Λύσεις — Κεφάλαιο 2 · Το Δέρμα (σελ. 75-78) – ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ Β-Γ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 2 · Το Δέρμα (σελ. 75-78)

Απαντήσεις στις Θεωρητικές Ασκήσεις (Αντικειμενικού τύπου) του βιβλίου.

Σειρά στιβάδων επιδερμίδας

Ερώτηση: 1. Να τοποθετήσετε τις παρακάτω στιβάδες της επιδερμίδας στη σειρά, όπως τις συναντάμε από κάτω προς τα πάνω (διαυγής, μαλπιγιανή ή ακανθωτή, κερατίνη, βασική ή μητρική, κοκκώδης ή κοκκιώδης).

Απάντηση:

• Από κάτω προς τα πάνω:
• 1. Βασική ή μητρική
• 2. Μαλπιγιανή ή ακανθωτή
• 3. Κοκκώδης ή κοκκιώδης
• 4. Διαυγής
• 5. Κερατίνη

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βασική → ακανθωτή/μαλπιγιανή → κοκκώδης → διαυγής → κερατίνη.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σωστή σειρά· η βασική είναι η βαθύτερη (αναγέννηση), η κερατίνη η εξωτερική.

Σωστό/Λάθος (δομή δέρματος)

Ερώτηση: 2. Συμπληρώστε με Σ (Σωστό) και με Λ (Λάθος).

Απάντηση:

• • Το χόριο βρίσκεται ακριβώς κάτω από την επιδερμίδα → Σ.
• • Το υπόδερμα συνδέει την επιδερμίδα με το χόριο → Λ (το υπόδερμα αποτελεί τη συνέχεια του χορίου και συνδέει το δέρμα με τα υποκείμενα όργανα του σώματος).
• • Το χόριο δεν έχει αγγεία και νεύρα → Λ (το χόριο έχει άφθονο αριθμό αγγείων και νεύρων· η επιδερμίδα είναι αυτή που δεν έχει αγγεία).
• • Ο ρόλος του υποδέρματος είναι κατά βάση θερμορρυθμιστικός αλλά και προστατευτικός για τους υποκείμενους ιστούς και όργανα → Σ.
• • Ο ρόλος των νυχιών είναι προστατευτικός για τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών → Σ.
• • Οι ιδρωτοποιοί αδένες διακρίνονται σε εκκρινείς και αποκρινείς → Σ.
• • Οι σμηγματογόνοι αδένες εκκρίνουν το σμήγμα τους δίπλα από τον θύλακα της τρίχας → Λ (εκβάλλουν μέσα στον θύλακα της τρίχας).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Σ / Λ / Λ / Σ / Σ / Σ / Λ.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: το υπόδερμα συνδέει το δέρμα με τα υποκείμενα όργανα· το χόριο έχει αγγεία και νεύρα· το σμήγμα εκβάλλει στον θύλακα της τρίχας.

Μελέτη περίπτωσης — φωτογήρανση

Ερώτηση: 4. Ασκήσεις Μελέτης Περιπτώσεων. Α. Μελέτη Περίπτωσης: Άντρας 66 ετών – Οδηγός φορτηγού επί 30 συνεχόμενα χρόνια. Ο οδηγός του φορτηγού κίνησε το ενδιαφέρον των ερευνητών και αποτέλεσε ερευνητικό δείγμα καταγραφής και εξέτασης ενός φωτογηρασμένου δέρματος. Ο οδηγός του φορτηγού δήλωσε στους ερευνητές: «Για σχεδόν 30 χρόνια το αριστερό μου χέρι ήταν πάντα πιο σκούρο (μαυρισμένο) από το δεξί, αφού το είχα συνέχεια στην πλευρά του παραθύρου». Όπως δήλωσε, ήταν μόλις 15 χρόνια πριν, όταν ο οδηγός του φορτηγού παρατήρησε τη διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών του προσώπου του. Σύμφωνα με τους ερευνητές του επιστημονικού περιοδικού «New England Journal of Medicine»: «η UVA διέρχονταν μέσα από το γυάλινο παράθυρο διαπερνώντας την επιδερμίδα και τα ανώτερα στρώματα του χορίου». Για το λόγο αυτό η αριστερή πλευρά του οδηγού που ήταν περισσότερο εκτεθειμένη στις UVA ακτίνες, παρουσίασε έντονα χαρακτηριστικά φωτογήρανσης. Οι περισσότερες από τις αρνητικές αυτές επιδράσεις μπορούν να καθυστερήσουν ή και να μην εμφανιστούν, εάν η χρήση του αντηλιακού προϊόντος γίνεται καθημερινά και συστηματικά, με συχνή δηλαδή ανανέωση, κάθε 2 ώρες, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ερώτημα: Παρατηρείτε διαφορά στη δεξιά και την αριστερή πλευρά του προσώπου του εικονιζόμενου; Σημειώστε και σχολιάστε τις διαφορές. Τι θα προτείνατε στον συγκεκριμένο πελάτη για πρόληψη;

Απάντηση:

• Διαφορά: η αριστερή πλευρά, εκτεθειμένη επί 30 χρόνια στην UVA μέσα από το τζάμι, εμφανίζει έντονα χαρακτηριστικά φωτογήρανσης: βαθιές ρυτίδες, χαλάρωση, τραχύτητα και ανομοιόμορφη χρώση· η δεξιά, προστατευμένη πλευρά, είναι πιο λεία.
• Αιτία: η ένταση της UVA παραμένει σταθερή όλο τον χρόνο και διαπερνά ακόμα και το γυαλί (παράθυρο αυτοκινήτου), προκαλώντας καταστροφές στις δομές κολλαγόνου και ελαστίνης στο χόριο.
• Πρόληψη: καθημερινή και συστηματική χρήση αντηλιακού προϊόντος με ανανέωση κάθε 2 ώρες καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και όλο τον χρόνο, ακόμη και μέσα στο αυτοκίνητο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αριστερή πλευρά είναι φωτογηρασμένη (ρυτίδες, χαλάρωση, τραχύτητα, δυσχρωμίες) λόγω UVA μέσα από το τζάμι· πρόληψη με καθημερινό αντηλιακό και ανανέωση κάθε 2 ώρες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σύνδεση UVA και φωτογήρανσης, αντηλιακή προστασία όλο τον χρόνο.

Μελέτη περίπτωσης Β — δίδυμες και κάπνισμα

Ερώτηση: Β. Μελέτη περίπτωσης: Στη μελέτη περίπτωσης που ακολουθεί, εμφανίζονται δύο δίδυμες αδερφές, ηλικίας 52 ετών, με διαφορετικές συνήθειες ζωής. Η διαφορετικότητα αυτή είχε αντίκτυπο στην εμφάνιση του δέρματός τους. Σύμφωνα με τις δηλώσεις τους: Η αριστερή εικονιζόμενη κάπνιζε μισό πακέτο τσιγάρα την ημέρα για 14 συνεχόμενα χρόνια, σε αντίθεση με τη δεξιά εικονιζόμενη η οποία ήταν μη καπνίστρια. Η αριστερή εικονιζόμενη εκτίθονταν στον ήλιο 7 φορές περισσότερο από τη δίδυμη αδερφή της (πάνω από 8 - 10 εβδομάδες του έτους για 30 συνεχόμενα χρόνια). Δηλαδή 14 ώρες κατά μέσο όρο την εβδομάδα, έναντι 2 ώρες την εβδομάδα για την αδερφή της. Ερώτημα: Ποιες είναι οι εμφανείς δερματικές αλλοιώσεις αλλά και οι διαφορές που εντοπίζονται στο δέρμα; Το κάπνισμα με πιο τρόπο συμβάλλει σε αυτήν την κατάσταση δέρματος;

Απάντηση:

• Αλλοιώσεις στην αριστερή αδερφή: εντονότερες και περισσότερες ρυτίδες (ιδίως γύρω από τα μάτια και το στόμα), χαλάρωση, δυσχρωμίες-κηλίδες και θαμπό, άτονο χρώμα, δηλαδή δέρμα γηρασμένο και φωτογηρασμένο πρόωρα.
• Διαφορές: η δεξιά αδερφή (μη καπνίστρια, λίγη έκθεση στον ήλιο) έχει πιο λείο, σφριγηλό και ομοιόμορφο δέρμα, αν και έχουν την ίδια ηλικία και το ίδιο γενετικό υλικό.
• Ρόλος του καπνίσματος: αποτελεί σημαντικό παράγοντα επιτάχυνσης της γήρανσης του δέρματος· λόγω της μη καλής οξυγόνωσης του δέρματος το χρώμα του γίνεται άτονο, άχρωμο και θαμπό.
• Η μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο (UV) προσθέτει καταστροφές στο κολλαγόνο και στην ελαστίνη του χορίου, δηλαδή φωτογήρανση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αριστερή αδερφή έχει περισσότερες ρυτίδες, χαλάρωση, δυσχρωμίες και θαμπό δέρμα· το κάπνισμα επιταχύνει τη γήρανση λόγω κακής οξυγόνωσης του δέρματος (άτονο, θαμπό χρώμα).

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: περιγραφή αλλοιώσεων, σύγκριση με τη δίδυμη και σύνδεση καπνίσματος με την κακή οξυγόνωση του δέρματος.

Μελέτη περίπτωσης Γ — σημεία αλλοιώσεων

Ερώτηση: Γ. Μελέτη περίπτωσης. Σε μία άλλη περίπτωση δίδυμων αδελφών (61 ετών), μπορούν να αναγνωριστούν τα χαρακτηριστικά του φωτογηρασμένου δέρματος καθώς επίσης, να γίνουν αντιληπτές οι διαφορές μεταξύ γηρασμένου (αριστερά) και φωτογηρασμένου (δεξιά) δέρματος. Η δεξιά εικονιζόμενη κάπνιζε για 16 συνεχόμενα χρόνια, ενώ από την ηλικία των 20 χρόνων έχει περάσει αμέτρητες ώρες έκθεσης στον ήλιο. Η δίδυμη αδερφή της (αριστερά) ωστόσο, είχε ως στόχο την όσο δυνατόν μικρότερη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Τα αποτελέσματα της UV έκθεσης: διάσπαρτες δυσχρωματικές βλάβες (κηλίδες), μειωμένη ελαστικότητα δέρματος (χαλάρωση), καθώς και εντονότερη εμφάνιση ρυτίδων. Ερώτημα: Ποια είναι τα σημεία του προσώπου που εμφανίζουν τις περισσότερες αλλοιώσεις δέρματος;

Απάντηση:

• Στη φωτογραφία (σελ. 78) οι αλλοιώσεις της δεξιάς αδερφής είναι εντονότερες στα σημεία που δέχονται περισσότερο ήλιο και κινούνται περισσότερο:
• το μέτωπο και τα μάγουλα-ζυγωματικά (διάσπαρτες κηλίδες),
• η περιοχή γύρω από τα μάτια (ακτινωτές ρυτίδες) και γύρω από το στόμα (ρυτίδες και χαλάρωση),
• ο λαιμός (ρυτίδες, χαλάρωση και δυσχρωμίες).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μέτωπο, μάγουλα-ζυγωματικά, περιοχή ματιών, περιοχή στόματος και λαιμός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: εντοπισμός των εκτεθειμένων σημείων του προσώπου με βάση την εικόνα του βιβλίου.

Μελέτη περίπτωσης Δ — βιολογική γήρανση ή φωτογήρανση

Ερώτηση: Δ. Μελέτη Περίπτωσης: Στην εικόνα που ακολουθεί εμφανίζονται δύο δίδυμες αδερφές οι οποίες είχαν διαφορετικούς ρυθμούς και συνθήκες ζωής (γυναίκα πόλης, γυναίκα επαρχίας). Διακρίνεται ξεκάθαρα η αρνητική επίδραση του ηλίου στο δέρμα της δεξιάς γυναίκας. Ερώτημα: Τι είδος γήρανση θα επιλέγατε για τον εαυτό σας όταν φτάσετε στην αντίστοιχη ηλικία; Βιολογική γήρανση ή φωτογήρανση; Γιατί;

Απάντηση:

• Θα επέλεγα τη βιολογική (χρονολογική) γήρανση.
• Η βιολογική γήρανση επέρχεται φυσιολογικά με το πέρασμα των χρόνων (μόνιμες ρυτίδες) και δεν μπορεί να αποφευχθεί, είναι όμως ηπιότερη.
• Η φωτογήρανση οφείλεται στη χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, προκαλεί καταστροφικές αλλοιώσεις στο κολλαγόνο και στην ελαστίνη του χορίου, βαθιές ρυτίδες, χαλάρωση και κηλίδες, και ευθύνεται για το 80% της γήρανσης· μπορεί όμως να προληφθεί με αντηλιακή προστασία όλο τον χρόνο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βιολογική γήρανση, γιατί είναι φυσιολογική και ηπιότερη, ενώ η φωτογήρανση προκαλεί εντονότερες βλάβες και μπορεί να προληφθεί με αντηλιακή προστασία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: επιλογή με αιτιολόγηση που διακρίνει τη βιολογική γήρανση από τη φωτογήρανση.