Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 12 (σελ. 166) – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗΝ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΕΠΑΛ

Λύσεις των ερωτήσεων του Κεφαλαίου 12

Αναλυτικές απαντήσεις και στις 9 ερωτήσεις του Κεφαλαίου 12 «Αντλίες - Πιεστικά», με αυτούσια τα χωρία του βιβλίου και ρητή επισήμανση της αριθμητικής αντίφασης του παραδείγματος της σελ. 165 (3 vs 15 m³/h) και της ασυμφωνίας κειμένου-περίληψης για τα είδη των φυγοκεντρικών αντλιών.

Ο βασικός λόγος χρήσης των αντλιών

Ερώτηση: Ποιος είναι ο βασικός λόγος χρήσης των αντλιών στα αρδευτικά δίκτυα;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (σελ. 157): «Σε πολλές περιπτώσεις, η πίεση του νερού δεν επαρκεί για τη σωστή λειτουργία των εκτοξευτήρων, οπότε γίνεται χρήση αντλίας για να αυξηθεί η πίεσή του.»

• Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ — αυτούσια, όπως τον επαναλαμβάνει και η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 166): «Ο ρόλος της αντλίας είναι να αναρροφά νερό από μια πηγή (δεξαμενή, ποτάμι, δίκτυο πόλης κτλ.) και να το στέλνει (καταθλίβει) στο αρδευτικό δίκτυο, με τις προδιαγραφές της πίεσης και της παροχής που έχουν προκαθορισθεί.»

    ΠΗΓΗ  ──ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ──►  [ΑΝΤΛΙΑ]  ──ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ──►  ΑΡΔΕΥΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ
    δεξαμενή                                            με ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΗ
    ποτάμι                                              ΠΙΕΣΗ και ΠΑΡΟΧΗ
    δίκτυο πόλης
    πηγάδι · γεώτρηση

• ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΙ Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

    ① ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΕΣ  ➜ Ο ΒΑΣΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ
       «η ΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΔΕΝ ΕΠΑΡΚΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ
        ΕΚΤΟΞΕΥΤΗΡΩΝ»
  
    ② ΜΕΓΑΛΕΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
       «οι αντλίες χρησιμοποιούνται για την ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ, σε περιπτώσεις
        που υπάρχουν ΜΕΓΑΛΕΣ ΥΨΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ»
  
    ③ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΑΠΟ ΙΔΙΑ ΠΗΓΗ
       «Οι αντλίες χρησιμοποιούνται για την ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ
        ΜΕ ΝΕΡΟ ΑΠΟ ΠΗΓΑΔΙ, ΔΕΞΑΜΕΝΗ Ή ΓΕΩΤΡΗΣΗ»

  ➜ Η §12.3.1 το επαναλαμβάνει για την οριζόντια αντλία: «όταν υπάρχει η ανάγκη να αυξηθεί η πίεση του δικτύου τροφοδοσίας και αυτή δεν είναι επαρκής ή όταν το αρδευτικό δίκτυο βρίσκεται σε κάποιο υψόμετρο».

• ΠΟΙΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΛΕΓΕΙ ΚΑΙ ΜΕ ΤΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (σελ. 157 και πλαίσιο σελ. 160): «Η επιλογή της αντλίας γίνεται συνήθως από το γεωπόνο - μελετητή του δικτύου, καθώς υπάρχουν διάφορες μεταβλητές, οι οποίες πρέπει να εξετάζονται κατά την επιλογή του κατάλληλου τύπου και μεγέθους αντλίας», ενώ «η αντλία θα πρέπει να επιλεγεί βάσει εκείνου του τμήματος του αρδευτικού δικτύου, το οποίο έχει τη μεγαλύτερη απαίτηση σε παροχή και πίεση». Ο τεχνικός εγκατάστασης πάντως «θα πρέπει να γνωρίζει τους διάφορους τύπους αντλιών, καθώς και την καταλληλότητά τους για διάφορες εφαρμογές».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Ο βασικός λόγος χρήσης των αντλιών είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις η πίεση του νερού δεν επαρκεί για τη σωστή λειτουργία των εκτοξευτήρων, οπότε γίνεται χρήση αντλίας για να αυξηθεί η πίεσή του. Ο ρόλος της αντλίας είναι να αναρροφά νερό από μια πηγή, όπως δεξαμενή, ποτάμι ή δίκτυο πόλης, και να το στέλνει, δηλαδή να το καταθλίβει, στο αρδευτικό δίκτυο με τις προδιαγραφές της πίεσης και της παροχής που έχουν προκαθοριστεί. Επίσης, οι αντλίες χρησιμοποιούνται για την αύξηση της πίεσης σε περιπτώσεις που υπάρχουν μεγάλες υψομετρικές διαφορές, καθώς και για την τροφοδοσία του αρδευτικού δικτύου με νερό από πηγάδι, δεξαμενή ή γεώτρηση. Η επιλογή της αντλίας γίνεται συνήθως από τον γεωπόνο - μελετητή του δικτύου και πρέπει να γίνεται βάσει εκείνου του τμήματος του αρδευτικού δικτύου το οποίο έχει τη μεγαλύτερη απαίτηση σε παροχή και πίεση.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η αρχή λειτουργίας των φυγοκεντρικών αντλιών

Ερώτηση: Ποια είναι η αρχή λειτουργίας των φυγοκεντρικών αντλιών;

Απάντηση:

• Η ΑΡΧΗ (§12.1, σελ. 157): «Όλες οι αντλίες, που χρησιμοποιούνται σε αρδευτικές εφαρμογές έργων κηποτεχνίας, χρησιμοποιούν τη φυγόκεντρο δύναμη για να αυξήσουν την πίεση (φυγοκεντρικές αντλίες).»
• ΤΑ ΜΕΡΗ (σελ. 158): «Αποτελούνται από μια φτερωτή, η οποία είναι τοποθετημένη μέσα σε ένα θάλαμο (σπειροειδές περίβλημα ή σαλίγκαρο). Η αντλία έχει εισαγωγή (αναρρόφηση) στο κέντρο του καλύμματος της φτερωτής και εξαγωγή (κατάθλιψη) στην περιφέρεια, έτσι ώστε να μπορεί να αντλεί και να αποβάλλει το νερό. Η φτερωτή είναι συνδεδεμένη με έναν ηλεκτροκινητήρα (μοτέρ) δια μέσου ενός άξονα.»

                ΣΠΕΙΡΟΕΙΔΕΣ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ («ΣΑΛΙΓΚΑΡΟ»)
          ╔═══════════════════════════════════════════╗
          ║        ╲╲╲                                ║
    ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ───► ● ◄── ΚΕΝΤΡΟ ΦΤΕΡΩΤΗΣ (ΥΠΟΠΙΕΣΗ)  ║
    (ΕΙΣΑΓΩΓΗ,    ║   ╲╲╲  πτερύγια                    ║
     στο κέντρο)  ║      ╲╲╲                          ║══► ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
          ║                    ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ             ║    (ΕΞΑΓΩΓΗ,
          ╚═══════════════════════════════════════════╝     περιφέρεια)
                      ▲
                   ΑΞΟΝΑΣ ──► ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΑΣ (ΜΟΤΕΡ)

• Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (σελ. 158)

    ① «Κατά την ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΕΡΩΤΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΣΥΡΕΤΑΙ ΜΕ ΤΑ
       ΠΤΕΡΥΓΙΑ ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΕΚΤΙΝΑΣΣΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ
       ΑΞΟΝΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ.»
           ▼
    ② «Με τη μετακίνηση αυτή ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΤΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΦΤΕΡΩΤΗΣ
       ΥΠΟΠΙΕΣΗ.»
           ▼
    ③ «Το χώρο αυτό ΤΕΙΝΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ που με τη
       σειρά της ΣΥΜΠΑΡΑΣΥΡΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΚΤΙΝΑΣΣΕΤΑΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ της
       φτερωτής Κ.Ο.Κ.»
           ▼
    ④ «Η ΔΥΝΑΜΗ ΠΟΥ ΩΘΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕΝΟ ΚΕΝΟ ΕΙΝΑΙ Η
       ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ.»

• ⚠️ Η ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ (σελ. 158): «Οι περισσότερες αντλίες δε δημιουργούν πραγματικό κενό αλλά μια περιοχή χαμηλής πίεσης, η οποία είναι χαμηλότερη της ατμοσφαιρικής. Όταν δημιουργείται η περιοχή χαμηλής πίεσης στην αντλία, αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι ο ατμοσφαιρικός αέρας σπρώχνει το νερό προς την αντλία.» ➜ Γι' αυτό ακριβώς η οριζόντια αντλία έχει όριο ύψους αναρρόφησης 6,5 m (§12.3.1): πάνω από αυτό η ατμοσφαιρική πίεση δεν αρκεί για να ανεβάσει το νερό.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όλες οι αντλίες που χρησιμοποιούνται σε αρδευτικές εφαρμογές έργων κηποτεχνίας χρησιμοποιούν τη φυγόκεντρο δύναμη για να αυξήσουν την πίεση, γι' αυτό και ονομάζονται φυγοκεντρικές. Αποτελούνται από μια φτερωτή, τοποθετημένη μέσα σε έναν θάλαμο, το σπειροειδές περίβλημα ή σαλίγκαρο· η αντλία έχει εισαγωγή, δηλαδή αναρρόφηση, στο κέντρο του καλύμματος της φτερωτής και εξαγωγή, δηλαδή κατάθλιψη, στην περιφέρεια, ώστε να μπορεί να αντλεί και να αποβάλλει το νερό, ενώ η φτερωτή είναι συνδεδεμένη με έναν ηλεκτροκινητήρα δια μέσου ενός άξονα. Κατά την περιστροφική κίνηση της φτερωτής συμπαρασύρεται με τα πτερύγια μια ποσότητα νερού και εκτινάσσεται από την περιοχή του άξονα προς την περιφέρεια· με τη μετακίνηση αυτή δημιουργείται προς το κέντρο της φτερωτής υποπίεση, τον χώρο δε αυτόν τείνει να καταλάβει μια άλλη ποσότητα νερού, που με τη σειρά της συμπαρασύρεται και εκτινάσσεται προς την περιφέρεια, και ούτω καθεξής. Η δύναμη που ωθεί το νερό στο δημιουργούμενο κενό είναι η ατμοσφαιρική πίεση, καθώς οι περισσότερες αντλίες δεν δημιουργούν πραγματικό κενό αλλά μια περιοχή χαμηλής πίεσης, χαμηλότερης της ατμοσφαιρικής· στην πραγματικότητα ο ατμοσφαιρικός αέρας σπρώχνει το νερό προς την αντλία.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα χαρακτηριστικά των φυγοκεντρικών αντλιών

Ερώτηση: Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των φυγοκεντρικών αντλιών;

Απάντηση:

• ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§12.2, σελ. 158-159)

    ① ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
       «Είναι ΑΠΛΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥΣ, ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΛΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ, ΧΩΡΙΣ
        ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΟΥΝΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΜΕ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΙΚΡΟ ΟΓΚΟ.»
  
    ② ΑΣΦΑΛΕΙΑ
       «Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ, ΚΑΘΩΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΒΑΛΒΙΔΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ
        ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ.»
  
    ③ ΣΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΖΕΥΞΗ
       «Η ΦΤΕΡΩΤΗ ΤΟΥΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΣΕ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ ΣΤΡΟΦΩΝ και
        μπορούν να χρησιμοποιούν ΣΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΖΕΥΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΕΣ.»
  
    ④ ΠΑΡΟΧΗ
       «Η ΠΑΡΟΧΗ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΑΘΕΡΗ Ή ΜΕΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΠΟΛΥ ΛΙΓΟ, ΔΙΟΤΙ ΕΧΟΥΝ
        ΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΗ ΚΙΝΗΣΗ.»
  
    ⑤ ΚΟΣΤΟΣ
       «ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΧΑΜΗΛΟ.»
  
    ⑥ ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΙΕΣΕΙΣ
       «ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΣΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ και
        ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ ΧΑΜΗΛΕΣ Ή ΜΕΤΡΙΕΣ ΠΙΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΩΛΗΝΑ ΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ
        ΝΕΡΟΥ (ΣΩΛΗΝΑΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ).»

• ⚠️ ΤΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ ΠΟΥ ΔΗΛΩΝΕΙ ΡΗΤΑ Η ΙΔΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: «Σε πολύ μικρές παροχές και ιδιαίτερα όταν το νερό είναι ακάθαρτο με ξένες στερεές ύλες, υπάρχουν δυσκολίες στη λειτουργία και μειώνεται ο βαθμός απόδοσής τους.»

    ΘΕΤΙΚΑ                          ΑΡΝΗΤΙΚΑ
    · απλή κατασκευή                · ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ➜ δυσκολίες
    · ασφαλής λειτουργία            · ΑΚΑΘΑΡΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΞΕΝΕΣ ΣΤΕΡΕΕΣ ΥΛΕΣ
    · μεγάλος αριθμός στροφών         ➜ μειωμένος ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ
    · σταθερή παροχή
    · χαμηλό κόστος αγοράς          (γι' αυτό το βιβλίο επιμένει στο
    · μεγάλη περιοχή λειτουργίας     ΦΙΛΤΡΟ στην κεφαλή του δικτύου)

• ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ «ΧΩΡΙΣ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΟΥΝΤΑ ΜΕΡΗ»: η φυγοκεντρική αντλία έχει μόνο περιστροφική κίνηση (φτερωτή + άξονας) — καμία κίνηση μπρος-πίσω, όπως το έμβολο μιας εμβολοφόρου αντλίας. ➜ Από αυτό προκύπτουν και τα ④ («ομοιόμορφη και συνεχή κίνηση» ⇒ σταθερή παροχή) και ② («δεν έχουν βαλβίδες και πολλά κινούμενα στοιχεία» ⇒ ασφαλής λειτουργία).

• Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ ΚΑΘΕ ΑΝΤΛΙΑ (Εικ. 12.2, σελ. 158): δίνει για κάθε τύπο αντλίας (μονοφασική / τριφασική), την ισχύ σε HP και kW και το «ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΜΑΝΟΜΕΤΡΙΚΟ ΣΕ ΜΕΤΡΑ» για κάθε παροχή σε λίτρα/λεπτό και κυβικά μέτρα/ώρα. ⚠️ ΛΑΘΟΣ ΤΙΜΗ: στη σειρά με 1,5 HP η ισχύς σε kW τυπώνεται «0,1» — προφανώς 1,1 (η αμέσως επόμενη σειρά, επίσης 1,5 HP, δίνει σωστά 1,1). ➜ Από τον πίνακα αυτό προκύπτει και η βασική παρατήρηση της σελ. 165: «όταν η παροχή μειώνεται, η πίεση αυξάνει».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι φυγοκεντρικές αντλίες είναι απλές στην κατασκευή τους, χωρίς πολλά εξαρτήματα, χωρίς παλινδρομούντα μέρη και με σχετικά μικρό όγκο. Η λειτουργία τους είναι ασφαλής, καθώς δεν έχουν βαλβίδες και πολλά κινούμενα στοιχεία. Η φτερωτή τους λειτουργεί καλύτερα σε μεγάλο αριθμό στροφών και μπορούν να συνδέονται σε απευθείας ζεύξη με ηλεκτροκινητήρες. Η παροχή τους είναι σταθερή ή μεταβάλλεται πολύ λίγο, διότι έχουν ομοιόμορφη και συνεχή κίνηση. Το κόστος αγοράς τους είναι σχετικά χαμηλό, εργάζονται ικανοποιητικά σε μεγάλες περιοχές λειτουργίας και μπορούν να δώσουν χαμηλές ή μέτριες πιέσεις στον σωλήνα εξαγωγής του νερού, δηλαδή στον σωλήνα κατάθλιψης. Αντίθετα, σε πολύ μικρές παροχές και ιδιαίτερα όταν το νερό είναι ακάθαρτο με ξένες στερεές ύλες, υπάρχουν δυσκολίες στη λειτουργία και μειώνεται ο βαθμός απόδοσής τους.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πού χρησιμοποιούνται οι οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιούνται οι οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες;

Απάντηση:

• ΓΙΑΤΙ ΛΕΓΟΝΤΑΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ (§12.3.1, σελ. 160): «Στις αντλίες αυτές, ο κινητήριος άξονας είναι οριζόντια τοποθετημένος (από όπου και το όνομά τους).»

• ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

    ① ΡΗΧΑ ΠΗΓΑΔΙΑ ΚΑΙ ΔΕΞΑΜΕΝΕΣ
       «Μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ΡΗΧΑ ΠΗΓΑΔΙΑ ΠΟΥ ΤΟ ΥΨΟΣ ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ
        ΔΕΝ ΞΕΠΕΡΝΑ ΤΑ 6,5 ΜΕΤΡΑ.»
       «Για την ΑΝΤΛΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΠΗΓΑΔΙΑ ΚΑΙ ΔΕΞΑΜΕΝΕΣ, όπου συνήθως η
        ΣΤΑΘΜΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΜΕΧΡΙ 6,5 ΜΕΤΡΑ, χρησιμοποιούνται
        ΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ.» (§12.3.2)
       ⚠️ «Αν η ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ (ΥΨΟΣ
          ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ) ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ, ΤΟΤΕ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ
          ΑΝΤΛΙΑ.»
  
    ② ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ
       «όταν υπάρχει η ανάγκη να ΑΥΞΗΘΕΙ Η ΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ και
        ΑΥΤΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΑΡΚΗΣ»
  
    ③ ΔΙΚΤΥΟ ΣΕ ΥΨΟΜΕΤΡΟ
       «ή όταν ΤΟ ΑΡΔΕΥΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΥΨΟΜΕΤΡΟ»
       ➜ «Σε αυτές τις περιπτώσεις ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ Η ΑΝΤΛΙΑ ΣΕ «ΣΕΙΡΑ» Ή ΚΑΤΑ
          ΜΗΚΟΣ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ, στην οποία υπάρχει η ανάγκη να αυξηθεί
          η πίεση.»

• ΤΑ ΔΥΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ (σελ. 159-160)

    Εικ. 12.3  ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΤΛΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΡΡΟΦΑ ΝΕΡΟ ΑΠΟ ΔΕΞΑΜΕΝΗ
               «αναρροφά νερό από μια ΔΕΞΑΜΕΝΗ και το ΣΤΕΛΝΕΙ ΣΕ ΕΝΑ ΔΙΚΤΥΟ»
    Εικ. 12.4  ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΤΛΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΡΡΟΦΑ ΝΕΡΟ ΑΠΟ ΠΗΓΑΔΙ
               Ή ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΩ ΠΛΕΥΡΑ ΜΙΑΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ

  ΠΩΣ ΣΥΓΚΡΙΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΕΣ: «Οι οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες είναι φθηνότερες και λιγότερο αποδοτικές σε σύγκριση με τις κατακόρυφες αντλίες.»

• ⚠️ ΤΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΟΥΣ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ: «Ένα μειονέκτημα των οριζόντιων φυγοκεντρικών αντλιών είναι η ανάγκη, που προκύπτει ορισμένες φορές, να συμπληρώνεται με νερό ο σωλήνας αναρρόφησης και ο χώρος της πτερωτής (θάλαμος), πριν από την έναρξη λειτουργίας της αντλίας (εξαέρωση). Και αυτό διότι η ποδοβαλβίδα, που συγκρατεί ποσότητα νερού από την τελευταία λειτουργία της, μπορεί να παρουσιάζει απώλεια.» ⚠️ ΟΡΟΛΟΓΙΑ: το βιβλίο ονομάζει «εξαέρωση» τη συμπλήρωση με νερό — πρόκειται στην πράξη για πλήρωση του σωλήνα και του θαλάμου, όχι για εξαγωγή αέρα. Σημειώστε επίσης ότι γράφει «πτερωτής» ενώ σε όλο το υπόλοιπο κεφάλαιο «φτερωτή».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Οι οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες ονομάζονται έτσι επειδή ο κινητήριος άξονάς τους είναι οριζόντια τοποθετημένος. Χρησιμοποιούνται για την άντληση νερού από πηγάδια και δεξαμενές, όπου συνήθως η στάθμη του νερού βρίσκεται σε βάθος μέχρι 6,5 μέτρα, δηλαδή σε ρηχά πηγάδια όπου το ύψος αναρρόφησης δεν ξεπερνά τα 6,5 μέτρα· αν η απόσταση μεταξύ της αντλίας και της στάθμης του νερού είναι μεγαλύτερη, τότε χρησιμοποιείται κατακόρυφη αντλία. Επίσης, μια από τις περιπτώσεις όπου μπορεί να αξιοποιηθεί καλά μια τέτοια αντλία είναι όταν υπάρχει η ανάγκη να αυξηθεί η πίεση του δικτύου τροφοδοσίας και αυτή δεν είναι επαρκής ή όταν το αρδευτικό δίκτυο βρίσκεται σε κάποιο υψόμετρο· σε αυτές τις περιπτώσεις η αντλία συνδέεται σε σειρά ή κατά μήκος της γραμμής παροχής στην οποία υπάρχει ανάγκη αύξησης της πίεσης. Οι αντλίες αυτές είναι φθηνότερες και λιγότερο αποδοτικές σε σύγκριση με τις κατακόρυφες, ενώ μειονέκτημά τους είναι η ανάγκη να συμπληρώνεται ορισμένες φορές με νερό ο σωλήνας αναρρόφησης και ο χώρος της φτερωτής πριν από την έναρξη λειτουργίας, επειδή η ποδοβαλβίδα που συγκρατεί ποσότητα νερού από την τελευταία λειτουργία μπορεί να παρουσιάζει απώλεια.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πού χρησιμοποιούνται οι κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες

Ερώτηση: Πού χρησιμοποιούνται οι κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες;

Απάντηση:

• Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§12.3.2, σελ. 160): «Για την άντληση νερού από πηγάδια και δεξαμενές, όπου συνήθως η στάθμη του νερού βρίσκεται σε βάθος μέχρι 6,5 μέτρα, χρησιμοποιούνται οι οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες. Για άντληση νερού από μεγαλύτερα βάθη (π.χ. γεωτρήσεις) χρησιμοποιούνται οι κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες, όπου το βάθος άντλησης μπορεί να φθάσει μέχρι τα 170 μέτρα.»

    ΒΑΘΟΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΝΕΡΟΥ
  
    0 ────────────────────────── επιφάνεια
    │
    │  έως 6,5 m   ➜  ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΤΛΙΑ
    │                 (πηγάδια, δεξαμενές)
    6,5 ───────────────────────
    │
    │  > 6,5 m και  ➜  ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΝΤΛΙΑ
    │  έως 170 m       (ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ)
    │
    170 ───────────────────────

• ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥΣ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§12.3.2)

    · «Έχουν ΕΠΙΜΗΚΗ ΜΟΡΦΗ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΙΣ
       ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΔΡΟΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ Η ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ
       8-10˝.»
    · «ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΓΙ' ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ
       ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΣΩΛΗΝΑ ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ.»
    · «ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ (ΕΧΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΦΤΕΡΩΤΕΣ).»

  ➜ Και «στις κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες ο αριθμός των βαθμίδων είναι μεγαλύτερος» από ό,τι στις οριζόντιες πολυβάθμιες (§12.3.3) — γι' αυτό ακριβώς φτάνουν σε τόσο μεγάλα βάθη.

• ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΩΝ 6,5 m ΙΣΧΥΕΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ

    ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ: η αντλία είναι ΠΑΝΩ από το νερό και το ΑΝΑΡΡΟΦΑ.
               Η δύναμη που ανεβάζει το νερό είναι Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ
               (§12.1) ⇒ ΦΥΣΙΚΟ ΟΡΙΟ ΥΨΟΥΣ ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ
  
    ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ: «ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ» ⇒ ΔΕΝ
               ΑΝΑΡΡΟΦΟΥΝ, ΑΛΛΑ ΩΘΟΥΝ (καταθλίβουν) ΤΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΝΩ
               ⇒ ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΩΛΗΝΑ ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ και ΔΕΝ ΤΙΣ ΔΕΣΜΕΥΕΙ
               ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΩΝ 6,5 m

• ⚠️ ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: η §12.3 λέει ότι υπάρχουν «δύο βασικά είδη» (οριζόντια, υποβρύχια) και ότι οι κατακόρυφες είναι «των οποίων όμως η χρήση είναι μηδαμινή», ενώ:

    · η ΠΕΡΙΛΗΨΗ (σελ. 166) απαριθμεί ΤΡΙΑ είδη: «η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ φυγοκεντρική
      αντλία, η ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ φυγοκεντρική αντλία και η ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ αντλία»
    · η ίδια η §12.3.2 τις παρουσιάζει ως ΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΛΥΣΗ για ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ
    · η §12.3.1 λέει ρητά ότι, αν το ύψος αναρρόφησης ξεπερνά τα 6,5 m,
      «ΤΟΤΕ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΑΝΤΛΙΑ»

  ➜ Η απάντηση ακολουθεί το αναλυτικό κείμενο των §12.3.1 και §12.3.2, που είναι και συνεπές με την ΠΕΡΙΛΗΨΗ.

Σύνοψη: (ενδεικτική) Για την άντληση νερού από πηγάδια και δεξαμενές, όπου συνήθως η στάθμη του νερού βρίσκεται σε βάθος μέχρι 6,5 μέτρα, χρησιμοποιούνται οι οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες. Αντίθετα, για άντληση νερού από μεγαλύτερα βάθη, όπως για παράδειγμα από γεωτρήσεις, χρησιμοποιούνται οι κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες, όπου το βάθος άντλησης μπορεί να φθάσει μέχρι τα 170 μέτρα. Τα κύρια χαρακτηριστικά τους είναι ότι έχουν επιμήκη μορφή, για να μπορούν να τοποθετούνται μέσα στις σωληνώσεις των υδρογεωτρήσεων, των οποίων η διάμετρος είναι συνήθως 8 έως 10 ίντσες, ότι τοποθετούνται και λειτουργούν μέσα στο νερό και γι' αυτό δεν είναι απαραίτητο να έχουν σωλήνα αναρρόφησης, και ότι είναι πολυβάθμιες αντλίες, δηλαδή έχουν περισσότερες από μία φτερωτές, με τον αριθμό των βαθμίδων τους να είναι μεγαλύτερος από ό,τι στις οριζόντιες πολυβάθμιες αντλίες.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Πότε μια αντλία καλείται πολυβάθμια

Ερώτηση: Πότε μια αντλία καλείται πολυβάθμια;

Απάντηση:

• Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§12.3.3, σελ. 161): «Μια αντλία μπορεί να έχει περισσότερες από μία φτερωτές στο ίδιο περίβλημα, τοποθετημένες στον ίδιο κινητήριο άξονα. Κάθε φτερωτή με το χώρο που καταλαμβάνει μέσα στην αντλία αποτελεί μια βαθμίδα. Έτσι λοιπόν, η αντλία αυτή καλείται πολυβάθμια.»

•   ΜΟΝΟΒΑΘΜΙΑ  vs  ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΑ
  
    ΜΟΝΟΒΑΘΜΙΑ                  ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΑ
    ┌───────────┐               ┌────────┬────────┬────────┐
    │ ΦΤΕΡΩΤΗ 1 │               │ΦΤΕΡΩΤΗ1│ΦΤΕΡΩΤΗ2│ΦΤΕΡΩΤΗ3│
    └───────────┘               └────────┴────────┴────────┘
       1 ΒΑΘΜΙΔΑ                  ΒΑΘΜΙΔΑ 1  2   3
                                  ΙΔΙΟ ΠΕΡΙΒΛΗΜΑ
                                  ΙΔΙΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΑΞΟΝΑΣ
  
    ΒΑΘΜΙΔΑ = «ΚΑΘΕ ΦΤΕΡΩΤΗ ΜΕ ΤΟ ΧΩΡΟ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ»

• ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΗΠΟΤΕΧΝΙΑ

    · ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΕΣ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΕΣ (§12.3.2): «ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ
      (ΕΧΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΦΤΕΡΩΤΕΣ)»
    · ΥΠΟΒΡΥΧΙΕΣ: η Εικ. 12.8 τιτλοφορείται «ΥΠΟΒΡΥΧΙΕΣ ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ»
  
    ⚠️ Ο ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΡΙΖΟΝΤΙΩΝ (§12.3.3)
    «Μια ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΑ ΑΝΤΛΙΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ ΑΡΙΘΜΟ
     ΒΑΘΜΙΔΩΝ, ΓΙΑΤΙ Ο ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΥΠΕΡΒΕΙ ΕΝΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ
     ΜΗΚΟΣ. Αντίθετα, ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΕΣ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΑΝΤΛΙΕΣ Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ
     ΒΑΘΜΙΔΩΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ.»

• ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΝΕΙ Η ΠΟΛΥΒΑΘΜΙΑ ΑΝΤΛΙΑ: ανάλογα με τον τρόπο σύνδεσης των φτερωτών (§12.3.3):

    «ΣΕ ΣΕΙΡΑ»   ➜ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ, ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΑΡΟΧΗ
    «ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ»  ➜ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ, ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΙΕΣΗ

  ➜ Και η ισοδυναμία που δηλώνει ρητά το βιβλίο: «θα είχαμε τα ίδια αποτελέσματα, αν χρησιμοποιούσαμε, αντί μιας πολυβάθμιας αντλίας, πολλές μονοβάθμιες αντλίες συνδεδεμένες μεταξύ τους είτε σε σειρά είτε παράλληλα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Μια αντλία μπορεί να έχει περισσότερες από μία φτερωτές στο ίδιο περίβλημα, τοποθετημένες στον ίδιο κινητήριο άξονα. Κάθε φτερωτή, μαζί με τον χώρο που καταλαμβάνει μέσα στην αντλία, αποτελεί μια βαθμίδα. Έτσι λοιπόν, η αντλία αυτή καλείται πολυβάθμια. Πολυβάθμιες είναι, για παράδειγμα, οι κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες, ενώ μια οριζόντια πολυβάθμια αντλία δεν μπορεί να έχει πολύ μεγάλο αριθμό βαθμίδων, γιατί ο κινητήριος άξονας δεν μπορεί να υπερβεί ένα ορισμένο μήκος· αντίθετα, στις κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες ο αριθμός των βαθμίδων είναι μεγαλύτερος.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Σύνδεση φτερωτών σε σειρά και παράλληλη

Ερώτηση: Τι επιτυγχάνουμε με τη σύνδεση των φτερωτών της αντλίας ‘σε σειρά’ και τι με την ‘παράλληλη’ σύνδεση;

Απάντηση:

• ΣΥΝΔΕΣΗ «ΣΕ ΣΕΙΡΑ» — ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ (§12.3.3, σελ. 161): «Όταν οι φτερωτές των πολυβάθμιων αντλιών τοποθετούνται με τέτοιον τρόπο, ώστε η αναρρόφηση της μιας να είναι κατάθλιψη της προηγούμενης και το νερό να περνά διαδοχικά από όλες τις φτερωτές στην ίδια πάντα ποσότητα για όλες τις βαθμίδες, λέμε ότι η σύνδεση των φτερωτών είναι «σε σειρά».» ΤΙ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΥΜΕ: «Με μια πολυβάθμια αντλία, με σύνδεση φτερωτών «σε σειρά» επιτυγχάνουμε αύξηση της πίεσης, ενώ έχουμε σταθερή παροχή. Έτσι, καλύπτουμε τις ανάγκες διάφορων αρδευτικών δικτύων, τα οποία απαιτούν μεγαλύτερη πίεση αλλά σταθερή παροχή.»

• ΣΥΝΔΕΣΗ «ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ» — ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ: «Όταν οι φτερωτές … τοποθετούνται με τέτοιον τρόπο, ώστε να υπάρχουν χωριστά στόμια αναρρόφησης και κοινή κατάθλιψη και ο σωλήνας κατάθλιψης να συγκεντρώνει τελικά τις παροχές κάθε βαθμίδας, τότε λέμε ότι έχουμε σύνδεση φτερωτών «παράλληλη».» ΤΙ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΟΥΜΕ: «Αντίθετα, με μια πολυβάθμια αντλία, με «παράλληλη» σύνδεση φτερωτών, επιτυγχάνουμε μεγαλύτερες παροχές με σταθερή πίεση.»

•   ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ
  
                          «ΣΕ ΣΕΙΡΑ»            «ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ»
    ΔΙΑΤΑΞΗ          αναρρόφηση της μιας    ΧΩΡΙΣΤΑ ΣΤΟΜΙΑ
                     = κατάθλιψη της        ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ και
                     προηγούμενης           ΚΟΙΝΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ
    ΠΟΡΕΙΑ ΝΕΡΟΥ     ΔΙΑΔΟΧΙΚΑ από όλες     ο σωλήνας κατάθλιψης
                     τις φτερωτές           ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΝΕΙ τις παροχές
                                             κάθε βαθμίδας
    ΠΟΣΟΤΗΤΑ         Η ΙΔΙΑ ΠΑΝΤΑ για       αθροίζονται
                     όλες τις βαθμίδες
    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ       ↑ ΠΙΕΣΗ                ↑ ΠΑΡΟΧΗ
                     = ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΑΡΟΧΗ       = ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΙΕΣΗ
    ΠΟΤΕ             δίκτυα που απαιτούν    δίκτυα που απαιτούν
                     ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΙΕΣΗ       ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΡΟΧΗ
                     αλλά σταθερή παροχή

• ΤΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ (σελ. 161-162) — με τρεις αντλίες:

    Εικ. 12.6  ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΤΛΙΩΝ ΣΕ ΣΕΙΡΑ
    «το νερό, κατά την έξοδό του από την τελευταία αντλία, ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ
     ΑΡΧΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ (100 l/min), ΑΛΛΑ Η ΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΤΡΙΠΛΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ
     ΑΡΧΙΚΗ (4,5 Kg/cm2)»
  
       [Α1] ──► [Α2] ──► [Α3] ──►  100 l/min  ·  4,5 Kg/cm²
       ΠΑΡΟΧΗ: ΙΔΙΑ (100 l/min) · ΠΙΕΣΗ: 1,5 ➜ 3,0 ➜ 4,5 Kg/cm²
  
    Εικ. 12.7  ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΤΛΙΩΝ
    «το νερό … ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΑΡΧΙΚΗ ΠΙΕΣΗ (1,5 Kg/cm2), ΑΛΛΑ ΤΡΙΠΛΑΣΙΑ
     ΠΑΡΟΧΗ (300 l/min)»
  
       [Α1] ─┐
       [Α2] ─┼──►  300 l/min  ·  1,5 Kg/cm²
       [Α3] ─┘
       ΠΙΕΣΗ: ΙΔΙΑ (1,5 Kg/cm²) · ΠΑΡΟΧΗ: 100+100+100 = 300 l/min

  ➜ «Για καθεμιά από τις δύο παραπάνω περιπτώσεις, θα είχαμε τα ίδια αποτελέσματα, αν χρησιμοποιούσαμε, αντί μιας πολυβάθμιας αντλίας, πολλές μονοβάθμιες αντλίες συνδεδεμένες μεταξύ τους είτε σε σειρά είτε παράλληλα.»

Σύνοψη: (ενδεικτική) Όταν οι φτερωτές των πολυβάθμιων αντλιών τοποθετούνται με τέτοιον τρόπο, ώστε η αναρρόφηση της μιας να είναι κατάθλιψη της προηγούμενης και το νερό να περνά διαδοχικά από όλες τις φτερωτές στην ίδια πάντα ποσότητα για όλες τις βαθμίδες, λέμε ότι η σύνδεση των φτερωτών είναι σε σειρά· με τη σύνδεση αυτή επιτυγχάνουμε αύξηση της πίεσης, ενώ έχουμε σταθερή παροχή, και έτσι καλύπτουμε τις ανάγκες δικτύων που απαιτούν μεγαλύτερη πίεση αλλά σταθερή παροχή. Όταν πάλι οι φτερωτές τοποθετούνται έτσι ώστε να υπάρχουν χωριστά στόμια αναρρόφησης και κοινή κατάθλιψη και ο σωλήνας κατάθλιψης να συγκεντρώνει τελικά τις παροχές κάθε βαθμίδας, τότε λέμε ότι έχουμε παράλληλη σύνδεση φτερωτών· με αυτήν επιτυγχάνουμε μεγαλύτερες παροχές με σταθερή πίεση. Τα ίδια αποτελέσματα θα είχαμε αν χρησιμοποιούσαμε, αντί μιας πολυβάθμιας αντλίας, πολλές μονοβάθμιες αντλίες συνδεδεμένες μεταξύ τους είτε σε σειρά είτε παράλληλα: όπως δείχνει η εικόνα 12.6, με τρεις αντλίες σε σειρά το νερό διατηρεί την αρχική παροχή των 100 λίτρων ανά λεπτό αλλά αποκτά τριπλάσια πίεση, 4,5 Kg/cm², ενώ με παράλληλη σύνδεση, όπως δείχνει η εικόνα 12.7, διατηρεί την αρχική πίεση του 1,5 Kg/cm² αλλά αποκτά τριπλάσια παροχή, 300 λίτρα ανά λεπτό.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Η υποβρύχια αντλία και τα πλεονεκτήματά της

Ερώτηση: Να περιγράψετε την υποβρύχια αντλία και να αναφέρετε τα πλεονεκτήματά της, έναντι των κατακόρυφων φυγοκεντρικών αντλιών.

Απάντηση:

• Η ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§12.3.4, σελ. 162): «Στις αντλίες του τύπου αυτού, το σώμα της αντλίας συνδέεται απευθείας με ηλεκτροκινητήρα (μοτέρ) και ολόκληρο το σύστημα βυθίζεται στο νερό.» ➜ Η Εικ. 12.8 τις τιτλοφορεί «Υποβρύχιες πολυβάθμιες αντλίες» και η Εικ. 12.10 δείχνει «α. Φορητή χρήση, β. Τοποθέτηση για μόνιμη χρήση».

• ΟΙ ΔΥΟ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΑ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (σελ. 163)

    ① ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ
       «μεταξύ του σώματος της αντλίας και του ηλεκτροκινητήρα ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΣ
        ΣΩΛΗΝΑΣ ΔΙΑΤΡΗΤΟΣ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ. Όταν η αντλία ΒΥΘΙΖΕΤΑΙ ΣΤΟ
        ΝΕΡΟ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΓΕΩΤΡΗΣΗ, Ο ΑΕΡΑΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΟ ΠΑΝΩ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ
        ΣΩΛΗΝΑ ΑΥΤΟΥ ΕΓΚΛΩΒΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΦΗΝΕΙ ΤΟ ΝΕΡΟ ΝΑ ΕΛΘΕΙ ΣΕ ΕΠΑΦΗ
        ΜΕ ΤΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΑ.»
  
           ╔═══════════╗  ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΑΣ
           ╟───────────╢  ← ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΟΣ ΑΕΡΑΣ
           ║ σωλήνας   ║
           ║ ΔΙΑΤΡΗΤΟΣ ║
           ║ ΣΤΟ ΚΑΤΩ  ║  ← οπές: μπαίνει το νερό
           ╟─── ▒▒▒ ───╢
           ║  ΑΝΤΛΙΑ   ║
           ╚═══════════╝
  
    ② ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ
       «ο ηλεκτροκινητήρας, ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΜΟΝΩΜΕΝΟΣ ΜΕ ΥΛΙΚΟ ΠΟΥ ΔΕ ΔΙΑΒΡΩΝΕΤΑΙ,
        τοποθετείται κάτω από το σώμα της αντλίας και ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΒΥΘΙΣΜΕΝΟΣ
        ΣΤΟ ΝΕΡΟ.»
  
    ⚠️ «Η ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΗΡΑ στις αντλίες του τύπου αυτού ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ
       ΚΥΡΙΩΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ.»

• ⚠️ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟΥ: το βιβλίο δεν παραθέτει ρητή λίστα πλεονεκτημάτων της υποβρύχιας έναντι της κατακόρυφης. Τα πλεονεκτήματα συνάγονται από τη σύγκριση των §12.3.2 και §12.3.4:

                       ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΙΚΗ      ΥΠΟΒΡΥΧΙΑ
    ΘΕΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ       «ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ           «ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ
                        ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ»   ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΥΘΙΖΕΤΑΙ
                                                      ΣΤΟ ΝΕΡΟ»
    ΘΕΣΗ ΚΙΝΗΤΗΡΑ      ΕΞΩ από το νερό, στην         ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ,
                       επιφάνεια                     ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ
    ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ   ΜΑΚΡΥΣ ΚΙΝΗΤΗΡΙΟΣ ΑΞΟΝΑΣ      «ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ
                       από την επιφάνεια ως την       ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΑ» —
                       αντλία                         ΧΩΡΙΣ ΜΑΚΡΥ ΑΞΟΝΑ
    ΣΩΛΗΝΑΣ            «ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΝΑ      ομοίως ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ
    ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ         ΕΧΟΥΝ ΣΩΛΗΝΑ ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗΣ»     (είναι μέσα στο νερό)
    ΧΡΗΣΗ              γεωτρήσεις έως 170 m          Εικ. 12.10: ΦΟΡΗΤΗ ή
                                                      ΜΟΝΙΜΗ χρήση

  ➜ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ: (α) απευθείας σύνδεση σώματος-κινητήρα ⇒ δεν απαιτείται μακρύς κινητήριος άξονας από την επιφάνεια, άρα λιγότερα μηχανικά μέρη και απώλειες· (β) ολόκληρο το σύστημα μέσα στο νερό ⇒ ψύξη του κινητήρα και καμία ανάγκη σωλήνα αναρρόφησης· (γ) ευελιξία τοποθέτησης — φορητή ή μόνιμη χρήση (Εικ. 12.10).

• ⚠️ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΜΑ, ΠΟΥ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΗΛΩΝΕΙ ΡΗΤΑ: «Η διάρκεια ζωής του κινητήρα στις αντλίες του τύπου αυτού εξαρτάται κυρίως από την επιτυχία της μόνωσής του από το νερό.» ➜ Δηλαδή το ίδιο χαρακτηριστικό που δίνει τα πλεονεκτήματα (ο κινητήρας μέσα στο νερό) είναι και το κρίσιμο σημείο αστοχίας. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΟ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΔΥΟ: και οι δύο είναι πολυβάθμιες — η Εικ. 12.8 μιλά για «υποβρύχιες πολυβάθμιες αντλίες» και η §12.3.2 λέει ότι οι κατακόρυφες «είναι πολυβάθμιες αντλίες».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Στην υποβρύχια αντλία το σώμα της αντλίας συνδέεται απευθείας με ηλεκτροκινητήρα, δηλαδή με μοτέρ, και ολόκληρο το σύστημα βυθίζεται στο νερό. Ο ηλεκτροκινητήρας μπορεί να είναι τοποθετημένος είτε πάνω είτε κάτω από το σώμα της αντλίας. Στην πρώτη περίπτωση, μεταξύ του σώματος και του κινητήρα υπάρχει ένας σωλήνας διάτρητος στο κάτω μέρος του: όταν η αντλία βυθίζεται στο νερό μέσα στη γεώτρηση, ο αέρας που υπάρχει στο πάνω μέρος του σωλήνα εγκλωβίζεται και δεν αφήνει το νερό να έλθει σε επαφή με τον ηλεκτροκινητήρα. Στη δεύτερη περίπτωση ο κινητήρας, κατάλληλα μονωμένος με υλικό που δεν διαβρώνεται, τοποθετείται κάτω από το σώμα της αντλίας και είναι πάντα βυθισμένος στο νερό· γι' αυτό και η διάρκεια ζωής του εξαρτάται κυρίως από την επιτυχία της μόνωσής του από το νερό. Σε σχέση με τις κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες, όπου η αντλία λειτουργεί μέσα στο νερό αλλά ο κινητήρας βρίσκεται στην επιφάνεια και η κίνηση μεταδίδεται με μακρύ κινητήριο άξονα, τα πλεονεκτήματα της υποβρύχιας που προκύπτουν από το κείμενο του βιβλίου είναι ότι το σώμα της συνδέεται απευθείας με τον ηλεκτροκινητήρα, οπότε δεν απαιτείται μακρύς άξονας μετάδοσης με τα αντίστοιχα μηχανικά μέρη και τις απώλειες, ότι ολόκληρο το σύστημα λειτουργεί βυθισμένο στο νερό, το οποίο ψύχει τον κινητήρα, χωρίς να χρειάζεται σωλήνας αναρρόφησης, και ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για φορητή όσο και για μόνιμη εγκατάσταση, όπως δείχνει η εικόνα 12.10.

Κριτήρια αξιολόγησης:

Τα πιεστικά δοχεία και η λειτουργία τους

Ερώτηση: Τι είναι τα πιεστικά δοχεία και πώς λειτουργούν;

Απάντηση:

• Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΥΤΟΥΣΙΑ (§12.4, σελ. 164): «Είναι κλειστές ατσάλινες δεξαμενές, που χρησιμοποιούνται για να αποθηκεύεται νερό υπό πίεση. Ένας ελαστικός αεροθάλαμος, που βρίσκεται μέσα στο πιεστικό δοχείο, περιέχει μια ποσότητα αέρα υπό πίεση, που βοηθά το σύστημα να διατηρεί την πίεση σε προκαθορισμένα επίπεδα. Ο αέρας εισάγεται από μια βαλβίδα που υπάρχει συνήθως στο άνω άκρο του πιεστικού δοχείου, η οποία καλύπτεται με ένα ειδικό κάλυμμα.»

    ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ  «ΑΠΟ 15 l ΕΩΣ 500 l»
    ΘΕΣΗ          «ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΝΤΑΙ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ, ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ ΤΟΥ
                   ΔΙΚΤΥΟΥ»
    ΣΗΜΑΣΙΑ       «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ σε δίκτυα άρδευσης που χρησιμοποιούν αντλίες
                   ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΑΤΟΣ»
    ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ     «ΠΡΟΦΥΛΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΥΔΡΑΥΛΙΚΕΣ ΚΑΙ
                   ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΗΡΕΣ
                   ΤΩΝ ΑΝΤΛΙΩΝ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΝΗΣΕΙΣ»

• ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΟΥ ΛΥΝΟΥΝ — ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΣΕΛ. 165

    Η ΑΡΧΗ: «Παρατηρώντας από τον πίνακα λειτουργίας της εικόνας 12.2 ΤΑ
    ΖΕΥΓΗ ΤΙΜΩΝ ΠΙΕΣΗΣ-ΠΑΡΟΧΗΣ, βλέπουμε ότι, ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΟΧΗ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ, Η
    ΠΙΕΣΗ ΑΥΞΑΝΕΙ.»
  
    ① Δίκτυο τροφοδοτούμενο από δεξαμενή με αντλία, επιλεγμένη «ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ
       ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ»
    ② «Ξαφνικά ΚΛΕΙΝΕΙ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΒΑΝΑ» ⇒ η κατανάλωση
       «ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΕ ΣΧΕΔΟΝ 0 m3/h»
    ③ «Άρα, Η ΠΙΕΣΗ ΘΑ ΑΥΞΗΘΕΙ ΣΤΟ ΜΕΓΙΣΤΟ ΟΡΙΟ ΤΗΣ»
    ④ «Η αντλία ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΚΑΙ ΠΙΕΖΕΙ ΟΛΟ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ»
    ⑤ «ΘΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΟΥΝ ΠΟΛΥ ΣΟΒΑΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΣΟ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ, ΟΣΟ ΚΑΙ
       ΣΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ, ΔΙΟΤΙ Η ΑΝΤΛΙΑ ΑΝΑΡΡΟΦΑ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΟΥ ΝΑ ΣΤΕΙΛΕΙ
       ΤΟ ΝΕΡΟ»
    ⑥ «ΚΑΠΟΙΟΣ ΛΟΙΠΟΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΛΕΙΣΕΙ ΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ»

  ⚠️ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ: γράφει ότι η αντλία «παρέχει 3 m3/h νερού με πίεση 5,3 atm» και αμέσως μετά ότι «η κατανάλωση από 15 m3/h ελαχιστοποιείται». Επίσης οι τιμές 5,3 / 5,8 atm δεν προκύπτουν από τον πίνακα της Εικ. 12.2, που δίνει «συνολικό μανομετρικό σε ΜΕΤΡΑ».

• Ο ΠΙΕΖΟΣΤΑΤΗΣ — Ο ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ (σελ. 165): «Αυτό γίνεται αυτόματα από ένα εξάρτημα, που λέγεται πιεζοστάτης ή πρεσσοστάτης και έχει σκοπό:

    · να ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ (ΑΝΟΙΓΕΙ) ΤΗ ΡΟΗ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ, ΟΤΑΝ Η
      ΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ (ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟ) ΧΑΜΗΛΟ ΟΡΙΟ ΤΗΣ
    · να ΔΙΑΚΟΠΤΕΙ (ΚΛΕΙΝΕΙ) ΤΗ ΡΟΗ ΤΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΙΝΗΤΗΡΑ ΤΗΣ
      ΑΝΤΛΙΑΣ, ΟΤΑΝ Η ΠΙΕΣΗ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ (ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΟ) ΑΝΩΤΑΤΟ
      ΟΡΙΟ ΤΗΣ»

  ⚠️ Το βιβλίο γράφει το εξάρτημα με τρεις ονομασίες/ορθογραφίες: «πιεζοστάτης», «πρεσσοστάτης» (σελ. 165) και «πρεσοστάτης» (λεζάντα Εικ. 12.12γ).

• Ο ΚΥΚΛΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ — ΑΥΤΟΥΣΙΑ (σελ. 165)

    ① «Το ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΠΙΕΣΤΙΚΟ ΔΟΧΕΙΟ.»
           ▼
    ② «Την ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΘΑ ΔΟΥΛΕΨΕΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ, ΘΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ
       ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΜΕΝΟ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΙΚΟΥ ΔΟΧΕΙΟΥ, ΣΤΗΝ
       ΠΙΕΣΗ ΠΟΥ ΕΠΙΘΥΜΟΥΜΕ.»
           ▼
    ③ «Όταν ΠΕΣΕΙ Η ΠΙΕΣΗ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΙΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΤΕΘΕΙ, Ο ΠΙΕΖΟΣΤΑΤΗΣ
       ΘΑ ΔΩΣΕΙ ΕΝΤΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΛΙΑ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ.»
           ▼
    ④ «Η αντλία ΘΑ ΣΤΕΛΝΕΙ ΝΕΡΟ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ, ΟΤΑΝ ΑΥΤΟ ΓΕΜΙΣΕΙ, ΘΑ
       ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΠΙΕΣΤΙΚΟ ΔΟΧΕΙΟ.»
           ▼
    ⑤ «Όταν Η ΠΙΕΣΗ ΦΘΑΣΕΙ ΣΤΟ ΑΝΩΤΑΤΟ ΟΡΙΟ, Η ΑΝΤΛΙΑ ΘΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΝΑ
       ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ Κ.Ο.Κ.»

  ΤΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ (Εικ. 12.12): «α. ταυ που δέχεται μανόμετρο και πρεσοστάτη, β. μανόμετρο, γ. πρεσοστάτης, δ. εύκαμπτος σωλήνας, ε. αντεπίστροφη βαλβίδα, στ. ποδοβαλβίδα, ζ. φλοτεροδιακόπτης». Οι Εικ. 12.13 και 12.14 δείχνουν τις δύο διατάξεις: «πιεστικό δοχείο τοποθετημένο πάνω στην αντλία» και «αντλία τοποθετημένη πάνω σε πιεστικό δοχείο».

Σύνοψη: (ενδεικτική) Τα πιεστικά δοχεία είναι κλειστές ατσάλινες δεξαμενές, που χρησιμοποιούνται για να αποθηκεύεται νερό υπό πίεση. Ένας ελαστικός αεροθάλαμος, που βρίσκεται μέσα στο πιεστικό δοχείο, περιέχει μια ποσότητα αέρα υπό πίεση, που βοηθά το σύστημα να διατηρεί την πίεση σε προκαθορισμένα επίπεδα, ενώ ο αέρας εισάγεται από μια βαλβίδα που υπάρχει συνήθως στο άνω άκρο του δοχείου και καλύπτεται με ειδικό κάλυμμα. Η χωρητικότητά τους κυμαίνεται από 15 έως 500 λίτρα και τοποθετούνται αμέσως μετά την αντλία, στην κεφαλή του δικτύου. Παρέχουν σοβαρή προστασία, προφυλάσσοντας τα δίκτυα άρδευσης από υδραυλικές και μηχανικές καταπονήσεις, αλλά και τους ηλεκτροκινητήρες των αντλιών από ηλεκτρικές καταπονήσεις. Η ανάγκη τους προκύπτει από το ότι, όταν η παροχή μειώνεται, η πίεση αυξάνει: αν κλείσει η τελευταία ηλεκτροβάνα, η κατανάλωση ελαχιστοποιείται σχεδόν στο μηδέν, η πίεση ανεβαίνει στο μέγιστο όριό της και η αντλία συνεχίζει να λειτουργεί πιέζοντας όλο το δίκτυο, οπότε δημιουργούνται πολύ σοβαρά προβλήματα τόσο στο δίκτυο όσο και στην αντλία, διότι η αντλία αναρροφά αλλά δεν έχει πού να στείλει το νερό. Το κλείσιμο της αντλίας γίνεται αυτόματα από τον πιεζοστάτη ή πρεσοστάτη, ο οποίος επιτρέπει τη ροή του ρεύματος προς την αντλία όταν η πίεση του δικτύου είναι στο προκαθορισμένο χαμηλό όριό της και τη διακόπτει όταν η πίεση φτάσει στο προκαθορισμένο ανώτατο όριο. Το πλεόνασμα του νερού αποθηκεύεται μέσα στο πιεστικό δοχείο, ώστε την επόμενη φορά που θα δουλέψει το δίκτυο να ξεκινήσει με το αποθηκευμένο νερό, στην πίεση που επιθυμούμε· όταν η πίεση πέσει κάτω από το όριο που έχει τεθεί, ο πιεζοστάτης δίνει εντολή στην αντλία να λειτουργήσει, η αντλία στέλνει νερό στο δίκτυο και, όταν αυτό γεμίσει, αρχίζει να γεμίζει και το πιεστικό δοχείο, ώσπου η πίεση να φτάσει στο ανώτατο όριο και η αντλία να σταματήσει, και ούτω καθεξής.

Κριτήρια αξιολόγησης: