Λύσεις — Άσκηση 14 · Αυτόματος Κλιμακοστασίου (σελ. 85) – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Β΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις — Άσκηση 14 · Αυτόματος Κλιμακοστασίου (σελ. 85)

Απαντήσεις στις ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ του βιβλίου (σελ. 85).

1. Μετατροπή σε κύκλωμα αλερετούρ

Ερώτηση: Μετατρέψτε το κύκλωμα του αυτόματου κλιμακοστασίου σε κύκλωμα με διακόπτες αλερετούρ.

Απάντηση:

• Αφαιρούμε το χρονοδιακόπτη και τα μπουτόν.
• Στις δύο ακραίες θέσεις (π.χ. ισόγειο και τελευταίος όροφος) τοποθετούμε δύο ακραίους διακόπτες αλερετούρ και σε κάθε ενδιάμεσο όροφο έναν μεσαίο αλερετούρ.
• Φάση στην κοινή επαφή του πρώτου ακραίου, ακραίες επαφές του → δύο εκ διαμέτρου αντίθετες επαφές του μεσαίου → ακραίες επαφές του δεύτερου ακραίου· η κοινή επαφή του δεύτερου ακραίου τροφοδοτεί τους λαμπτήρες, που μένουν παράλληλα μεταξύ τους με κοινό ουδέτερο.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Χρονοδιακόπτης και μπουτόν αντικαθίστανται από δύο ακραίους αλερετούρ στις άκρες και μεσαίους στους ενδιάμεσους ορόφους· οι λαμπτήρες παραμένουν παράλληλα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: σωστός αριθμός/είδος διακοπτών + σύνδεση φάσης και λαμπτήρων.

2. Μπουτόν σε σειρά

Ερώτηση: Αποδείξτε τι πρόβλημα θα δημιουργηθεί εάν τα μπουτόν τοποθετηθούν στη σειρά μεταξύ τους.

Απάντηση:

• Στο σωστό κύκλωμα τα μπουτόν είναι παράλληλα: αρκεί να πιεστεί οποιοδήποτε για να κλείσει το κύκλωμα ενεργοποίησης του χρονοδιακόπτη.
• Σε σειρά, το κύκλωμα κλείνει μόνο αν είναι κλειστά όλα τα μπουτόν ταυτόχρονα· αρκεί ένα ανοικτό για να μείνει ανοικτό το κύκλωμα.
• Επειδή τα μπουτόν βρίσκονται σε διαφορετικούς ορόφους και επανέρχονται μόλις τα αφήσουμε, πρακτικά τα φώτα δεν θα ανάβουν ποτέ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Με τα μπουτόν σε σειρά ο χρονοδιακόπτης ενεργοποιείται μόνο αν πιεστούν όλα μαζί, άρα πρακτικά τα φώτα δεν ανάβουν.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: λογική σειράς (όλα κλειστά) vs παράλληλης (ένα αρκεί).

3. Αλερετούρ στο κλιμακοστάσιο

Ερώτηση: Γιατί δε χρησιμοποιούμε διακόπτες αλερετούρ στο κλιμακοστάσιο;

Απάντηση:

• Με αλερετούρ τα φώτα μένουν αναμμένα μέχρι κάποιος να τα σβήσει· σε κοινόχρηστο χώρο συχνά ξεχνιούνται αναμμένα, με σπατάλη ενέργειας.
• Σε πολυώροφο κτίριο χρειάζονται πολλοί μεσαίοι διακόπτες και περισσότεροι αγωγοί ανάμεσα στους ορόφους, άρα πιο σύνθετη και ακριβότερη εγκατάσταση.
• Ο χρονοδιακόπτης με παράλληλα μπουτόν ανάβει τα φώτα από κάθε όροφο και τα σβήνει αυτόματα μετά από το χρόνο ρύθμισης.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Γιατί τα φώτα θα έμεναν αναμμένα αν ξεχαστούν και η καλωδίωση πολλών ορόφων θα ήταν σύνθετη· ο αυτόματος κλιμακοστασίου σβήνει μόνος του τα φώτα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

• Κριτήριο: αυτόματο σβήσιμο/εξοικονόμηση + απλούστερη καλωδίωση.