αρχές παραγωγής και χρήσης των ακτίνων Roentgen και να χρησιμοποιεί κατάλληλα τις τεχνικές που διδάχτηκε (σελ. 37).
  2. Υπεύθυνη - ενσυνείδητη συμπεριφορά (σελ. 46): υπεύθυνη στάση και συμπεριφορά στον χώρο εργασίας σημαίνει ότι πρέπει ο ΒΑΕ να είναι επαγγελματικά υπόλογος για τις ενέργειές του· για την κάθε πράξη που διενεργεί πρέπει να αναλαμβάνει και την ευθύνη της — αυτό μερικές φορές μπορεί να έχει και δυσάρεστες επιπτώσεις, αλλά είναι ο ουσιαστικός δρόμος για την απόκτηση αυτοσεβασμού αλλά και σεβασμού για την επαγγελματική του συμπεριφορά από τους άλλους.
  3. Φροντίδα του ασθενούς: ένα βασικό και πρώτιστο καθήκον του ΒΑΕ είναι να συμβάλει με την εργασία του στην εξυπηρέτηση και στη φροντίδα του ασθενούς (σελ. 39).
  4. Διαρκής εκπαίδευση (σελ. 51): μετά την απόκτηση του διπλώματός του ο ΒΑΕ, η εκπαίδευση κι η ενημέρωση είναι δική του υπόθεση και γίνεται κυρίως με δική του ευθύνη· η επιτυχημένη σταδιοδρομία, η αυτοεκτίμηση, αλλά κι η εκτίμηση τόσο των συνεργατών όσο και των ασθενών προς το πρόσωπό του κάθε ΒΑΕ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό κι από την προσπάθειά του να ενημερώνεται για κάθε τι νεότερο στον χώρο της απεικονιστικής τεχνολογίας.
  5. Αξιοπιστία και αναγνώριση (σελ. 61): ο ρόλος του ΒΑΕ στην οργάνωση ενός εργαστηρίου αποτελεί συνάρτηση του βαθμού αξιοπιστίας και της αναγνώρισης που έχει πετύχει ο ίδιος κάθε συγκεκριμένη στιγμή· όσο το επίπεδο της αξιοπιστίας και της υπευθυνότητάς του ανεβαίνει, είναι αναμενόμενο ότι τα οργανωτικά στοιχεία του ρόλου του θα αυξηθούν.
  6. Συνεργασία μέσα στην ομάδα: η προσφορά υπηρεσιών προς την ομάδα υγείας της οποίας αποτελεί μέρος, στα πλαίσια συνεργασίας και προσφοράς ενός συνολικότερου έργου (σελ. 37).
  7. Αυτοαξιολόγηση (σελ. 46): η αξιολόγηση της προσωπικής εργασίας είναι μια πολύτιμη διαδικασία αυτοεκπαίδευσης και πηγή πληροφοριών για τις πιθανές αδυναμίες του ΒΑΕ σε κάθε ξεχωριστή προβολή.

  Το συμπέρασμα: η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο στην τεχνική δεξιότητα αλλά στον συνδυασμό επάρκειας, υπευθυνότητας, ανθρώπινης στάσης απέναντι στον ασθενή, συνεργασίας και διαρκούς ενημέρωσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επιτυχημένη σταδιοδρομία εξαρτάται πρώτα από την υπεύθυνη εκπλήρωση των καθηκόντων και των υποχρεώσεων, που φέρνει την επαγγελματική καταξίωση μεταξύ των συνεργατών. Βασικές συνιστώσες είναι η επαγγελματική επάρκεια στις αρχές και τις τεχνικές, η ενσυνείδητη και υπεύθυνη συμπεριφορά με ανάληψη της ευθύνης για κάθε πράξη, η φροντίδα του ασθενούς ως πρώτιστο καθήκον, η συνεργασία μέσα στην ομάδα υγείας και η αυτοαξιολόγηση της εργασίας. Καθοριστική είναι και η διαρκής εκπαίδευση, αφού μετά το δίπλωμα η ενημέρωση γίνεται με δική του ευθύνη, ενώ όσο ανεβαίνει η αξιοπιστία και η υπευθυνότητά του τόσο αυξάνονται και τα οργανωτικά στοιχεία του ρόλου του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Η έννοια της ομάδας φροντίδας υγείας

Ερώτηση: Πώς αντιλαμβάνεσαι την έννοια της ομάδας για τη φροντίδα υγείας;

Απάντηση:

• Η βάση στο κείμενο (σελ. 37): ο ΒΑΕ καλείται να προσφέρει υπηρεσίες υγείας τόσο προς τους ασθενείς που τις ζητούν άμεσα από το τμήμα του όσο και προς την ομάδα υγείας της οποίας αποτελεί μέρος, στα πλαίσια συνεργασίας και προσφοράς ενός συνολικότερου έργου.

  Ποιοι αποτελούν την ομάδα (κεφ. 1, σελ. 27-29 και κεφ. 2): ακτινολόγοι ιατροί, τεχνολόγοι ακτινολόγοι, βοηθοί ακτινολογικών εργαστηρίων, ακτινοφυσικοί, οι οποίοι ασχολούνται με τον υπολογισμό των δόσεων ακτινοβολίας και τον σχεδιασμό των θεραπειών, νοσηλευτικό προσωπικό που είναι απαραίτητο για την εκτέλεση ορισμένων εξετάσεων κι επεμβατικών πράξεων, καθώς και διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό για την υποστήριξη της συνολικής λειτουργίας των τμημάτων.

  Γιατί απαιτείται ομάδα: η τεχνολογία της ακτινολογίας είναι πλέον τόσο πολύπλοκη και περιλαμβάνει τόσες εφαρμογές, που ακόμα κι αν ένας ακτινολόγος γιατρός μπορούσε να εξειδικευτεί στην αξιοποίηση όλου του εξοπλισμού δε θα είχε τον χρόνο να ασχοληθεί με τη χρήση του και κατόπιν με την ερμηνεία των απεικονίσεων που θα παρήγαγε (σελ. 28) — άρα η κατανομή ρόλων είναι αναγκαιότητα, όχι επιλογή.

  Πώς λειτουργεί στην πράξη (σελ. 59): είναι υποχρέωση του ΒΑΕ να συνεργάζεται με τον ιατρό ακτινολόγο ή άλλης ειδικότητας, ειδικευμένο ή ειδικευόμενο, ώστε να ολοκληρωθούν εξετάσεις και διαδικασίες, για τις οποίες χρειάζεται συνεργασία περισσότερων από μιας ειδικοτήτων εργαζομένων — π.χ. ακτινοσκόπηση στο χειρουργείο ή σε θαλάμους επειγόντων περιστατικών και πολύπλοκες ακτινολογικές εξετάσεις, όπως η αγγειογραφία ή επεμβατικές τεχνικές· στην ακτινοθεραπεία μάλιστα ο ΒΑΕ πρέπει να συνεργάζεται με τους ογκολόγους, τους κλινικούς ιατρούς, τους ακτινοφυσικούς, τα διαγνωστικά απεικονιστικά τμήματα κι οποιοδήποτε αρμόδιο πρόσωπο ή τμήμα σχετίζεται με τη φροντίδα και τη θεραπεία των ασθενών, μιας κι η ακτινοθεραπεία είναι μια διαδικασία που απαιτεί πολύπλευρη προσέγγιση.

  Το κοινό σημείο αναφοράς: ο ασθενής — η ποικιλία της εργασίας που γίνεται από την ομάδα φροντίδας, η ποιότητα, η εμπειρία και η επάρκεια του προσωπικού αναφέρονται (σελ. 38) ως παράγοντες που επηρεάζουν τον ρόλο του ΒΑΕ, δηλαδή η απόδοση του καθενός εξαρτάται από την ομάδα και αντίστροφα.

  (Η ερώτηση ζητά προσωπική διατύπωση: η παραπάνω σύνθεση αποτελεί ενδεικτική απάντηση με βάση το κείμενο του βιβλίου.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ομάδα φροντίδας υγείας είναι το σύνολο των επαγγελματιών που συνεργάζονται γύρω από τον ίδιο ασθενή: ακτινολόγοι ιατροί, τεχνολόγοι ακτινολόγοι, βοηθοί ακτινολογικών εργαστηρίων, ακτινοφυσικοί, νοσηλευτικό, διοικητικό και βοηθητικό προσωπικό. Ο ΒΑΕ προσφέρει υπηρεσίες τόσο άμεσα στους ασθενείς όσο και προς την ομάδα της οποίας αποτελεί μέρος, στο πλαίσιο ενός συνολικότερου έργου. Η ομάδα είναι αναγκαιότητα, γιατί η τεχνολογία είναι τόσο πολύπλοκη που κανείς δεν μπορεί μόνος να καλύψει και τη χρήση του εξοπλισμού και την ερμηνεία των απεικονίσεων· εξετάσεις όπως η ακτινοσκόπηση στο χειρουργείο, η αγγειογραφία και η ακτινοθεραπεία απαιτούν ρητά πολύπλευρη συνεργασία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Η έννοια-κλειδί για την απόδοση της ομάδας

Ερώτηση: Ποια είναι η έννοια-κλειδί για να μπορέσει να αποδώσει αποτελεσματικά η ομάδα φροντίδας Υγείας και γιατί;

Απάντηση:

• Η έννοια-κλειδί είναι η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ.

  Η τεκμηρίωση (σελ. 37): ο ΒΑΕ προσφέρει υπηρεσίες προς την ομάδα υγείας της οποίας αποτελεί μέρος, στα πλαίσια συνεργασίας και προσφοράς ενός συνολικότερου έργου. Στο 6ο κεφάλαιο η ίδια ιδέα διατυπώνεται ως ερώτηση πολλαπλής επιλογής με απάντηση: η συνεργασία στην καθημερινή πράξη επιτυγχάνεται όταν το περιβάλλον είναι οργανωμένο κι υπάρχουν ξεκάθαροι ρόλοι κι αρμοδιότητες για την κάθε ειδικότητα.

  Γιατί η συνεργασία είναι το κλειδί

  1. Η εργασία είναι εξ ορισμού διαμοιρασμένη: η τεχνολογία της ακτινολογίας είναι πλέον τόσο πολύπλοκη και περιλαμβάνει τόσες εφαρμογές, ώστε κανείς δεν μπορεί μόνος του να καλύψει και τη χρήση του εξοπλισμού και την ερμηνεία των απεικονίσεων (σελ. 28).
  2. Οι κρίσιμες εξετάσεις απαιτούν ρητά πολλές ειδικότητες: είναι υποχρέωση του ΒΑΕ να συνεργάζεται με τον ιατρό ακτινολόγο ή άλλης ειδικότητας, ώστε να ολοκληρωθούν εξετάσεις και διαδικασίες, για τις οποίες χρειάζεται συνεργασία περισσότερων από μιας ειδικοτήτων εργαζομένων (σελ. 59)· η ακτινοθεραπεία είναι μια διαδικασία που απαιτεί πολύπλευρη προσέγγιση (σελ. 60).
  3. Η ποιότητα είναι αλυσίδα: η έλλειψη ποιότητας στη λειτουργία του εμφανιστηρίου επιφέρει δυσάρεστες εξελίξεις στη συνεργασία του ΒΑΕ με τον προϊστάμενό του, τους ασθενείς και τους γιατρούς που παραλαμβάνουν την ακτινογραφία για γνωμάτευση — όλοι είναι δυσαρεστημένοι (σελ. 47-48): η αστοχία ενός κρίκου πλήττει όλη την ομάδα και τελικά τον ασθενή.
  4. Η γνώση κυκλοφορεί μέσα από τη συνεργασία: συζητώντας με τον προϊστάμενό του ή με εμπειρότερους συναδέλφους για τα λάθη του, μπορεί συνήθως να έχει μια αξιόπιστη καθοδήγηση για ουσιαστική βελτίωση των τεχνικών του (σελ. 46).
  5. Η ασφάλεια του ασθενούς εξαρτάται από την επικοινωνία: σε κάθε πρόβλημα (απόσπαση καθετήρα, υπόνοια βλάβης, αλλαγή λήψης) η οδηγία είναι να ενημερώνεται ο υπεύθυνος τεχνολόγος κι ο υπεύθυνος ακτινολόγος ιατρός.

  Οι προϋποθέσεις της: οργανωμένο περιβάλλον, ξεκάθαροι ρόλοι κι αρμοδιότητες, καλοπροαίρετη διάθεση και επικοινωνία, μαζί με επάρκεια, ποιότητα και εμπειρία του προσωπικού, που το βιβλίο απαριθμεί ως παράγοντες που επηρεάζουν τον ρόλο του ΒΑΕ (σελ. 38).

  (Ενδεικτική απάντηση με βάση το κείμενο του βιβλίου.)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η έννοια-κλειδί είναι η συνεργασία. Ο ΒΑΕ προσφέρει υπηρεσίες προς την ομάδα υγείας της οποίας αποτελεί μέρος, στο πλαίσιο συνεργασίας και προσφοράς ενός συνολικότερου έργου, ενώ η συνεργασία επιτυγχάνεται όταν το περιβάλλον είναι οργανωμένο και υπάρχουν ξεκάθαροι ρόλοι και αρμοδιότητες για κάθε ειδικότητα. Είναι απαραίτητη γιατί η τεχνολογία είναι τόσο πολύπλοκη ώστε κανείς δεν την καλύπτει μόνος του, γιατί εξετάσεις όπως η αγγειογραφία, η ακτινοσκόπηση στο χειρουργείο και η ακτινοθεραπεία απαιτούν πολλές ειδικότητες, και γιατί η ποιότητα λειτουργεί ως αλυσίδα: η αστοχία ενός κρίκου, όπως ένα κακό εμφανιστήριο, δυσαρεστεί όλους και τελικά επιβαρύνει τον ασθενή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον ρόλο του ΒΑΕ

Ερώτηση: Να αναφέρεις τους παράγοντες που επηρεάζουν καθημερινά το ρόλο του ΒΑΕ.

Απάντηση:

• Ο κατάλογος του βιβλίου (σελ. 38): είναι προφανές ότι ένας μεγάλος αριθμός από παράγοντες επηρεάζει τον ρόλο του ΒΑΕ. Τέτοιοι παράγοντες μπορεί να είναι:

  • το είδος του νοσοκομείου ή του εργαστηρίου
  • η συνολική ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχει το νοσηλευτικό ίδρυμα, το κέντρο υγείας ή το διαγνωστικό κέντρο
  • η ποικιλία της εργασίας που γίνεται από την ομάδα φροντίδας
  • η ποιότητα του προσωπικού
  • η εμπειρία του προσωπικού
  • η επάρκεια του προσωπικού.

  Ο βασικός κανόνας που τους συνδέει: η ανάληψη καθηκόντων εξαρτάται πάντα κι από τις ιδιαιτερότητες που εμφανίζει κάθε τμήμα ή εργαστήριο κι ανάλογα με αυτές θα προσδιοριστούν ποια καθήκοντα θα αναπτύξει μόνος του (με αυτενέργεια, ενδιαφέρον κι ενεργό συμμετοχή) και ποια καθήκοντα θα αναλάβει (με συμμετοχή) μετά από υπόδειξη του τεχνολόγου ακτινολόγου ή του γιατρού ακτινολόγου.

  Παράδειγμα διαφοροποίησης ανά τμήμα (σελ. 50): η εργασία σε ακτινοδιαγνωστικό εργαστήριο χαρακτηρίζεται συνήθως από τον σημαντικό όγκο εργασίας, την ιδιαίτερη ποικιλία των λήψεων που ζητούνται, το σύντομο χρονικό διάστημα που παραμένει ο ασθενής σε αυτά, την αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών, εάν το εργαστήριο ανήκει σε εφημερεύουσα νοσηλευτική μονάδα, και την κάλυψη αναγκών έξω από τον χώρο του ίδιου του εργαστηρίου, π.χ. στο χειρουργείο, λήψεις επί κλίνης — ενώ σε μαγνητικό τομογράφο, πυρηνική ιατρική ή ακτινοθεραπεία τα καθήκοντα είναι διαφορετικά.

  Ο προσωπικός παράγοντας: ο ρόλος του ΒΑΕ στην οργάνωση ενός εργαστηρίου αποτελεί συνάρτηση του βαθμού αξιοπιστίας και της αναγνώρισης που έχει πετύχει ο ίδιος κάθε συγκεκριμένη στιγμή (σελ. 61) — δηλαδή ο ρόλος δεν καθορίζεται μόνο από το πλαίσιο αλλά και από τον ίδιο τον εργαζόμενο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το βιβλίο απαριθμεί ως παράγοντες που επηρεάζουν τον ρόλο του ΒΑΕ το είδος του νοσοκομείου ή του εργαστηρίου, τη συνολική ποιότητα των υπηρεσιών του ιδρύματος, του κέντρου υγείας ή του διαγνωστικού κέντρου, την ποικιλία της εργασίας που γίνεται από την ομάδα φροντίδας, καθώς και την ποιότητα, την εμπειρία και την επάρκεια του προσωπικού. Ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε τμήματος προσδιορίζεται ποια καθήκοντα θα αναπτύξει με αυτενέργεια και ποια θα αναλάβει μετά από υπόδειξη του τεχνολόγου ή του ακτινολόγου ιατρού. Τέλος, ο ρόλος του στην οργάνωση εξαρτάται και από τον βαθμό αξιοπιστίας και αναγνώρισης που έχει πετύχει ο ίδιος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Οι τομείς-κλειδιά

Ερώτηση: Να αναφέρεις τους τομείς-κλειδιά στους οποίους μετέχει ένας ΒΑΕ όταν εργάζεται σε τμήμα ακτινολογικό ή ακτινοθεραπευτικό.

Απάντηση:

• Η απάντηση (σελ. 38): ως εργαζόμενος σε τμήμα με ιοντίζουσες ακτινοβολίες, ένας ΒΑΕ μετέχει σε επτά τομείς-κλειδιά για τα απεικονιστικά ή ακτινοθεραπευτικά τμήματα. Οι επτά αυτοί τομείς είναι:

  1. η φροντίδα του ασθενούς
  2. η χρήση της τεχνολογίας
  3. η ακτινοπροστασία κι η βελτιστοποίηση της δόσης
  4. η υπεύθυνη συμπεριφορά στον χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας
  5. η οργάνωση και διαχείριση
  6. η διασφάλιση ποιότητας
  7. η διαρκής εκπαίδευση και κατάρτιση.

  Τι επιδιώκει ο καθένας (Ανακεφαλαίωση, σελ. 62) | Τομέας | Στόχος | |---|---| | Φροντίδα του ασθενούς | περιλαμβάνει τόσο τη σωματική του αλλά και την ψυχική του κατάσταση | | Χρήση της τεχνολογίας | η αρτιότερη χρησιμοποίησή της για όφελος του ασθενούς αλλά και με προσοχή για την πρόληψη ατυχημάτων ή βλαβών | | Ακτινοπροστασία | η χρησιμοποίηση όσο το δυνατόν μικρότερης δόσης χωρίς όμως να υποβιβαστεί το απεικονιστικό αποτέλεσμα | | Υπεύθυνη συμπεριφορά | για να είναι αποδοτικός με τους ασθενείς αλλά και για να μπορέσει να κερδίσει την εμπιστοσύνη των συνεργατών του | | Οργάνωση και διαχείριση | αποδοτική εργασία, αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου, του εξοπλισμού και των αναλώσιμων υλικών | | Διασφάλιση της ποιότητας | η ποιοτική υπηρεσία προς τον ασθενή, με βελτιστοποίηση της δόσης | | Διαρκής εκπαίδευση και κατάρτιση | για να είναι πάντοτε συντονισμένος με ό,τι καινούργιο παρουσιάζεται ή εξελίσσεται στον τομέα που απασχολείται |

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ΒΑΕ μετέχει σε επτά τομείς-κλειδιά: τη φροντίδα του ασθενούς, τη χρήση της τεχνολογίας, την ακτινοπροστασία και τη βελτιστοποίηση της δόσης, την υπεύθυνη συμπεριφορά στον χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας, την οργάνωση και διαχείριση, τη διασφάλιση της ποιότητας και τη διαρκή εκπαίδευση και κατάρτιση. Η φροντίδα αφορά σωματική και ψυχική κατάσταση, η τεχνολογία την αρτιότερη χρήση με πρόληψη ατυχημάτων και βλαβών, η ακτινοπροστασία τη μικρότερη δυνατή δόση χωρίς υποβάθμιση του αποτελέσματος, ενώ η εκπαίδευση κρατά τον ΒΑΕ συντονισμένο με ό,τι νέο εξελίσσεται.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Η σωστή συμπεριφορά απέναντι στον ασθενή

Ερώτηση: Ποια είναι τα βασικά σημεία που πρέπει ο ΒΑΕ να προσέξει για τη σωστή συμπεριφορά του απέναντι στον ασθενή;

Απάντηση:

• Η αφετηρία (σελ. 39): ένα βασικό και πρώτιστο καθήκον του ΒΑΕ είναι να συμβάλει με την εργασία του στην εξυπηρέτηση και στη φροντίδα του ασθενούς.

  Η ψυχολογία του ασθενούς: ο ασθενής -οποιοσδήποτε κι αν είναι- τη στιγμή που προσέρχεται για να χρησιμοποιήσει τις υπηρεσίες υγείας, και σε βαθμό ανάλογο με το πρόβλημά του, έχει τη ψυχολογία ενός ευάλωτου προσώπου που περιμένει βοήθεια και συμπαράσταση από το προσωπικό· σε αυτήν ακριβώς την ανάγκη του πρέπει πρώτα από όλα να ανταποκριθεί ο ΒΑΕ, ακριβώς για να μπορέσει να φέρει σε πέρας με επιτυχία την εξέταση που του έχει ζητηθεί να εκτελέσει.

  Τα βασικά σημεία

  1. Ενδιαφέρον και σεβασμός: ο ΒΑΕ πρέπει να μπορέσει να δείξει στον ασθενή το ενδιαφέρον και τον σεβασμό που έχει για αυτόν και την προσωπικότητά του.
  2. Σιγουριά και εμπιστοσύνη σε ελάχιστο χρόνο: πρέπει να καταφέρει να δημιουργήσει, μέσα στο ελάχιστο διαθέσιμο χρονικό διάστημα, αίσθημα σιγουριάς στον άγνωστό του ασθενή, να καθησυχάσει τους φόβους του ως προς την κατάστασή του, να κερδίσει την εμπιστοσύνη του.
  3. Κόσμια συμπεριφορά και ευπρεπής εμφάνιση (σελ. 39): η ένδυση κι η εμφάνιση του ΒΑΕ θα πρέπει να είναι πάντα καθαρή και προσεγμένη, να δημιουργεί ευχάριστη διάθεση στον ασθενή και τους συνοδούς του, να μην προκαλεί, να προδιαθέτει για την άνετη συνεργασία με τον ασθενή, ώστε να κάνει την εργασία του πιο αποτελεσματική· η προσωπική υγιεινή πρέπει να θεωρείται δεδομένη, μιας κι η έλλειψή της οπωσδήποτε θα δημιουργήσει πρόβλημα συνεργασίας με τον ασθενή.
  4. Ασφάλεια σε κάθε κίνηση (σελ. 39-40): να «συνοδεύει» τον ασθενή σε όλες τις κινήσεις του μέσα στον χώρο εξέτασης, να τον υποβαστάζει όταν ανεβαίνει ή κατεβαίνει από το εξεταστικό τραπέζι, να προσέχει τα αντικείμενα του χώρου, να τον ρωτά αν μπορεί να σταθεί όρθιος και να χρησιμοποιεί όλα τα βοηθήματα υποστήριξης, να τον προσέχει και να τον παρακολουθεί συνεχώς σε όλη τη διάρκεια της εξέτασης.
  5. Άνετη τοποθέτηση (σελ. 51): να φροντίζει για τη σωστή κι άνετη τοποθέτηση του ασθενούς σε όλες τις θέσεις που χρειάζεται.
  6. Ακτινοπροστασία του ασθενούς και των συνοδών (σελ. 45): η προστασία των γονάδων του εξεταζομένου και η χορήγηση ακτινοπροστατευτικής εμπροσθέλας και γαντιών στον συνοδό του ασθενούς που θα χρειαστεί να τον υποβαστάξει.
  7. Ενημέρωση και ψυχολογική προετοιμασία (σελ. 56): να ενημερώνει και να προετοιμάζει ψυχολογικά τον ασθενή, ώστε να ελαχιστοποιεί τον φόβο και την αγωνία που του δημιουργείται από την άγνωστη σε αυτόν εξέταση.

  Η παραπομπή του βιβλίου: περισσότερα για το θέμα αυτό θα αναφερθούν στο 6ο κεφάλαιο, όπου αναπτύσσονται η ατομική αξιοπρέπεια του εξεταζόμενου, η πληροφόρηση, η συγκατάθεση και η διακριτικότητα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο ΒΑΕ πρέπει να θυμάται ότι ο ασθενής έχει την ψυχολογία ευάλωτου προσώπου που περιμένει βοήθεια και συμπαράσταση. Οφείλει να του δείξει ενδιαφέρον και σεβασμό για την προσωπικότητά του και να δημιουργήσει μέσα στον ελάχιστο διαθέσιμο χρόνο αίσθημα σιγουριάς, καθησυχάζοντας τους φόβους του και κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του. Χρειάζεται κόσμια συμπεριφορά, καθαρή και προσεγμένη εμφάνιση που δεν προκαλεί, και δεδομένη προσωπική υγιεινή. Πρακτικά τον συνοδεύει σε κάθε κίνηση, τον υποβαστάζει στο τραπέζι, τον παρακολουθεί συνεχώς, φροντίζει για άνετη τοποθέτηση, τον ενημερώνει και τον προετοιμάζει ψυχολογικά και εφαρμόζει την ακτινοπροστασία για εκείνον και τον συνοδό του.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Πρόβλημα υγείας κατά την εξέταση

Ερώτηση: Τι θα μπορούσε να παρουσιάσει η υγεία ενός ασθενούς κατά τη διάρκεια μιας ακτινολογικής εξέτασης και ποιες αντίστοιχες ενέργειες πρέπει να κάνει ο βοηθός του εργαστηρίου;

Απάντηση:

• Το πλαίσιο ευθύνης (σελ. 39): από τη στιγμή που ο ασθενής θα μπει στον χώρο που εργάζεται ένας ΒΑΕ, αν του συμβεί οτιδήποτε, η ευθύνη ανήκει στον ΒΑΕ.

  Α. Ατυχήματα και κατάρρευση (σελ. 39-40): αν ο ασθενής σκοντάψει, αν λιποθυμήσει και πέφτοντας τραυματιστεί, αν προσπαθώντας να ανέβει στο εξεταστικό τραπέζι γλιστρήσει και τραυματιστεί, είναι δυνατό να ζητηθούν ευθύνες από τον ΒΑΕ. Ενέργειες - πρόληψη: να «συνοδεύει» τον ασθενή σε όλες τις κινήσεις του, να τον υποβαστάζει στο ανέβασμα και κατέβασμα, να προσέχει τα αντικείμενα του χώρου ώστε να μην αποτελέσουν αιτία ατυχήματος, να ρωτά αν μπορεί να σταθεί όρθιος και, ακόμα και αν η απάντηση είναι θετική, να κάνει χρήση όλων των διαθέσιμων βοηθημάτων υποστήριξης, να μην διστάζει να ζητά βοήθεια από συνοδούς ή συναδέλφους, ή και να αντικαθιστά τις όρθιες λήψεις με αντίστοιχες σε καθιστή θέση ή πάνω στο τραπέζι, εφόσον υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία· στην περίπτωση αυτή είναι απαραίτητο να αναγράφεται στο παραπεμπτικό του ασθενούς η αλλαγή της λήψης κι η αιτία της, καθώς και να ενημερώνεται ο υπεύθυνος τεχνολόγος κι ο υπεύθυνος ακτινολόγος ιατρός· και πάντοτε να προσέχει και να παρακολουθεί τον ασθενή συνεχώς, σε όλη τη διάρκεια της εξέτασης.

  Β. Απόσπαση ή μετακίνηση καθετήρων και παροχετεύσεων (σελ. 40-41): οι καθετήρες μπορεί να αποσπαστούν ή να μετακινηθούν σχετικά εύκολα κατά τη μεταφορά του ασθενούς και μπορεί να κινδυνέψει σοβαρά η υγεία ή ακόμα κι η ζωή του ασθενούς — η επανατοποθέτηση ενός μετεγχειρητικού καθετήρα μπορεί να σημαίνει ένα νέο χειρουργείο για τον ασθενή. Ενέργειες: να καλέσει άμεσα ιατρική βοήθεια και να αναφέρει το συμβάν στον υπεύθυνο τεχνολόγο ακτινολόγο και τον υπεύθυνο ιατρό ακτινολόγο· ειδικά στην περίπτωση της απόσπασης ή μετακίνησης του καθετήρα κλειστής παροχέτευσης θώρακος (billow), επειδή ο κίνδυνος για τον ασθενή είναι άμεσος, ο ΒΑΕ θα πρέπει να προσπαθήσει να καλύψει την οπή με αποστειρωμένες γάζες και να ασκήσει πίεση με τις γάζες στην οπή, ώστε να μπει όσο το δυνατό λιγότερος αέρας στη θωρακική κοιλότητα.

  Γ. Αιμορραγία από φλεβοκαθετήρες, αρτηριακούς καθετήρες ή ορούς (σελ. 42): είναι ιδιαίτερα εύκολο να αποσπαστούν οι προεκτάσεις από τους καθετήρες και να έχουμε αιμορραγία του ασθενούς μέσω αυτών. Ενέργειες: να ελέγχει την παρουσία τέτοιων καθετήρων, να προσέχει ιδιαίτερα όταν ο ασθενής βγάζει ή βάζει τα ενδύματά του και, στην περίπτωση που ο ασθενής διαμαρτυρηθεί για δυσφορία ή πόνο στην περιοχή του καθετήρα, η περιοχή πρέπει να ελέγχεται και, αν υπάρχει έστω υπόνοια προβλήματος, να ειδοποιείται άμεσα ο υπεύθυνος τεχνολόγος ή ο υπεύθυνος ιατρός ακτινολόγος.

  Δ. Στη μαγνητική τομογραφία (σελ. 57-58): εμφυτευμένα υλικά (π.χ. βηματοδότης) θα μπορούσαν να επηρεαστούν από το ισχυρό μαγνητικό πεδίο και να εκθέσουν τον ασθενή ακόμα και σε κίνδυνο της ζωής του — γι' αυτό ο ΒΑΕ βεβαιώνεται πριν την εξέταση και σε ατύχημα, π.χ. διαφυγή αερίου από το σύστημα ψύξης, πρέπει να διακοπεί άμεσα η λειτουργία του μηχανήματος και να απομακρυνθεί ο ασθενής από τον θάλαμο.

  Ο κοινός κανόνας: πρόληψη με συνεχή επιτήρηση → άμεση κλήση ιατρικής βοήθειας → ενημέρωση του υπεύθυνου τεχνολόγου και ιατρού → καταγραφή του συμβάντος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κατά την εξέταση ο ασθενής μπορεί να σκοντάψει, να λιποθυμήσει και πέφτοντας να τραυματιστεί ή να γλιστρήσει ανεβαίνοντας στο εξεταστικό τραπέζι, οπότε ζητούνται ευθύνες από τον ΒΑΕ. Γι' αυτό τον συνοδεύει σε κάθε κίνηση, τον υποβαστάζει, ρωτά αν μπορεί να σταθεί όρθιος, χρησιμοποιεί βοηθήματα ή αλλάζει την όρθια λήψη σε καθιστή, σημειώνοντας την αλλαγή στο παραπεμπτικό και ενημερώνοντας τον υπεύθυνο τεχνολόγο και ιατρό. Μπορεί επίσης να αποσπαστούν καθετήρες ή παροχετεύσεις — ακόμη και με κίνδυνο ζωής — ή να προκληθεί αιμορραγία από φλεβοκαθετήρες· τότε καλεί άμεσα ιατρική βοήθεια και αναφέρει το συμβάν, ενώ σε απόσπαση καθετήρα κλειστής παροχέτευσης θώρακος καλύπτει την οπή με αποστειρωμένες γάζες ασκώντας πίεση. Στη μαγνητική τομογραφία ελέγχει εκ των προτέρων για εμφυτευμένα υλικά και σε ατύχημα διακόπτει τη λειτουργία και απομακρύνει τον ασθενή.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Ενέργειες σε φυσική καταστροφή

Ερώτηση: Τι ενέργειες πρέπει να κάνει ο ΒΑΕ στην περίπτωση που συμβεί μια εκδήλωση φυσικής καταστροφής στο χώρο του νοσοκομείου;

Απάντηση:

• Η αρχή (σελ. 42): στις περιπτώσεις αυτές, πρέπει να θυμάται κανείς αυτό που αναφέραμε προηγούμενα: από τη στιγμή που ο ασθενής θα μπει στον χώρο που εργάζεται ένας ΒΑΕ, αν του συμβεί οτιδήποτε, η ευθύνη ανήκει στον ΒΑΕ. Θεωρείται αδιανόητη ενέργεια, από ηθική τουλάχιστον άποψη, η εγκατάλειψη του ασθενούς από τον ΒΑΕ ή τον οποιοδήποτε εκτελούντα την εξέταση, για να διασωθεί απλά ο ίδιος, χωρίς να προσπαθήσει, έστω, να βοηθήσει τον ασθενή του· ο πανικός σε μια τέτοια στιγμή, αν κι είναι αιτιολογημένος, δεν αποτελεί δικαιολογία απέναντι στις ευθύνες που ο ΒΑΕ έχει προς τον ασθενή του.

  Η πρώτη ενέργεια (σελ. 43): ειδικότερα, πάντως, σε εργαστήρια ιατρικής απεικόνισης ή ακτινοθεραπείας, η πρώτη ενέργεια θα πρέπει να είναι η διακοπή της λειτουργίας της μονάδας υψηλής τάσης ή του μηχανήματος γενικότερα· σε όλα τα σχετικά μηχανήματα υπάρχουν ευδιάκριτοι μεγάλοι συνήθως κόκκινοι διακόπτες, οι οποίοι, όταν πιεσθούν, «νεκρώνουν» άμεσα τη λειτουργία του μηχανήματος.

  Η προετοιμασία εκ των προτέρων: ο ΒΑΕ στην περίπτωση μιας φυσικής καταστροφής θα πρέπει εκ των προτέρων να ξέρει: τι ακριβώς θα κάνει· προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί στην περίπτωση μιας καταστροφής, για να διαφύγει αυτός κι ο ασθενής προς ασφαλές σημείο· ποιον θα πρέπει να ειδοποιήσει άμεσα (ομάδα πυρασφάλειας, πυροσβεστική υπηρεσία κτλ.).

  Τι πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον ασθενή (σελ. 43): ο ασθενής δε γνωρίζει παρά ελάχιστα τον χώρο του εργαστηρίου και συνεπώς θα πρέπει να καθοδηγηθεί για να εγκαταλείψει τον χώρο του εργαστηρίου, προς ένα ασφαλέστερο μέρος· ο ασθενής πολλές φορές αδυνατεί να κινηθεί μόνος του ή είναι καθηλωμένος με ορούς, παροχετεύσεις, μάσκα οξυγόνου, ιμάντες συγκράτησης για την ίδια την εξέταση κτλ.

  Οι ιδιαίτεροι κίνδυνοι του εργαστηρίου: υπάρχει υψηλή τάση ρεύματος (π.χ. ακτινολογική λυχνία και γεννήτρια)· υπάρχουν χημικά τα οποία, στην περίπτωση μιας καταστροφής, είναι δυνατό να δημιουργήσουν καυστικούς ατμούς ή αναθυμιάσεις· υπάρχει κεντρική παροχή οξυγόνου, η οποία μπορεί να δυναμώσει μια πυρκαγιά ή και να οδηγήσει σε έκρηξη· υπάρχουν εξαιρετικά εύφλεκτα υλικά (φιλμ, χαρτί κτλ.), τα οποία μπορούν να μεταδώσουν μια πυρκαγιά, να δημιουργήσουν καπνό ή αναθυμιάσεις.

  Η ευθύνη του ιδρύματος: την τυπική ευθύνη για την κατάρτιση ενός σχεδίου αντίδρασης έχει το ίδιο το ίδρυμα, το οποίο, σύμφωνα με τον νόμο, θα πρέπει να έχει λάβει προληπτικά μέτρα, όπως: σήμανση οδών διαφυγής, τοποθέτηση σχεδιαγραμμάτων διαφυγής· ύπαρξη ειδικών οδών διαφυγής (σκάλες κινδύνου)· τοποθέτηση λαμπτήρων που ανάβουν, αν συμβεί μια ξαφνική διακοπή του δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος· ύπαρξη πυροσβεστήρων σε κάθε χώρο· εκπαίδευση του προσωπικού για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πρώτη ενέργεια σε εργαστήριο ιατρικής απεικόνισης ή ακτινοθεραπείας είναι η διακοπή της λειτουργίας της μονάδας υψηλής τάσης ή του μηχανήματος, με τους μεγάλους κόκκινους διακόπτες που «νεκρώνουν» άμεσα τη λειτουργία. Ο ΒΑΕ δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψει τον ασθενή για να σωθεί ο ίδιος, καθώς ο πανικός δεν αποτελεί δικαιολογία απέναντι στις ευθύνες του. Πρέπει να ξέρει εκ των προτέρων τι θα κάνει, προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί για να διαφύγουν αυτός και ο ασθενής και ποιον θα ειδοποιήσει άμεσα, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ασθενής δεν γνωρίζει τον χώρο και συχνά είναι καθηλωμένος με ορούς, παροχετεύσεις ή ιμάντες. Ο χώρος έχει ιδιαίτερους κινδύνους: υψηλή τάση, χημικά, κεντρική παροχή οξυγόνου και εύφλεκτα υλικά όπως φιλμ και χαρτί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Ενσυνείδητη συμπεριφορά στον χώρο εργασίας

Ερώτηση: Τι σημαίνει ενσυνείδητη συμπεριφορά στο χώρο εργασίας;

Απάντηση:

• Ο ορισμός (σελ. 46): η υπευθυνότητα πηγάζει από την ενσυνείδητη συμπεριφορά σε όλη τη διάρκεια της εργασίας του στο τμήμα που εργάζεται. Αυτό σημαίνει εργασία με διαρκείς επιλογές που κάνει ο ίδιος ο ΒΑΕ σε κάθε ιδιαίτερη περίπτωση κι όχι αναπαραγωγή στερεότυπων πρακτικών, που είναι δυνατό να μην ανταποκρίνονται πλήρως σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση.

  Τι περιλαμβάνει η ενσυνείδητη - υπεύθυνη συμπεριφορά

  1. Πρόβλεψη των δυσκολιών: μια υπεύθυνη συμπεριφορά υπαγορεύει τον εντοπισμό από πριν των ξεχωριστών δυσκολιών που παρουσιάζει κάθε ασθενής ή κάθε λήψη και την επίλυση των δυσκολιών αυτών.
  2. Επίγνωση ότι το αποτέλεσμα φαίνεται: το απεικονιστικό αποτέλεσμα της εργασίας του ΒΑΕ είναι συνήθως ο καθρέπτης όλων των τεχνικών δεξιοτήτων που άσκησε σε κάθε συγκεκριμένη εξέταση και δείχνει τον βαθμό της ξεχωριστής προσοχής που κατέβαλε για την εξέταση αυτή· αν ένας ΒΑΕ δεν έχει εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες για εφαρμογή καλής απεικονιστικής τεχνικής ή πρακτικής ακτινοπροστασίας, αυτό θα φανεί στο τελικό φιλμ και τότε η βελτίωση του αποτελέσματος θα σημαίνει τη νέα ακτινοβόληση του ασθενούς, την αύξηση του χρόνου και του κόστους της εξέτασης.
  3. Αυτοαξιολόγηση πριν την παράδοση: μια άλλη σημαντική διάσταση της υπεύθυνης συμπεριφοράς είναι η αξιολόγηση κι εκτίμηση της ποιότητας της εργασίας, που ο ίδιος ο ΒΑΕ εκτέλεσε, πριν από την παράδοση των φιλμ για γνωμάτευση· η αξιολόγηση της προσωπικής εργασίας είναι μια πολύτιμη διαδικασία αυτοεκπαίδευσης και πηγή πληροφοριών για τις πιθανές αδυναμίες του.
  4. Λογοδοσία: υπεύθυνη στάση και συμπεριφορά στον χώρο εργασίας σημαίνει ότι πρέπει ο ΒΑΕ να είναι επαγγελματικά υπόλογος για τις ενέργειές του· για την κάθε πράξη που διενεργεί πρέπει να αναλαμβάνει και την ευθύνη της — η ανάληψη των ευθυνών που πηγάζουν από τις πράξεις του καθενός είναι μια διαδικασία ωρίμανσης του επαγγελματικού χαρακτήρα κι ο ΒΑΕ οφείλει ταχύτατα να μπει στη διαδικασία αυτή.
  5. Στάση ευθύνης απέναντι στην ακτινοβολία (σελ. 45): η συχνή και καθημερινή απασχόληση με την ακτινοβολία δε θα πρέπει να οδηγήσει σε συμπεριφορές υποτίμησης των βιολογικών της επιδράσεων και να αμβλύνει την ευαισθησία στα θέματα της ακτινοπροστασίας.

  Ποιους αφορά: η υπεύθυνη συμπεριφορά στον χώρο που εργάζεται ο ΒΑΕ είναι ένα σύνολο τακτικών και στάσεων απέναντι στους ασθενείς και τους συνοδούς τους, τους συναδέλφους του, τους συνεργάτες άλλων ειδικοτήτων και της διεύθυνσης.

  Το αντίτιμο και το κέρδος: αυτό μερικές φορές μπορεί να έχει και δυσάρεστες επιπτώσεις, αλλά είναι ο ουσιαστικός δρόμος για την απόκτηση αυτοσεβασμού αλλά και σεβασμού για την επαγγελματική του συμπεριφορά από τους άλλους.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ενσυνείδητη συμπεριφορά σημαίνει εργασία με διαρκείς επιλογές που κάνει ο ίδιος ο ΒΑΕ σε κάθε ιδιαίτερη περίπτωση και όχι αναπαραγωγή στερεότυπων πρακτικών που μπορεί να μην ταιριάζουν στη συγκεκριμένη περίπτωση· από αυτήν πηγάζει η υπευθυνότητα. Περιλαμβάνει τον εντοπισμό από πριν των δυσκολιών κάθε ασθενούς και κάθε λήψης, την επίγνωση ότι το απεικονιστικό αποτέλεσμα καθρεφτίζει την προσοχή που καταβλήθηκε — αλλιώς χρειάζεται νέα ακτινοβόληση με αύξηση χρόνου και κόστους — και την αξιολόγηση της ίδιας του της εργασίας πριν παραδώσει τα φιλμ για γνωμάτευση. Σημαίνει τέλος να είναι επαγγελματικά υπόλογος και να αναλαμβάνει την ευθύνη κάθε πράξης του, διαδικασία που ωριμάζει τον επαγγελματικό χαρακτήρα και κερδίζει αυτοσεβασμό και σεβασμό από τους άλλους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Η ταυτοποίηση της ακτινογραφίας

Ερώτηση: Τι είναι η ταυτοποίηση της ακτινογραφίας και γιατί είναι πολύ σημαντική κι υπεύθυνη πράξη;

Απάντηση:

• Τι είναι (σελ. 52-53): το ποια ακτινογραφία ανήκει σε ποιον ασθενή μπορεί να αποτελέσει συχνό πρόβλημα σε ένα εργαστήριο Ιατρικής Απεικόνισης κι είναι σίγουρα ένα σημείο της εργασίας του ΒΑΕ στο οποίο είναι ιδιαίτερα εύκολο να συμβεί λάθος. Το βιβλίο την αναφέρει χωριστά για να τονιστεί η ιδιαίτερη σημασία της, αν και θα μπορούσε να περιληφθεί στην εγγραφή της απεικόνισης.

  Γιατί είναι κρίσιμη — οι επιπτώσεις ενός λάθους

  • Για τον ασθενή: μπορεί να οδηγήσει σε λάθος διάγνωση για την κατάσταση του ασθενούς, ειδικά σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο διαθέσιμος χρόνος είναι ελάχιστος, όπως π.χ. σε ένα τμήμα επειγόντων περιστατικών, το οποίο υποδέχεται τραυματίες· μπορεί να οδηγήσει σε λάθος θεραπευτικές επεμβάσεις από την πλευρά του Ιατρικού Προσωπικού.
  • Για τον εργαζόμενο: πειθαρχική δίωξη ή/κι απόλυση· ποινική δίωξη με κατηγορία για αμέλεια· καταδίκη.

  Οι μέθοδοι ταυτοποίησης | Μέθοδος | Κόστος | Πιθανότητα λάθους | |---|---|---| | Σήμανση με μεταλλικούς αριθμούς και αντιστοίχιση με το παραπεμπτικό, μετά αναγραφή ονόματος με μαρκαδόρο ή αυτοκόλλητη ετικέτα | μικρό σχετικά οικονομικό κόστος | μεγάλη πιθανότητα λάθους — θα πρέπει να αντικαθίσταται με άλλη νεότερη τεχνολογία, μόλις αυτό είναι δυνατό | | Εκτύπωση του ονόματος μέσω ειδικού μηχανήματος απευθείας στο φιλμ | μεγαλύτερο σχετικά οικονομικό κόστος | μικρότερη πιθανότητα λάθους και «ευπρεπέστερη» εμφάνιση των φιλμ | | Απευθείας εγγραφή μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή (αξονική, μαγνητική, ψηφιακή ακτινογραφία) | — | προσοχή: τα μηχανήματα συνήθως δεν γράφουν ελληνικά |

  Η ειδική παγίδα των ψηφιακών μηχανημάτων: το πιο συνηθισμένο πρόβλημα είναι το ότι αυτά τα μηχανήματα δε διαθέτουν συνήθως τη δυνατότητα να γράψει κανείς στο ελληνικό αλφάβητο· σε μια τέτοια περίπτωση η πιθανότητα της δημιουργίας λάθους είναι σημαντική και για να αποφευχθεί θα πρέπει να έχει συμφωνηθεί από την αρχή το πώς θα γράφεται το όνομα του ασθενούς, δηλαδή η αντιστοιχία λατινικών κι ελληνικών γραμμάτων. Συστήνεται η ανάρτηση σχετικού πίνακα αντιστοιχιών σε κάθε θέση εργασίας.

  Ο κανόνας: για να περιοριστούν οι πιθανότητες ενός τέτοιου περιστατικού, όλο το προσωπικό εργαστηρίου Ιατρικής Απεικόνισης θα πρέπει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ταυτοποίησης με εξαιρετική σοβαρότητα και κάθε διαθέσιμη τεχνική μέθοδο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ταυτοποίηση είναι η διαδικασία με την οποία εξασφαλίζεται ποια ακτινογραφία ανήκει σε ποιον ασθενή — σημείο της εργασίας όπου είναι ιδιαίτερα εύκολο να γίνει λάθος. Είναι κρίσιμη γιατί το λάθος μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση, ειδικά στα επείγοντα όπου ο χρόνος είναι ελάχιστος, και σε λανθασμένες θεραπευτικές επεμβάσεις, ενώ για τον εργαζόμενο μπορεί να σημάνει πειθαρχική δίωξη ή απόλυση, ποινική δίωξη για αμέλεια και καταδίκη. Οι μέθοδοι είναι η σήμανση με μεταλλικούς αριθμούς και αναγραφή ονόματος, φθηνή αλλά με μεγάλη πιθανότητα λάθους, η εκτύπωση του ονόματος με ειδικό μηχάνημα, ακριβότερη αλλά ασφαλέστερη, και η απευθείας εγγραφή μέσω υπολογιστή, όπου χρειάζεται συμφωνημένος πίνακας αντιστοιχίας λατινικών και ελληνικών γραμμάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης: