Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Το Μυοσκελετικό Σύστημα (σελ. 130) – ΑΝΑΤΟΜΙΑ – ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Β΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Κεφάλαιο 6 · Το Μυοσκελετικό Σύστημα (σελ. 130)
Απαντήσεις στις 15 ερωτήσεις του βιβλίου (εννοιολογικές).
Βασικοί ιστοί
Ερώτηση: 1. Από ποιους βασικούς ιστούς αποτελούνται τα όργανα του μυοσκελετικού;
Απάντηση:
- Από τον ερειστικό ιστό (συνδετικός, χονδρικός, οστίτης — οστά & αρθρώσεις) & τον μυϊκό ιστό (μύες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ερειστικός (συνδετικός/χονδρικός/οστίτης) & μυϊκός ιστός.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι δύο βασικοί ιστοί.
Ρόλος σκελετού
Ερώτηση: 2. Ποιος ο ρόλος του σκελετού;
Απάντηση:
- Στήριξη της μυϊκής μάζας, προστασία ζωτικών οργάνων, περιέχει τον μυελό των οστών (αίμα), αποθήκη ασβεστίου/φωσφόρου & λειτουργεί ως σύστημα μοχλών για την κίνηση.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Στήριξη, προστασία, αιμοποίηση, αποθήκη ιόντων, μοχλοί.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ≥3 ρόλοι.
Εγκεφαλικό κρανίο
Ερώτηση: 3. Από ποια οστά αποτελείται το εγκεφαλικό κρανίο;
Απάντηση:
- 8 οστά: 4 μονά (μετωπιαίο, ινιακό, σφηνοειδές, ηθμοειδές) & 2 διπλά (κροταφικό, βρεγματικό — δεξιό/αριστερό).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 8 οστά (4 μονά + 2 διπλά).
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αριθμός + απαρίθμηση.
Προσωπικό κρανίο
Ερώτηση: 4. Από ποια οστά αποτελείται το προσωπικό κρανίο;
Απάντηση:
- 14 οστά (σπλαγχνικό κρανίο): 2 δακρυϊκά, 2 ρινικά, 2 κάτω ρινικές κόγχες, ύνιδα, 2 άνω γνάθοι, 2 ζυγωματικά, 2 υπερώια & η κάτω γνάθος (το μόνο κινητό οστό της κεφαλής).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 14 οστά· η κάτω γνάθος το μόνο κινητό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αριθμός + κάτω γνάθος.
Σπονδυλική στήλη
Ερώτηση: 5. Περιγράψτε τα οστά της σπονδυλικής στήλης.
Απάντηση:
- 33–34 σπόνδυλοι (με μεσοσπονδύλιους δίσκους). 5 μοίρες: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί, 3–4 κοκκυγικοί.
- Γνήσιοι (αυχενικοί/θωρακικοί/οσφυϊκοί — ανεξάρτητοι) & νόθοι (ιεροί→ιερό οστό, κοκκυγικοί→κόκκυγας).
Σύνοψη: (ενδεικτική) 33–34 σπόνδυλοι, 5 μοίρες (7/12/5/5/3-4)· γνήσιοι & νόθοι.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: αριθμοί μοιρών + γνήσιοι/νόθοι.
Τύποι οστών
Ερώτηση: 6. Σε ποιους τύπους διακρίνονται τα οστά κατά σχήμα;
Απάντηση:
- Σε μακρά (μηριαίο), βραχέα (σπόνδυλοι), πλατιά (κρανίο, ωμοπλάτη) & αεροφόρα (με κοιλότητα/αέρα).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μακρά, βραχέα, πλατιά, αεροφόρα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 4 τύποι.
Περιόστεο/ενδόστεο
Ερώτηση: 7. Τι είναι το περιόστεο, τι το ενδόστεο & η λειτουργία τους;
Απάντηση:
- Περιόστεο: στιβάδα ινώδους συνδετικού ιστού στην εξωτερική επιφάνεια του οστού. Ενδόστεο: στιβάδα στο εσωτερικό (μυελώδης αυλός). Λειτουργία: θρέψη & ανακατασκευή του οστού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Περιόστεο (έξω) & ενδόστεο (μέσα)· θρέψη/ανακατασκευή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: θέσεις + λειτουργία.
Άρθρωση
Ερώτηση: 8. Τι είναι η άρθρωση;
Απάντηση:
- Η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με παρεμβολή μαλακότερου ιστού (συνδετικού/χόνδρινου/σπάνια οστίτη), ανεξάρτητα από το αν υπάρχει κινητικότητα. Δύο είδη: συνάρθρωση (~ακίνητη) & διάρθρωση (κινητή).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σύνδεση 2+ οστών· συνάρθρωση/διάρθρωση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: ορισμός + τα δύο είδη.
Μέρη διάρθρωσης
Ερώτηση: 9. Ποια τα κύρια μέρη μιας διάρθρωσης;
Απάντηση:
- Αρθρικές επιφάνειες (με αρθρικό χόνδρο), αρθρικός θύλακος (ινώδης θύλακος + αρθρικός υμένας) & αρθρική κοιλότητα (με αρθρικό υγρό για ολίσθηση).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Αρθρικές επιφάνειες, αρθρικός θύλακος, αρθρική κοιλότητα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 3 κύρια μέρη.
Κινήσεις διάρθρωσης
Ερώτηση: 10. Ποια είδη κινήσεων μπορεί να κάνει μια διάρθρωση;
Απάντηση:
- Ολίσθηση, κάμψη/έκταση, προσαγωγή/απαγωγή, στροφή, περιαγωγή (γύρω από νοητούς άξονες).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ολίσθηση, κάμψη/έκταση, προσαγωγή/απαγωγή, στροφή, περιαγωγή.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: απαρίθμηση κινήσεων.
Είδη μυϊκού ιστού
Ερώτηση: 11. Ποια είδη μυϊκού ιστού γνωρίζετε;
Απάντηση:
- Λείος (σπλάγχνα/αγγεία, ακούσιος), γραμμωτός/σκελετικός (σκελετικοί μύες, εκούσιος), καρδιακός (καρδιά, γραμμωτός αλλά ακούσιος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Λείος, γραμμωτός/σκελετικός, καρδιακός.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: τα 3 είδη + εκούσιος/ακούσιος.
Τύποι σκελετικών μυών
Ερώτηση: 12. Σε ποιους τύπους διακρίνονται οι σκελετικοί γραμμωτοί μύες;
Απάντηση:
- Σε μακρούς (άκρα), βραχείς (ράχη), πλατείς (κορμός) & σφιγκτήρες (γύρω από οπές του σώματος).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Μακροί, βραχείς, πλατείς, σφιγκτήρες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 4 τύποι.
Μυϊκός τόνος
Ερώτηση: 13. Τι είναι ο μυϊκός τόνος;
Απάντηση:
- Η διαρκής, μικρής έντασης συστολή στην οποία βρίσκεται κάθε μυς ακόμη & σε ανάπαυση (συστέλλονται εναλλάξ διαφορετικές ομάδες ινών, ώστε να μην κοπιάζουν).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Διαρκής μικρής έντασης συστολή στην ανάπαυση.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: μόνιμη ελαφρά συστολή.
Μύες άνω άκρων
Ερώτηση: 14. Διαίρεση των μυών των άνω άκρων.
Απάντηση:
- Σε μύες της ωμικής ζώνης, του βραχίονα, του πήχη & του χεριού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ωμικής ζώνης, βραχίονα, πήχη, χεριού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 4 ομάδες.
Μύες κάτω άκρων
Ερώτηση: 15. Διαίρεση των μυών των κάτω άκρων.
Απάντηση:
- Σε μύες της πυέλου, του μηρού, της κνήμης & του ποδιού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Πυέλου, μηρού, κνήμης, ποδιού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: οι 4 ομάδες.
