Λύσεις — Κεφάλαιο 2 (Ερωτήσεις σελ. 102, Εργαστηριακό Μέρος σελ. 103-105) – ΕΜΠΟΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 2 (Ερωτήσεις σελ. 102, Εργαστηριακό Μέρος σελ. 103-105)
Απαντήσεις στις 18 ερωτήσεις κατανόησης και στις εργαστηριακές ασκήσεις 9-10 (αναλυτικές) του κεφαλαίου 2. Οι εργαστηριακές ασκήσεις 1-8 ζητούν προσωπική/τοπική εμπειρία του μαθητή και δεν λύνονται.
Ερώτηση 1 — Μέθοδοι μελέτης Μάρκετινγκ
Ερώτηση: Ποιες είναι οι μέθοδοι μελέτης του Μάρκετινγκ;
Απάντηση:
- Οι τρεις σπουδαιότερες μέθοδοι είναι (σελ. 57): η λειτουργική μέθοδος (διάσπαση στις επιμέρους λειτουργίες), η θεσμική μέθοδος (μελέτη των θεσμών/επιχειρηματικών μονάδων που τις εκτελούν) και η μέθοδος του αγαθού (το Μάρκετινγκ διαφέρει ανά αγαθό).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λειτουργική, θεσμική και μέθοδος του αγαθού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 2 — Λειτουργίες Μάρκετινγκ κατά κατηγορία
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις λειτουργίες του Μάρκετινγκ κατά κατηγορία.
Απάντηση:
- Λειτουργίες ανταλλαγής: αγορά, πώληση (σελ. 57).
- Φυσικές λειτουργίες: μεταφορά, επεξεργασία, αποθήκευση (σελ. 58).
- Βοηθητικές λειτουργίες: τυποποίηση, συσκευασία, χρηματοδότηση, ανάληψη κινδύνων, πληροφόρηση-έρευνα αγοράς, προβολή-προώθηση (σελ. 58).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανταλλαγής (αγορά-πώληση), φυσικές (μεταφορά, επεξεργασία, αποθήκευση), βοηθητικές (τυποποίηση, συσκευασία, χρηματοδότηση, ανάληψη κινδύνων, πληροφόρηση-έρευνα αγοράς, προβολή-προώθηση).
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 3 — Κατηγορίες επιχειρηματικών μονάδων Μάρκετινγκ
Ερώτηση: Να αναφέρετε τις κατηγορίες των επιχειρηματικών μονάδων που δραστηριοποιούνται στο Μάρκετινγκ των γεωργικών προϊόντων.
Απάντηση:
- Κατά τη θεσμική μέθοδο (σελ. 58-59): α) εμπορικοί ενδιάμεσοι (χονδρέμποροι, λιανοπωλητές), β) ενδιάμεσοι πράκτορες (μεσίτες, προμηθευτές/αντιπρόσωποι), γ) κερδοσκοπούντες ενδιάμεσοι, δ) βιομήχανοι, ε) οργανισμοί διευκόλυνσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εμπορικοί ενδιάμεσοι, ενδιάμεσοι πράκτορες, κερδοσκοπούντες ενδιάμεσοι, βιομήχανοι, οργανισμοί διευκόλυνσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 4 — Κριτήρια ποιότητας γεωργικών προϊόντων
Ερώτηση: Με βάση ποια κριτήρια μπορεί να καθοριστεί η ποιότητα των γεωργικών προϊόντων;
Απάντηση:
- Όταν το προϊόν δεν βρίσκεται μπροστά στον αγοραστή, η ποιότητα ορίζεται με 4 τρόπους (σελ. 62-63): με βάση δείγμα (προϊόντα μεγάλης ποικιλίας), με βάση τον τύπο/χαρακτηριστικά (π.χ. ελιές Καλαμάτας/Άμφισσας), με βάση τη χημική ανάλυση (π.χ. ελαιόλαδο, γάλα), με βάση το σήμα (προϊόντα με φήμη).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Με βάση δείγμα, τύπο/χαρακτηριστικά, χημική ανάλυση, ή σήμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 5 — Επιδιώξεις αποτελεσματικής μεταφοράς
Ερώτηση: Ποιες είναι οι επιδιώξεις μιας αποτελεσματικής μεταφοράς;
Απάντηση:
- Πρέπει να επιτυγχάνονται συγχρόνως (σελ. 64): μεταφορά χωρίς ποσοτικές-ποιοτικές απώλειες, με χαμηλό κόστος, και έγκαιρα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χωρίς ποσοτικές-ποιοτικές απώλειες, με χαμηλό κόστος, έγκαιρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 6 — Πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα μεταφορικών μέσων
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διάφορων ειδών μεταφορικών μέσων;
Απάντηση:
- Αυτοκίνητο: ευέλικτο (πηγαίνει παντού), ταχύτερο σε μικρές αποστάσεις, χαμηλότερο κόστος σε μικρές αποστάσεις, δυνατότητα ψύξης-κατάψυξης (σελ. 64-65).
- Τρένο: μεταφορά με/χωρίς ψύξη, μεγάλες ποσότητες, μικρότεροι κραδασμοί, χαμηλότερο χιλιομετρικό κόστος σε μεγάλες αποστάσεις· ΑΛΛΑ μόνο σε σιδηροδρομικές γραμμές, μικρότερη ταχύτητα, χρειάζεται αναπαγώσεις και πρόσθετη μεταφορά με αυτοκίνητο (σελ. 65-67).
- Πλοίο: ασυναγώνιστο κόστος για νησιά/μεγάλες αποστάσεις· ΑΛΛΑ αργό, χρειάζεται λιμάνι, μεγάλη ποσότητα, επαρκή χρόνο (σελ. 67-68).
- Αεροπλάνο: γρήγορο, αποφεύγει φθορά ευπαθών· ΑΛΛΑ πολύ ακριβό, χρειάζεται αεροδρόμια, πρόσθετες μεταφορτώσεις (σελ. 68-69).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αυτοκίνητο: ευέλικτο/φθηνό σε μικρές αποστάσεις. Τρένο: φθηνό σε μεγάλες αποστάσεις αλλά αργό/δεσμευμένο σε γραμμή. Πλοίο: φθηνότατο αλλά αργό. Αεροπλάνο: ταχύτατο αλλά πανάκριβο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 7 — Οφέλη επεξεργασίας γεωργικών προϊόντων
Ερώτηση: Ποια είναι τα οφέλη της επεξεργασίας των γεωργικών προϊόντων;
Απάντηση:
- 12 οφέλη (σελ. 70-73): καθίστανται εδώδιμα προϊόντα (ζαχαρότευτλα)· νέα προϊόντα (χυμοί, κονσέρβες)· διεύρυνση χρόνου διαθεσιμότητας· μείωση όγκου/βάρους (συμπυκνωμένο γάλα) → μικρότερο κόστος αποθήκευσης-διακίνησης· ευκολότερες αγοραπωλησίες (τυποποίηση-συσκευασία)· διεύρυνση γεωγραφικού χώρου διάθεσης· αύξηση εισοδήματος παραγωγών· νέες θέσεις εργασίας· εξωτερικές οικονομίες· έμμεση αύξηση εξαγωγών· πληρέστερη ικανοποίηση καταναλωτών· ανάπτυξη νέων αγορών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εδώδιμα προϊόντα, νέα προϊόντα, διεύρυνση χρόνου διαθεσιμότητας, μικρότερος όγκος/κόστος, ευκολότερες αγοραπωλησίες, ευρύτερη διάθεση, υψηλότερο εισόδημα παραγωγών, νέα απασχόληση, εξωτερικές οικονομίες, αυξημένες εξαγωγές, καλύτερη ικανοποίηση καταναλωτών, νέες αγορές.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 8 — Λόγοι αποθήκευσης
Ερώτηση: Για ποιους λόγους αποθηκεύονται τα γεωργικά προϊόντα;
Απάντηση:
- 8 λόγοι (σελ. 74-75): εποχική παραγωγή/συνεχής ζήτηση· υπερπροσφορά· συνεχής λειτουργία βιομηχανιών επεξεργασίας· ωρίμανση (κρασιά, τυριά)· ομαλός εφοδιασμός αγοράς· αποθέματα έκτακτης ανάγκης· έλλειψη μεταφορικών μέσων· κερδοσκοπικοί λόγοι.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εποχική παραγωγή, υπερπροσφορά, συνεχής λειτουργία βιομηχανιών, ωρίμανση, ομαλός εφοδιασμός, αποθέματα ανάγκης, έλλειψη μεταφορικών μέσων, κερδοσκοπία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 9 — Οφέλη αποθήκευσης
Ερώτηση: Ποια είναι τα οφέλη της αποθήκευσης;
Απάντηση:
- 5 οφέλη (σελ. 76-77): περιορισμός ποσοτικής φθοράς-ποιοτικής υποβάθμισης· αύξηση μέσης τιμής διάθεσης-εισοδήματος παραγωγών· βελτίωση ποιότητας (κρασί, ροκφόρ)· ομαλός εφοδιασμός αγορών· πληρέστερη ικανοποίηση προτιμήσεων καταναλωτών.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιορισμός φθοράς, αύξηση μέσης τιμής/εισοδήματος, βελτίωση ποιότητας, ομαλός εφοδιασμός, ικανοποίηση καταναλωτών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 10 — Οφέλη τυποποίησης για την αγορά
