Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 10 (σελ. 140) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗΝ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 10

Αναλυτικές απαντήσεις και στις 7 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 10 «Βάνες», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου και ρητή επισήμανση των λαθών των πινάκων απωλειών πίεσης (ίδιες τιμές για γραμμική και γωνιακή στην Εικ. 10.2β, μη μονότονος πίνακας στην Εικ. 10.7β, μονάδα «Βατ» αντί «Bar»).

Ορισμός και αποστολή της βάνας

Ερώτηση: Τι είναι βάνα και ποια είναι η αποστολή της σε ένα αρδευτικό δίκτυο;

Απάντηση:

• Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (σελ. 133): «Βάνα είναι ένας μηχανισμός, ο οποίος συνδέεται σε ένα δίκτυο σωλήνων, με προορισμό να ελέγχει την παροχή του δικτύου και να διακόπτει τη ροή του νερού, όταν χρειάζεται.» ➜ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 140) τον επαναλαμβάνει σχεδόν αυτολεξεί.

• Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ — αυτούσια (σελ. 133): «Η αποστολή μιας βάνας σε ένα αρδευτικό δίκτυο είναι να επιτρέπει στο νερό να ρέει μέσα σε ένα τμήμα (κύκλωμα ή ζώνη) του αρδευτικού δικτύου, με εντολή του προγραμματιστή ή έπειτα από χειροκίνητη ενέργεια.»

    ΔΥΟ ΤΡΟΠΟΙ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ — ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΣΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ
  
       ① ΜΕ ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗ   ──► αυτόματες βάνες (§10.2)
       ② ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ──► χειροκίνητες βάνες (§10.1)
  
    ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΠΟΤΙΖΕΙ ΜΙΑ ΒΑΝΑ: ΕΝΑ ΤΜΗΜΑ — «ΚΥΚΛΩΜΑ Ή ΖΩΝΗ» — ΤΟΥ
    ΑΡΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ, ΟΧΙ ΟΛΟ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ

• ΠΟΥ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ (σελ. 133): «Είναι φυσικό, λοιπόν, οι βάνες να τοποθετούνται τόσο στην αρχή του δικτύου (κεντρική βάνα), όσο και στην αρχή των δευτερευόντων σωλήνων.»

       ΥΔΡΟΛΗΨΙΑ
          │
          ▼
       ╔═══════════╗
       ║ ΚΕΝΤΡΙΚΗ  ║  ◄── στην ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ
       ║  ΒΑΝΑ     ║
       ╚═══════════╝
          │  κεντρικός αγωγός παροχής
          ├──────────┬──────────┬──────────┐
          ▼          ▼          ▼          ▼
        [ΒΑΝΑ]     [ΒΑΝΑ]     [ΒΑΝΑ]     [ΒΑΝΑ]  ◄── στην ΑΡΧΗ ΤΩΝ
          │          │          │          │         ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΩΝ
        ΖΩΝΗ 1     ΖΩΝΗ 2     ΖΩΝΗ 3     ΖΩΝΗ 4     ΣΩΛΗΝΩΝ

• Ο ΒΑΣΙΚΟΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ: «Ένας βασικός διαχωρισμός έγκειται στον τρόπο λειτουργίας τους» — χειροκίνητες (§10.1: «απαιτούν την ανθρώπινη παρουσία και επέμβαση»· κρουνοί, σφαιρικοί διακόπτες, σφαιρικές βάνες) και αυτόματες (§10.2: «επιτρέπουν ή διακόπτουν τη ροή του νερού μετά από εντολή του προγράμματος»· διαφραγματικές βαλβίδες, ηλεκτρικές ή υδραυλικές).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Βάνα είναι ένας μηχανισμός, ο οποίος συνδέεται σε ένα δίκτυο σωλήνων, με προορισμό να ελέγχει την παροχή του δικτύου και να διακόπτει τη ροή του νερού, όταν χρειάζεται. Είναι φυσικό, λοιπόν, οι βάνες να τοποθετούνται τόσο στην αρχή του δικτύου, οπότε ονομάζονται κεντρική βάνα, όσο και στην αρχή των δευτερευόντων σωλήνων. Η αποστολή μιας βάνας σε ένα αρδευτικό δίκτυο είναι να επιτρέπει στο νερό να ρέει μέσα σε ένα τμήμα, δηλαδή σε ένα κύκλωμα ή μια ζώνη, του αρδευτικού δικτύου, με εντολή του προγραμματιστή ή έπειτα από χειροκίνητη ενέργεια. Ένας βασικός διαχωρισμός των βανών έγκειται στον τρόπο λειτουργίας τους, οπότε διακρίνονται σε χειροκίνητες, που απαιτούν την ανθρώπινη παρουσία και επέμβαση, και σε αυτόματες, που επιτρέπουν ή διακόπτουν τη ροή του νερού μετά από εντολή του προγράμματος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η λειτουργία της ηλεκτροβάνας

Ερώτηση: Να περιγράψετε τη λειτουργία μιας ηλεκτροβάνας.

Απάντηση:

• ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ (§10.2, §10.2.1): είναι αυτόματη βάνα, δηλαδή διαφραγματική ηλεκτρική βαλβίδα. «Οι βαλβίδες αυτού του τύπου αποτελούνται από: α. το σώμα, β. το σωληνοειδές πηνίο, γ. το διάφραγμα, δ. το διακόπτη χειροκίνητης λειτουργίας, ε. το κάλυμμα.»

• ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΛΕΙΣΤΗ ΣΤΗΝ ΗΡΕΜΙΑ (§10.2.1.1, σελ. 135)

    «Η ηλεκτροβάνα ΔΙΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΚΛΕΙΣΤΗ, ΕΠΕΙΔΗ ΩΘΕΙΤΑΙ ΤΟ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ ΠΡΟΣ
     ΤΑ ΚΑΤΩ, ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΠΙΕΣΗΣ ΠΟΥ ΑΣΚΕΙΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟ, Η
     ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ
     ΤΑ ΠΑΝΩ. Σε πολλούς τύπους ηλεκτροβανών ΕΝΑ ΕΛΑΤΗΡΙΟ ΥΠΟΒΟΗΘΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣ
     ΤΑ ΚΑΤΩ ΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ.»
  
    «Το ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ, του οποίου η επιφάνεια είναι ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΝΩ
     ΠΛΕΥΡΑ, ΣΦΡΑΓΙΖΕΙ ΤΗΝ ΟΠΗ ΕΙΣΟΔΟΥ δημιουργώντας έτσι ένα ‘ΘΑΛΑΜΟ’
     ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΛΥΜΜΑΤΟΣ.»
  
           ╔═══════ ΚΑΛΥΜΜΑ ═══════╗
           ║   ← ‘ΘΑΛΑΜΟΣ’ →       ║   πίεση ΥΨΗΛΗ  +  ελατήριο
           ╟───── ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ ───────╢   ══► ΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΚΑΤΩ
       ────╢      (μεγαλύτερη      ╟────  ══► ΣΦΡΑΓΙΖΕΙ ΤΗΝ ΟΠΗ
       ΕΙΣΟΔΟΣ    επιφάνεια πάνω)  ΕΞΟΔΟΣ      ΕΙΣΟΔΟΥ = ΚΛΕΙΣΤΗ

• ΠΩΣ ΑΝΟΙΓΕΙ (§10.2.1.1)

    ① «Οι ηλεκτρικές βάνες λειτουργούν συνήθως με ΡΕΥΜΑ ΧΑΜΗΛΗΣ ΤΑΣΗΣ
       (24 volt, AC) ΠΟΥ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗ.»
           ▼
    ② «Όταν ΤΟ ΣΩΛΗΝΟΕΙΔΕΣ ΔΕΧΕΤΑΙ ΡΕΥΜΑ, ΕΝΕΡΓΕΙ ΣΑΝ ΜΑΓΝΗΤΗΣ ΚΑΙ
       ΑΝΥΨΩΝΕΙ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΕΜΒΟΛΟ, το οποίο βρίσκεται στο εσωτερικό του»
           ▼
    ③ «…και ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΟΔΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΟΥ
       ΑΝΩ ΘΑΛΑΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΩ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ»
           ▼
    ④ «Όταν Η ΠΙΕΣΗ ΣΤΟ ΘΑΛΑΜΟ ΓΙΝΕΙ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ, ΤΟ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ ΩΘΕΙΤΑΙ
       ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΝΩ ΚΑΙ Η ΒΑΝΑ ΑΝΟΙΓΕΙ.»

  ΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΚΤΟΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΜΟΥ: «μέσω μιας εσωτερικής οπής ή διόδου ή ενός εξωτερικού σωληνίσκου, που ελέγχεται (ανοίγει ή κλείνει) από ένα έμβολο που βρίσκεται στο εσωτερικό του σωληνοειδούς πηνίου.»

• ΠΩΣ ΚΛΕΙΝΕΙ (§10.2.1.1): «Όταν ο προγραμματιστής σταματά τη ροή ηλεκτρικού ρεύματος προς το σωληνοειδές πηνίο, η μαγνητική έλξη σταματά να υφίσταται και το έμβολο επιστρέφει στην αρχική του θέση, υποβοηθούμενο από ένα μικρό ελατήριο, διακόπτοντας με αργό ρυθμό τη ροή του νερού μέσα από τη βάνα.» ⚠️ Το «με αργό ρυθμό» είναι σημαντικό: το αργό κλείσιμο αποτρέπει το υδραυλικό πλήγμα.

• ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΟΙΧΤΕΣ (§10.2.1.1)

    ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΛΕΙΣΤΕΣ
    «αυτές που ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΛΕΥΣΗ
     ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Για να ανοίξει αυτή η ηλεκτροβάνα ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΕΙΛΟΥΜΕ
     ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΗΜΑ ΣΤΟ ΣΩΛΗΝΟΕΙΔΕΣ.»
  
    ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΟΙΧΤΕΣ
    «Υπάρχουν όμως και ηλεκτροβάνες που είναι ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΟΙΧΤΕΣ και που
     ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΤΕΛΕΙΩΣ ΑΝΤΙΘΕΤΟ ΤΡΟΠΟ.»

• ΤΑ ΔΥΟ ΡΕΥΜΑΤΑ — πλαίσιο της σελ. 136:

    ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΟ / ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΟΠΛΙΣΜΟΥ
       «η ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΜΠΕΡ, ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ
        ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΘΕΙ ΤΟ ΣΩΛΗΝΟΕΙΔΕΣ ΠΗΝΙΟ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑΣ»
    ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ
       «η ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΜΠΕΡ, ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ
        ΔΙΑΤΗΡΗΘΕΙ ΤΟ ΣΩΛΗΝΟΕΙΔΕΣ ΠΗΝΙΟ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ
        ΤΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ»

  ΚΑΙ Η ΒΕΛΟΝΗ ΔΙΑΦΥΓΗΣ (§10.4): «εκτελεί την ίδια λειτουργία, όπως και το σωληνοειδές· όταν ανοίγει, το νερό περνά από το διάφραγμα, εισέρχεται στο σωλήνα και ενεργοποιούνται οι εκτοξευτήρες· όταν κλείνει, σταματά η διέλευση του νερού από το διάφραγμα και το κύκλωμα κλείνει.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ηλεκτροβάνα είναι διαφραγματική ηλεκτρική βαλβίδα και αποτελείται από το σώμα, το σωληνοειδές πηνίο, το διάφραγμα, τον διακόπτη χειροκίνητης λειτουργίας και το κάλυμμα. Διατηρείται κλειστή, επειδή ωθείται το διάφραγμα προς τα κάτω ως αποτέλεσμα της διαφοράς πίεσης που ασκείται σε αυτό, η οποία προκύπτει λόγω της μεγαλύτερης επιφάνειας του διαφράγματος προς τα πάνω, ενώ σε πολλούς τύπους ηλεκτροβανών ένα ελατήριο υποβοηθά την προς τα κάτω ώθηση. Το διάφραγμα σφραγίζει την οπή εισόδου και δημιουργεί έναν θάλαμο μεταξύ διαφράγματος και καλύμματος. Όταν η πίεση στον θάλαμο γίνει χαμηλότερη, το διάφραγμα ωθείται προς τα πάνω και η βάνα ανοίγει· η πίεση μπορεί να γίνει χαμηλότερη μέσω μιας εσωτερικής οπής ή διόδου ή ενός εξωτερικού σωληνίσκου, που ελέγχεται από ένα έμβολο στο εσωτερικό του σωληνοειδούς πηνίου. Οι ηλεκτρικές βάνες λειτουργούν συνήθως με ρεύμα χαμηλής τάσης, 24 volt AC, που δέχονται από τον προγραμματιστή: όταν το σωληνοειδές δέχεται ρεύμα, ενεργεί σαν μαγνήτης και ανυψώνει ένα μικρό έμβολο, το οποίο επιτρέπει στο νερό να περάσει από τη δίοδο επικοινωνίας του άνω θαλάμου με την κάτω πλευρά του διαφράγματος. Όταν ο προγραμματιστής σταματά τη ροή του ρεύματος προς το πηνίο, η μαγνητική έλξη σταματά να υφίσταται και το έμβολο επιστρέφει στην αρχική του θέση, υποβοηθούμενο από ένα μικρό ελατήριο, διακόπτοντας με αργό ρυθμό τη ροή του νερού μέσα από τη βάνα. Ανάλογα με τον τρόπο λειτουργίας τους, φυσιολογικά κλειστές ονομάζονται οι ηλεκτροβάνες που στη φυσιολογική τους κατάσταση δεν επιτρέπουν τη διέλευση του νερού και χρειάζονται ηλεκτρικό σήμα στο σωληνοειδές για να ανοίξουν, ενώ υπάρχουν και ηλεκτροβάνες φυσιολογικά ανοιχτές, που λειτουργούν με τον τελείως αντίθετο τρόπο.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Ο ρυθμιστής ροής της ηλεκτροβάνας

Ερώτηση: Τι είναι ο ρυθμιστής ροής μιας ηλεκτροβάνας και ποιος ο ρόλος του;

Απάντηση:

• Ο ΟΡΙΣΜΟΣ (§10.4, σελ. 136): «Μερικές ηλεκτροβάνες διαθέτουν στην κορυφή τους ένα ρυθμιστή ροής, ο οποίος μπορεί να περιστραφεί με το χέρι και να μειώσει τη ροή του νερού δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες απώλειες, λόγω τριβών.» ➜ Στο υπόμνημα της Εικ. 10.6 (σελ. 137) εμφανίζεται ως εξάρτημα αρ. 2 της ηλεκτροβάνας, μαζί με το σώμα, το πηνίο, τον διακόπτη χειροκίνητο λειτουργίας, το έμβολο και το ελατήριο επαναφοράς εμβόλου.

• Ο ΔΙΠΛΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ — αυτούσια (σελ. 136-137)

    ① ΣΩΣΤΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ
       «Με το ρυθμιστή αυτό ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΤΥΧΟΥΜΕ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ
        ΠΙΕΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ»
  
    ② ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΕΣ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ
       «…ενώ ακόμα ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ, καθώς Ο ΤΕΧΝΙΚΟΣ
        ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΟΙΞΕΙ Ή ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΤΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΟ
        ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΡΟΗΣ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΦΥΓΕΙ ΣΤΟΝ
        ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΗ»

• ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ — ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ

        ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΡΟΗΣ (στην κορυφή, περιστρέφεται ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ)
               │
               ▼
        ΜΕΙΩΝΕΙ ΤΗ ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ
               │
               ▼
        ⚠️ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ, ΛΟΓΩ ΤΡΙΒΩΝ»
               │
               ▼
        ➜ ΕΤΣΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ Η ΣΩΣΤΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΣΤΟΥΣ
          ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ: η ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΑΠΩΛΕΙΑ είναι το ΜΕΣΟ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ,
          όχι παρενέργεια

• Η ΒΕΛΟΝΗ ΔΙΑΦΥΓΗΣ — ΤΟ ΑΛΛΟ ΕΞΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΡΥΦΗΣ (§10.4, σελ. 137): «Στην κορυφή των περισσότερων ηλεκτροβανών υπάρχει μια μικρή βελόνη διαφυγής, η οποία εκτελεί την ίδια λειτουργία, όπως και το σωληνοειδές.»

    ΒΕΛΟΝΗ ΔΙΑΦΥΓΗΣ ΑΝΟΙΓΕΙ  ──► «ΤΟ ΝΕΡΟ ΠΕΡΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ,
                                   ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΣΩΛΗΝΑ ΚΑΙ
                                   ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ»
    ΒΕΛΟΝΗ ΔΙΑΦΥΓΗΣ ΚΛΕΙΝΕΙ  ──► «ΣΤΑΜΑΤΑ Η ΔΙΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ
                                   ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΚΛΕΙΝΕΙ»
  
    ⚠️ ΜΗΝ ΤΑ ΜΠΕΡΔΕΥΕΤΕ: ο ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΡΟΗΣ ΡΥΘΜΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΤΗΣ
       ΡΟΗΣ· η ΒΕΛΟΝΗ ΔΙΑΦΥΓΗΣ ΑΝΟΙΓΟΚΛΕΙΝΕΙ ΤΟ ΚΥΚΛΩΜΑ (σαν το
       σωληνοειδές)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μερικές ηλεκτροβάνες διαθέτουν στην κορυφή τους έναν ρυθμιστή ροής, ο οποίος μπορεί να περιστραφεί με το χέρι και να μειώσει τη ροή του νερού, δημιουργώντας παράλληλα περισσότερες απώλειες λόγω τριβών. Ο ρόλος του είναι διπλός. Πρώτον, με τον ρυθμιστή αυτό μπορούμε να πετύχουμε τη σωστή κατανομή της πίεσης στους εκτοξευτήρες. Δεύτερον, διευκολύνονται οι επισκευές, καθώς ο τεχνικός μπορεί να ανοίξει ή να κλείσει το κύκλωμα χρησιμοποιώντας το ρυθμιστικό ροής, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στον προγραμματιστή. Στο υπόμνημα της εικόνας 10.6 ο ρυθμιστής ροής αναφέρεται ως ένα από τα μέρη της ηλεκτροβάνας, μαζί με το σώμα, το πηνίο, τον διακόπτη χειροκίνητης λειτουργίας, το έμβολο και το ελατήριο επαναφοράς του εμβόλου. Δεν πρέπει να συγχέεται με τη μικρή βελόνη διαφυγής, που υπάρχει επίσης στην κορυφή των περισσότερων ηλεκτροβανών και εκτελεί την ίδια λειτουργία με το σωληνοειδές, δηλαδή ανοίγει και κλείνει το κύκλωμα.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η γωνιακή ηλεκτροβάνα

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη γωνιακή ηλεκτροβάνα;

Απάντηση:

• Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ (§10.5.2, σελ. 138): «Η ηλεκτροβάνα γωνιακής ροής ονομάζεται έτσι, διότι το νερό κατά τη διέλευσή του μέσα από το σωλήνα και στη συνέχεια από την ηλεκτροβάνα αλλάζει διεύθυνση ροής κατά 90 μοίρες, όπως απεικονίζεται στην εικόνα 10.8.»

• ΔΙΑΤΟΜΕΣ ΚΑΙ ΣΠΕΙΡΩΜΑΤΑ: «Κατασκευάζονται σε διάφορες διατομές (1˝, 1 ½˝, 2˝, 2 ½˝) με θηλυκά και αρσενικά σπειρώματα.»

    ΓΩΝΙΑΚΗ                      vs    ΓΡΑΜΜΙΚΗ (§10.5.1)
    ΔΙΑΤΟΜΕΣ: 1˝, 1 ½˝, 2˝, 2 ½˝       ΔΙΑΤΟΜΕΣ: από 3/4˝ έως 8˝
    ΣΠΕΙΡΩΜΑΤΑ: θηλυκά και αρσενικά    ΚΟΧΛΙΩΣΕΙΣ: θηλυκές και αρσενικές

• ΠΟΤΕ ΕΠΙΛΕΓΕΤΑΙ — το 3ο κριτήριο του §10.6 (σελ. 138):

    «3. τον ΤΡΟΠΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. ΑΝ ΕΧΟΥΜΕ
        ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΑΠΟ Ο,ΤΙ ΤΙΣ
        ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, ΤΟΤΕ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΟΥΜΕ
        ΓΩΝΙΑΚΗ ΒΑΝΑ.»
  
             δευτερεύουσα γραμμή  ────────────────►
                                   ▲
                                   │  Η ΡΟΗ ΣΤΡΙΒΕΙ 90°
                                [ΓΩΝΙΑΚΗ]
                                   ▲
                                   │
       κύρια γραμμή παροχής ────────  (ΒΑΘΥΤΕΡΑ)

• ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ (σελ. 139): «Καθώς το νερό περνά μέσα από τη γραμμική ηλεκτροβάνα, έχει μεγαλύτερη απώλεια πίεσης, από ό,τι αν περνούσε η ίδια ποσότητα νερού μέσα από μια γωνιακή ηλεκτροβάνα.» ⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ — ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: ο πίνακας της Εικ. 10.2β (σελ. 134) δίνει ακριβώς τις ίδιες τιμές για «25 mm (1”) Γραμμικού τύπου» και «25 mm (1”) Γωνιακού, τύπου φις» (0,3 · 0,3 · 0,3 · 0,5 · 0,6), δηλαδή δεν επιβεβαιώνει τη διαφορά που δηλώνει το κείμενο. Ισχύει η διατύπωση του κειμένου (σελ. 139).

• ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΕΣ — ΑΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΩΝΙΑΚΗ

    · «Ο ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΚΑΘΕ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ ΜΕ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΩΛΕΙΩΝ
      ΠΙΕΣΗΣ» (σελ. 139)
    · «Η ΔΙΑΤΟΜΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΙΣΗ ΜΕ
      ΤΗ ΔΙΑΤΟΜΗ ΤΟΥ ΠΛΕΥΡΙΚΟΥ ΣΩΛΗΝΑ με τον οποίο θα συνδεθεί (π.χ. αν ο
      πλευρικός σωλήνας είναι διατομής Ø25, θα χρησιμοποιηθεί ηλεκτροβάνα
      διατομής 1˝)» (σελ. 139)
    · Είναι ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑ: σώμα, σωληνοειδές πηνίο,
      διάφραγμα, διακόπτης χειροκίνητης λειτουργίας, κάλυμμα (§10.2.1)
    · Η Εικ. 10.9 δείχνει ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΕΣ ΔΥΟ ΕΙΣΟΔΩΝ (ΓΡΑΜΜΙΚΗ Ή ΓΩΝΙΑΚΗ)

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η ηλεκτροβάνα γωνιακής ροής ονομάζεται έτσι, διότι το νερό κατά τη διέλευσή του μέσα από τον σωλήνα και στη συνέχεια από την ηλεκτροβάνα αλλάζει διεύθυνση ροής κατά 90 μοίρες. Κατασκευάζεται σε διάφορες διατομές, 1, 1 και μισή, 2 και 2 και μισή ίντσας, με θηλυκά και αρσενικά σπειρώματα. Επιλέγεται με βάση το τρίτο κριτήριο επιλογής των ηλεκτροβανών, δηλαδή τον τρόπο τοποθέτησης των αρδευτικών σωλήνων: αν έχουμε τοποθετήσει την κύρια γραμμή παροχής βαθύτερα από ό,τι τις δευτερεύουσες γραμμές, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε γωνιακή βάνα. Επιπλέον, το βιβλίο αναφέρει ότι, καθώς το νερό περνά μέσα από τη γραμμική ηλεκτροβάνα, έχει μεγαλύτερη απώλεια πίεσης από ό,τι αν περνούσε η ίδια ποσότητα νερού μέσα από μια γωνιακή ηλεκτροβάνα, οπότε η γωνιακή πλεονεκτεί ως προς τις απώλειες. Ως διαφραγματική ηλεκτρική βαλβίδα αποτελείται από το σώμα, το σωληνοειδές πηνίο, το διάφραγμα, τον διακόπτη χειροκίνητης λειτουργίας και το κάλυμμα, ο κατασκευαστής τη συνοδεύει με πίνακα απωλειών πίεσης, και η διατομή της πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με τη διατομή του πλευρικού σωλήνα με τον οποίο θα συνδεθεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η γραμμική ηλεκτροβάνα

Ερώτηση: Τι γνωρίζετε για τη γραμμική ηλεκτροβάνα;

Απάντηση:

• ΠΟΤΕ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ (§10.5.1, σελ. 137): «Η γραμμική ηλεκτροβάνα χρησιμοποιείται γενικά, όταν όλοι οι αρδευτικοί σωλήνες — ο κεντρικός αγωγός παροχής και οι δευτερεύουσες γραμμές — βρίσκονται στο ίδιο βάθος. Το νερό διέρχεται μέσα από τη γραμμική ηλεκτροβάνα, όπως υποδεικνύεται στην εικόνα 10.7.»

• ΔΙΑΤΟΜΕΣ ΚΑΙ ΚΟΧΛΙΩΣΕΙΣ: «Κατασκευάζονται σε διάφορες διατομές (από 3/4˝ - 8˝) με θηλυκές και αρσενικές κοχλιώσεις (σπειρώματα).»

    ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ — υπόμνημα Εικ. 10.6 (σελ. 137), ΑΥΤΟΥΣΙΑ
  
       1. ΣΩΜΑ
       2. ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΡΟΗΣ
       3. ΠΗΝΙΟ
       4. ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ   ⚠️ έτσι ακριβώς το γράφει
       5. ΕΜΒΟΛΟ                                  το βιβλίο (§10.2.1 λέει
       6. ΕΛΑΤΗΡΙΟ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΜΒΟΛΟΥ            «χειροκίνητης»)

• Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ — Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΩΝΙΑΚΗ

    ΓΡΑΜΜΙΚΗ: το νερό ΔΙΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΣΑ από τη βάνα, ΙΔΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
  
       κεντρικός ────►[ΓΡΑΜΜΙΚΗ]────► δευτερεύουσα γραμμή
       αγωγός                          (ΙΔΙΟ ΒΑΘΟΣ)
  
    ΓΩΝΙΑΚΗ: το νερό ΑΛΛΑΖΕΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΑ 90 ΜΟΙΡΕΣ (§10.5.2)
  
    ⚠️ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ (σελ. 139): «Καθώς το νερό περνά μέσα από τη
       ΓΡΑΜΜΙΚΗ ηλεκτροβάνα, ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ, από ό,τι αν
       περνούσε Η ΙΔΙΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ μέσα από μια ΓΩΝΙΑΚΗ ηλεκτροβάνα.»

• ΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ — και τα λάθη τους:

    Εικ. 10.5 (σελ. 137)  Γραμμική ηλεκτροβάνα ΜΕ ΡΥΘΜΙΣΤΗ ΡΟΗΣ και πίνακα
                          απωλειών πίεσης (Πηγή: TORO)
    Εικ. 10.6 (σελ. 137)  Γραμμική ηλεκτροβάνα με πίνακα απωλειών πίεσης
                          (Πηγή: NELSON)
    Εικ. 10.7 (σελ. 138)  α. ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ,
                          β. Πίνακας απωλειών πίεσης
                          (Πηγή: James Hardie Irrigation)
  
    ⚠️ ΛΑΘΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ — Εικ. 10.7β: για ΠΑΡΟΧΗ 40 l/m δίνει 0,16 Bar και
       για 60 l/m δίνει 0,14 Bar. ΟΙ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΕΙΩΝΟΝΤΑΙ ΕΝΩ
       Η ΠΑΡΟΧΗ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ· από 80 l/m και πάνω ο πίνακας γίνεται κανονικά
       αύξων: 0,23 · 0,37 · 0,52 · 0,71.
    ⚠️ ΛΑΘΟΣ ΜΟΝΑΔΑΣ: ο τίτλος γράφει «Πίνακας Απωλειών λόγω Τριβής (ΒΑΤ)»,
       ενώ η υποσημείωση από κάτω λέει «ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΣΕ BAR».

• ΤΙ ΑΛΛΟ ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ (σελ. 138-139): επιλέγεται με τα τρία κριτήρια του §10.6 — παροχή του κυκλώματος, ανεκτά όρια απωλειών πίεσης, τρόπος τοποθέτησης των σωλήνων — και η διατομή της πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με τη διατομή του πλευρικού σωλήνα (π.χ. Ø25 → ηλεκτροβάνα 1˝). ➜ Η Εικ. 10.9 (σελ. 138) δείχνει «Ηλεκτροβάνες δύο εισόδων (γραμμική ή γωνιακή)».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η γραμμική ηλεκτροβάνα χρησιμοποιείται γενικά όταν όλοι οι αρδευτικοί σωλήνες, δηλαδή ο κεντρικός αγωγός παροχής και οι δευτερεύουσες γραμμές, βρίσκονται στο ίδιο βάθος. Το νερό διέρχεται μέσα από τη γραμμική ηλεκτροβάνα χωρίς να αλλάζει διεύθυνση, σε αντίθεση με τη γωνιακή όπου η ροή στρέφεται κατά 90 μοίρες. Κατασκευάζεται σε διάφορες διατομές, από 3/4 έως 8 ίντσες, με θηλυκές και αρσενικές κοχλιώσεις, δηλαδή σπειρώματα. Τα μέρη της, όπως φαίνονται στο υπόμνημα της εικόνας 10.6, είναι το σώμα, ο ρυθμιστής ροής, το πηνίο, ο διακόπτης χειροκίνητης λειτουργίας, το έμβολο και το ελατήριο επαναφοράς του εμβόλου. Πρέπει να σημειωθεί ότι, καθώς το νερό περνά μέσα από τη γραμμική ηλεκτροβάνα, έχει μεγαλύτερη απώλεια πίεσης από ό,τι αν περνούσε η ίδια ποσότητα νερού μέσα από μια γωνιακή ηλεκτροβάνα. Ο κατασκευαστής συνοδεύει και τη γραμμική ηλεκτροβάνα με πίνακα απωλειών πίεσης, ενώ η διατομή της πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με τη διατομή του πλευρικού σωλήνα με τον οποίο θα συνδεθεί.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα κριτήρια επιλογής ηλεκτροβάνας

Ερώτηση: Ποια είναι τα κριτήρια βάσει των οποίων επιλέγουμε μια ηλεκτροβάνα;

Απάντηση:

• ΤΑ ΤΡΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§10.6, σελ. 138)

    «Η επιλογή των ηλεκτροβανών γίνεται με βάση τα παρακάτω κριτήρια:
  
       1. την ΠΑΡΟΧΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΕΙ ΤΟ ΚΥΚΛΩΜΑ,
  
       2. τα ΑΝΕΚΤΑ ΟΡΙΑ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΠΙΕΣΗΣ,
  
       3. τον ΤΡΟΠΟ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ. Αν έχουμε
          τοποθετήσει την ΚΥΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΑΠΟ Ο,ΤΙ ΤΙΣ
          ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε
          ΓΩΝΙΑΚΗ ΒΑΝΑ.»

• ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΤΟ ΚΑΘΕ ΚΡΙΤΗΡΙΟ — με όσα προσθέτει η σελ. 139

    ① ΠΑΡΟΧΗ
       «Οι ηλεκτροβάνες ΕΠΙΛΕΓΟΝΤΑΙ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΟΥ
        ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ.»
  
    ② ΑΝΕΚΤΑ ΟΡΙΑ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΠΙΕΣΗΣ
       «Ο ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΤΗΝ ΚΑΘΕ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ ΜΕ ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΩΛΕΙΩΝ
        ΠΙΕΣΗΣ.»
       «Καθώς το νερό περνά μέσα από τη ΓΡΑΜΜΙΚΗ ηλεκτροβάνα, ΕΧΕΙ
        ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΠΙΕΣΗΣ, από ό,τι αν περνούσε η ίδια ποσότητα
        νερού μέσα από μια ΓΩΝΙΑΚΗ ηλεκτροβάνα.»
  
    ③ ΤΡΟΠΟΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ
       ΙΔΙΟ ΒΑΘΟΣ κεντρικού και δευτερευουσών  ──► ΓΡΑΜΜΙΚΗ (§10.5.1)
       ΚΥΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΒΑΘΥΤΕΡΑ                    ──► ΓΩΝΙΑΚΗ (§10.6)

• Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΟΜΗΣ (σελ. 139): «Η διατομή της ηλεκτροβάνας θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με τη διατομή του πλευρικού σωλήνα με τον οποίο θα συνδεθεί (π.χ. αν ο πλευρικός σωλήνας είναι διατομής Ø25, θα χρησιμοποιηθεί ηλεκτροβάνα διατομής 1˝).»

    ΠΛΕΥΡΙΚΟΣ ΣΩΛΗΝΑΣ Ø25  ──►  ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ 1˝   (το παράδειγμα του βιβλίου)
  
    ⚠️ «ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΙΣΗ» — ΠΟΤΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ: μικρότερη διατομή σημαίνει
       ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΣΤΕΝΩΣΗ, άρα ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΠΙΕΣΗΣ — δηλαδή παραβίαση
       του ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ②

• ⚠️ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟΥΣ ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ όταν εφαρμόζετε το κριτήριο ②:

    · Εικ. 10.2β (σελ. 134): δίνει ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΙΜΕΣ για «25 mm (1”)
      Γραμμικού τύπου» και «25 mm (1”) Γωνιακού, τύπου φις», ΠΑΡΟΛΟ ΠΟΥ ΤΟ
      ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΕΛ. 139 ΛΕΕΙ ΟΤΙ Η ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ.
    · Εικ. 10.7β (σελ. 138): 40 l/m → 0,16 Bar αλλά 60 l/m → 0,14 Bar,
      δηλαδή ΜΕΙΩΣΗ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΜΕ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ — ΑΔΥΝΑΤΟ.
    · Οι τίτλοι «Πίνακας Απωλειών λόγω Τριβής (ΒΑΤ)» αναφέρουν ΒΑΤ, ενώ οι
      υποσημειώσεις λένε «ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΣΕ BAR» (και «για μετατροπές σε
      kgr/cm2, πολλαπλασιάστε τις τιμές του πίνακα με το 1,02»).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Η επιλογή των ηλεκτροβανών γίνεται με βάση τρία κριτήρια. Πρώτον, την παροχή του νερού που απαιτεί το κύκλωμα, δηλαδή την παροχή που απαιτείται σε κάθε ζώνη του αρδευτικού δικτύου. Δεύτερον, τα ανεκτά όρια απωλειών πίεσης· γι' αυτό ο κατασκευαστής συνοδεύει την κάθε ηλεκτροβάνα με πίνακα απωλειών πίεσης, ενώ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η γραμμική ηλεκτροβάνα προκαλεί μεγαλύτερη απώλεια πίεσης από τη γωνιακή για την ίδια ποσότητα νερού. Τρίτον, τον τρόπο τοποθέτησης των αρδευτικών σωλήνων: αν έχουμε τοποθετήσει την κύρια γραμμή παροχής βαθύτερα από ό,τι τις δευτερεύουσες γραμμές, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε γωνιακή βάνα, ενώ όταν όλοι οι σωλήνες βρίσκονται στο ίδιο βάθος χρησιμοποιείται γραμμική. Τέλος, η διατομή της ηλεκτροβάνας θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με τη διατομή του πλευρικού σωλήνα με τον οποίο θα συνδεθεί· για παράδειγμα, αν ο πλευρικός σωλήνας είναι διατομής Ø25, θα χρησιμοποιηθεί ηλεκτροβάνα διατομής μίας ίντσας.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η χωροθέτηση των ηλεκτροβανών

Ερώτηση: Πώς γίνεται η χωροθέτηση των ηλεκτροβανών;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§10.7, σελ. 139): «Οι ηλεκτροβάνες θα πρέπει να τοποθετούνται σε τέτοια θέση στο χώρο, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα του «άνετου» οπτικού ελέγχου λειτουργίας της ζώνης άρδευσης, όταν τη δοκιμάζουμε με χειροκίνητη έναρξη λειτουργίας, απευθείας από την ηλεκτροβάνα.» ➜ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 140) το συνοψίζει: «Τοποθετούνται σε τέτοιο σημείο, ώστε να έχουμε οπτικό έλεγχο σε περίπτωση χειροκίνητης λειτουργίας.»

• ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ — Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ

    ΤΙ ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ:
  
       ① ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΗ ΕΝΑΡΞΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ
          (γι' αυτό η ηλεκτροβάνα έχει ΔΙΑΚΟΠΤΗ ΧΕΙΡΟΚΙΝΗΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ —
           §10.2.1, μέρος δ)
              ▼
       ② ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΗ ΖΩΝΗ ΠΟΥ ΠΟΤΙΖΕΙ
              ▼
       ③ ΑΡΑ: Ο ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΕΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ ΚΑΙ ΝΑ
          ΕΧΕΙ «ΑΝΕΤΟ» ΟΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΖΩΝΗΣ
  
    ΤΟ ΟΦΕΛΟΣ: ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΤΟΜΟ ούτε πηγαινέλα από τον
    προγραμματιστή στη ζώνη — για δοκιμή, ρύθμιση εκτοξευτήρων ή επισκευή.

• ΠΩΣ ΔΕΝΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΡΥΘΜΙΣΤΗ ΡΟΗΣ (§10.4): ο ρυθμιστής επιτρέπει στον τεχνικό «να ανοίξει ή να κλείσει το κύκλωμα χρησιμοποιώντας το ρυθμιστικό ροής, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει στον προγραμματιστή». ➜ Και οι δύο κανόνες υπηρετούν το ίδιο: ο τεχνικός να δουλεύει από τη θέση της ηλεκτροβάνας, βλέποντας τη ζώνη.

• ⚠️ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: το βιβλίο χρησιμοποιεί εδώ ίσια διπλά εισαγωγικά («"άνετου"»), ενώ λίγες σελίδες πριν, στη σελ. 135, χρησιμοποιεί μονά τυπογραφικά («‘θάλαμο’») για την ίδια χρήση. Η Εικ. 10.10 (σελ. 139) δείχνει ορειχάλκινες ηλεκτροβάνες (Πηγή: TORO).

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι ηλεκτροβάνες θα πρέπει να τοποθετούνται σε τέτοια θέση στον χώρο, ώστε να έχουμε τη δυνατότητα του άνετου οπτικού ελέγχου της λειτουργίας της ζώνης άρδευσης, όταν τη δοκιμάζουμε με χειροκίνητη έναρξη λειτουργίας, απευθείας από την ηλεκτροβάνα. Όπως συνοψίζει και η περίληψη του κεφαλαίου, τοποθετούνται σε τέτοιο σημείο ώστε να έχουμε οπτικό έλεγχο σε περίπτωση χειροκίνητης λειτουργίας. Ο κανόνας αυτός έχει πρακτική σημασία, γιατί η ηλεκτροβάνα διαθέτει διακόπτη χειροκίνητης λειτουργίας και ο τεχνικός πρέπει, ενώ χειρίζεται τη βάνα, να βλέπει ταυτόχρονα αν η ζώνη ποτίζει σωστά, χωρίς να χρειάζεται δεύτερο άτομο ή συνεχείς μετακινήσεις προς τον προγραμματιστή. Την ίδια λογική εξυπηρετεί και ο ρυθμιστής ροής, με τον οποίο ο τεχνικός μπορεί να ανοίξει ή να κλείσει το κύκλωμα χωρίς να καταφύγει στον προγραμματιστή.

Κριτήρια αξιολόγησης: