Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 126) – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗΣ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 7 (Ερωτήσεις σελ. 126)

Απαντήσεις στις 16 ερωτήσεις του κεφαλαίου 7 (οι 5 εργαστηριακές ασκήσεις κατασκευής Adams, προστομιακού, πλάκας, επικλινούς, Hawley με εξελίκτρα είναι εκτός).

Ερώτηση 1 — Μηχάνημα Hawley: μέρη και χρήσεις

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για το μηχάνημα Hawley, από ποια μέρη αποτελείται και ποιες είναι οι χρήσεις του;

Απάντηση:

• Το Hawley είναι το πιο γνωστό και συχνό κινητό μηχάνημα στην Ορθοδοντική (σελ. 97) — κινητό, δηλαδή τοποθετείται στο στόμα και αφαιρείται από τον ασθενή. Αποτελείται από: 1. δύο άγκιστρα Adams στους πρώτους μόνιμους γομφίους (συγκράτηση-στήριξη), 2. ένα προστομιακό τόξο (σύρμα 0,8 χιλ. στη χειλική επιφάνεια των 6 προσθίων), 3. μια ακρυλική πλάκα (ενσωματώνει τα σύρματα). Χρήσεις: σαν παθητικό — τοποθετείται μετά το τέλος της ορθοδοντικής θεραπείας για τη συγκράτηση του αποτελέσματος, ώστε να μη μετακινηθούν τα δόντια από τη σωστή τους θέση· σαν ενεργητικό — με τροποποίηση της βασικής του μορφής μπορεί να προκαλέσει οδοντικές μετακινήσεις· υπάρχουν δεκάδες παραλλαγές, βασικότερες το Hawley με εξελίκτρα, το Hawley με ελατήριο και το Hawley με τροποποίηση της ακρυλικής πλάκας. Μπορεί να τοποθετηθεί στην άνω και στην κάτω γνάθο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πιο γνωστό κινητό μηχάνημα· μέρη: δύο άγκιστρα Adams στους α΄ μόνιμους γομφίους, προστομιακό τόξο, ακρυλική πλάκα· χρήσεις: παθητικό (συγκράτηση μετά τη θεραπεία) ή ενεργητικό (παραλλαγές με εξελίκτρα, ελατήριο, τροποποιημένη πλάκα)· άνω και κάτω γνάθος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 2 — Ορισμός και λόγοι χρήσης προστομιακού τόξου

Ερώτηση: Δώστε τον ορισμό του προστομιακού τόξου. Για ποιους λόγους χρησιμοποιείται;

Απάντηση:

• Ορισμός: Η συρμάτινη κατασκευή, η οποία περνά από την προστομιακή επιφάνεια των προσθίων δοντιών, ονομάζεται προστομιακό τόξο (σελ. 98). Το κλασικό προστομιακό κατασκευάζεται από στρογγυλό σύρμα 0,8 χιλ. και αποτελείται από το οριζόντιο τόξο (σε επαφή με το μέσο τριτημόριο των 6 προσθίων — κεντρικών, πλαγίων, κυνοδόντων), δύο αγκύλες δεξιά-αριστερά και δύο υπερώιες απολήξεις. Χρησιμοποιείται, ανάλογα με την κατασκευή και τον σχεδιασμό του, για: 1. τη μετακίνηση των προσθίων δοντιών (ενεργητικό) — π.χ. γλωσσική μετακίνηση προταγμένων τομέων με ενεργοποίηση των αγκυλών· 2. τη σταθεροποίηση των δοντιών (παθητικό) — συγκράτηση του αποτελέσματος. Επιπλέον, το ακρυλικό συγκρατείται από τις απολήξεις του και έτσι ενισχύεται η συγκράτηση του μηχανήματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συρμάτινη κατασκευή που περνά από την προστομιακή επιφάνεια των προσθίων δοντιών (σύρμα 0,8 χιλ.: οριζόντιο τόξο, δύο αγκύλες, δύο υπερώιες απολήξεις)· χρήση για μετακίνηση των προσθίων (ενεργητικό) ή σταθεροποίησή τους (παθητικό).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 3 — Κριτήρια ικανοποιητικού προστομιακού τόξου

Ερώτηση: Ποια είναι τα κριτήρια, για να θεωρηθεί ένα προστομιακό τόξο ικανοποιητικό;

Απάντηση:

• Κατά την § 7.1.δ (σελ. 101-102), για να θεωρηθεί ικανοποιητικό: 1. Να είναι από σύρμα διαμέτρου 0,8 χιλ. — όχι μικρότερης ή μεγαλύτερης. 2. Το οριζόντιο τόξο να έρχεται σε επαφή με το μέσον του μέσου τριτημορίου της χειλικής επιφάνειας των προσθίων. 3. Να έρχεται σε επαφή με όλα τα πρόσθια δόντια, για να μην προκαλεί ανεπιθύμητες μετακινήσεις όταν χρησιμοποιείται ως παθητικό. 4. Να βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο και παράλληλα με τις κοπτικές επιφάνειες — να μην κάνει «χαμόγελο». 5. Επαφή με το εγγύς τριτημόριο των κυνοδόντων. 6. Οι αγκύλες να απέχουν 1 χιλ. από τον βλεννογόνο. 7. Εύρος αγκυλών όσο το διάστημα εγγύς τριτημόριο κυνόδοντα – μεσοδόντιο κυνόδοντα-προγομφίου, δηλαδή 4-6 χιλ. 8. Ύψος αγκυλών 1 χιλ. πάνω από τον αυχένα, συνολικό μήκος 5-7 χιλ. 9. Η εγγύς γωνία της αγκύλης ≥ 90°, ποτέ μικρότερη. 10. Τα εγγύς και άπω σκέλη της αγκύλης παράλληλα. 11. Το μεσοδόντιο πέρασμα κυνόδοντα-προγομφίου σε στενή επαφή με τα δόντια (σύγκλειση). 12. Απολήξεις 1-2 χιλ. από τον βλεννογόνο της υπερώας. 13. Απολήξεις μήκους 7-10 χιλ. από τους υπερώιους αυχένες. 14. Χωρίς «τσακίσματα» από διορθωτικές κινήσεις.

Σύνοψη: (ενδεικτική) 14 κριτήρια: σύρμα 0,8· επαφή στο μέσο του μέσου τριτημορίου και με όλα τα πρόσθια· παράλληλο με τις κοπτικές (όχι «χαμόγελο»)· επαφή με εγγύς τριτημόριο κυνοδόντων· αγκύλες 1 χιλ. από βλεννογόνο, εύρος 4-6, ύψος 5-7, εγγύς γωνία ≥ 90°, σκέλη παράλληλα· μεσοδόντιο σφικτό· απολήξεις 1-2 χιλ. από βλεννογόνο, μήκος 7-10· χωρίς τσακίσματα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 4 — Σκοποί της ακρυλικής πλάκας

Ερώτηση: Ποιοι είναι οι σκοποί της ακρυλικής πλάκας;

Απάντηση:

• Ακρυλική πλάκα είναι η υπερώια ή γλωσσική κατασκευή που εφάπτεται στον βλεννογόνο και κατασκευάζεται από ακρυλική ρητίνη (σελ. 102). Κύριος σκοπός: η ενσωμάτωση σε αυτή των συρμάτινων εξαρτημάτων — των αγκίστρων, του προστομιακού τόξου, των ελατηρίων και των εξελικτρών. Δευτερεύοντες σκοποί: 1. η ενίσχυση της συγκράτησης του μηχανήματος (επαφή με δόντια και βλεννογόνο)· 2. η διατήρηση του χώρου σε περίπτωση πρόωρης απώλειας δοντιών· 3. η εφαρμογή της σαν λειτουργικό μηχάνημα (π.χ. επικλινής επιφάνεια, activator).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κύριος: ενσωμάτωση των συρμάτινων εξαρτημάτων (άγκιστρα, τόξο, ελατήρια, εξελίκτρες)· δευτερεύοντες: ενίσχυση συγκράτησης, διατήρηση χώρου σε πρόωρη απώλεια δοντιών, εφαρμογή ως λειτουργικό μηχάνημα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 5 — Κριτήρια ικανοποιητικής ακρυλικής πλάκας

Ερώτηση: Ποια είναι τα κριτήρια, για να θεωρηθεί μια ακρυλική πλάκα ικανοποιητική;

Απάντηση:

• Κατά την § 7.1.ζ (σελ. 108): 1. Να έχει ικανοποιητικό πάχος, 2-2,5 χιλ. (ισοπαχής σε όλη την επιφάνεια). 2. Να είναι ομοιογενής, χωρίς φυσαλίδες (εκμαγείο σε νερό 10΄ ώστε η γύψος να μην απορροφά μονομερές). 3. Να είναι καλά τροχισμένη και γυαλισμένη (μόνο η εξωτερική επιφάνεια τροχίζεται· λεία-στιλπνή μετά τη στίλβωση). 4. Να εκτείνεται μέχρι 2 χιλ. πάνω από τους αυχένες των δοντιών. 5. Να ενσωματώνει όλα τα σύρματα που βρίσκονται στον υπερώιο ή γλωσσικό βλεννογόνο (απολήξεις αγκίστρων, τόξου, ελατηρίων). 6. Να μην τοποθετείται σε εσοχές των γνάθων (υποσκαφές καλυμμένες με ροζ κερί).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Πάχος 2-2,5 χιλ.· ομοιογενής χωρίς φυσαλίδες· καλά τροχισμένη-γυαλισμένη· επέκταση ως 2 χιλ. πάνω από τους αυχένες· ενσωμάτωση όλων των συρμάτων του βλεννογόνου· όχι σε εσοχές των γνάθων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 6 — Τι είναι το επικλινές επίπεδο

Ερώτηση: Τι είναι το επικλινές επίπεδο της κάτω γνάθου;

Απάντηση:

• Το επικλινές επίπεδο της κάτω γνάθου είναι ένα λειτουργικό ορθοδοντικό μηχάνημα, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ακίνητη ή σε κινητή ή σε κινητό-ακίνητη μορφή (σελ. 108). Επινοήθηκε το 1771 από τον Σκοτσέζο ανατόμο-φυσιολόγο John Hunter, που το κατασκεύασε αρχικά από μεταλλικό έλασμα. Σήμερα η πιο συνηθισμένη μορφή του είναι το κινητό μηχάνημα από σύρμα ανοξείδωτου χάλυβα (0,8 χιλ.) και ακρυλικό, αν και χρησιμοποιούνται ακόμη πολλές παραλλαγές. Το ακρυλικό του σχηματίζει προστομιακά, στην περιοχή των προσθίων δοντιών, επικλινή επιφάνεια 45° ως προς το μασητικό επίπεδο, στην οποία γλιστρούν τα άνω πρόσθια κατά την ανάσπαση της κάτω γνάθου (λειτουργικό — αξιοποιεί τις δυνάμεις των μυών).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Λειτουργικό μηχάνημα (ακίνητο, κινητό ή κινητό-ακίνητο), επινόηση Hunter 1771· σήμερα κινητό από σύρμα 0,8 χιλ. και ακρυλικό με επικλινή επιφάνεια 45° στα κάτω πρόσθια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 7 — Χρήση του επικλινούς επιπέδου

Ερώτηση: Ποια είναι η χρήση του επικλινούς επιπέδου;

Απάντηση:

• Ο σκοπός του επικλινούς επιπέδου είναι η διόρθωση της πρόσθιας σταυροειδούς σύγκλεισης (σελ. 108) — της ανωμαλίας στην οποία ένα ή περισσότερα άνω πρόσθια δόντια συγκλείνουν γλωσσικά των κάτω (Ιη τάξη, 3η κατηγορία Dewey). Τα πρόσθια δόντια της άνω γνάθου γλιστρούν κατά την ανάσπαση της κάτω γνάθου στην επικλινή επιφάνεια (45°) του μηχανήματος και μετακινούνται χειλικά. Το επικλινές επίπεδο μπορεί επίσης να μετακινήσει τους κάτω τομείς γλωσσικά, εφόσον ενεργοποιηθεί το προστομιακό τόξο του μηχανήματος και υπάρχει κατάλληλη τοποθέτηση του ακρυλικού στην εσωτερική πλευρά του (γι' αυτό το ακρυλικό δεν ενσωματώνει το τόξο στα πρόσθια, αλλά μένει 0,5 χιλ. πιο κοπτικά).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Διόρθωση της πρόσθιας σταυροειδούς σύγκλεισης — τα άνω πρόσθια γλιστρούν στην επικλινή επιφάνεια κατά την ανάσπαση και μετακινούνται χειλικά· με ενεργοποίηση του τόξου μετακινεί και τους κάτω τομείς γλωσσικά.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 8 — Μέρη του κλασικού επικλινούς μηχανήματος

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται το κλασσικό επικλινές μηχάνημα της κάτω γνάθου;

Απάντηση:

• Το κλασικό επικλινές μηχάνημα της κάτω γνάθου αποτελείται από (σελ. 108-109): Α. Τον συρμάτινο σκελετό (σύρμα 0,8 χιλ., 20-25 εκ.), ο οποίος περιλαμβάνει: το προστομιακό τόξο με τις δύο αγκύλες στην περιοχή των κυνοδόντων (εύρος 4-6, ύψος 5-7 χιλ., 1 χιλ. από τον βλεννογόνο) και τα γλωσσικά τμήματα του σύρματος — οριζόντια τμήματα 5-7 χιλ. κάτω από τους αυχένες, με δύο γωνίες 90°, που καταλήγουν στους εφαπτήρες στο μέσο της γλωσσικής μασητικής αύλακας των πρώτων μόνιμων γομφίων (σταθεροποίηση, να μη βυθίζεται). Β. Το ακρυλικό τμήμα, το οποίο προστομιακά, στην περιοχή των προσθίων δοντιών, σχηματίζει μία επικλινή επιφάνεια 45° ως προς το μασητικό επίπεδο (ύψος 5-7 χιλ.) και γλωσσικά καλύπτει τον συρμάτινο σκελετό (πάχος 2-3 χιλ., επέκταση 2 χιλ. άπω-κάτω από τον σκελετό).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Α) Συρμάτινος σκελετός (0,8 χιλ.): προστομιακό τόξο με δύο αγκύλες στους κυνόδοντες + γλωσσικά τμήματα με εφαπτήρες στους α΄ γομφίους· Β) ακρυλικό τμήμα: επικλινής επιφάνεια 45° προστομιακά στα πρόσθια και γλωσσική κάλυψη του σκελετού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 9 — Προϋποθέσεις ικανοποιητικού επικλινούς

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις προϋποθέσεις για ένα ικανοποιητικό επικλινές μηχάνημα της κάτω γνάθου.

Απάντηση:

• Κατά την § 7.2.γ (σελ. 114): 1. Το προστομιακό τόξο σε επαφή με τα 6 πρόσθια δόντια στο μέσον των χειλικών επιφανειών και να μην κάνει «χαμόγελο». 2. Οι αγκύλες να μην ακουμπούν στον βλεννογόνο και να έχουν ύψος 4-6 χιλ. και εύρος 5-7 χιλ. (όπως γράφει το βιβλίο· στην κατασκευή σελ. 109 δίνονται εύρος 4-6 και ύψος 5-7). 3. Το μεσοδόντιο πέρασμα να περνάει σφικτά από τα δόντια. 4. Οι επεκτάσεις των γλωσσικών τμημάτων 5-7 χιλ. κάτω από τους αυχένες. 5. Οι εφαπτήρες να καταλήγουν στο μέσον της γλωσσικής αύλακας μασητικά στους πρώτους γομφίους. 6. Ο συρμάτινος σκελετός παθητικός — να μην ασκεί τάσεις στο εκμαγείο. 7. Η ακρυλική επικλινής επιφάνεια κλίση 45° ως προς το μασητικό επίπεδο, ομοιόμορφο παρειο-γλωσσικό πάχος, ύψος 5-7 χιλ. από τις κοπτικές επιφάνειες, καλά τροχισμένη. 8. Το ακρυλικό στα πρόσθια να μην ενσωματώνει το προστομιακό τόξο, αλλά να βρίσκεται 0,5 χιλ. πιο κοπτικά, ώστε ο Ορθοδοντικός να το ενεργοποιεί. 9. Το ακρυλικό γλωσσικά να επεκτείνεται 2 χιλ. άπω και κάτω από τον σκελετό και να έχει πάχος 2-3 χιλ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τόξο σε επαφή με τα 6 πρόσθια χωρίς «χαμόγελο»· αγκύλες όχι στον βλεννογόνο· μεσοδόντιο σφικτό· γλωσσικά τμήματα 5-7 χιλ. κάτω από τους αυχένες· εφαπτήρες στη γλωσσική αύλακα των α΄ γομφίων· παθητικός σκελετός· επικλινής 45°, ομοιόμορφο πάχος, ύψος 5-7 χιλ.· ακρυλικό προσθίων 0,5 χιλ. κοπτικά του τόξου· γλωσσικά 2 χιλ. άπω-κάτω, πάχος 2-3 χιλ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 10 — Πότε χρησιμοποιείται το Hawley με εξελίκτρα

Ερώτηση: Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το μηχάνημα Hawley με εξελίκτρα;

Απάντηση:

• Το Hawley με εξελίκτρα είναι κινητό ενεργητικό μηχάνημα, που χρησιμοποιείται είτε στην άνω είτε στην κάτω γνάθο, για τη μετακίνηση δοντιών σε περιπτώσεις που υπάρχει έλλειψη χώρου στην πλάγια και οπίσθια περιοχή των γνάθων ή σταυροειδής σύγκλειση μεταξύ των άνω και κάτω δοντιών (σελ. 115). Αναλυτικότερα (κεφ. 6, § 6.4.δ): οπίσθια αμφοτερόπλευρη σταυροειδής σύγκλειση (εξελίκτρα στο μέσο της υπερώιας ραφής — διεύρυνση του τόξου, συχνά με ελατήρια-προστομιακό για συνωστισμό προσθίων), ετερόπλευρη σταυροειδής, διάνοιξη χώρου μεταξύ δύο δοντιών, σταυροειδής ενός δοντιού (εξελίκτρα υπερώια του δοντιού).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Κινητό ενεργητικό, άνω ή κάτω γνάθος, για μετακίνηση δοντιών όταν υπάρχει έλλειψη χώρου στην πλάγια-οπίσθια περιοχή ή σταυροειδής σύγκλειση άνω-κάτω δοντιών (αμφοτερόπλευρη, ετερόπλευρη ή ενός δοντιού, διάνοιξη χώρου).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 11 — Μέρη του Hawley με εξελίκτρα

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται το μηχάνημα Hawley με εξελίκτρα;

Απάντηση:

• Το Hawley με εξελίκτρα αποτελείται από (σελ. 115): 1. το προστομιακό τόξο (στρογγυλό σύρμα 0,8 χιλ.), 2. δύο άγκιστρα Adams (σύρμα 0,7 χιλ., στους πρώτους μόνιμους γομφίους), 3. την ακρυλική πλάκα (πάχος 2,5-3,5 χιλ., χωρισμένη με δίσκο κοπής κατά μήκος της εξελίκτρας σε δύο κομμάτια), 4. την εξελίκτρα (τοποθετημένη πριν τον πολυμερισμό, στο μέσο της υπερώιας ραφής ή υπερώια του δοντιού, με βέλος φοράς από πίσω προς τα εμπρός). Δηλαδή το κλασικό Hawley συν την εξελίκτρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Προστομιακό τόξο (0,8 χιλ.), δύο άγκιστρα Adams (0,7 χιλ.), ακρυλική πλάκα (2,5-3,5 χιλ., χωρισμένη στα δύο) και εξελίκτρα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 12 — Προϋποθέσεις σωστού Hawley με εξελίκτρα

Ερώτηση: Ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ικανοποιητική η κατασκευή του μηχανήματος Hawley με εξελίκτρα;

Απάντηση:

• Κατά την § 7.3.γ (σελ. 117): 1. Για τα συρμάτινα μέρη ισχύει ό,τι στο κεφάλαιο του Hawley (άγκιστρα Adams, προστομιακό τόξο με τα 14 κριτήρια). 2. Η εξελίκτρα να μην απέχει πολύ από τον βλεννογόνο, για να μη γίνει το μηχάνημα ογκώδες· πάχος πλάκας 2,5-3,5 χιλ. 3. Τοποθέτηση της εξελίκτρας: α) στο μέσον της υπερώιας ραφής όταν το μηχάνημα διορθώνει οπίσθια αμφοτερόπλευρη σταυροειδή σύγκλειση, β) υπερώια του δοντιού που θέλουμε να μετακινήσουμε προστομιακά σε μεμονωμένη σταυροειδή σύγκλειση. 4. Το τέλος της εξελίκτρας στη νοητή γραμμή που ενώνει τις εγγύς επιφάνειες των πρώτων μόνιμων γομφίων. 5. Το βέλος της εξελίκτρας με φορά από πίσω προς τα εμπρός. 6. Το μηχάνημα καλά γυαλισμένο, για να μην ενοχλεί τον ασθενή και να μη συσσωρεύει οδοντική πλάκα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύρματα όπως στο Hawley· εξελίκτρα κοντά στον βλεννογόνο, πάχος 2,5-3,5 χιλ.· θέση στο μέσο της υπερώιας ραφής (αμφοτερόπλευρη) ή υπερώια του δοντιού (μεμονωμένη)· τέλος εξελίκτρας στη γραμμή των εγγύς επιφανειών των α΄ γομφίων· βέλος από πίσω προς τα εμπρός· καλά γυαλισμένο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 13 — Τι είναι ο activator

Ερώτηση: Τι είναι ο ενεργοποιητής ή διεγερτήρας ή activator του Andresen;

Απάντηση:

• Ο ενεργοποιητής ή διεγερτήρας ή activator του Andresen είναι το πιο γνωστό και ευρέως χρησιμοποιούμενο λειτουργικό μηχάνημα που εφαρμόζεται σήμερα στην Ορθοδοντική (σελ. 117). Πρωτοσχεδιάστηκε το 1902 από τον Pierre Robin και τροποποιήθηκε το 1936 από τον V. Andresen. Όταν τοποθετηθεί στο στόμα προκαλεί ενεργοποίηση των μυών του στοματογναθικού συστήματος — γι' αυτό ονομάζεται activator/ενεργοποιητής/διεγερτήρας. Είναι κινητό μηχάνημα που εφαρμόζει ταυτόχρονα στην άνω και στην κάτω γνάθο, με τη βασική ακρυλική πλάκα να αναγκάζει την κάτω γνάθο να παίρνει θέση πιο μπροστά από αυτήν που έχει στη θέση ανάπαυσης (κατά το κερί δήξης του Ορθοδοντικού). Αποτελείται από συρμάτινο προστομιακό τόξο (0,9 χιλ.) και ακρυλική πλάκα, κατασκευάζεται σε αρθρωτήρα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το πιο γνωστό λειτουργικό μηχάνημα (Robin 1902, Andresen 1936)· κινητό, εφαρμόζει ταυτόχρονα σε άνω και κάτω γνάθο και η ακρυλική πλάκα του αναγκάζει την κάτω γνάθο σε πιο πρόσθια θέση από τη θέση ανάπαυσης, ενεργοποιώντας τους μυς του στοματογναθικού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 14 — Χρήση του ενεργοποιητή

Ερώτηση: Ποια είναι η χρήση του ενεργοποιητή;

Απάντηση:

• Ο ενεργοποιητής χρησιμοποιείται για τη θεραπεία οδοντοσκελετικών ανωμαλιών ΙΙης τάξης 1ης κατηγορίας κατά Angle (σελ. 117) — άνω πρώτοι γομφίοι ένα φύμα μπροστά και οριζόντια πρόταξη των άνω τομέων, με οπίσθια θέση της κάτω γνάθου — κατά την περίοδο του μικτού φραγμού (ανακεφαλαίωση σελ. 126). Λειτουργεί ως λειτουργικό μηχάνημα: η ακρυλική πλάκα κρατά την κάτω γνάθο προς τα εμπρός (στη θέση του κεριού δήξης) και οι μύες που ενεργοποιούνται ασκούν δυνάμεις στα δόντια και στις οστικές βάσεις, αλλάζοντας τη σχέση των γνάθων· το μηχάνημα τροχίζεται σταδιακά από τον Ορθοδοντικό για να καθοδηγεί την ανατολή-μετακίνηση των δοντιών.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Θεραπεία οδοντοσκελετικών ανωμαλιών ΙΙης τάξης 1ης κατηγορίας κατά Angle κατά την περίοδο του μικτού φραγμού — αξιοποιεί τις δυνάμεις των μυών κρατώντας την κάτω γνάθο προς τα εμπρός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 15 — Μέρη του ενεργοποιητή

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται ο ενεργοποιητής;

Απάντηση:

• Ο ενεργοποιητής αποτελείται από το συρμάτινο προστομιακό τόξο και την ακρυλική πλάκα (σελ. 118). Το προστομιακό τόξο — από στρογγυλό σύρμα 0,9 χιλ., περνά από το μέσο του χειλικού τριτημορίου των 6 άνω προσθίων, με αγκύλες (ύψος 5-7, εύρος 4-6 χιλ.) που απέχουν 1 χιλ. από τον βλεννογόνο· δεν περνά σφικτά στο μεσοδόντιο κυνόδοντα-προγομφίου αλλά 2-3 χιλ. από αυτό (μέσο του μεσοφραγματικού χώρου)· υπερώια 1,5-2 χιλ. από τον βλεννογόνο, απολήξεις 6-8 χιλ. με κάθετη κάμψη 90°. Η ακρυλική πλάκα — ενιαία για άνω και κάτω γνάθο, καλύπτει την υπερώα και τις υπερώιες-μασητικές επιφάνειες των άνω δοντιών (πάχος 2,5-3,5 χιλ.), γλωσσικά τις κάτω οπίσθιες περιοχές ως 5-7 χιλ. από τους αυχένες (παρακάμπτοντας τον χαλινό της γλώσσας), τις γλωσσικές-μασητικές επιφάνειες των κάτω δοντιών και χειλικά το 1/3 των κάτω προσθίων (1-1,5 χιλ.)· γεμίζει το κενό μεταξύ των φραγμών που ορίζει το κερί δήξης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο μέρη: το συρμάτινο προστομιακό τόξο (0,9 χιλ., αγκύλες, 2-3 χιλ. από το μεσοδόντιο, απολήξεις 6-8 χιλ.) και η ενιαία ακρυλική πλάκα άνω-κάτω γνάθου (πάχος 2,5-3,5 χιλ., κάτω γλωσσικά 5-7 χιλ., χειλικά 1/3 των κάτω προσθίων).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ερώτηση 16 — Προϋποθέσεις ικανοποιητικού ενεργοποιητή

Ερώτηση: Να αναφέρετε τις προϋποθέσεις για την κατασκευή ενός ικανοποιητικού ενεργοποιητή.

Απάντηση:

• Τα κριτήρια (σελ. 124) αφορούν το προστομιακό τόξο και το ακρυλικό. Το προστομιακό τόξο πρέπει: 1. να έρχεται σε επαφή με τη χειλική επιφάνεια των 6 προσθίων δοντιών, στο μέσον του μέσου τριτημορίου· 2. εύρος αγκυλών 5-7 χιλ. και ύψος 4-6 χιλ. (κατά το βιβλίο· στην κατασκευή σελ. 120 ύψος 5-7 και εύρος 4-6)· 3. να είναι παθητικό και χωρίς πολλές διορθωτικές κάμψεις· 4. να μην εφάπτεται στο μεσοδόντιο μεταξύ κυνόδοντα και προγομφίου (2-3 χιλ. απόσταση, για τον τροχισμό από τον Ορθοδοντικό). Το ακρυλικό πρέπει: 1. να έχει σωστή επέκταση — στην περιοχή των κάτω οπισθίων δοντιών 5-7 χιλ. από τους γλωσσικούς αυχένες και να καλύπτει το 1/3 των χειλικών επιφανειών των κάτω προσθίων· 2. σωστό πάχος — όλο το μηχάνημα 2,5-3,5 χιλ.· 3. οπίσθιο ύψος ακρυλικού σύμφωνα με το κερί δήξης (η θέση της κάτω γνάθου που όρισε ο Ορθοδοντικός)· 4. καλά τροχισμένο και στιλβωμένο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τόξο: επαφή με τα 6 πρόσθια στο μέσο του μέσου τριτημορίου, σωστές αγκύλες, παθητικό χωρίς διορθωτικές κάμψεις, χωρίς επαφή στο μεσοδόντιο κυνόδοντα-προγομφίου. Ακρυλικό: επέκταση 5-7 χιλ. από τους κάτω γλωσσικούς αυχένες και 1/3 των χειλικών των κάτω προσθίων, πάχος 2,5-3,5 χιλ., οπίσθιο ύψος κατά το κερί δήξης, καλά τροχισμένο-στιλβωμένο.

Κριτήρια αξιολόγησης: