Αναλυτικές απαντήσεις και στις 5 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 3 «Σωλήνες», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, τους πίνακες 3.1 και 3.2 σε μορφή ASCII και επισήμανση των λαθών και ασυνεπειών του βιβλίου.
Ερώτηση: Τι είναι σωλήνας; Ποιοι τύποι σωλήνων χρησιμοποιούνται στα αρδευτικά δίκτυα της κηποτεχνίας στη χώρα μας;
Απάντηση:
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§3.1, σελ. 55), αυτούσιος: «Σωλήνας είναι το μέσο με το οποίο μεταφέρεται το νερό από την υδροληψία μέχρι και την τελευταία έξοδό του (σταλάκτης ή εκτοξευτήρας).»
ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ──[ΣΩΛΗΝΕΣ]──► ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΞΟΔΟΣ
(δίκτυο πόλης / (ΣΤΑΛΑΚΤΗΣ ή ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΑΣ)
δεξαμενή / γεώτρηση)
ΟΙ ΤΥΠΟΙ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ
① ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟ (ΡΕ) — Ο ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ
«Τα δίκτυα άρδευσης κήπων κατασκευάζονται στη χώρα μας ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ
ΣΧΕΔΟΝ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ (ΡΕ).»
ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ: ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (LDPE) · ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (HDPE)
② ΣΙΔΗΡΟΣΩΛΗΝΕΣ ΓΑΛΒΑΝΙΖΕ — ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΟΧΙ ΠΛΕΟΝ
«Η χρήση… είναι ΠΛΕΟΝ ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ, ΛΟΓΩ ΚΟΣΤΟΥΣ.»
③ ΧΑΛΚΟΣΩΛΗΝΑΣ — ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ
«ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ
ΔΙΚΤΥΟΥ ή και ΠΟΛΥ ΣΠΑΝΙΑ σε άλλα σημεία»
ΔΙΑΤΟΜΕΣ: Ø10, Ø12, Ø15, Ø18, Ø22, Ø28, Ø35 κτλ.
④ ΠΟΛΥΒΙΝΙΛΟΧΛΩΡΙΔΙΟ (P.V.C.) — ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΗ ΧΡΗΣΗ
«λόγω της ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ (ΡΕ)»
ΔΙΑΤΟΜΕΣ ίδιες με του ΡΕ (12, 16, 20, 32, 40 κτλ.) · ΜΗΚΗ 3 m και 6 m
Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ (§3.1): «Ορίζουμε ως κεντρικό ή κύριο ή πρωτεύοντα σωλήνα το σωλήνα που ξεκινά από την κεντρική υδροληψία (δίκτυο πόλης ή δεξαμενή ή γεώτρηση) και μεταφέρει το νερό με τη βοήθεια των δευτερευόντων σωλήνων στους πλευρικούς σωλήνες ή σωλήνες εφαρμογής. Οι κύριοι σωλήνες είναι πάντοτε μεγαλύτερης διατομής από τους δευτερεύοντες και μπορεί να είναι ένας ή περισσότεροι σε ένα δίκτυο, ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες του κήπου. Οι δευτερεύοντες μπορεί να τροφοδοτούν με νερό έναν αριθμό εκτοξευτήρων ή έναν αριθμό πλευρικών σωλήνων ή σωλήνων εφαρμογής.»
ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ: «Οι σωλήνες είναι κυκλικής διατομής, τοποθετούνται επιφανειακά ή υπόγεια και μάλιστα σε αξιόλογο βάθος (30 cm), ώστε να προστατεύονται από τυχόν ζημιές.» ⚠️ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ: το ακρωνύμιο του πολυαιθυλενίου γράφεται στο βιβλίο άλλοτε με ελληνικά («ΡΕ» = ρο-έψιλον) και άλλοτε με λατινικά («PE») — μέσα στην ίδια σελίδα. Το ίδιο και «P.V.C.» / «PVC».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σωλήνας είναι το μέσο με το οποίο μεταφέρεται το νερό από την υδροληψία μέχρι και την τελευταία έξοδό του, δηλαδή τον σταλάκτη ή τον εκτοξευτήρα. Ορίζουμε ως κεντρικό ή κύριο ή πρωτεύοντα σωλήνα τον σωλήνα που ξεκινά από την κεντρική υδροληψία, δηλαδή το δίκτυο πόλης, τη δεξαμενή ή τη γεώτρηση, και μεταφέρει το νερό με τη βοήθεια των δευτερευόντων σωλήνων στους πλευρικούς σωλήνες ή σωλήνες εφαρμογής. Στη χώρα μας τα δίκτυα άρδευσης κήπων κατασκευάζονται σχεδόν αποκλειστικά από σωλήνα πολυαιθυλενίου, που διακρίνεται σε χαμηλής και σε υψηλής πυκνότητας. Οι υπόλοιποι τύποι χρησιμοποιούνται περιορισμένα: η χρήση σιδηροσωλήνων γαλβανιζέ στα κηποτεχνικά έργα είναι πλέον ανύπαρκτη λόγω κόστους, ο χαλκοσωλήνας χρησιμοποιείται ορισμένες φορές μόνο στο τμήμα του δικτύου από την υδροληψία μέχρι την κεφαλή του δικτύου ή πολύ σπάνια σε άλλα σημεία, ενώ η χρήση των πλαστικών σωλήνων πολυβινιλοχλωριδίου είναι πολύ μικρή, λόγω της επικράτησης του πολυαιθυλενίου.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Σε πόσες κατηγορίες διακρίνονται οι σωλήνες πολυαιθυλενίου (ΡΕ) σε συνάρτηση με την πυκνότητά τους;
Απάντηση:
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (υποσημείωση 1, σελ. 55): «Οι δυο παράμετροι που χαρακτηρίζουν τους κυριότερους τύπους πολυαιθυλενίου είναι: το μοριακό βάρος και η πυκνότητα. Σε συνάρτηση με την πυκνότητα διακρίνονται οι δυο κατηγορίες πολυαιθυλενίου (ΡΕ): • πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας (LDPE): 0,910 έως 0,925 g/cm³, • πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE): 0,945 έως 0,965 g/cm³.»
ΟΙ ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ (g/cm³)
0,90 0,91 0,92 0,93 0,94 0,95 0,96 0,97
├──────┼══════┼──────┼──────┼──────┼══════┼──────┤
└ LDPE ┘ └ HDPE ┘
0,910-0,925 0,945-0,965
⚠️ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΕΝΟ (0,925 - 0,945)
ΤΑ ΑΡΧΙΚΑ: LDPE = Low Density PolyEthylene (χαμηλής πυκνότητας)· HDPE = High Density PolyEthylene (υψηλής πυκνότητας).
Η ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 59): «Με βάση την πυκνότητά τους διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: τους σωλήνες χαμηλής πυκνότητας (LDPE) και τους σωλήνες υψηλής πυκνότητας (HDPE).»
ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΚΑΘΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ — σύμφωνα με τον Πίν. 3.1:
ΜΙΚΡΕΣ ΔΙΑΜΕΤΡΟΙ (Ø12 - Ø32) → ΚΥΡΙΩΣ LDPE
ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΑΜΕΤΡΟΙ (Ø40 - Ø110) → HDPE
⚠️ ΕΞΑΙΡΕΣΗ: το Ø32 στα 10 ATM είναι HDPE — η ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ απαιτεί
το πιο άκαμπτο και ανθεκτικό υλικό ακόμη και σε μικρή διάμετρο
➜ Η λογική: το LDPE είναι πιο εύκαμπτο (κατάλληλο για πλευρικούς σωλήνες και κουλούρες), ενώ το HDPE είναι πιο άκαμπτο και ανθεκτικό (κατάλληλο για κύριους σωλήνες μεγάλης διατομής και υψηλής πίεσης).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Σε συνάρτηση με την πυκνότητά τους οι σωλήνες πολυαιθυλενίου διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: το πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας, LDPE, με πυκνότητα από 0,910 έως 0,925 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό, και το πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας, HDPE, με πυκνότητα από 0,945 έως 0,965 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό. Σημειώνεται ότι οι δύο παράμετροι που χαρακτηρίζουν τους κυριότερους τύπους πολυαιθυλενίου είναι το μοριακό βάρος και η πυκνότητα. Πρακτικά, στις μικρές διαμέτρους χρησιμοποιείται κυρίως το LDPE και στις μεγάλες το HDPE.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποια είναι τα πλεονεκτήματα των σωλήνων πολυαιθυλενίου (PE);
Απάντηση:
Το βιβλίο (§3.1, σελ. 55-56) εισάγει τα πλεονεκτήματα ως εξής: «Οι σωλήνες, οι οποίοι παράγονται από οποιαδήποτε κατηγορία πολυαιθυλενίου (ΡΕ), διακρίνονται για τα σημαντικά τους τεχνικά πλεονεκτήματα. Τα πιο σημαντικά είναι:» ① ΜΙΚΡΟ ΒΑΡΟΣ: «Συνέπεια αυτού είναι το μικρό κόστος μεταφοράς και εγκατάστασης.» ② ΕΥΚΟΛΗ ΣΥΝΔΕΣΗ - ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: «Οι σωλήνες παραδίδονται σε μεγάλα μήκη, τα οποία είναι συνάρτηση της διαμέτρου που έχουν και μπορούν να φθάσουν μέχρι 300 συνεχόμενα μέτρα. Οι τρόποι σύνδεσης είναι απλοί και πραγματοποιούνται με μεγάλη ταχύτητα.»
③ ΥΨΗΛΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ «στα πιο σημαντικά διαβρωτικά ρευστά». ④ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΑΝΤΟΧΕΣ «σε συνάρτηση με την κατηγορία του πολυαιθυλενίου (ΡΕ) από το οποίο παράγεται ο σωλήνας». ⑤ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΜΙΚΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΤΡΙΒΩΝ «λόγω των λείων εσωτερικών τοιχωμάτων. Το λείο της εσωτερικής επιφάνειας και η χημική αδράνεια της πρώτης ύλης συντελούν ώστε να μην εναποτίθενται άλατα (π.χ. ανθρακικά) στα τοιχώματα, όπως συμβαίνει σε σωλήνες από συμβατικά μη πλαστικά υλικά (π.χ. χαλκός).» ⑥ ΥΨΗΛΗ ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ-ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗ «λόγω έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία και της δράσης του ατμοσφαιρικού οξυγόνου».
ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ (σελ. 57)
⑦ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΕΥΚΑΜΨΙΑ
«Είναι ΤΟΣΟ ΕΥΚΑΜΠΤΟΣ που ΔΙΝΕΙ ΤΗΝ ΕΥΧΕΡΕΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΑΜΠΥΛΕΣ
ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΓΩΝΙΕΣ 90°»
➜ λιγότερα εξαρτήματα, λιγότερες συνδέσεις, λιγότερες διαρροές
⑧ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΤΕΣ ΥΠΕΡΙΩΔΩΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ
«που τον κάνουν ΠΙΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ
ΣΩΛΗΝΩΝ ΠΟΛΥΒΙΝΙΛΟΧΛΩΡΙΔΙΟΥ (PVC)»
⑨ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ ΡΩΓΜΕΣ ΑΠΟ ΠΑΓΟΠΟΙΗΣΗ
«ένα από τα ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ των σωλήνων πολυαιθυλενίου ΡΕ
είναι η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΡΩΓΜΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΟΠΟΙΗΣΗ
ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ»
➜ κρίσιμο σε ψυχρές περιοχές, όπου άλλοι σωλήνες σκάνε τον χειμώνα
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ — ΓΙΑΤΙ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΤΟ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΙΚΡΟ ΒΑΡΟΣ → ΜΙΚΡΟ ΚΟΣΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
ΕΡΓΟΤΑΞΙΑΚΑ ΜΕΓΑΛΑ ΜΗΚΗ (έως 300 m) · ΑΠΛΟΙ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ
ΣΥΝΔΕΣΗΣ · ΕΥΚΑΜΨΙΑ ΧΩΡΙΣ ΓΩΝΙΕΣ 90°
ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΛΕΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΤΟΙΧΩΜΑΤΑ → ΜΙΚΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΤΡΙΒΩΝ
ΧΗΜΙΚΗ ΑΔΡΑΝΕΙΑ → ΟΧΙ ΕΝΑΠΟΘΕΣΗ ΑΛΑΤΩΝ
ΑΝΤΟΧΕΣ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΔΙΑΒΡΩΤΙΚΑ ΡΕΥΣΤΑ · ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΑΝΤΟΧΕΣ ·
ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ · ΥΠΕΡΙΩΔΗΣ · ΠΑΓΕΤΟΣ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σωλήνες που παράγονται από οποιαδήποτε κατηγορία πολυαιθυλενίου διακρίνονται για τα σημαντικά τεχνικά τους πλεονεκτήματα. Τα πιο σημαντικά είναι: πρώτον, το μικρό βάρος, με συνέπεια το μικρό κόστος μεταφοράς και εγκατάστασης. Δεύτερον, η εύκολη σύνδεση και εγκατάσταση, αφού οι σωλήνες παραδίδονται σε μεγάλα μήκη, τα οποία είναι συνάρτηση της διαμέτρου τους και μπορούν να φθάσουν μέχρι τα 300 συνεχόμενα μέτρα, ενώ οι τρόποι σύνδεσης είναι απλοί και πραγματοποιούνται με μεγάλη ταχύτητα. Τρίτον, η υψηλή χημική αντοχή στα πιο σημαντικά διαβρωτικά ρευστά. Τέταρτον, οι ικανοποιητικές μηχανικές αντοχές, σε συνάρτηση με την κατηγορία του πολυαιθυλενίου από το οποίο παράγεται ο σωλήνας. Πέμπτον, οι σημαντικά μικρές απώλειες τριβών, λόγω των λείων εσωτερικών τοιχωμάτων· το λείο της εσωτερικής επιφάνειας και η χημική αδράνεια της πρώτης ύλης συντελούν ώστε να μην εναποτίθενται άλατα, όπως τα ανθρακικά, στα τοιχώματα, όπως συμβαίνει σε σωλήνες από συμβατικά μη πλαστικά υλικά, όπως ο χαλκός. Έκτον, η υψηλή αντοχή στη γήρανση και αποσύνθεση, λόγω έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία και της δράσης του ατμοσφαιρικού οξυγόνου. Επιπλέον, ο σωλήνας πολυαιθυλενίου είναι τόσο εύκαμπτος ώστε επιτρέπει καμπύλες χωρίς τη χρήση γωνιών 90 μοιρών, διαθέτει στο υλικό του σταθεροποιητές υπεριωδών ακτινοβολιών που τον κάνουν ανθεκτικότερο στην ηλιακή ακτινοβολία από τους σωλήνες PVC, και ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά του είναι η αντίστασή του στη δημιουργία ρωγμών από την παγοποίηση του νερού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Ποιοι τύποι σωλήνων πολυαιθυλενίου (ΡΕ), κατά διάμετρο και πίεση λειτουργίας, χρησιμοποιούνται ευρέως;
Απάντηση:
Η ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ (§3.1, σελ. 56): «Οι σωλήνες πολυαιθυλενίου (ΡΕ) παράγονται και ελέγχονται με βάση διεθνείς προδιαγραφές για πιέσεις λειτουργίας 4, 6 και 10 atm στους 20°C. Οι τύποι σωλήνων πολυαιθυλενίου που χρησιμοποιούνται, κατά διάμετρο και πίεση λειτουργίας, είναι LDPE και HDPE και παρουσιάζονται στον Πίνακα 3.1.»
ΠΙΝΑΚΑΣ 3.1 — ΤΥΠΟΙ ΣΩΛΗΝΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥΣ,
ΚΑΤΑ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΠΙΕΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ (ATM)
ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ┌──────────┬──────────┬──────────┐
(mm) │ 4 ATM │ 6 ATM │ 10 ATM │
│ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ (PE) │
12 │ — │ LDPE │ — │
16 │ — │ LDPE │ LDPE │
20 │ LDPE │ LDPE │ LDPE │
25 │ LDPE │ LDPE │ LDPE │
32 │ LDPE │ LDPE │ HDPE │
40 │ HDPE │ HDPE │ HDPE │
50 │ HDPE │ HDPE │ HDPE │
63 │ HDPE │ HDPE │ HDPE │
75 │ HDPE │ HDPE │ HDPE │
90 │ HDPE │ HDPE │ HDPE │
110 │ HDPE │ HDPE │ HDPE │
└──────────┴──────────┴──────────┘
➜ Έντεκα ονομαστικές διάμετροι (12, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63, 75, 90, 110 mm) και τρεις πιέσεις (4, 6, 10 ATM). ➜ LDPE στις μικρές διαμέτρους, HDPE στις μεγάλες· η μετάβαση γίνεται γύρω από τα Ø32-Ø40.
Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 3.2 — ΠΑΧΟΣ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΒΑΡΟΣ ΑΝΑ ΜΕΤΡΟ: «Ο επόμενος πίνακας περιλαμβάνει τις διαμέτρους που παράγονται, το πάχος τοιχώματος και το βάρος, ανά μέτρο σωλήνα, για κάθε διάμετρο και για πιέσεις λειτουργίας 4, 6, και 10 atm.»
ΕΞΩΤ. ΕΠΙΤΡΕΠΤΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ ΠΑΧΟΣ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ (mm)
ΔΙΑΜ. ΔΙΑΜΕΤΡΟΥ (mm)
(mm) Min Max 4 ATM 6 ATM 10 ATM
12 12 12,4 1,3 1,5 —
16 16 20,5 ⚠️ 1,3 1,5 2,1
20 20 20,5 2,0 2,0 —
25 25 25,6 2,2 2,2 —
32 32 32,7 2,2 2,8 3,7
40 40 40,4 2 2,3 4,6
50 50 50,5 2 2,9 5,8
63 63 63,6 2,5 3,6 6,9
75 75 75,7 2,9 4,3 8,2
90 90 90,9 3,5 5,1 —
110 110 111 4,3 6,3 10
⚠️ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: για το Ø16 το «Max» δίνεται 20,5 mm — τιμή
ΤΑΥΤΙΣΗΜΗ ΜΕ ΤΟΥ Ø20. Σε όλες τις άλλες γραμμές το Max είναι
«ονομαστική + λίγα δέκατα», άρα εδώ θα έπρεπε να είναι ~16,x mm.
⚠️ Παρατηρήστε επίσης ότι το πάχος αυξάνεται με την πίεση για την ίδια διάμετρο (π.χ. Ø32: 2,2 → 2,8 → 3,7 mm) — αυτή είναι η υδραυλική λογική: μεγαλύτερη πίεση απαιτεί παχύτερο τοίχωμα.
Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΜΕΤΡΩΝ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ
Ø12 - Ø25 ΠΛΕΥΡΙΚΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ / ΣΩΛΗΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ (σταλακτηφόροι κ.λπ.)
→ LDPE, ρόλοι 250 m
Ø32 ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ → ρόλοι 200 m
Ø40 - Ø110 ΚΥΡΙΟΙ / ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ → HDPE, ρόλοι 100 m
➜ Θυμηθείτε: «Οι κύριοι σωλήνες είναι πάντοτε μεγαλύτερης διατομής από τους δευτερεύοντες» (§3.1).
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σωλήνες πολυαιθυλενίου παράγονται και ελέγχονται με βάση διεθνείς προδιαγραφές για πιέσεις λειτουργίας 4, 6 και 10 ατμοσφαιρών στους 20 βαθμούς Κελσίου, και οι τύποι που χρησιμοποιούνται ευρέως, κατά διάμετρο και πίεση λειτουργίας, είναι το LDPE και το HDPE. Σύμφωνα με τον πίνακα 3.1, οι εξωτερικές διάμετροι που παράγονται είναι 12, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63, 75, 90 και 110 χιλιοστά. Στις μικρές διαμέτρους, δηλαδή από 12 έως 32 χιλιοστά, χρησιμοποιείται κυρίως πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας, με εξαίρεση τη διάμετρο 32 στα 10 ατμόσφαιρες, όπου χρησιμοποιείται υψηλής πυκνότητας, ενώ στις μεγάλες διαμέτρους, από 40 έως 110 χιλιοστά, χρησιμοποιείται πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας σε όλες τις πιέσεις. Σημειώνεται ότι, όπως φαίνεται στον πίνακα 3.2, το πάχος του τοιχώματος αυξάνεται όσο αυξάνεται η πίεση λειτουργίας για την ίδια διάμετρο.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Ερώτηση: Τι εκφράζουν οι χαρακτηριστικοί κωδικοί που είναι τυπωμένοι στην εξωτερική επιφάνεια των σωλήνων πολυαιθυλενίου (PE);
Απάντηση:
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (§3.1, σελ. 57), αυτούσια: «Οι σωλήνες πολυαιθυλενίου (ΡΕ) φέρουν τους χαρακτηριστικούς κωδικούς τους τυπωμένους πάνω στην εξωτερική επιφάνεια. Οι χαρακτηριστικοί κωδικοί περιλαμβάνουν τη διατομή (Ø), την ποιότητα (LD ή HD), την εταιρεία παραγωγής και την πίεση αντοχής τους. Επίσης ορισμένες φορές φέρουν αρίθμηση ανά μέτρο μήκους.»
ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΣΩΛΗΝΑ
┌────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α.Ε. Ø 32 HD 10 ATM … 125 m 126 m … │
└────────────────────────────────────────────────────────────┘
▲ ▲ ▲ ▲ ▲
│ │ │ │ └ ΑΡΙΘΜΗΣΗ ΑΝΑ ΜΕΤΡΟ
│ │ │ │ (ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΦΟΡΕΣ)
│ │ │ └ ΠΙΕΣΗ ΑΝΤΟΧΗΣ
│ │ └ ΠΟΙΟΤΗΤΑ: LD (χαμηλής πυκνότητας)
│ │ HD (υψηλής πυκνότητας)
│ └ ΔΙΑΤΟΜΗ (Ø) — η εξωτερική διάμετρος σε mm
└ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ
① ΔΙΑΤΟΜΗ (Ø) → ταιριάζω σωστά ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑΣ και
επαληθεύω τη ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ
② ΠΟΙΟΤΗΤΑ (LD/HD) → ξέρω αν ο σωλήνας είναι ΕΥΚΑΜΠΤΟΣ (LD) ή
ΑΚΑΜΠΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΕΡΟΣ (HD)
③ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ → ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ και ΕΓΓΥΗΣΗ
④ ΠΙΕΣΗ ΑΝΤΟΧΗΣ → ΚΡΙΣΙΜΟ: δεν πρέπει να τοποθετηθεί σωλήνας
4 ATM σε τμήμα δικτύου που λειτουργεί στις 10
⑤ ΑΡΙΘΜΗΣΗ ΑΝΑ ΜΕΤΡΟ → ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΡΟΤΑΙΝΙΑ κατά την
εγκατάσταση και ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΙΠΟΥ ΣΤΟΝ ΡΟΛΟ
Η ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 59) δίνει ακριβώς την ίδια διατύπωση, κάτι που δείχνει ότι το σημείο θεωρείται βασικό: «Οι χαρακτηριστικοί κωδικοί περιλαμβάνουν τη διατομή (Ø), την ποιότητα (LD ή HD), την εταιρεία παραγωγής και την πίεση αντοχής τους. Επίσης ορισμένες φορές φέρουν αρίθμηση ανά μέτρο μήκους.» ⚠️ Προσοχή στη διαφορά: η ποιότητα τυπώνεται ως «LD» ή «HD» — χωρίς το «PE» που συμπληρώνει το ακρωνύμιο LDPE/HDPE στο κείμενο.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σωλήνες πολυαιθυλενίου φέρουν τους χαρακτηριστικούς κωδικούς τους τυπωμένους πάνω στην εξωτερική τους επιφάνεια. Οι κωδικοί αυτοί περιλαμβάνουν τη διατομή, δηλαδή την εξωτερική διάμετρο, την ποιότητα, που σημειώνεται ως LD για το χαμηλής πυκνότητας ή HD για το υψηλής πυκνότητας πολυαιθυλένιο, την εταιρεία παραγωγής και την πίεση αντοχής τους. Επίσης, ορισμένες φορές φέρουν και αρίθμηση ανά μέτρο μήκους, που διευκολύνει την επιμέτρηση κατά την εγκατάσταση. Η σήμανση αυτή είναι σημαντική γιατί επιτρέπει την επιλογή των κατάλληλων εξαρτημάτων συνδεσμολογίας, την επαλήθευση της μελέτης του δικτύου και, κυρίως, την τοποθέτηση σωλήνα με επαρκή πίεση αντοχής στο αντίστοιχο τμήμα του δικτύου.
Κριτήρια αξιολόγησης: