Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Η Έννοια της Αυτοαντίληψης (σελ. 29) – ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 1: Η Έννοια της Αυτοαντίληψης

Ενδεικτικές λύσεις των 3 ερωτήσεων της ενότητας (σελ. 29): ορισμός και παράγοντες διαμόρφωσης της προσωπικότητας, έννοια και πηγές της αυτοαντίληψης, ορισμός αυτοεκτίμησης και επιρροή της στις σχέσεις.

Ορισμός προσωπικότητας

Ερώτηση: Δώστε ένα σύντομο ορισμό της προσωπικότητας. Ποιοι είναι οι παράγοντες που τη διαμορφώνουν; Ποιες είναι σημαντικές διαστάσεις της;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 23): «η γνωριμία με τον εαυτό μας... το άτομο κάθε φορά έχει τη δυνατότητα να συνθέτει τα διαφορετικά στοιχεία του, σε ένα ‘‘δυναμικό σύνολο’’, σε αυτό που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως προσωπικότητα. Η προσωπικότητα μπορεί να ιδωθεί ως το δυναμικό αποτέλεσμα που προκύπτει από τη συνεχή αλληλεπίδραση κληρονομικών καταβολών και περιβαλλοντικών παραμέτρων».
• Αυτούσιο (σελ. 24): «Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να διακριθούν σε δύο μεγάλες ομάδες: τους ενδογενείς παράγοντες... και τους εξωγενείς παράγοντες...».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η προσωπικότητα μπορεί να οριστεί ως το δυναμικό αποτέλεσμα που προκύπτει από τη συνεχή αλληλεπίδραση κληρονομικών καταβολών και περιβαλλοντικών παραμέτρων — δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο τα διαφορετικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου συνθέτονται σε ένα δυναμικό σύνολο, μοναδικό για τον καθένα. Τους παράγοντες που τη διαμορφώνουν τους διακρίνουμε σε δύο μεγάλες ομάδες: τους ενδογενείς (ό,τι σχετίζεται άμεσα με το άτομο: μορφολογικά χαρακτηριστικά, φύλο, ηλικία, σκέψεις, συναισθήματα, όνειρα, ανάγκες) και τους εξωγενείς (ό,τι προέρχεται από το περιβάλλον: φυσικό-οικολογικό περιβάλλον, πολιτισμικό πλαίσιο, κοινωνικός περίγυρος, με ιδιαίτερο ρόλο για την οικογένεια, το σχολείο και τη φιλική παρέα). Σημαντικές διαστάσεις της προσωπικότητας, όπως προκύπτουν από το κείμενο, είναι η σωματική, η προσωπική, η ψυχολογική, η επαγγελματική, η πολιτισμική και η κοινωνική διάσταση της ταυτότητας του ατόμου.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Έννοια και πηγές της αυτοαντίληψης

Ερώτηση: Τι ονομάζουμε αυτοαντίληψη; Από ποιες πηγές αντλούμε στοιχεία για τη διαμόρφωσή της; Δώστε συγκεκριμένα σχετικά παραδείγματα.

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 23): «Το σύνολο των παραπάνω στοιχείων διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, με μία λέξη την αυτοαντίληψή του».
• Αυτούσιο (σελ. 22-23): «το άτομο χρησιμοποιεί δύο βασικές πηγές: 1. Τα αντικειμενικά στοιχεία... 2. Τα υποκειμενικά στοιχεία...».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Αυτοαντίληψη ονομάζεται ο τρόπος με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του, όπως προκύπτει από το σύνολο των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων που το αφορούν. Οι δύο βασικές πηγές άντλησης στοιχείων είναι: α) τα αντικειμενικά στοιχεία — π.χ. βιολογικά, κοινωνικά, ψυχολογικά και συναισθηματικά χαρακτηριστικά που το άτομο ανακαλύπτει σταδιακά μόνο του ή με τη βοήθεια του περιβάλλοντος (π.χ. το ύψος του, η ικανότητά του σε ένα μάθημα)· β) τα υποκειμενικά στοιχεία — οι δικές του αξιολογήσεις, ερμηνείες, συναισθήματα και πεποιθήσεις για τον εαυτό του (π.χ. πώς νιώθει για μια επιτυχία ή μια αποτυχία του).

Κριτήρια αξιολόγησης:

Αυτοεκτίμηση και επιρροή στις σχέσεις

Ερώτηση: Δώστε τον ορισμό της αυτοεκτίμησης. Μπορείτε να περιγράψετε πώς ένα άτομο με υψηλό βαθμό αυτοεκτίμησης μπορεί να αισθάνεται για τον εαυτό του; Πώς αυτό μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις του με τους άλλους;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 24): «Η συναισθηματική-αξιολογική διάσταση της αυτοαντίληψης, η οποία μας δείχνει το βαθμό στον οποίο το άτομο αποδέχεται και επιδοκιμάζει και δίνει αξία στον εαυτό του καλείται αυτοεκτίμηση».
• Αυτούσιο (σελ. 27-28): «Όταν ξέρουμε πώς να είμαστε θετικοί προς εμάς, μπορούμε να είμαστε θετικοί προς τους άλλους. Γινόμαστε πιο φιλικοί, επικοινωνιακοί, λιγότερο επικριτικοί... Δε φοβόμαστε να κάνουμε λάθη».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η αυτοεκτίμηση είναι η συναισθηματική-αξιολογική διάσταση της αυτοαντίληψης, που δείχνει το βαθμό στον οποίο το άτομο αποδέχεται, επιδοκιμάζει και δίνει αξία στον εαυτό του. Ένα άτομο με υψηλή αυτοεκτίμηση αισθάνεται εμπιστοσύνη στον εαυτό του, αποδέχεται και τις αδυναμίες του με ρεαλισμό (χωρίς να τις αρνείται ή να υπερβάλλει), και διατηρεί θετική, αισιόδοξη στάση απέναντι στη ζωή. Αυτό επηρεάζει θετικά τις σχέσεις του με τους άλλους: όταν κάποιος είναι θετικός προς τον εαυτό του, γίνεται πιο φιλικός, επικοινωνιακός και λιγότερο επικριτικός προς τους άλλους, δεν φοβάται να κάνει λάθη και μπορεί να αποδεχτεί ευκολότερα και τον συνάνθρωπό του.

Κριτήρια αξιολόγησης: