Λύσεις — Αντιμπλοκαριστικό Σύστημα Πέδησης ABS (σελ. 197) – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΙΙ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Αντιμπλοκαριστικό Σύστημα Πέδησης ABS

Λύσεις στις 10 ερωτήσεις του κεφαλαίου: δυνάμεις πέδησης, υποστροφή/υπερστροφή, πλεονεκτήματα και λειτουργία ABS, εξαρτήματα, αισθητήρας στροφών, ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, παραλλαγές συστημάτων, τετρακαναλικό vs δικάναλο, βασικοί έλεγχοι.


Βασικές δυνάμεις στους τροχούς

Ερώτηση: Ποιες βασικές δυνάμεις ασκούνται στους τροχούς του αυτοκινήτου;

Απάντηση:

  • Το βιβλίο (§4.1.2) ταξινομεί τις δυνάμεις στον τροχό σε τέσσερις κατηγορίες: κινητήριες, πλευρικής κατεύθυνσης, πρόσφυσης (κάθετες, εξαρτώνται από το βάρος), πέδησης (αντίθετα από την κίνηση, εξαρτώνται από τον συντελεστή τριβής και τη δύναμη πρόσφυσης).
  • Για σταθερότητα, το άθροισμα κινητήριων και πλευρικών δυνάμεων δεν πρέπει να ξεπερνά τα όρια πρόσφυσης των ελαστικών (κύκλος του Kamm).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στους τροχούς του αυτοκινήτου ασκούνται τέσσερις βασικές κατηγορίες δυνάμεων. Πρώτον, οι κινητήριες δυνάμεις, οι οποίες προέρχονται από τον κινητήρα και προκαλούν την κίνηση του αυτοκινήτου. Δεύτερον, οι δυνάμεις πλευρικής κατεύθυνσης, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την αλλαγή διεύθυνσης του αυτοκινήτου κατά τη στροφή. Τρίτον, οι δυνάμεις πρόσφυσης, δηλαδή οι κάθετες δυνάμεις που ασκούνται από τον τροχό προς το έδαφος και εξαρτώνται κυρίως από το βάρος του αυτοκινήτου. Τέταρτον, οι δυνάμεις πέδησης, οι οποίες επενεργούν αντίθετα από την κατεύθυνση κίνησης του τροχού κατά το φρενάρισμα και εξαρτώνται από τον συντελεστή τριβής μεταξύ ελαστικού και οδοστρώματος καθώς και από τη δύναμη πρόσφυσης. Για να διατηρηθεί η σταθερότητα του αυτοκινήτου, το άθροισμα των κινητήριων δυνάμεων και το άθροισμα των πλευρικών δυνάμεων δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια πρόσφυσης των ελαστικών, όριο γνωστό ως κύκλος του Kamm.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Κινητήριες δυνάμεις, δυνάμεις πλευρικής κατεύθυνσης, δυνάμεις πρόσφυσης, δυνάμεις πέδησης — το άθροισμά τους δεν πρέπει να ξεπερνά τον κύκλο πρόσφυσης (κύκλος Kamm)

Υποστροφή και υπερστροφή

Ερώτηση: Τι είναι η υποστροφή και τι η υπερστροφή στην κίνηση του αυτοκινήτου;

Απάντηση:

  • Όταν το αυτοκίνητο διαγράφει άλλη καμπύλη τροχιά από την επιθυμητή, ασκείται μία από τις δύο ροπές εκτροπής: υπερστροφή ή υποστροφή.
  • Υπερστροφή: το πίσω μέρος τείνει να ολισθήσει έξω από την τροχιά (συνήθως όταν μπλοκάρουν οι πίσω τροχοί σε ολισθηρό οδόστρωμα).
  • Υποστροφή: το μπροστινό μέρος τείνει να ολισθήσει έξω από την τροχιά (συνήθως όταν οι μπροστινοί τροχοί βρεθούν σε πάγο, χαλίκια κ.τ.λ.).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν το αυτοκίνητο, αντί να ακολουθήσει την επιθυμητή από τον οδηγό διαδρομή, διαγράφει μια διαφορετική καμπύλη τροχιά, ασκείται πάνω του μία από δύο πιθανές ροπές εκτροπής γύρω από τον κάθετο άξονά του. Η υπερστροφή είναι το φαινόμενο κατά το οποίο το πίσω μέρος του αυτοκινήτου τείνει να ολισθήσει προς τα έξω από την επιθυμητή καμπύλη τροχιά· παρατηρείται συνήθως όταν οι πίσω τροχοί μπλοκάρουν σε ολισθηρό οδόστρωμα, με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο να «περιστρέφεται» περισσότερο απ' όσο θέλει ο οδηγός. Η υποστροφή, αντίθετα, είναι το φαινόμενο κατά το οποίο το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου τείνει να ολισθήσει προς τα έξω από την επιθυμητή τροχιά· παρατηρείται συνήθως όταν οι μπροστινοί τροχοί βρεθούν ξαφνικά σε παγωμένες επιφάνειες, χαλίκια ή άλλες ολισθηρές συνθήκες που προκαλούν την ολίσθησή τους, με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο να «γυρίζει» λιγότερο απ' όσο επιθυμεί ο οδηγός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Υπερστροφή: το πίσω μέρος ολισθαίνει έξω από την επιθυμητή τροχιά (συνήθως μπλοκάρισμα πίσω τροχών)· Υποστροφή: το μπροστινό μέρος ολισθαίνει έξω (συνήθως ολίσθηση μπροστινών τροχών σε πάγο/χαλίκια)

Πλεονεκτήματα του ABS

Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του συστήματος πέδησης ABS;

Απάντηση:

  • Βασικό πλεονέκτημα: διατηρεί τη σταθερότητα και τον έλεγχο του αυτοκινήτου στο φρενάρισμα, σε ευθεία και σε στροφή, χωρίς να μπλοκάρει κανένας τροχός.
  • Επιπλέον: κατανέμει τη δύναμη μπροστά-πίσω ώστε να μη μπλοκάρουν νωρίς οι πίσω τροχοί, επιτυγχάνει συχνά το ιδανικό διάστημα πέδησης και εκμεταλλεύεται σχεδόν πλήρως τα όρια ελαστικών και οδοστρώματος.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα ABS προσφέρει στον οδηγό, πρώτα απ' όλα, τη διατήρηση της σταθερότητας και του πλήρους ελέγχου του αυτοκινήτου κατά το φρενάρισμα, τόσο σε ευθεία όσο και σε στροφή, αποτρέποντας το μπλοκάρισμα των τροχών ακόμη και όταν ο οδηγός πατά το φρένο με μεγάλη δύναμη σε κατάσταση πανικού. Επιπλέον, εξασφαλίζει ότι, ενώ εφαρμόζεται δύναμη φρεναρίσματος και πριν ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός του ABS, η δύναμη κατανέμεται κατάλληλα μεταξύ μπροστινών και πίσω τροχών, ώστε να μη μπλοκάρουν οι πίσω τροχοί πολύ νωρίς, διατηρώντας έτσι τη σταθερότητα του αυτοκινήτου. Επιτυγχάνει επίσης συχνά το ιδανικό διάστημα πέδησης, εκμεταλλευόμενο σχεδόν πλήρως τα όρια που δίνουν οι φυσικές ιδιότητες των ελαστικών και του οδοστρώματος. Χάρη σε αυτά τα χαρακτηριστικά, ένα αυτοκίνητο με ABS, σε αντίθεση με ένα χωρίς, παραμένει στη διεύθυνση κίνησής του τόσο σε ευθεία όσο και σε στροφή, ακόμη κι όταν μπλοκάρουν τροχοί που κινούνται σε έδαφος με διαφορετικό συντελεστή τριβής.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Διατηρεί σταθερότητα/έλεγχο σε φρενάρισμα (ευθεία και στροφή), σωστή κατανομή δύναμης μπρος/πίσω, σχεδόν ιδανικό διάστημα πέδησης, πλήρης εκμετάλλευση ορίων πρόσφυσης ελαστικών

Λειτουργία του συστήματος ABS

Ερώτηση: Πώς λειτουργεί το σύστημα ABS;

Απάντηση:

  • Στο φρενάρισμα η δύναμη τριβής γίνεται μέγιστη σε ένα πεδίο ολίσθησης· το ABS κρατά την ολίσθηση των τροχών μέσα σε αυτό.
  • Όταν οι αισθητήρες στροφών δείξουν ολίσθηση, η ηλεκτρονική μονάδα ενεργοποιεί την ηλεκτροϋδραυλική μονάδα: μείωση πίεσης (ΑΒ), συγκράτηση (ΒΓ) μέχρι να μηδενιστεί η ολίσθηση, αύξηση με την αντλία υψηλής πίεσης (ΓΔ).
  • Ο κύκλος επαναλαμβάνεται πολλές φορές το δευτερόλεπτο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το σύστημα ABS λειτουργεί ελέγχοντας συνεχώς, μέσω των αισθητήρων στροφών, την ταχύτητα περιστροφής κάθε τροχού και συγκρίνοντάς την με την ταχύτητα του ίδιου του αυτοκινήτου. Κατά το φρενάρισμα αναπτύσσεται τριβή ανάμεσα στο ελαστικό και το οδόστρωμα, μαζί με μια κάποια ολίσθηση του τροχού· όσο μεγαλύτερος είναι ο συντελεστής τριβής και όσο μικρότερη η ολίσθηση, τόσο καλύτερη είναι η απόσταση φρεναρίσματος, γι' αυτό υπάρχει ένα βέλτιστο εύρος ολίσθησης στο οποίο θέλει να λειτουργεί το σύστημα. Μόλις οι αισθητήρες πληροφορήσουν την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου ότι κάποιος τροχός τείνει να μπλοκάρει (η ολίσθησή του ξεπερνά το επιθυμητό εύρος), η μονάδα ενεργοποιεί την ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, η οποία, μέσω ηλεκτρομαγνητικών βαλβίδων, μειώνει την πίεση των υγρών στο κυλινδράκι του συγκεκριμένου τροχού. Στη συνέχεια η πίεση συγκρατείται σταθερή μέχρι να μηδενιστεί η ολίσθηση του τροχού, και τέλος αυξάνεται ξανά (με τη βοήθεια αντλίας υψηλής πίεσης) ώσπου να χρειαστεί νέα μείωση. Ο κύκλος αύξησης-συγκράτησης-μείωσης-αύξησης της πίεσης επαναλαμβάνεται πολλές φορές το δευτερόλεπτο για κάθε τροχό ξεχωριστά, διατηρώντας έτσι την ολίσθηση μέσα στα ιδανικά όρια χωρίς να μπλοκάρει κανένας τροχός.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Οι αισθητήρες στροφών ανιχνεύουν επικείμενο μπλοκάρισμα· η ηλεκτρονική μονάδα, μέσω της ηλεκτροϋδραυλικής μονάδας/ηλεκτρομαγνητικών βαλβίδων, κάνει κύκλους μείωσης-συγκράτησης-αύξησης της πίεσης πολλές φορές το δευτερόλεπτο, κρατώντας την ολίσθηση στο ιδανικό εύρος

Βασικά εξαρτήματα τυπικού συστήματος ABS

Ερώτηση: Από ποια βασικά εξαρτήματα αποτελείται ένα τυπικό σύστημα ABS;

Απάντηση:

  • Επιπλέον από το συμβατικό σύστημα φρένων, το ABS περιλαμβάνει:
  • Αισθητήρες στροφών τροχών, ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, ρελέ, διακόπτη φώτων στοπ, προειδοποιητική λυχνία ABS και, κυρίως σε μοντέλα 4WD, αισθητήρα επιβράδυνσης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα τυπικό σύστημα ABS αποτελείται, πέρα από τα εξαρτήματα ενός συμβατικού συστήματος φρένων, από τέσσερα βασικά επιπλέον εξαρτήματα. Πρώτον, τους αισθητήρες στροφών των τροχών, οι οποίοι ανιχνεύουν την ταχύτητα περιστροφής κάθε τροχού και στέλνουν το σήμα τους στην ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου. Δεύτερον, την ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου (εγκέφαλο) του ABS, η οποία, με βάση τα σήματα των αισθητήρων, υπολογίζει την ολίσθηση κάθε τροχού και στέλνει εντολές στην ηλεκτροϋδραυλική μονάδα. Τρίτον, την ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, τον ενεργοποιητή του συστήματος, η οποία ελέγχει πραγματικά την πίεση των υγρών των φρένων σε κάθε κυλινδράκι. Τέταρτον, διάφορα βοηθητικά εξαρτήματα, όπως τον διακόπτη φώτων στοπ (ενημερώνει τη μονάδα ελέγχου για το πάτημα του φρένου), την προειδοποιητική λυχνία ABS στο ταμπλό οργάνων και, σε ορισμένα μοντέλα (κυρίως 4WD), τον αισθητήρα επιβράδυνσης του αυτοκινήτου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Αισθητήρες στροφών τροχών, ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, και βοηθητικά εξαρτήματα (διακόπτης φώτων στοπ, ενδεικτική λυχνία ABS, αισθητήρας επιβράδυνσης σε 4WD)

Αρχή λειτουργίας αισθητήρα στροφών

Ερώτηση: Ποια είναι η αρχή λειτουργίας του αισθητήρα στροφών του συστήματος;

Απάντηση:

  • Ο αισθητήρας είναι επαγωγικός: πηνίο τυλιγμένο γύρω από μόνιμο μαγνήτη, σε σταθερή θέση 1 mm έως 1,5 mm από οδοντωτό τροχό (στο ημιαξόνιο, στο μουαγιέ, στο διαφορικό ή στον κεντρικό άξονα).
  • Καθώς περιστρέφεται ο οδοντωτός τροχός παράγεται εναλλασσόμενη τάση με συχνότητα ανάλογη της περιστροφής του τροχού· το σήμα πηγαίνει στην ηλεκτρονική μονάδα.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο αισθητήρας στροφών του ABS είναι αισθητήρας επαγωγικού τύπου και αποτελείται από ένα πηνίο τυλιγμένο γύρω από έναν μόνιμο μαγνήτη, τοποθετημένο σε σταθερή θέση σε απόσταση περίπου 1 έως 1,5 mm από έναν οδοντωτό τροχό (γρανάζι), ο οποίος περιστρέφεται μαζί με τον τροχό του αυτοκινήτου (τοποθετημένος στο ημιαξόνιο, στο μουαγιέ, στο διαφορικό ή στον κεντρικό άξονα, ανάλογα με το σημείο μέτρησης). Καθώς περιστρέφεται ο οδοντωτός τροχός, τα δόντια του περνούν διαδοχικά μπροστά από τον μόνιμο μαγνήτη του αισθητήρα, μεταβάλλοντας το μαγνητικό πεδίο που διαπερνά το πηνίο· αυτή η μεταβαλλόμενη μαγνητική ροή επάγει (παράγει) στο πηνίο μια εναλλασσόμενη τάση, της οποίας η συχνότητα είναι ανάλογη με την ταχύτητα περιστροφής του τροχού — όσο πιο γρήγορα περιστρέφεται ο τροχός, τόσο μεγαλύτερη είναι η συχνότητα (και το πλάτος) του παραγόμενου σήματος. Αυτό το σήμα εναλλασσόμενης τάσης στέλνεται στην ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου, η οποία το αναλύει για να υπολογίσει την ταχύτητα, την επιτάχυνση, την επιβράδυνση και την ολίσθηση κάθε τροχού.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Επαγωγικός αισθητήρας: πηνίο γύρω από μόνιμο μαγνήτη, τοποθετημένο κοντά (1-1,5 mm) σε οδοντωτό τροχό — η περιστροφή των δοντιών παράγει εναλλασσόμενη τάση με συχνότητα ανάλογη της ταχύτητας του τροχού

Μέρη ηλεκτροϋδραυλικής μονάδας

Ερώτηση: Από ποια μέρη αποτελείται η ηλεκτροϋδραυλική μονάδα;

Απάντηση:

  • Η ηλεκτροϋδραυλική μονάδα (ενεργοποιητής του ABS) περιλαμβάνει:
  • Ηλεκτροκινητήρα και αντλία (επιστρέφουν το υγρό στο κύκλωμα), συσσωρευτή πίεσης, ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες ρύθμισης πίεσης, αποσβεστήρα παλμών και ρελέ (αντλίας, λειτουργίας έκτακτης ανάγκης κ.τ.λ.).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, που αποτελεί τον ενεργοποιητή του συστήματος ABS, περιλαμβάνει πέντε βασικά μέρη. Πρώτον, τον ηλεκτροκινητήρα και την αντλία, οι οποίοι διοχετεύουν το υγρό των φρένων που αφαιρέθηκε κατά τη μείωση της πίεσης από το κυλινδράκι κάθε τροχού, πάλι πίσω στο αντίστοιχο κύκλωμα των φρένων. Δεύτερον, τον συσσωρευτή της πίεσης του κυκλώματος, ο οποίος διατηρεί την πίεση του συστήματος. Τρίτον, τις ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες, οι οποίες ρυθμίζουν την πίεση του κυκλώματος (ανοίγοντας/κλείνοντας ανάλογα με την επιθυμητή κατάσταση αύξησης, μείωσης ή κράτησης της πίεσης). Τέταρτον, τον αποσβεστήρα παλμών, ο οποίος απορροφά τις παλμικές δονήσεις που δημιουργούνται από τη λειτουργία των ηλεκτρομαγνητικών βαλβίδων και θα έφταναν διαφορετικά μέχρι το πεντάλ των φρένων, ενοχλώντας τον οδηγό. Πέμπτον, διάφορα ρελέ, όπως το ρελέ της αντλίας και το ρελέ λειτουργίας έκτακτης ανάγκης, τα οποία ελέγχουν το ηλεκτρικό κύκλωμα τροφοδοσίας της μονάδας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Ηλεκτροκινητήρας+αντλία, συσσωρευτής πίεσης, ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες, αποσβεστήρας παλμών, ρελέ (αντλίας, έκτακτης ανάγκης)

Παραλλαγές συστημάτων ABS

Ερώτηση: Ποιες παραλλαγές των συστημάτων ABS γνωρίζετε;

Απάντηση:

  • Οι παραλλαγές διαμορφώνονται ανάλογα με το κύκλωμα φρένων (χιαστί, εμπρός-πίσω, διαγώνια) και τον αριθμό αισθητήρων.
  • 1η: 4 αισθητήρες-4 κανάλια, κύκλωμα εμπρός-πίσω· 2η: 4 αισθητήρες-4 κανάλια, κύκλωμα χιαστί· 3η: 3 αισθητήρες-3 κανάλια (κοινός αισθητήρας πίσω), κύκλωμα εμπρός-πίσω· 4η: 3 αισθητήρες-2 κανάλια.
  • 5η: 2 αισθητήρες (ένας σε μπροστινό και ένας σε πίσω τροχό)-2 κανάλια, κύκλωμα εμπρός-πίσω· 6η: 2 αισθητήρες (ένας σε κάθε μπροστινό τροχό)-2 κανάλια, κύκλωμα χιαστί.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ανάλογα με τον τύπο του κυκλώματος υγρών φρένων που χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο (χιαστί, εμπρός-πίσω ή διαγώνια) και τον αριθμό των αισθητήρων που χρησιμοποιούνται στους τροχούς, έχουν διαμορφωθεί έξι παραλλαγές συστημάτων πέδησης ABS. Η 1η και η 2η παραλλαγή χρησιμοποιούν 4 αισθητήρες (έναν σε κάθε τροχό) και ελέγχουν 4 κανάλια (τετρακάναλο σύστημα), με τη διαφορά ότι η πρώτη έχει διπλό κύκλωμα φρένων εμπρός-πίσω ενώ η δεύτερη διπλό κύκλωμα τύπου χιαστί. Η 3η παραλλαγή χρησιμοποιεί 3 αισθητήρες και ελέγχει 3 κανάλια (τρικάναλο σύστημα): έναν αισθητήρα σε κάθε μπροστινό τροχό και έναν κοινό αισθητήρα για τους δύο πίσω τροχούς, με διπλό κύκλωμα φρένων εμπρός-πίσω. Η 4η παραλλαγή χρησιμοποιεί επίσης 3 αισθητήρες (έναν σε κάθε μπροστινό τροχό και έναν κοινό για τους πίσω) αλλά ελέγχει 2 κανάλια. Η 5η παραλλαγή χρησιμοποιεί 2 αισθητήρες, έναν σε μπροστινό τροχό και έναν σε πίσω τροχό, και ελέγχει 2 κανάλια (δικάναλο σύστημα) σε διπλό κύκλωμα φρένων εμπρός-πίσω. Η 6η παραλλαγή είναι σχεδόν ίδια με την προηγούμενη: χρησιμοποιεί 2 αισθητήρες, έναν σε κάθε μπροστινό τροχό, και ελέγχει 2 κανάλια σε κύκλωμα φρένων τύπου χιαστί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Έξι παραλλαγές: 4 αισθητήρες/4 κανάλια (εμπρός-πίσω ή χιαστί), 3 αισθητήρες/3 κανάλια, 3 αισθητήρες/2 κανάλια, 2 αισθητήρες/2 κανάλια (5η: ένας μπροστά-ένας πίσω, εμπρός-πίσω κύκλωμα· 6η: ένας σε κάθε μπροστινό τροχό, χιαστί)

Τετρακαναλικό vs δικάναλο σύστημα ABS

Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα μεταξύ ενός τετρακαναλικού συστήματος ABS και ενός δικάναλου συστήματος ABS;

Απάντηση:

  • Στο τετρακάναλο κάθε τροχός έχει δικό του αισθητήρα και η πίεση ρυθμίζεται ξεχωριστά σε κάθε κυλινδράκι, οπότε αξιοποιείται η διαφορετική πρόσφυση κάθε τροχού· είναι όμως πιο σύνθετο.
  • Το δικάναλο (2 αισθητήρες, 2 κανάλια) είναι απλούστερο, αλλά κάθε κανάλι ρυθμίζει μαζί περισσότερους τροχούς και ο έλεγχος είναι λιγότερο ακριβής.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Το τετρακαναλικό σύστημα ABS χρησιμοποιεί έναν ξεχωριστό αισθητήρα στροφών για κάθε έναν από τους τέσσερις τροχούς και ελέγχει ανεξάρτητα, μέσω τεσσάρων χωριστών καναλιών, την πίεση των φρένων σε κάθε κυλινδράκι ξεχωριστά. Το βασικό του πλεονέκτημα είναι η μεγαλύτερη ακρίβεια ελέγχου: επειδή κάθε τροχός παρακολουθείται και ρυθμίζεται ανεξάρτητα, το σύστημα μπορεί να εκμεταλλευτεί καλύτερα τις διαφορετικές συνθήκες πρόσφυσης κάτω από κάθε τροχό ξεχωριστά (π.χ. όταν η μία πλευρά του δρόμου είναι ολισθηρή και η άλλη όχι), πετυχαίνοντας καλύτερη απόδοση φρεναρίσματος και μεγαλύτερη ασφάλεια σε δύσκολες/ανομοιόμορφες συνθήκες οδοστρώματος. Το μειονέκτημά του είναι η μεγαλύτερη πολυπλοκότητα κατασκευής (τέσσερις αισθητήρες, τέσσερα ανεξάρτητα κανάλια στην ηλεκτροϋδραυλική μονάδα, πιο σύνθετη ηλεκτρονική μονάδα ελέγχου) και το αντίστοιχα υψηλότερο κόστος κατασκευής και συντήρησης. Το δικάναλο σύστημα, αντίθετα, χρησιμοποιεί μόνο δύο αισθητήρες και ελέγχει μόνο δύο κανάλια πίεσης, με αποτέλεσμα απλούστερη και φθηνότερη κατασκευή, αλλά μειωμένη ακρίβεια ελέγχου, αφού δύο τροχοί μοιράζονται το ίδιο κανάλι ρύθμισης πίεσης — έτσι δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τη διαφορετική πρόσφυση κάθε μεμονωμένου τροχού, με αποτέλεσμα ελαφρώς χειρότερη απόδοση σε ανομοιόμορφο οδόστρωμα σε σχέση με το τετρακαναλικό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Τετρακαναλικό: μεγαλύτερη ακρίβεια/απόδοση (κάθε τροχός ξεχωριστά) αλλά πιο πολύπλοκο/ακριβό· Δικάναλο: απλούστερο/φθηνότερο αλλά μικρότερη ακρίβεια (2 τροχοί μοιράζονται κανάλι)

Βασικοί έλεγχοι συστήματος ABS

Ερώτηση: Ποιοι βασικοί έλεγχοι υπάρχουν και πώς γίνονται σε ένα τυπικό σύστημα ABS;

Απάντηση:

  • Στο συμβατικό τμήμα: η συντήρηση και οι έλεγχοι κάθε τυπικού συστήματος πέδησης.
  • Στο ABS: οι βλάβες (αισθητήρες, ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες, μοτέρ αντλίας, ρελέ, καλωδιώσεις, λυχνία, ηλεκτρονική μονάδα) ανιχνεύονται με τη διαγνωστική συσκευή ή ως κωδικοί με την ενδεικτική λυχνία· μετά την επισκευή γίνεται μηδενισμός.
  • Ο αισθητήρας στροφών ελέγχεται και με πολύμετρο ή παλμογράφο, αφού παράγει εναλλασσόμενη τάση.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στο συμβατικό τμήμα του συστήματος πέδησης (κυλινδράκια, τακάκια, δισκόπλακες κ.λπ.) ισχύουν οι ίδιοι έλεγχοι/συντήρηση όπως σε κάθε τυπικό σύστημα φρένων. Ο έλεγχος του καθαυτό συστήματος ABS γίνεται κυρίως με τη βοήθεια ειδικής διαγνωστικής συσκευής, η οποία συνδέεται στο σύστημα και μπορεί να διαβάσει τους κωδικούς βλαβών που είναι αποθηκευμένοι στη μνήμη της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου (εγκεφάλου) — βλάβες όπως προβλήματα στους αισθητήρες στροφών, στις ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες, στο μοτέρ της αντλίας, στα ρελέ ή στη συνδεσμολογία/καλωδίωση εντοπίζονται όλες με αυτόν τον τρόπο. Ειδικά ο αισθητήρας στροφών μπορεί να ελεγχθεί επιπλέον και με ένα απλό πολύμετρο ή με τη βοήθεια παλμογράφου, αφού είναι επαγωγικός αισθητήρας και παράγει εναλλασσόμενη τάση που μπορεί να μετρηθεί άμεσα. Μετά από κάθε επισκευή ή αντικατάσταση εξαρτήματος, είναι απαραίτητο να γίνεται μηδενισμός των αποθηκευμένων βλαβών από τη μνήμη της ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου, ενώ κατά την επισκευή πρέπει να χρησιμοποιούνται τα ανταλλακτικά που προτείνει ο κατασκευαστής και οι σωστές ροπές σύσφιξης, ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή όλων των συναρμολογούμενων εξαρτημάτων.

Κριτήρια αξιολόγησης:

  • Συμβατικό τμήμα: όπως σε κάθε σύστημα φρένων· ηλεκτρονικό τμήμα: με διαγνωστική συσκευή (ανάγνωση κωδικών βλάβης) και, για τον αισθητήρα στροφών, με πολύμετρο/παλμογράφο — με μηδενισμό μνήμης μετά την επισκευή

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚ/ΤΟΥ ΙΙ Γ' ΕΠΑΛ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ (PDF)