Λύσεις — Άσκηση 8 · Κομμιτατέρ (σελ. 61) – ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Β΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις — Άσκηση 8 · Κομμιτατέρ (σελ. 61)
Απαντήσεις στις ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ του βιβλίου (σελ. 61).
1. Διακόπτης επιλογής ομάδων αντί διαδοχής
Ερώτηση: Τι θα συμβεί εάν αλλάξουμε το διακόπτη διαδοχής με ένα διακόπτη επιλογής ομάδων;
Απάντηση:
- Ο διακόπτης διαδοχής (κομμιτατέρ) επιτρέπει να ανάβει ο ένας λαμπτήρας (ή ομάδα), ο άλλος, και οι δύο μαζί ή κανένας.
- Ο διακόπτης ομάδων (εναλλαγής) επιτρέπει να λειτουργεί είτε η μία είτε η άλλη ομάδα είτε καμία — όχι και οι δύο μαζί.
- Άρα το πολύφωτο δεν μπορεί πλέον να δώσει τη μέγιστη φωτεινή ένταση (όλοι οι λαμπτήρες αναμμένοι)· χάνεται η βαθμιαία αύξηση του φωτισμού.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Χάνεται η κατάσταση «και οι δύο ομάδες αναμμένες»: ανάβει μόνο η μία ή η άλλη ομάδα, άρα δεν επιτυγχάνεται η μέγιστη ένταση φωτισμού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: διαφορά λειτουργίας των δύο διακοπτών (όχι και τα δύο μαζί).
2. Ρόλος του συνδετήρα (κλέμας)
Ερώτηση: Εξηγήστε το λόγο ύπαρξης του συνδετήρα στο κύκλωμα φωτιστικού σημείου συνδεσμολογίας πολύφωτου.
Απάντηση:
- Ο συνδετήρας (κλέμα) χρησιμοποιείται για τη σύνδεση αγωγών: τα άκρα τους εισάγονται στις επαφές του και ενώνονται αγώγιμα με βίδες.
- Στο πολύφωτο οι δύο επιστροφές του διακόπτη διαδοχής συνδέονται σε δύο από τις τρεις επαφές του συνδετήρα και ο ουδέτερος στην τρίτη· από εκεί τροφοδοτούνται οι ομάδες λαμπτήρων.
- Έτσι η σύνδεση του πολύφωτου με τη γραμμή γίνεται ασφαλώς και μπορεί να αποσυνδεθεί εύκολα (π.χ. για αλλαγή φωτιστικού), χωρίς να χρειάζονται ενώσεις στο κουτί διακλάδωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο συνδετήρας ενώνει με βίδες τις δύο επιστροφές και τον ουδέτερο με τους αγωγούς του πολύφωτου, κάνοντας τη σύνδεση ασφαλή και εύκολα αποσυνδέσιμη.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: σύνδεση επιστροφών/ουδέτερου + ασφαλής, αποσυνδέσιμη ένωση.
3. Αλλαγή αριθμού και είδους λαμπτήρων
Ερώτηση: Τι θα συμβεί εάν αλλάξουμε τον αριθμό και το είδος των λαμπτήρων: — στον αριθμό των αγωγών; — στη διατομή των αγωγών; — στη διάμετρο του πλαστικού σωλήνα;
Απάντηση:
- Αριθμός αγωγών: εξαρτάται από τον αριθμό των ομάδων που ελέγχονται χωριστά, όχι από το πλήθος των λαμπτήρων κάθε ομάδας. Για δύο ομάδες χρειάζονται δύο επιστροφές και ουδέτερος (και γείωση αν το πολύφωτο είναι μεταλλικό)· περισσότερες ομάδες απαιτούν περισσότερες επιστροφές.
- Διατομή: επιλέγεται με βάση το ρεύμα (άρθρο 126 ΚΕΗΕ). Περισσότεροι ή ισχυρότεροι λαμπτήρες αυξάνουν το ρεύμα· για συνηθισμένους λαμπτήρες τα 1,5 mm² αρκούν, αλλιώς αυξάνεται η διατομή.
- Διάμετρος σωλήνα: εξαρτάται από τον αριθμό και τη διατομή των αγωγών (άρθρο 169 ΚΕΗΕ)· αν αυξηθούν οι αγωγοί ή η διατομή τους, χρειάζεται σωλήνας μεγαλύτερης διαμέτρου (π.χ. για 3×1,5 mm²: 13,5 mm ορατός, 16 mm χωνευτός).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι αγωγοί αυξάνονται μόνο αν αυξηθούν οι ομάδες, η διατομή μόνο αν το ρεύμα ξεπεράσει τα όρια του αγωγού, και η διάμετρος του σωλήνα όταν αυξηθεί ο αριθμός ή η διατομή των αγωγών.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: απάντηση και στα τρία σκέλη με σωστή αιτιολόγηση.
4. Πολύφωτο με τέσσερις λαμπτήρες
Ερώτηση: Πραγματοποιήστε τη συνδεσμολογία του κυκλώματος φωτιστικού σημείου συνδεσμολογίας πολύφωτου (με τέσσερις λαμπτήρες).
Απάντηση:
- Χωρίζουμε τους τέσσερις λαμπτήρες σε δύο ομάδες (π.χ. 2+2, ή 1+3), ώστε ο διακόπτης διαδοχής να ανάβει τη μία, την άλλη ή και τις δύο.
- Φάση στη μεσαία επαφή του διακόπτη διαδοχής· από τις δύο ακραίες επαφές ξεκινούν οι δύο επιστροφές προς τις δύο επαφές του συνδετήρα του πολύφωτου· ο ουδέτερος στην τρίτη επαφή.
- Μέσα στο πολύφωτο οι λαμπτήρες κάθε ομάδας συνδέονται παράλληλα ανάμεσα στην επιστροφή της ομάδας και στον κοινό ουδέτερο.
- Αν το πολύφωτο είναι μεταλλικό, συνδέεται και με τον αγωγό γείωσης.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Δύο ομάδες λαμπτήρων (π.χ. 2+2), κάθε ομάδα παράλληλα στη δική της επιστροφή του διακόπτη διαδοχής, κοινός ουδέτερος μέσω του συνδετήρα και γείωση στο μεταλλικό σώμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
- Κριτήριο: δύο ομάδες + παράλληλη σύνδεση μέσα στην ομάδα + φάση στη μεσαία επαφή.
