Λύσεις — Άσκηση 10 · Φωτιστικό Σημείο Ελεγχόμενο από Τρεις Θέσεις (σελ. 69)
Απαντήσεις στις πραγματικές ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ του βιβλίου (σελ. 69).
1. Φάση εκτός μεσαίας επαφής του πρώτου ακραίου διακόπτη
Ερώτηση: Αποδείξτε τι θα συμβεί εάν η φάση δε συνδεθεί στη μεσαία επαφή του πρώτου ακραίου διακόπτη αλερετούρ.
Απάντηση:
- Η μεσαία (κοινή) επαφή του πρώτου ακραίου διακόπτη είναι το σημείο εισόδου της φάσης — από εκεί δρομολογείται προς τη μία ή την άλλη ακραία επαφή, ανάλογα με τη θέση του διακόπτη.
- Αν η φάση συνδεθεί σε ακραία επαφή αντί για τη μεσαία, περνά μόνιμα από μία μόνο γραμμή προς τον μεσαίο διακόπτη, ανεξάρτητα από τη θέση του πρώτου ακραίου διακόπτη.
- Αποτέλεσμα: ο πρώτος ακραίος διακόπτης χάνει τη λειτουργία ελέγχου· ο έλεγχος περιορίζεται στους άλλους δύο διακόπτες ή το κύκλωμα δεν λειτουργεί σωστά.
Σύνοψη: Ο πρώτος ακραίος διακόπτης χάνει τη δυνατότητα ελέγχου, αφού η φάση δεν δρομολογείται πλέον εναλλακτικά.
2. Λανθασμένη χρήση διπλανών αντί διαγώνιων επαφών στον μεσαίο διακόπτη
Ερώτηση: Αποδείξτε τι συμβαίνει εάν δε χρησιμοποιήσουμε τις δύο εκ διαμέτρου αντίθετες επαφές του μεσαίου διακόπτη, αλλά διπλανές επαφές.
Απάντηση:
- Ο μεσαίος διακόπτης (4 επαφών) λειτουργεί με εναλλαγή ευθείας/σταυρωτής διέλευσης ακριβώς επειδή χρησιμοποιεί τις διαγώνιες (εκ διαμέτρου αντίθετες) επαφές.
- Με διπλανές επαφές αντί για διαγώνιες, χάνεται η σταυρωτή αντιστροφή: ο διακόπτης συνδέει πάντα τις ίδιες δύο γραμμές, σε και τις δύο θέσεις του.
- Αποτέλεσμα: ο μεσαίος διακόπτης χάνει εντελώς τη λειτουργία ελέγχου — η αλλαγή θέσης του δεν επηρεάζει τον λαμπτήρα, ο φωτισμός ελέγχεται μόνο από τους δύο ακραίους διακόπτες.
Σύνοψη: Ο μεσαίος διακόπτης χάνει τη λειτουργία της σταυρωτής αντιστροφής και δεν συμμετέχει πλέον ουσιαστικά στον έλεγχο.
3. Επέκταση σε έλεγχο από τέσσερις θέσεις
Ερώτηση: Τροποποιήστε το παραπάνω κύκλωμα ώστε ο έλεγχος του φωτιστικού σημείου να γίνεται από τέσσερις θέσεις.
Απάντηση:
- Διατηρούμε τους δύο ακραίους διακόπτες αλερετούρ (3 επαφών) στις άκρες.
- Αντί για έναν μεσαίο διακόπτη (4 επαφών), τοποθετούμε δύο μεσαίους διακόπτες, έναν σε κάθε νέα ενδιάμεση θέση.
- Οι δύο μεσαίοι διακόπτες συνδέονται σε σειρά μεταξύ τους, με τον ίδιο τρόπο (διαγώνιες επαφές) όπως στη βασική συνδεσμολογία.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: γενικός κανόνας — για ν θέσεις χρειάζονται 2 ακραίοι διακόπτες αλερετούρ (3 επαφών) + (ν−2) μεσαίοι διακόπτες αλερετούρ (4 επαφών) σε σειρά.