Ερώτηση: Ποια είναι τα οφέλη της τυποποίησης για την αγορά;
Απάντηση:
- 8 οφέλη (σελ. 79-80): διευκόλυνση συναλλαγών (αγορά χωρίς έλεγχο, μέσω τηλεφώνου/FAX)· περιορισμός προστριβών-διαφωνιών· τιμολόγηση κατά ποιότητα· απομάκρυνση χαμηλής ποιότητας από ανάμειξη· γρήγορη πληροφόρηση φορέων· ευκολότερος αγορανομικός έλεγχος· αύξηση διακινούμενων ποσοτήτων· διευκόλυνση χρηματοδότησης-ασφάλισης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διευκόλυνση συναλλαγών, λιγότερες προστριβές, τιμολόγηση κατά ποιότητα, απομάκρυνση χαμηλής ποιότητας, γρήγορη πληροφόρηση, ευκολότερος έλεγχος, αύξηση διακίνησης, ευκολότερη χρηματοδότηση-ασφάλιση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 11 — Οφέλη τυποποίησης για παραγωγούς
Ερώτηση: Ποια είναι τα οφέλη της τυποποίησης για τους παραγωγούς;
Απάντηση:
- 4 οφέλη (σελ. 80): παρακίνηση βελτίωσης ποιότητας· βελτίωση διαπραγματευτικής δύναμης· αύξηση μέσης τιμής πώλησης· νέες ευκαιρίες απασχόλησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Παρακίνηση βελτίωσης ποιότητας, διαπραγματευτική δύναμη, υψηλότερη μέση τιμή, νέες θέσεις εργασίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 12 — Οφέλη τυποποίησης για καταναλωτές
Ερώτηση: Ποια είναι τα οφέλη της τυποποίησης για τους καταναλωτές;
Απάντηση:
- 3 οφέλη (σελ. 81): δυνατότητα έκφρασης ποιοτικών προτιμήσεων· εξοικονόμηση χρόνου αγοράς· περιορισμός κερδοσκοπίας σε βάρος τους.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Έκφραση ποιοτικών προτιμήσεων, εξοικονόμηση χρόνου, περιορισμός κερδοσκοπίας.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 13 — Είδη συσκευασίας κατά κατηγορία
Ερώτηση: Ποια είναι τα είδη της συσκευασίας κατά κατηγορία;
Απάντηση:
- Ανάλογα με τον σκοπό (σελ. 81): συσκευασία καταναλωτή ή τεχνολογική/διακίνησης. Ανάλογα με τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης: μίας χρήσης ή επαναχρησιμοποιούμενη. Ανάλογα με τον αριθμό μονάδων: απλή (μία μονάδα) ή πολλαπλή (πολλαπλές μονάδες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Καταναλωτή/τεχνολογική, μίας χρήσης/επαναχρησιμοποιούμενη, απλή/πολλαπλή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 14 — Χαρακτηριστικά υλικών συσκευασίας
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των κατάλληλων υλικών συσκευασίας;
Απάντηση:
- 6 χαρακτηριστικά (σελ. 83): χημικά ουδέτερο, ανθεκτικό (πιέσεις-χρόνος-φωτιά-ψύχος), χαμηλό κόστος, ελαφρύ, εύκολα αποσυντιθέμενο, δυνατότητα ανακύκλωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χημικά ουδέτερο, ανθεκτικό, φθηνό, ελαφρύ, αποσυντιθέμενο, ανακυκλώσιμο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 15 — Χαρακτηριστικά καλής συσκευασίας
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μιας καλής συσκευασίας;
Απάντηση:
- 5 χαρακτηριστικά (σελ. 86-87): διευκολύνει τη χρήση (απλή, ανοίγει-ξανακλείνει εύκολα)· αναγράφει ποιοτικά χαρακτηριστικά+πληροφορίες (ημερομηνία λήξης, τρόπος χρήσης)· δεν έχει μεγάλο βάρος· δεν ρυπαίνει· δεν επιβαρύνει υπερβολικά την τιμή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ευχρηστία, πληροφόρηση (ημερομηνία λήξης κ.λπ.), ελαφρύ βάρος, φιλικότητα προς το περιβάλλον, χαμηλό κόστος.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 16 — Είδη σημάτων
Ερώτηση: Ποια είναι τα διάφορα είδη των σημάτων;
Απάντηση:
- Ανάλογα με το εύρος εφαρμογής (σελ. 89-90): ατομικά σήματα (ένα προϊόν, π.χ. Δεμέστιχα), οικογενειακά σήματα (όλη η σειρά, π.χ. AGRINO), συνδυασμός ατομικών-οικογενειακών, πολλαπλά σήματα (διαφορετικά σήματα ίδιου προϊόντος). Επίσης σήματα παραγωγών ή διακινητών (π.χ. SPAR).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ατομικά, οικογενειακά, συνδυασμός, πολλαπλά· και σήματα παραγωγών ή διακινητών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 17 — Χαρακτηριστικά καλού σήματος
Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός καλού σήματος;
Απάντηση:
- 9 χαρακτηριστικά (σελ. 90-91): σύντομο-απλό-ευπρόφερτο, εύκολα αναγνωρίσιμο, υποδηλώνει χαρακτηριστικό του προϊόντος, συγκεκριμένο (όχι γενικό), προσαρμόσιμο σε ποικιλία προϊόντων, προσαρμόζεται σε συσκευασία-διαφήμιση-ετικέτα, πρωτότυπο, μακροχρόνιας χρήσης, νομικά κατοχυρωμένο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύντομο, αναγνωρίσιμο, υποδηλωτικό, συγκεκριμένο, ευέλικτο, προσαρμόσιμο, πρωτότυπο, διαχρονικό, κατοχυρωμένο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση 18 — Στοιχεία καλής ετικέτας
Ερώτηση: Να αναφέρετε τα στοιχεία τα οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει μια καλή ετικέτα.
Απάντηση:
- (σελ. 91-92): εμπορικό σήμα, επωνυμία επιχείρησης, εικόνα προϊόντος/πρώτης ύλης, πληροφορίες (καθαρό/μεικτό βάρος-όγκος, ποικιλία-ποιότητα, χημικά συστατικά, τρόπος παραγωγής, τρόπος χρήσης, οδηγίες διατήρησης, ημερομηνία παραγωγής/λήξης, λιανική τιμή, αριθμός έγκρισης κυκλοφορίας), όνομα-διεύθυνση παραγωγού/διακινητή.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Εμπορικό σήμα, επωνυμία, εικόνα προϊόντος, πληροφορίες περιεχομένου/ποιότητας/χρήσης/λήξης/τιμής, στοιχεία παραγωγού-διακινητή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εργαστηριακή Άσκηση 9 — Κόστος Μάρκετινγκ τομάτας vs πατάτας-σίτου
Ερώτηση: Αναλύστε τους λόγους, για τους οποίους το κόστος Μάρκετινγκ της τομάτας είναι μεγαλύτερο από το κόστος του Μάρκετινγκ της πατάτας και του σίτου.
Απάντηση:
- Ευπάθεια: η τομάτα είναι πολύ ευπαθές προϊόν (χρειάζεται προσεκτική μεταφορά, ενώ η πατάτα είναι λιγότερο ευπαθής και το σιτάρι ακόμη λιγότερο) — βλ. κεφ. 1.4, ιδιομορφία 1. Η ευπάθεια αυξάνει το κόστος ειδικού εξοπλισμού μεταφοράς/αποθήκευσης (ψύξη, προσεκτικοί χειρισμοί).
- Απαιτήσεις μεταφοράς-αποθήκευσης: η τομάτα χρειάζεται συχνά ψύξη, προσεκτική συσκευασία και γρήγορη διακίνηση για να μην αλλοιωθεί· η πατάτα και το σιτάρι αποθηκεύονται εύκολα σε απλούς αποθηκευτικούς χώρους (σιλό) χωρίς ψύξη, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, με πολύ μικρότερο κόστος (κεφ. 2.2.2.3).
- Τυποποίηση-συσκευασία: η τομάτα απαιτεί προσεκτική τυποποίηση και συσκευασία λόγω ευθραυστότητας, ενώ η πατάτα και το σιτάρι διακινούνται σε μεγάλο βαθμό χύδην (bulk), με χαμηλότερο κόστος συσκευασίας.
- Διάρκεια ζωής και ρυθμός φθοράς: η τομάτα έχει πολύ μικρότερο χρόνο διατηρησιμότητας από την πατάτα (ημέρες vs εβδομάδες/μήνες) και ασύγκριτα μικρότερο από το σιτάρι (μήνες/χρόνια)· αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ποσοτικής-ποιοτικής φθοράς και άρα το κόστος ανάληψης κινδύνου (κεφ. 2.2.3.4).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το κόστος Μάρκετινγκ της τομάτας είναι μεγαλύτερο επειδή είναι πολύ πιο ευπαθές προϊόν (χρειάζεται ψύξη, προσεκτική μεταφορά-συσκευασία, γρήγορη διακίνηση) και έχει πολύ μικρότερη διάρκεια ζωής σε σχέση με την πατάτα και ιδίως το σιτάρι, τα οποία αποθηκεύονται/μεταφέρονται εύκολα και φθηνά, συχνά χύδην, για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Εργαστηριακή Άσκηση 10 — Κόστος Μάρκετινγκ γάλακτος vs πατάτας
Ερώτηση: Αναλύστε τους λόγους, για τους οποίους το κόστος Μάρκετινγκ του γάλακτος είναι μεγαλύτερο από το κόστος Μάρκετινγκ της πατάτας.
Απάντηση:
- Ζωικό vs φυτικό προϊόν διαφορετικής ευπάθειας: το γάλα είναι από τα πλέον ευπαθή γεωργικά προϊόντα (κεφ. 1.4, παράδειγμα ρητά αναφερόμενο στο βιβλίο), ενώ η πατάτα είναι σχετικά λιγότερο ευπαθής.
- Απαίτηση συνεχούς ψυκτικής αλυσίδας: το γάλα χρειάζεται αδιάλειπτη ψύξη από τη συλλογή έως τον καταναλωτή — ψυχόμενες δεξαμενές στο αγρόκτημα, ισοθερμικά βυτιοφόρα, ψυγεία διανομής (κεφ. 1.7, παράδειγμα γαλακτοκομίας) — ενώ η πατάτα αποθηκεύεται σε απλούς χώρους χωρίς ψύξη.
- Επεξεργασία: το γάλα συνήθως υφίσταται παστερίωση/τυποποίηση/συσκευασία πριν διατεθεί (κεφ. 2.2.2.2), με πρόσθετο κόστος επεξεργασίας, ενώ η πατάτα συχνά διατίθεται σχεδόν αυτούσια.
- Διάρκεια ζωής: το νωπό γάλα έχει πολύ μικρή διάρκεια ζωής (ημέρες, χωρίς ψύξη ακόμη λιγότερο) σε σχέση με την πατάτα (εβδομάδες-μήνες), αυξάνοντας τον κίνδυνο φθοράς και το κόστος γρήγορης διακίνησης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Το γάλα έχει μεγαλύτερο κόστος Μάρκετινγκ γιατί είναι πολύ πιο ευπαθές ζωικό προϊόν που απαιτεί αδιάλειπτη ψυκτική αλυσίδα, επεξεργασία (παστερίωση) και γρήγορη διακίνηση λόγω μικρής διάρκειας ζωής, ενώ η πατάτα αποθηκεύεται και μεταφέρεται εύκολα χωρίς ψύξη για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
