Λύσεις — Κεφάλαιο 2 (Ερωτήσεις σελ. 29) – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 2 (Ερωτήσεις σελ. 29)

Απαντήσεις στις 7 ερωτήσεις του κεφαλαίου 2.

Ερώτηση 1 — Διάκριση ορθοδοντικών ανωμαλιών

Ερώτηση: Πώς διακρίνονται οι ορθοδοντικές ανωμαλίες;

Απάντηση:

• Ανωμαλία είναι η κατάσταση κατά την οποία ένα όργανο αναπτύσσεται, διαμορφώνεται, τοποθετείται ή λειτουργεί διαφορετικά από ό,τι καθορίζουν οι βιολογικοί κανόνες. Στην Ορθοδοντική οι ανωμαλίες διακρίνονται σε (σελ. 23): 1. οδοντικές ανωμαλίες — όταν εμφανίζονται μόνο στα δόντια· 2. οδοντοφατνιακές ανωμαλίες — όταν εμφανίζονται στα οδοντικά τόξα και στις φατνιακές αποφύσεις· 3. οδοντογναθικές ανωμαλίες — όταν εμφανίζονται στα δόντια, στις φατνιακές αποφύσεις και στα οστά των γνάθων.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οδοντικές (μόνο δόντια), οδοντοφατνιακές (οδοντικά τόξα + φατνιακές αποφύσεις), οδοντογναθικές (δόντια + φατνιακές αποφύσεις + οστά γνάθων).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Σκοπός της ταξινόμησης

Ερώτηση: Ποιος είναι ο σκοπός της ταξινόμησης των ανωμαλιών σε ομάδες;

Απάντηση:

• Η ταξινόμηση των ανωμαλιών σε ομάδες με τα ίδια μορφολογικά χαρακτηριστικά έχει σκοπό (σελ. 23): την ευκολότερη διάγνωση, τη μελέτη των αιτιών που τις προκαλούν, τη θεραπεία τους και, αν είναι δυνατόν, την πρόληψή τους, καθώς και την ευκολότερη συνεννόηση μεταξύ των επιστημόνων (κοινή γλώσσα — π.χ. «ΙΙ1 τάξη κατά Angle» περιγράφει αμέσως τη σχέση γομφίων και την πρόταξη των τομέων στον Οδοντοτεχνίτη που θα κατασκευάσει το μηχάνημα, π.χ. activator).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ευκολότερη διάγνωση, μελέτη των αιτιών, θεραπεία, πρόληψη αν είναι δυνατόν, και ευκολότερη συνεννόηση μεταξύ επιστημόνων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Οι τρεις αρχές του Angle

Ερώτηση: Ποιες είναι οι τρεις αρχές, στις οποίες στηρίχθηκε ο Angle, για την ταξινόμηση των ανωμαλιών της σύγκλεισης;

Απάντηση:

• Ο Angle (1899) στηρίχθηκε σε τρεις αρχές (σελ. 23): 1. Οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι της άνω γνάθου αποτελούν τη βάση της σύγκλεισης και οι θέσεις τους είναι σταθερές και αμετακίνητες στην άνω γνάθο. 2. Το εγγύς παρειακό φύμα των άνω πρώτων μόνιμων γομφίων συγκλείνει στην εγγύς παρειακή αύλακα των κάτω πρώτων μόνιμων γομφίων κατά την κεντρική σύγκλειση. 3. Η σχέση των πρώτων μόνιμων γομφίων εκφράζει όχι μόνο τη σχέση των δοντιών κατά την προσθιοπίσθια διάσταση, αλλά και τη σχέση των γνάθων μεταξύ τους. Σήμερα, παρόλο που γνωρίζουμε ότι οι θέσεις των άνω πρώτων γομφίων δεν είναι σταθερές, η ταξινόμηση χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τη σχέση των δοντιών κατά το προσθιοπίσθιο επίπεδο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 1) Οι άνω πρώτοι μόνιμοι γομφίοι = σταθερή βάση της σύγκλεισης· 2) εγγύς παρειακό φύμα άνω → εγγύς παρειακή αύλακα κάτω σε κεντρική σύγκλειση· 3) η σχέση των πρώτων γομφίων εκφράζει τη σχέση δοντιών (προσθιοπίσθια) και γνάθων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Σχέση γομφίων στην Ιη τάξη

Ερώτηση: Ποια είναι η σχέση των πρώτων μόνιμων γομφίων στη Ιη τάξη κατά Angle;

Απάντηση:

• Στην Ιη τάξη, κατά την κεντρική σύγκλειση, οι προσθιοπίσθιες σχέσεις των πρώτων μόνιμων γομφίων άνω και κάτω γνάθου είναι κανονικές: το εγγύς παρειακό φύμα του άνω πρώτου μόνιμου γομφίου αντιστοιχεί στην εγγύς παρειακή αύλακα του κάτω πρώτου μόνιμου γομφίου· επομένως οι κάτω γομφίοι συγκλείνουν κατά ένα φύμα πιο μπροστά από τους επάνω (σελ. 24). Αν υπάρχουν οδοντικές ανωμαλίες, παρατηρούνται στους προγομφίους, κυνόδοντες και τομείς (τοπική ή ευρύτερη ανωμαλία), ενώ ο σκελετός του προσώπου παραμένει κανονικός. Ο Dewey πρόσθεσε 5 κατηγορίες (κυνόδοντες εκτός τόξου, χειλική απόκλιση τομέων, πρόσθια σταυροειδής, ανωμαλίες προγομφίων, εγγύς μετακίνηση γομφίου).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κανονική σχέση: το εγγύς παρειακό φύμα του άνω πρώτου μόνιμου γομφίου συγκλείνει στην εγγύς παρειακή αύλακα του κάτω — οι κάτω γομφίοι ένα φύμα πιο μπροστά· ανωμαλίες μόνο στα πρόσθια-προγομφίους, σκελετός κανονικός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Σχέση γομφίων στη ΙΙη τάξη

Ερώτηση: Ποια είναι η σχέση των πρώτων μόνιμων γομφίων στη ΙΙη τάξη;

Απάντηση:

• Το βασικό χαρακτηριστικό της ΙΙης τάξης είναι ότι οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι της άνω γνάθου είναι κατά ένα φύμα πιο μπροστά ή και περισσότερο από τους κάτω: το εγγύς παρειακό φύμα του πρώτου άνω μόνιμου γομφίου συγκλείνει πιο μπροστά από την εγγύς παρειακή αύλακα του πρώτου μόνιμου γομφίου της κάτω γνάθου (σελ. 25). Η τάξη υποδιαιρείται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με τα πρόσθια δόντια (ΙΙ1 πρόταξη, ΙΙ2 υπερώια απόκλιση κεντρικών τομέων)· για τις οδοντοσκελετικές ανωμαλίες ΙΙ1 χρησιμοποιείται π.χ. ο activator του Andresen (κεφ. 7).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι άνω πρώτοι μόνιμοι γομφίοι ένα φύμα (ή περισσότερο) πιο μπροστά από τους κάτω — το εγγύς παρειακό φύμα του άνω συγκλείνει μπροστά από την εγγύς παρειακή αύλακα του κάτω.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Υποκατηγορίες ΙΙης τάξης

Ερώτηση: Ποιες είναι οι υποκατηγορίες της ΙΙης τάξης;

Απάντηση:

• Η ΙΙη τάξη υποδιαιρείται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με τις ανωμαλίες των προσθίων δοντιών (σελ. 25): α) Ανωμαλία ΙΙ1 τάξης — χειλική απόκλιση των τομέων της άνω γνάθου, με αποτέλεσμα οριζόντια πρόταξη των άνω τομέων σε διαφορετικό βαθμό κατά περίπτωση. β) Ανωμαλία ΙΙ2 τάξης — οι άνω κεντρικοί τομείς παρουσιάζουν υπερώια απόκλιση, ενώ οι άνω πλάγιοι τομείς έχουν χειλική απόκλιση και πολλές φορές εφιππεύουν τους κεντρικούς. Και στις δύο η σχέση των γομφίων είναι η ίδια (άνω γομφίος ένα φύμα μπροστά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) ΙΙ1: χειλική απόκλιση άνω τομέων → οριζόντια πρόταξη· ΙΙ2: υπερώια απόκλιση άνω κεντρικών τομέων, χειλική απόκλιση των πλαγίων που συχνά εφιππεύουν τους κεντρικούς.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — ΙΙΙη τάξη: σχέση γομφίων και γνάθων

Ερώτηση: Ποιες είναι οι σχέσεις των άνω και κάτω πρώτων μόνιμων γομφίων στην ΙΙΙη τάξη. Ποια είναι η σχέση της κάτω γνάθου ως προς την επάνω σε αυτή την τάξη;

Απάντηση:

• Σχέση γομφίων: χαρακτηριστικό της ΙΙΙης τάξης είναι ότι ο πρώτος άνω μόνιμος γομφίος βρίσκεται ένα φύμα ή και περισσότερο πιο πίσω σε σχέση με τον κάτω πρώτο μόνιμο γομφίο από ό,τι στην κανονική σύγκλειση της Ιης τάξης: το εγγύς παρειακό φύμα του άνω πρώτου μόνιμου γομφίου συγκλείνει στην άπω παρειακή αύλακα του κάτω πρώτου μόνιμου γομφίου ή και πιο πίσω ακόμα, στο μεσοδόντιο διάστημα μεταξύ πρώτου και δεύτερου γομφίου (σελ. 26). Σχέση γνάθων: στις περιπτώσεις αυτές έχουμε προβολή της κάτω γνάθου προς τα εμπρός και το κάτω χείλος προεξέχει από το επάνω, σε βαθμό ανάλογο με τη σοβαρότητα της ανωμαλίας. Ο Dewey πρόσθεσε 3 κατηγορίες: 1η λαβιδοδοντία (τομείς κοπτική προς κοπτική), 2η συνωστισμός κάτω προσθίων με άνω τομείς χειλικά των κάτω, 3η.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο άνω πρώτος γομφίος ένα φύμα ή περισσότερο πιο πίσω: το εγγύς παρειακό φύμα του στην άπω παρειακή αύλακα του κάτω ή στο μεσοδόντιο πρώτου-δεύτερου γομφίου· η κάτω γνάθος προβάλλει προς τα εμπρός και το κάτω χείλος προεξέχει του επάνω.

Κριτήρια αξιολόγησης: