Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Οι Εργασιακές Σχέσεις και τα Είδη τους (σελ. 92) – ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Β ΕΠΑΛ

Λύσεις — Κεφάλαιο 5: Οι Εργασιακές Σχέσεις και τα Είδη τους

Ενδεικτικές λύσεις των 3 ερωτήσεων της ενότητας (σελ. 92): έννομη σχέση/μισθωτός-εργοδότης, ιστορικές ρίζες και προβλήματα των εργασιακών σχέσεων, κοινωνικός διάλογος και μορφές του.

Έννομη σχέση, μισθωτός και εργοδότης

Ερώτηση: Τι ονομάζεται έννομη σχέση και ποιο το περιεχόμενο των εννοιών του μισθωτού και εργοδότη;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 81, «Εισαγωγή» ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 2ου, αμέσως πριν την ενότητα): «Εάν εργάζεται για λογαριασμό κάποιου άλλου, τότε συνδέεται μαζί του με μια σχέση που τη ρυθμίζουν οι κανόνες του δικαίου και η οποία ονομάζεται έννομη σχέση. Από τη σχέση αυτή προκύπτει η υποχρέωσή του να εργαστεί, για να εκτελέσει αυτό που έχει αναλάβει».
• Αυτούσιο (σελ. 81): «Αυτός ο οποίος εργάζεται για λογαριασμό κάποιου άλλου ονομάζεται μισθωτός και εκείνος στον οποίο προσφέρει τις υπηρεσίες του ονομάζεται εργοδότης».
• Αυτούσιο (σελ. 81): «εξαρτημένη εργασία ονομάζεται η ενέργεια που ένα άτομο (ο μισθωτός) διαθέτει σε κάποιον τρίτο (τον εργοδότη) για την εξυπηρέτηση των σκοπών του στα πλαίσια μιας ειδικής έννομης σχέσης (της σχέσης εξαρτημένης εργασίας)».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Έννομη σχέση ονομάζεται η σχέση που δημιουργείται όταν κάποιος εργάζεται για λογαριασμό άλλου προσώπου· είναι η σχέση που ρυθμίζεται από τους κανόνες του δικαίου και από την οποία προκύπτει η υποχρέωση του ενός να εργαστεί, εκτελώντας αυτό που έχει αναλάβει. Μέσα σε αυτή τη σχέση, όποιος εργάζεται για λογαριασμό κάποιου άλλου ονομάζεται μισθωτός, ενώ εκείνος στον οποίο ο μισθωτός προσφέρει τις υπηρεσίες του ονομάζεται εργοδότης. Η εξαρτημένη εργασία, ειδικότερα, είναι η ενέργεια που ο μισθωτός διαθέτει σε τρίτο πρόσωπο (τον εργοδότη) για την εξυπηρέτηση των σκοπών του, στο πλαίσιο αυτής ακριβώς της ειδικής έννομης σχέσης.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ιστορικές ρίζες και προβλήματα εργασιακών σχέσεων

Ερώτηση: Τι εννοούμε με τον όρο εργασιακές σχέσεις και από πότε εντοπίζονται ιστορικά οι ρίζες τους. Τι είδους προβλήματα προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε με τη ρύθμισή τους;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 87): «Οι εργασιακές σχέσεις υπήρξαν δημιούργημα της βιομηχανικής επανάστασης. Δεν περιορίζονται όμως στο βιομηχανικό τομέα, αλλά καλύπτουν όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας».
• Αυτούσιο (σελ. 87-88): «Οι εργασιακές σχέσεις επιχειρούν να επιλύσουν τα εξής προβλήματα: 1. Τη ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στην οργάνωση της παραγωγής. 2. Τη ρύθμιση της ποιότητας εργασιακής ζωής. 3. Την καλύτερη ένταξη των παραγωγικών τάξεων μέσα στην κοινωνία... 4. Τη συμμετοχή των διαφόρων κοινωνικών ομάδων στη λήψη αποφάσεων. 5. Την αποδοχή των αποφάσεων από το κοινωνικό σύνολο».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τον όρο εργασιακές σχέσεις εννοούμε το σύνολο των σχέσεων που διαμορφώνονται στον χώρο της εργασίας και τους κανόνες που καθορίζουν τους όρους και τις συνθήκες εργασίας. Ιστορικά, οι ρίζες τους εντοπίζονται στη βιομηχανική επανάσταση, αν και σήμερα καλύπτουν όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας και όχι μόνο τον βιομηχανικό. Με τη ρύθμισή τους προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε πέντε είδη προβλημάτων: τη ρύθμιση θεμάτων οργάνωσης της παραγωγής, τη ρύθμιση της ποιότητας εργασιακής ζωής, την καλύτερη ένταξη των παραγωγικών τάξεων στην κοινωνία, τη συμμετοχή των κοινωνικών ομάδων στη λήψη αποφάσεων, και την αποδοχή των αποφάσεων από το κοινωνικό σύνολο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Κοινωνικός διάλογος

Ερώτηση: Σε τι αναφέρεται ο κοινωνικός διάλογος και τι μορφές μπορεί να πάρει;

Απάντηση:

• Αυτούσιο (σελ. 89-90): «Ο όρος κοινωνικός διάλογος είναι γενικός και δεν έχει νομικές συνέπειες. Αναφέρεται στην ανάγκη εξεύρεσης από κοινού παραδεκτών και συμβιβαστικών λύσεων. Ο κοινωνικός διάλογος μπορεί να λάβει μορφές, μπορεί να είναι διμερής (εργοδοσία-εργαζόμενοι), τριμερής (εργοδοσία-εργαζόμενοι-πολιτεία), σε εθνικό επίπεδο, σε ευρωπαϊκό... και σε διεθνές επίπεδο».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο κοινωνικός διάλογος είναι ένας γενικός όρος, χωρίς νομικές συνέπειες, που αναφέρεται στην ανάγκη εξεύρεσης από κοινού παραδεκτών και συμβιβαστικών λύσεων ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη. Μπορεί να πάρει διάφορες μορφές: να είναι διμερής (μεταξύ εργοδοσίας και εργαζομένων) ή τριμερής (εργοδοσία-εργαζόμενοι-πολιτεία), και να διεξάγεται σε εθνικό επίπεδο, σε ευρωπαϊκό επίπεδο (στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης) ή ακόμα και σε διεθνές επίπεδο.

Κριτήρια αξιολόγησης: