Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 15 (σελ. 206) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗΝ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ
Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 15
Αναλυτικές απαντήσεις και στις 6 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 15 «Εγκατάσταση δικτύου σταγόνας», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου, σχηματικές αποδόσεις σε ASCII και επισήμανση της λανθασμένης εσωτερικής παραπομπής και των άλλων ασυνεπειών του βιβλίου.
Τα κύρια τμήματα ενός δικτύου στάγδην άρδευσης
Ερώτηση: Ποια είναι τα κύρια τμήματα από τα οποία αποτελείται ένα δίκτυο στάγδην άρδευσης;
Απάντηση:
-
Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ (σελ. 199), αυτούσια: «Ένα δίκτυο άρδευσης με σταγόνες (στάγδην άρδευση) αποτελείται από τα εξής κύρια τμήματα: • πηγή τροφοδοσίας νερού, • κεφαλή του δικτύου, • σωληνώσεις (κύριες, δευτερεύουσες, πλευρικές ή γραμμές άρδευσης ή σταλακτοφόροι σωλήνες) και • διανεμητές (σταλάκτες, μικροεκτοξευτήρες κτλ.).» ➜ Η ίδια απαρίθμηση επαναλαμβάνεται αυτολεξεί στην ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 206).
-
Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ① ΠΗΓΗ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ ΝΕΡΟΥ │ ▼ ② ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (φίλτρο, ηλεκτροβάνα, ρυθμιστής πίεσης…) │ ▼ ③ ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ──► ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ──► ΠΛΕΥΡΙΚΕΣ (= ΓΡΑΜΜΕΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ = ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ ΣΩΛΗΝΕΣ) │ ▼ ④ ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ (ΣΤΑΛΑΚΤΕΣ, ΜΙΚΡΟΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ κτλ.) │ ▼ ΡΙΖΕΣ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ⚠️ Προσέξτε ότι το βιβλίο δίνει τρία συνώνυμα για τον ίδιο σωλήνα: «πλευρικές» / «γραμμές άρδευσης» / «σταλακτοφόροι σωλήνες».
-
⚠️ ΑΥΤΟΝΟΜΟ Ή ΤΜΗΜΑ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ (σελ. 200): «Το δίκτυο αυτό μπορεί να είναι αυτόνομο, μπορεί όμως να είναι και τμήμα (μια στάση) ενός ευρύτερου δικτύου άρδευσης.» ➜ Η έννοια της «στάσης» αναπτύσσεται στο κεφ. 19 («Διαχωρισμός δικτύου σε αρδευτικές στάσεις»).
-
ΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΕΙ Η ΕΙΚ. 15.2 (πηγή Rainbird) — δείχνουν πώς συμπληρώνονται τα τέσσερα τμήματα στην πράξη:
1. ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ 8. ΛΟΓΧΗ 15. ΛΗΨΗ 2. ΦΙΛΤΡΟ 9. ΟΡΘΟΣΤΑΤΗΣ 16. ΣΓΡΟΜΠΙΑ 3. ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ 10, 11. ΜΙΚΡΟΕΚΤΟΞ. 17. ΜΙΚΡΟΕΚΤΟΞ. ΜΕ ΔΙΑΚΟΠΤΗ 4. ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ 12. ΤΑΥ 18. ΣΩΛΗΝΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ 5. ΚΟΦΤΗΣ ΣΩΛΗΝΑ 13. ΓΩΝΙΑ 19. ΣΤΗΡΙΓΜΑ ΣΩΛΗΝΑ 6, 7. ΛΗΨΗ 14. ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ 20. ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΚΕΦΑΛΗ 21. ΔΙΟΦΘΑΛΜΟ ➜ ΤΑ 1-4 ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Ένα δίκτυο άρδευσης με σταγόνες, δηλαδή στάγδην άρδευσης, αποτελείται από τέσσερα κύρια τμήματα: πρώτον, την πηγή τροφοδοσίας νερού· δεύτερον, την κεφαλή του δικτύου· τρίτον, τις σωληνώσεις, δηλαδή τις κύριες, τις δευτερεύουσες και τις πλευρικές, που ονομάζονται επίσης γραμμές άρδευσης ή σταλακτοφόροι σωλήνες· και τέταρτον, τους διανεμητές, δηλαδή τους σταλάκτες, τους μικροεκτοξευτήρες και άλλα παρόμοια. Σημειώνεται ότι το δίκτυο αυτό μπορεί να είναι αυτόνομο, μπορεί όμως να αποτελεί και τμήμα, δηλαδή μία στάση, ενός ευρύτερου δικτύου άρδευσης.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι τοποθέτησης των διανεμητών ανά τύπο εδάφους
Ερώτηση: Να αναφέρετε τους τρόπους τοποθέτησης των διανεμητών, ανάλογα με τον τύπο του εδάφους.
Απάντηση:
-
Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ (§15.1, σελ. 200): «Οι διανεμητές (σταλάκτες και μικροεκτοξευτήρες) δημιουργούν διαφορετική κατανομή της υγρασίας κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, σε διαφορετικούς τύπους εδαφών.» ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΔΑΦΩΝ, αυτούσια:
ΑΜΜΩΔΗ «ΧΟΝΔΡΟΚΟΚΚΑ με ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ και επομένως ΜΕΓΑΛΗ ΑΕΡΟΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΗΛΩΔΗ «ΜΕΣΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ, ΠΛΟΥΣΙΑ ΕΔΑΦΗ αποτελούμενα από ΑΜΜΟ, ΙΛΥ ΚΑΙ ΑΡΓΙΛΟ και συχνά ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΟΥΣΙΑ» ΑΡΓΙΛΩΔΗ «ΛΕΠΤΟΚΟΚΚΑ με ΜΙΚΡΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ και επομένως ΜΙΚΡΗ ΑΕΡΟΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ» -
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ: «Το μέγεθος των πόρων του εδάφους προσδιορίζει πόσο μακριά και πόσο γρήγορα θα κινηθεί το νερό στο έδαφος, κατά την κατακόρυφη και οριζόντια διεύθυνση. Οι μικροί πόροι ευνοούν την οριζόντια κίνηση του νερού, ενώ οι μεγάλοι πόροι την παρεμποδίζουν. Συνεπώς… το νερό στα αργιλώδη εδάφη θα κινηθεί περισσότερο οριζόντια από ό,τι στα αμμώδη εδάφη.»
Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΣΤΑΛΑΚΤΗ (Εικ. 15.3) ΑΜΜΩΔΕΣ ΠΗΛΩΔΕΣ ΑΡΓΙΛΩΔΕΣ ▼ ▼ ▼ ╱█╲ ╱███╲ ╱███████╲ │█│ │███│ ╲█████╱ │█│ ╲███╱ ╲█╱ ╲█╱ ▼ ▼ ▼ ΒΑΘΙΑ & ΣΤΕΝΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ ΡΗΧΑ & ΠΛΑΤΙΑ -
ΟΙ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ — αυτούσια: «Συνεπώς, θα πρέπει να τοποθετούμε τους διανεμητές ανάλογα με τον τύπο του εδάφους που συναντούμε. · Στα αμμώδη εδάφη οι διανεμητές πρέπει να τοποθετούνται πιο κοντά μεταξύ τους, διότι το νερό κινείται περισσότερο κατά την κατακόρυφη κίνηση, παρά κατά την οριζόντια. · Στα αργιλώδη εδάφη πρέπει να τοποθετούμε τους διανεμητές σε μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους, λόγω της μεγάλης οριζόντιας εξάπλωσης του νερού.»
-
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΑ ΤΥΠΟΣ ΠΟΡΟΙ ΚΙΝΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΔΙΑΝΕΜΗΤΩΝ ΑΜΜΩΔΗ ΜΕΓΑΛΟΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΠΗΛΩΔΗ ΜΕΣΑΙΟΙ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΡΓΙΛΩΔΗ ΜΙΚΡΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ⚠️ Η ίδια αρχή επανέρχεται και στον τρόπο i) της §15.3.1 για τα φυτά εδαφοκάλυψης: «οι αποστάσεις μεταξύ των σωλήνων θα εξαρτηθούν από το είδος του εδάφους».
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι διανεμητές, δηλαδή οι σταλάκτες και οι μικροεκτοξευτήρες, δημιουργούν διαφορετική κατανομή της υγρασίας κάτω από την επιφάνεια του εδάφους σε διαφορετικούς τύπους εδαφών. Τα αμμώδη εδάφη είναι χονδρόκοκκα, με μεγάλους πόρους και μεγάλη αεροχωρητικότητα, τα πηλώδη είναι μέσης σύστασης και πλούσια, αποτελούμενα από άμμο, ιλύ και άργιλο, και τα αργιλώδη είναι λεπτόκοκκα, με μικρούς πόρους και μικρή αεροχωρητικότητα. Το μέγεθος των πόρων προσδιορίζει πόσο μακριά και πόσο γρήγορα θα κινηθεί το νερό κατά την κατακόρυφη και την οριζόντια διεύθυνση: οι μικροί πόροι ευνοούν την οριζόντια κίνηση, ενώ οι μεγάλοι την παρεμποδίζουν, οπότε στα αργιλώδη εδάφη το νερό κινείται περισσότερο οριζόντια από ό,τι στα αμμώδη. Συνεπώς, στα αμμώδη εδάφη οι διανεμητές πρέπει να τοποθετούνται πιο κοντά μεταξύ τους, διότι το νερό κινείται περισσότερο κατά την κατακόρυφη παρά κατά την οριζόντια διεύθυνση, ενώ στα αργιλώδη εδάφη πρέπει να τοποθετούνται σε μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους, λόγω της μεγάλης οριζόντιας εξάπλωσης του νερού.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι κύριοι και δευτερεύοντες σωλήνες στα δίκτυα σταγόνας
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τους κύριους και δευτερεύοντες σωλήνες, που χρησιμοποιούνται στα δίκτυα στάγδην άρδευσης;
Απάντηση:
- Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ (§15.2.1, σελ. 201): «Οι σωλήνες αυτοί χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του αρδευτικού νερού από την κεφαλή στους πλευρικούς σωλήνες (σταλακτοφόρους σωλήνες), οι οποίοι φέρουν τους διανεμητές (σταλάκτες, μικροεκτοξευτήρες κτλ.).» ΤΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ: «Είναι συνήθως κατασκευασμένοι από πολυαιθυλένιο (ΡΕ), με εξωτερική διάμετρο που κυμαίνεται από Ø16 - Ø120 και αντοχή σε πίεση 4 - 16 Atm.»
- Η ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ: «Οι κύριοι ή πρωτεύοντες σωλήνες, ανάλογα με τις μορφολογικές συνθήκες της περιοχής, διατάσσονται παράλληλα προς την κλίση του εδάφους, ώστε να γίνεται οικονομία ενέργειας.»
ΟΙ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ: «είναι μικρότερης διαμέτρου και τοποθετούνται κάθετα ή παράλληλα προς τους κύριους».
ΚΥΡΙΟΣ ══════════════════════════ (ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΛΙΣΗ) ║ ║ ║ ║ ║ ║ ← ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ (ΚΑΘΕΤΑ) ──╫────────╫────────╫── ║ ║ ║ ← ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ - ⚠️ ΓΙΑΤΙ ΥΠΟΓΕΙΑ (σελ. 203): «Οι κύριοι σωλήνες, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις και οι δευτερεύοντες, τοποθετούνται συνήθως υπόγεια για να μην παρεμποδίζουν τόσο την κυκλοφορία και την εργασία των μηχανικών μέσων, όσο και τη συντήρηση του κήπου.»
- ΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑΣ (σελ. 202): «Γενικά για τη σύνδεση των σωλήνων μεταξύ τους και την εγκατάσταση ενός αρδευτικού δικτύου, χρησιμοποιείται μια μεγάλη ποικιλία ειδικών εξαρτημάτων συνδεσμολογίας, όπως είναι:
ΤΑ ΤΑΥ · ΟΙ ΓΩΝΙΕΣ · ΟΙ ΣΕΛΕΣ · ΤΑ ΡΑΚΟΡ · ΟΙ ΜΑΣΤΟΙ · ΟΙ ΣΥΣΤΟΛΕΣ · ΤΑ ΔΙΟΦΘΑΛΜΑ κτλ.⚠️ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΥΣ (§15.3.2):
ΚΥΡΙΟΙ/ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ ΥΛΙΚΟ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟ (ΡΕ) ΕΥΚΑΜΠΤΟ ΜΑΥΡΟ ΡΕ ΕΞΩΤ. ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ Ø16 - Ø120 16 - 20 mm ΑΝΤΟΧΗ ΠΙΕΣΗΣ 4 - 16 Atm 4 - 6 Atm ΘΕΣΗ ΣΥΝΗΘΩΣ ΥΠΟΓΕΙΑ ΚΑΘΕΤΑ ΣΤΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ ΦΕΡΟΥΝ ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ ΟΧΙ ΝΑΙ
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι κύριοι, ή πρωτεύοντες, και οι δευτερεύοντες σωλήνες χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του αρδευτικού νερού από την κεφαλή στους πλευρικούς σωλήνες, δηλαδή τους σταλακτοφόρους, οι οποίοι φέρουν τους διανεμητές. Είναι συνήθως κατασκευασμένοι από πολυαιθυλένιο, με εξωτερική διάμετρο που κυμαίνεται από 16 έως 120 και αντοχή σε πίεση από 4 έως 16 ατμόσφαιρες. Οι κύριοι σωλήνες, ανάλογα με τις μορφολογικές συνθήκες της περιοχής, διατάσσονται παράλληλα προς την κλίση του εδάφους, ώστε να γίνεται οικονομία ενέργειας. Οι δευτερεύοντες είναι μικρότερης διαμέτρου και τοποθετούνται κάθετα ή παράλληλα προς τους κύριους. Οι κύριοι σωλήνες, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις και οι δευτερεύοντες, τοποθετούνται συνήθως υπόγεια, για να μην παρεμποδίζουν τόσο την κυκλοφορία και την εργασία των μηχανικών μέσων όσο και τη συντήρηση του κήπου. Για τη σύνδεση των σωλήνων μεταξύ τους χρησιμοποιείται μεγάλη ποικιλία ειδικών εξαρτημάτων συνδεσμολογίας, όπως τα ταυ, οι γωνίες, οι σέλες, τα ρακόρ, οι μαστοί, οι συστολές και τα διόφθαλμα.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η εγκατάσταση των σταλακτοφόρων σωλήνων
Ερώτηση: Να αναφέρετε τον τρόπο εγκατάστασης των σταλακτοφόρων σωλήνων.
Απάντηση:
-
ΤΙ ΕΙΝΑΙ (§15.3.2, σελ. 205): «Οι σταλακτοφόροι σωλήνες… είναι οι πλευρικοί σωλήνες οι οποίοι φέρουν τους διανεμητές και χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή του νερού στη ρίζα των φυτών που πρόκειται να αρδευτούν. Είναι σωλήνες από εύκαμπτο μαύρο πολυαιθυλένιο (ΡΕ) με αντοχή σε πιέσεις 4-6 Atm και εξωτερική διάμετρο 16 - 20 mm.» ⚠️ Το βιβλίο παραπέμπει «όπως προαναφέρθηκε και στο κεφάλαιο 2, του Μέρους II» — λάθος παραπομπή: το ΜΕΡΟΣ II περιλαμβάνει τα κεφ. 3-13, και οι σταλάκτες παρουσιάζονται στο κεφ. 6.
-
Η ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ: «Τοποθετούνται πάντοτε κάθετα προς τους δευτερεύοντες σωλήνες και κατά μήκος των γραμμών που πρόκειται να τοποθετηθούν οι διανεμητές.»
ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ ΣΩΛΗΝΑΣ ══════════════════════════════════════ ║ ║ ║ ║ ║ ║ ║ ║ ← ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΙ (ΠΑΝΤΟΤΕ ΚΑΘΕΤΑ) • • • • • • • • ← ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΜΗΚΟΣ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ -
ΤΑ ΤΡΙΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΣΗΣ — αυτούσια:
① ΣΕΛΕΣ ΥΛΙΚΟ: «ΣΚΛΗΡΟ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟ (ΡΕ) ή ΠΟΛΥΒΙΝΙΛΟΧΛΩΡΙΔΙΟ (PVC)» ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΥΔΡΟΛΗΨΙΑΣ ΤΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ ΣΩΛΗΝΕΣ» ② ΡΑΚΟΡ (εξαρτήματα ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΣΥΣΦΙΓΞΗΣ) «από τη ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥΣ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΤΟΥΣ ΠΛΕΥΡΙΚΟΥΣ ΣΩΛΗΝΕΣ, ενώ από την ΑΛΛΗ ΒΙΔΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΚΟΧΛΙΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΣΕΛΕΣ» ③ ΠΙΠΕΤΕΣ (ΛΗΨΕΙΣ ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΩΝ) «με ΤΟ ΕΝΑ ΑΚΡΟ ΤΟΥΣ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΣΤΟΝ ΠΛΕΥΡΙΚΟ ΣΩΛΗΝΑ, ενώ με ΤΟ ΑΛΛΟ ΚΑΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΑ, πάνω στον οποίο για ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΔΕΝΟΝΤΑΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ» -
ΣΧΗΜΑΤΙΚΑ — Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΣΕΛΑ ΚΑΙ ΡΑΚΟΡ ΔΕΥΤΕΡΕΥΩΝ ΣΩΛΗΝΑΣ ═══════╤══════════════ ╭──┴──╮ ← ΣΕΛΑ (ΠΕΡΙΒΑΛΛΕΙ ΤΟΝ ΣΩΛΗΝΑ ΣΤΗΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ, │ ⊕⊕ │ ΦΕΡΕΙ ΚΟΧΛΙΩΣΗ) ╰──┬──╯ ▓ ← ΡΑΚΟΡ (ΒΙΔΩΝΕΙ ΣΤΗ ΣΕΛΑ / ΔΕΧΕΤΑΙ ΤΟΝ ΠΛΕΥΡΙΚΟ) ║ ║ ← ΣΤΑΛΑΚΤΟΦΟΡΟΣ (ΠΛΕΥΡΙΚΟΣ) ΣΩΛΗΝΑΣ⚠️ Στην πράξη ο ίδιος ρόλος καλύπτεται και από τις πιπέτες, που καρφώνονται στον δευτερεύοντα αντί να βιδώνονται σε σέλα.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι σταλακτοφόροι σωλήνες είναι οι πλευρικοί σωλήνες που φέρουν τους διανεμητές και χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή του νερού στη ρίζα των φυτών που πρόκειται να αρδευτούν. Είναι σωλήνες από εύκαμπτο μαύρο πολυαιθυλένιο, με αντοχή σε πιέσεις τεσσάρων έως έξι ατμοσφαιρών και εξωτερική διάμετρο δεκαέξι έως είκοσι χιλιοστών. Τοποθετούνται πάντοτε κάθετα προς τους δευτερεύοντες σωλήνες και κατά μήκος των γραμμών όπου πρόκειται να τοποθετηθούν οι διανεμητές. Για τη σύνδεσή τους με τους δευτερεύοντες χρησιμοποιούνται σέλες και εξαρτήματα μηχανικής σύσφιγξης, δηλαδή ρακόρ: οι σέλες, που είναι κατασκευασμένες από σκληρό πολυαιθυλένιο ή πολυβινιλοχλωρίδιο, περιβάλλουν στο σημείο της υδροληψίας τους δευτερεύοντες σωλήνες, ενώ τα ρακόρ από τη μια πλευρά τους δέχονται τους πλευρικούς σωλήνες και από την άλλη βιδώνονται στις κοχλιώσεις που φέρουν οι σέλες. Χρησιμοποιούνται επίσης οι πιπέτες, δηλαδή οι λήψεις σταλακτοφόρων, που με το ένα άκρο τους μπαίνουν στον πλευρικό σωλήνα, ενώ με το άλλο καρφώνονται στον δευτερεύοντα, πάνω στον οποίο για καλύτερη στερέωση δένονται κατάλληλα με ειδικές ζώνες.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Οι τρόποι τοποθέτησης των πλευρικών σωλήνων ανά είδος φυτού
Ερώτηση: Ποιοι είναι οι τρόποι τοποθέτησης των πλευρικών σωλήνων για διάφορα είδη φυτών;
Απάντηση:
-
Η ΓΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ (§15.3.1, σελ. 204): «Οι διανεμητές και οι σωληνίσκοι που συνδέονται με αυτούς θα πρέπει να τοποθετούνται με τέτοιο τρόπο, ώστε να αρδεύουν τουλάχιστον το 50% της περιοχής που βρίσκονται οι ρίζες των φυτών. Οι τρόποι τοποθέτησης των πλευρικών σωλήνων των συστημάτων στάγδην άρδευσης για διάφορα είδη φυτών ποικίλλουν:»
-
i) ΦΥΤΑ ΕΔΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ «τοποθετώντας τους ΠΛΕΥΡΙΚΟΥΣ ΣΩΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ ΣΕ ΜΟΡΦΗ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ. Οι ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΘΑ ΕΞΑΡΤΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ» ══╪══╪══╪══╪══ ══╪══╪══╪══╪══ ΠΛΕΓΜΑ ══╪══╪══╪══╪══ ii) ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΓΙΑ ΔΥΟ ΦΥΤΑ «Οι σωληνώσεις ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΝ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ, ώστε ΚΑΘΕ ΔΙΑΝΕΜΗΤΗΣ ΝΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΕΙ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΔΥΟ ΦΥΤΩΝ» iii) ΠΥΚΝΟΦΥΤΕΜΕΝΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ «η ΙΔΑΝΙΚΗ ΛΥΣΗ μπορεί να είναι η ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ με ΣΩΛΗΝΙΣΚΟΥΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ, τοποθετημένων έτσι ώστε ΤΟ ΝΕΡΟ ΝΑ ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΘΕ ΦΥΤΟΥ» iv) ΜΕΓΑΛΟΙ ΘΑΜΝΟΙ «μπορούν να αρδευτούν με ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΟΥΣ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟΥΣ ΠΛΕΥΡΙΚΟΥΣ ΣΩΛΗΝΕΣ» -
v) ΜΕΓΑΛΟ ΑΕΙΘΑΛΕΣ ΔΕΝΔΡΟ «ΕΝΑΣ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΟΣ ΠΛΕΥΡΙΚΟΣ ΣΩΛΗΝΑΣ, ο οποίος ΠΕΡΝΑ ΔΙΠΛΑ από ένα μεγάλο αειθαλές δένδρο, μπορεί να φέρει ΤΡΕΙΣ ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ, Ο ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΣ ΜΕ ΣΩΛΗΝΙΣΚΟ, για να ΑΡΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΔΕΝΔΡΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΕΙ Ο ΣΩΛΗΝΑΣ» vi) ΜΕΓΑΛΟ ΦΥΛΛΟΒΟΛΟ ΔΕΝΔΡΟ «είναι πιθανό να τοποθετηθούν ΔΥΟ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΛΛΩΜΑ ΤΟΥ» vii) ΘΑΜΝΟΙ ΣΕ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΦΟΥ ΜΕ ΑΡΚΕΤΗ ΚΛΙΣΗ «αρδεύονται με ΕΝΑ ΔΙΑΝΕΜΗΤΗ ΣΕ ΚΑΘΕ ΘΑΜΝΟ, ο καθένας από τους οποίους ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ, ΜΕΣΩ ΣΩΛΗΝΙΣΚΩΝ, ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΕΥΡΙΚΟ ΣΩΛΗΝΑ» (Εικ. 15.13: πρανές με ΚΛΙΣΗ 30%) viii) ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΕΣ «είναι ΠΡΟΤΙΜΟΤΕΡΟ Ο ΠΛΕΥΡΙΚΟΣ ΣΩΛΗΝΑΣ ΝΑ ΣΧΗΜΑΤΙΖΕΙ ΚΥΚΛΟ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΡΙΖΑΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ και να τοποθετούνται ΔΥΟ ΔΙΑΝΕΜΗΤΕΣ ΠΑΡΟΧΗΣ 4 l/h ΣΕ ΚΑΘΕ ΦΥΤΟ»⚠️ ΑΝΑΚΟΛΟΥΘΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΣΤΟ vii): η περίοδος «Σε θάμνους, που βρίσκονται στην πλαγιά ενός λόφου… ο καθένας από τους οποίους συνδέεται… με τον πλευρικό σωλήνα.» δεν έχει κύρια πρόταση.
-
Η ΒΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΤΡΟΠΩΝ — ΟΙ ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΝΕΜΗΤΗ (§15.3.1):
α) ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟΥΣ ΠΛΕΥΡΙΚΟΥΣ ΣΩΛΗΝΕΣ β) ΣΕ ΕΙΔΙΚΟ ΕΥΚΑΜΠΤΟ ΣΩΛΗΝΙΣΚΟ ΔΙΑΤΟΜΗΣ Ø4 - Ø7 «που ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΕΥΡΙΚΟ ΣΩΛΗΝΑ ΣΤΟ ΔΙΑΝΕΜΗΤΗ» ΣΤΗΡΙΞΗ: «ΕΙΔΙΚΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΑ (ΟΡΘΟΣΤΑΤΗ Ή ΛΟΓΧΗ), ΠΟΥ ΚΑΡΦΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ» ΠΟΤΕ: «όταν ο ΠΛΕΥΡΙΚΟΣ ΣΩΛΗΝΑΣ… είναι ΜΑΚΡΙΑ (4 - 5 m ΜΕΓΙΣΤΟ) από την ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΝΕΜΗΤΗ» ⚠️ «Θα ήταν βέβαια ΠΡΟΤΙΜΟΤΕΡΟ να γινόταν ΔΙΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΣΩΛΗΝΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΟΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ, ώστε να ΜΗΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΩΛΗΝΙΣΚΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΡΥΝΟΥΝ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ»
Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι τρόποι τοποθέτησης των πλευρικών σωλήνων ποικίλλουν ανάλογα με το είδος των φυτών, με γενική αρχή ότι οι διανεμητές και οι σωληνίσκοι πρέπει να αρδεύουν τουλάχιστον το 50% της περιοχής όπου βρίσκονται οι ρίζες. Πρώτον, εκτάσεις καλυμμένες με φυτά εδαφοκάλυψης αρδεύονται τοποθετώντας τους πλευρικούς σωλήνες και τους διανεμητές σε μορφή πλέγματος, με τις αποστάσεις μεταξύ των σωλήνων να εξαρτώνται από το είδος του εδάφους. Δεύτερον, οι σωληνώσεις μπορούν να σχηματίζουν κυκλώματα, ώστε κάθε διανεμητής να εξυπηρετεί τις ρίζες δύο φυτών. Τρίτον, για πυκνοφυτεμένες εκτάσεις ιδανική λύση μπορεί να είναι η χρήση πολλαπλών εξαγωγών με σωληνίσκους και διανεμητές, τοποθετημένων έτσι ώστε το νερό να αποδίδεται στις ρίζες κάθε φυτού. Τέταρτον, οι μεγάλοι θάμνοι μπορούν να αρδευτούν με διανεμητές τοποθετημένους απευθείας πάνω στους πλευρικούς σωλήνες. Πέμπτον, ένας ευθύγραμμος πλευρικός σωλήνας που περνά δίπλα από μεγάλο αειθαλές δέντρο μπορεί να φέρει τρεις διανεμητές, ο ένας από τους οποίους συνδέεται με σωληνίσκο για να αρδεύει την πλευρά του δέντρου που δεν καλύπτει ο σωλήνας. Έκτον, για ένα μεγάλο φυλλοβόλο δέντρο είναι πιθανό να τοποθετηθούν δύο πολλαπλές εξαγωγές κάτω από το φύλλωμά του. Έβδομον, θάμνοι σε πλαγιά λόφου με αρκετή κλίση αρδεύονται με έναν διανεμητή σε κάθε θάμνο, ο καθένας από τους οποίους συνδέεται μέσω σωληνίσκων με τον πλευρικό σωλήνα. Όγδοον, για τις τριανταφυλλιές είναι προτιμότερο ο πλευρικός σωλήνας να σχηματίζει κύκλο κοντά στη θέση της ρίζας του φυτού και να τοποθετούνται δύο διανεμητές παροχής τεσσάρων λίτρων την ώρα σε κάθε φυτό.
Κριτήρια αξιολόγησης:
Η συσσώρευση αλάτων και η τοποθέτηση των διανεμητών
Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη συσσώρευση αλάτων στο έδαφος και την τοποθέτηση των διανεμητών;
Απάντηση:
-
ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ (§15.4, σελ. 205), αυτούσια: «Η συσσώρευση αλάτων στο έδαφος είναι ένα συχνό φαινόμενο. Η υψηλή συγκέντρωσή τους στο έδαφος μπορεί να προκαλέσει μάρανση των φυτών.»
-
ΠΟΥ ΣΥΣΣΩΡΕΥΟΝΤΑΙ: «Τα διαλυτά στο νερό άλατα, καθώς και τα άλατα του εδάφους, συσσωρεύονται στα σημεία όπου γίνεται εξάτμιση του νερού και εκεί όπου ξηραίνεται το έδαφος, στα άκρα δηλαδή των τομέων διαβροχής.»
ΓΙΑΤΙ ΣΤΑ ΑΚΡΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ▼ ΣΤΑΛΑΚΤΗΣ ╱█████████╲ ╱ ΥΓΡΟ ΕΔΑΦΟΣ ╲ Το νερό ΦΕΡΝΕΙ ΤΑ ΑΛΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΞΩ. ╱ ╲ ΣΤΟ ΟΡΙΟ ΤΗΣ ΥΓΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟ ΝΕΡΟ ✕ ✕ ΕΞΑΤΜΙΖΕΤΑΙ / ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΞΗΡΑΙΝΕΤΑΙ ▲ ▲ ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΑΤΑ ΜΕΝΟΥΝ ΕΚΕΙ. ΑΚΡΑ ΤΩΝ ΤΟΜΕΩΝ ΔΙΑΒΡΟΧΗΣ = ΕΚΕΙ ΣΥΣΣΩΡΕΥΟΝΤΑΙ ΤΑ ΑΛΑΤΑ -
Η ΛΥΣΗ — Η ΑΛΛΗΛΟΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΔΙΑΝΕΜΗΤΩΝ, αυτούσια: «Οι διανεμητές θα πρέπει να τοποθετούνται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αλληλοκαλύπτονται μέσα στην περιοχή όπου γίνεται η άρδευση και να καλύπτουν τελείως τις ρίζες του φυτού. Έτσι, η συσσώρευση αλάτων θα γίνει πέρα από την περιοχή όπου βρίσκονται οι ρίζες, στα εξωτερικά όρια της υγρής περιοχής, εκεί όπου το έδαφος αρχίζει να ξεραίνεται.»
ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΗΛΟΚΑΛΥΨΗ ΜΕ ΑΛΛΗΛΟΚΑΛΥΨΗ ▼ ▼ ▼ ▼ ╱███╲ ╱███╲ ╱██████████╲ ▒ΡΙΖΕΣ✕ ✕ΡΙΖΕΣ▒ ▒▒▒▒ΡΙΖΕΣ▒▒▒▒ ▲ ▲ ✕ ✕ ΑΛΑΤΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΛΑΤΑ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΡΙΖΩΝ → ΜΑΡΑΝΣΗ ΤΩΝ ΡΙΖΩΝ → ΑΣΦΑΛΕΙΑ -
⚠️ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΑ ΤΟΥ 50% (§15.3.1): «Οι διανεμητές και οι σωληνίσκοι… θα πρέπει να τοποθετούνται με τέτοιο τρόπο, ώστε να αρδεύουν τουλάχιστον το 50% της περιοχής που βρίσκονται οι ρίζες των φυτών.» Η §15.4 πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα και ζητά πλήρη κάλυψη των ριζών («να καλύπτουν τελείως τις ρίζες του φυτού»), ακριβώς για να μείνουν τα άλατα έξω από τη ριζόσφαιρα. ⚠️ ΚΑΙ Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ (§15.1): επειδή στα αργιλώδη εδάφη το νερό εξαπλώνεται οριζόντια, η αλληλοκάλυψη επιτυγχάνεται με μεγαλύτερες αποστάσεις, ενώ στα αμμώδη απαιτούνται μικρότερες.
Σύνοψη: (ενδεικτική) Η συσσώρευση αλάτων στο έδαφος είναι ένα συχνό φαινόμενο και η υψηλή συγκέντρωσή τους μπορεί να προκαλέσει μάρανση των φυτών. Τα διαλυτά στο νερό άλατα, καθώς και τα άλατα του εδάφους, συσσωρεύονται στα σημεία όπου γίνεται εξάτμιση του νερού και εκεί όπου ξηραίνεται το έδαφος, δηλαδή στα άκρα των τομέων διαβροχής. Για τον λόγο αυτό, οι διανεμητές θα πρέπει να τοποθετούνται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αλληλοκαλύπτονται μέσα στην περιοχή όπου γίνεται η άρδευση και να καλύπτουν τελείως τις ρίζες του φυτού. Έτσι, η συσσώρευση των αλάτων θα γίνει πέρα από την περιοχή όπου βρίσκονται οι ρίζες, στα εξωτερικά όρια της υγρής περιοχής, εκεί όπου το έδαφος αρχίζει να ξεραίνεται, και τα φυτά δεν κινδυνεύουν.
Κριτήρια αξιολόγησης:
